Busulfan là thuốc chống ung thư thuộc nhóm alkyl hóa, có khả năng tạo tổn thương DNA và tiêu diệt các tế bào đang phân chia. Hiện nay, busulfan chủ yếu được sử dụng trong các phác đồ điều kiện hóa nhằm loại bỏ hoặc ức chế hệ tạo máu trước khi ghép tế bào gốc tạo máu. Một số chế phẩm uống còn có chỉ định điều trị giảm nhẹ bệnh bạch cầu mạn dòng tủy, tùy nhãn thuốc và quốc gia. Busulfan có khoảng điều trị hẹp: mức phơi nhiễm quá cao làm tăng nguy cơ độc tính, trong khi kế hoạch điều trị phải đạt mức phơi nhiễm phù hợp với mục tiêu ghép. Thuốc có thể gây suy tủy nghiêm trọng, co giật, nhiễm trùng, vô sinh và bệnh tắc tĩnh mạch gan. Vì vậy, busulfan chỉ được sử dụng tại cơ sở có chuyên môn huyết học, ung thư hoặc ghép tế bào gốc, với xét nghiệm và theo dõi nồng độ khi cần.
Nội dung chính
- Busulfan là gì?: Thuốc alkyl hóa hai chức, gây độc tế bào thông qua alkyl hóa và làm tổn thương DNA.
- Công dụng chính: Điều kiện hóa trước ghép tế bào gốc tạo máu; một số viên uống được phê duyệt điều trị giảm nhẹ CML.
- Dạng dùng: Dung dịch đậm đặc pha truyền tĩnh mạch và viên nén uống.
- Mã ATC: L01AB01.
- Nguy cơ quan trọng: Suy tủy kéo dài, giảm toàn thể huyết cầu, nhiễm trùng, co giật, bệnh tắc tĩnh mạch gan, độc tính phổi và vô sinh.
- Có cần theo dõi nồng độ không?: Thường cần trong nhiều phác đồ ghép, nhất là trẻ em hoặc khi nguy cơ biến thiên dược động học cao.
- Có thể tự dùng không?: Không. Đây là thuốc kê đơn, gây độc tế bào và phải được sử dụng dưới sự giám sát chặt chẽ.
- Có dùng khi mang thai không?: Thuốc có khả năng gây hại cho thai; quyết định điều trị phải do bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
Hoạt chất Busulfan là gì?
Busulfan là thuốc chống ung thư thuộc nhóm alkyl hóa. Thuốc phản ứng với DNA, tạo tổn thương làm gián đoạn khả năng nhân đôi và phân chia của tế bào.
Ở liều cao, busulfan có khả năng phá hủy mạnh hệ tạo máu. Đặc tính này được sử dụng có chủ đích trong phác đồ điều kiện hóa nhằm chuẩn bị tủy xương và hệ miễn dịch trước ghép tế bào gốc tạo máu.
Busulfan
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Busulfan |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Busulfan |
| Tên IUPAC | 4-methylsulfonyloxybutyl methanesulfonate |
| Tên hóa học khác | 1,4-Butanediol, dimethanesulfonate | Methanesulfonic acid, tetramethylene ester | Tetramethylene bis(methanesulfonate) |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Busulphan. |
| Tên viết tắt | BUS | Bu |
| Tên Latinh / tên dược điển | Busulfanum |
| Tên USAN | busulfan |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 55-98-1 |
|---|---|
| UNII | G1LN9045DK |
| PubChem CID | 2478 |
| RxNorm CUI | 1828 |
| Công thức phân tử | C6H14O6S2 |
Dược động học của Busulfan
Busulfan có khoảng điều trị hẹp và biến thiên dược động học đáng kể giữa các cá thể, đặc biệt ở trẻ em, người có cân nặng bất thường và người dùng thuốc tương tác.
Sau khi vào tuần hoàn, thuốc phân bố rộng, đi qua hàng rào máu – não, được chuyển hóa chủ yếu bằng liên hợp với glutathione và sau đó tiếp tục oxy hóa tại gan. Phần lớn thuốc được đào thải dưới dạng chất chuyển hóa.
Trong nhiều phác đồ ghép, nồng độ busulfan hoặc diện tích dưới đường cong nồng độ – thời gian được theo dõi để điều chỉnh các liều tiếp theo.
Giai đoạn I: Hấp thu
Busulfan đường uống được hấp thu đáng kể qua đường tiêu hóa. Nhãn viên uống mô tả sự hấp thu nhìn chung gần hoàn toàn trong các nghiên cứu sử dụng busulfan đánh dấu phóng xạ.
Trong một nghiên cứu liều uống, nồng độ đỉnh xuất hiện trung bình sau khoảng 0,9 giờ. Tuy nhiên, mức hấp thu có thể biến thiên giữa người bệnh. Dữ liệu đầy đủ về ảnh hưởng của thức ăn trong nhãn tham khảo còn hạn chế.
| F · Sinh khả dụng |
Sinh khả dụng đường uống có mức biến thiên tương đối lớn; các số liệu trên không được dùng để tự chuyển đổi liều giữa đường uống và truyền tĩnh mạch. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Busulfan được chuyển hóa chủ yếu thông qua:
- Liên hợp với glutathione, có thể xảy ra tự phát hoặc được xúc tác bởi glutathione S-transferase.
- Các chất liên hợp tiếp tục trải qua quá trình oxy hóa rộng rãi tại gan.
- Nhiều chất chuyển hóa được tạo thành, trong đó phần lớn không còn hoạt tính gây độc tế bào như busulfan ban đầu.
Do phụ thuộc glutathione, những thuốc hoặc tình trạng làm thay đổi hệ glutathione có thể ảnh hưởng đến độ thanh thải busulfan.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Busulfan được thải trừ chủ yếu sau khi đã chuyển hóa:
- Khoảng 30% lượng phóng xạ được tìm thấy trong nước tiểu trong vòng 48 giờ sau khi dùng busulfan đánh dấu phóng xạ trong nghiên cứu của dạng tiêm.
- Lượng thuốc nguyên dạng được bài tiết qua nước tiểu thấp; nhãn viên uống ghi nhận dưới 2% liều được đào thải dưới dạng không đổi trong 24 giờ.
- Lượng phóng xạ thu hồi trong phân sau dạng tiêm là không đáng kể trong nghiên cứu được trích dẫn.
| t½ · Thời gian bán thải | Nhãn viên uống ghi nhận thời gian bán thải cuối trong huyết tương của busulfan khoảng:
Thời gian bán thải có thể thay đổi theo tuổi, phác đồ, đường dùng, tình trạng người bệnh và thuốc sử dụng đồng thời. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Trong nghiên cứu busulfan truyền tĩnh mạch 0,8 mg/kg:
|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:
- Tuổi và cân nặng, đặc biệt ở trẻ em.
- Béo phì hoặc cân nặng thấp.
- Phương pháp sử dụng cân nặng thực tế, cân nặng lý tưởng hay cân nặng hiệu chỉnh để tính liều.
- Thuốc ảnh hưởng đến glutathione hoặc glutathione S-transferase.
- Metronidazole, itraconazole, deferasirox và paracetamol.
- Phenytoin và loại thuốc chống co giật dự phòng được lựa chọn.
- Chức năng gan và tiền sử điều trị hóa chất hoặc xạ trị.
- Biến thể di truyền của các enzyme chuyển hóa đang được nghiên cứu.
- Thời điểm dùng cyclophosphamide trong phác đồ.
- Sự khác biệt giữa đường uống và đường truyền tĩnh mạch.
Theo dõi nồng độ thuốc giúp hạn chế rủi ro do biến thiên dược động học nhưng không thay thế theo dõi lâm sàng và xét nghiệm.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Busulfan
Busulfan được phân loại là:
- Thuốc alkyl hóa hai chức.
- Dẫn xuất alkyl sulfonate.
- Thuốc chống ung thư gây độc tế bào.
- Thuốc gây suy tủy hoặc tiêu tủy.
- Thành phần của phác đồ điều kiện hóa trước ghép tế bào gốc tạo máu.
- Thuốc điều trị bệnh bạch cầu mạn dòng tủy trong chỉ định của một số chế phẩm uống.
Busulfan không phải thuốc nhắm trúng đích và không phải thuốc miễn dịch trị liệu.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Busulfan chứa hai nhóm methanesulfonate dễ phản ứng ở hai đầu của chuỗi carbon. Trong môi trường nước, các nhóm này được giải phóng, tạo ra các chất trung gian có khả năng alkyl hóa DNA.
Quá trình này có thể:
- Tạo liên kết chéo trong hoặc giữa các chuỗi DNA.
- Làm hỏng cấu trúc DNA.
- Cản trở sao chép và phiên mã.
- Kích hoạt chết tế bào.
- Tiêu diệt tế bào tạo máu và tế bào ác tính đang phân chia.
Tổn thương DNA được xem là cơ chế chính tạo nên tác dụng gây độc tế bào của busulfan.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng dược lực học nổi bật của busulfan là ức chế hoặc phá hủy hệ tạo máu. Mức độ tác dụng liên quan đến tổng mức phơi nhiễm với thuốc.
Nồng độ quá cao làm tăng nguy cơ độc tính, đặc biệt bệnh tắc tĩnh mạch gan. Nhãn Busulfex dẫn tài liệu cho thấy AUC cao hơn 1.500 micromol·phút có thể liên quan đến nguy cơ bệnh tắc tĩnh mạch gan cao hơn trong phác đồ được nghiên cứu.
Mục tiêu AUC cụ thể thay đổi theo phác đồ, độ tuổi, loại ghép và tiêu chuẩn của từng trung tâm; người đọc không được tự sử dụng ngưỡng này để tính hoặc điều chỉnh liều.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Busulfan
Chỉ định được phê duyệt khác nhau theo chế phẩm và cơ quan quản lý.
Điều kiện hóa trước ghép tế bào gốc tạo máu
Tại Hoa Kỳ, Busulfex được chỉ định phối hợp với cyclophosphamide làm phác đồ điều kiện hóa trước ghép tế bào tiền thân tạo máu đồng loài ở người mắc bệnh bạch cầu mạn dòng tủy.
Tại Liên minh châu Âu, một số chế phẩm busulfan truyền tĩnh mạch được phê duyệt cho người lớn và trẻ em trong điều kiện hóa trước ghép tế bào tiền thân tạo máu. Các phác đồ được mô tả có thể bao gồm:
- Busulfan sau đó cyclophosphamide ở người lớn.
- Busulfan sau đó cyclophosphamide hoặc melphalan ở trẻ em.
- Fludarabine sau đó busulfan trong một số phác đồ điều kiện hóa cường độ giảm ở người lớn.
Điều trị bệnh bạch cầu mạn dòng tủy
Nhãn Myleran dạng uống tại Hoa Kỳ có chỉ định điều trị giảm nhẹ bệnh bạch cầu mạn dòng tủy. Chỉ định này không có nghĩa busulfan là lựa chọn phù hợp cho mọi người mắc CML hoặc thay thế các phương pháp điều trị hiện đại khác.
Việc xác định một cách dùng busulfan là “được phê duyệt” hay “ngoài chỉ định” phụ thuộc vào:
- Chế phẩm cụ thể.
- Quốc gia hoặc khu vực.
- Bệnh lý nền.
- Loại ghép.
- Phác đồ phối hợp.
- Mục tiêu mức phơi nhiễm.
- Độ tuổi người bệnh.
Một phác đồ phối hợp busulfan – fludarabine hoặc busulfan – melphalan có thể nằm trong chỉ định của nhãn tại một khu vực nhưng ngoài chỉ định tại khu vực khác.
Danh sách đầy đủ các ứng dụng nghiên cứu hoặc ngoài chỉ định hiện hành: .
Không sử dụng busulfan ngoài chỉ định nếu không có quyết định của bác sĩ chuyên khoa và quy trình giám sát phù hợp.
Liều dùng và cách sử dụng
Không có một liều busulfan chung áp dụng cho mọi người bệnh.
Một số ví dụ từ nhãn thuốc chính thức:
- Nhãn Busulfex tại Hoa Kỳ mô tả liều người lớn trên 12 kg là 0,8 mg/kg, truyền trong hai giờ mỗi sáu giờ, trong bốn ngày liên tiếp, tổng cộng 16 liều, sau đó sử dụng cyclophosphamide trong phác đồ cụ thể.
- EMA mô tả liều busulfan truyền tĩnh mạch trong điều kiện hóa thông thường ở người lớn là 0,8 mg/kg; ở trẻ em, liều từ 0,8–1,2 mg/kg tùy cân nặng.
- Trong một số phác đồ điều kiện hóa cường độ giảm tại châu Âu, busulfan có thể được dùng 3,2 mg/kg mỗi ngày trong hai hoặc ba ngày sau fludarabine.
Những thông số này chỉ nhằm mô tả nhãn thuốc, không phải hướng dẫn tự tính liều. Liều thực tế còn phụ thuộc vào loại ghép, bệnh lý, cân nặng hiệu chỉnh, tuổi, AUC mục tiêu, kết quả theo dõi nồng độ và quy trình của trung tâm ghép.
Dạng truyền tĩnh mạch
- Phải được pha loãng trước khi truyền.
- Thường truyền qua catheter tĩnh mạch trung tâm.
- Sử dụng bơm truyền để kiểm soát tốc độ chính xác.
- Không tiêm nhanh hoặc tiêm bolus.
- Không sử dụng dụng cụ không tương thích với chế phẩm.
- Nhân viên y tế phải tuân thủ quy trình vô khuẩn và xử lý thuốc gây độc tế bào.
- Người bệnh thường được dùng thuốc chống co giật và thuốc chống nôn dự phòng.
Dạng uống
- Chỉ uống theo đúng lịch của bác sĩ chuyên khoa.
- Không tự tăng liều khi công thức máu chưa giảm.
- Không tự tiếp tục thuốc khi không được xét nghiệm máu.
- Không nghiền hoặc chia viên nếu tờ hướng dẫn của sản phẩm không cho phép.
- Người chăm sóc cần được hướng dẫn cách tiếp xúc và xử lý thuốc chống ung thư.
Quá trình điều trị có thể cần theo dõi:
- Công thức máu toàn bộ và số lượng tiểu cầu.
- Bạch cầu trung tính và dấu hiệu mọc mảnh ghép.
- Nồng độ busulfan hoặc AUC.
- Chức năng gan: bilirubin, transaminase, phosphatase kiềm.
- Cân nặng, tích nước và đau vùng gan.
- Dấu hiệu bệnh tắc tĩnh mạch gan.
- Dấu hiệu nhiễm trùng và sốt giảm bạch cầu.
- Triệu chứng thần kinh hoặc co giật.
- Chức năng phổi và triệu chứng khó thở.
- Điện giải, glucose và chức năng thận.
- Viêm niêm mạc, buồn nôn, nôn và tiêu chảy.
- Khả năng sinh sản và nhu cầu bảo tồn sinh sản trước điều trị.
Với busulfan tiêm liều điều kiện hóa, nhãn thuốc yêu cầu theo dõi công thức máu hằng ngày trong quá trình điều trị và cho đến khi chứng minh được mảnh ghép đã mọc.
Cảnh báo và lưu ý về Busulfan
Chống chỉ định phụ thuộc chế phẩm.
Busulfan truyền tĩnh mạch
Chống chỉ định ở người có tiền sử quá mẫn với busulfan hoặc bất kỳ thành phần nào của chế phẩm.
Busulfan dạng uống
Nhãn Myleran ghi chống chỉ định:
- Khi chẩn đoán bệnh bạch cầu mạn dòng tủy chưa được xác lập chắc chắn.
- Ở người từng có phản ứng quá mẫn với busulfan hoặc thành phần của thuốc.
Ngoài chống chỉ định chính thức, nhiều tình trạng bệnh lý cần bác sĩ đánh giá nguy cơ đặc biệt trước khi dùng.
Các phản ứng thường được ghi nhận trong phác đồ điều kiện hóa có busulfan gồm:
- Giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu và thiếu máu.
- Buồn nôn và nôn.
- Viêm miệng hoặc viêm niêm mạc.
- Chán ăn.
- Tiêu chảy.
- Đau bụng.
- Sốt.
- Đau đầu.
- Mất ngủ.
- Lo âu.
- Tăng đường huyết.
- Hạ kali máu.
- Hạ magnesi máu.
- Phát ban hoặc thay đổi sắc tố da.
- Rụng tóc.
- Mệt mỏi.
- Phản ứng tại vị trí truyền.
Trong điều kiện ghép, nhiều phản ứng có thể liên quan đồng thời đến busulfan, thuốc phối hợp, suy tủy, ghép và bệnh nền; không phải lúc nào cũng xác định được nguyên nhân riêng biệt.
Các biến cố nghiêm trọng gồm:
- Suy tủy kéo dài.
- Giảm toàn thể huyết cầu.
- Sốt giảm bạch cầu.
- Nhiễm khuẩn, nhiễm virus hoặc nhiễm nấm nặng.
- Nhiễm trùng huyết.
- Co giật.
- Bệnh tắc tĩnh mạch gan hoặc hội chứng tắc nghẽn xoang gan.
- Vàng da và suy gan.
- Xuất huyết phế nang.
- Viêm phổi kẽ hoặc xơ phổi.
- Bệnh phổi do busulfan khi dùng kéo dài.
- Viêm bàng quang xuất huyết trong phác đồ phối hợp.
- Chèn ép tim, đặc biệt đã được báo cáo ở một số trẻ mắc thalassemia.
- Bệnh vi mạch huyết khối.
- Hội chứng ly giải khối u.
- Độc tính thần kinh, bệnh não hoặc hôn mê.
- Vô sinh tạm thời hoặc vĩnh viễn.
- Bệnh ác tính thứ phát.
Người bệnh cần báo ngay cho nhân viên y tế khi sốt, khó thở, chảy máu, vàng da, tăng cân nhanh, đau bụng, lú lẫn hoặc co giật.
- Busulfan gây suy tủy nghiêm trọng và kéo dài.
- Phải có kế hoạch ghép tế bào tiền thân tạo máu khi sử dụng liều điều kiện hóa.
- Cần dự phòng co giật khi sử dụng busulfan liều cao theo phác đồ.
- Mức phơi nhiễm cao làm tăng nguy cơ bệnh tắc tĩnh mạch gan.
- Người đã xạ trị, trải qua nhiều đợt hóa trị hoặc từng ghép có thể có nguy cơ độc tính gan cao hơn.
- Thận trọng đặc biệt ở người có tiền sử co giật, chấn thương đầu hoặc dùng thuốc làm giảm ngưỡng co giật.
- Busulfan có thể gây độc phôi – thai.
- Thuốc có thể gây đột biến, tổn thương nhiễm sắc thể và ung thư thứ phát.
- Có nguy cơ suy giảm hoặc mất khả năng sinh sản ở cả nam và nữ.
- Cần xử lý như thuốc nguy hại và thuốc gây độc tế bào.
- Không để người bệnh tự quản lý liều mà không có xét nghiệm và giám sát chuyên môn.
Độc tính chính của quá liều busulfan là:
- Suy sản hoặc bất sản tủy xương.
- Giảm toàn thể huyết cầu.
- Nhiễm trùng nghiêm trọng.
- Xuất huyết.
- Tổn thương gan.
- Tổn thương phổi.
- Tổn thương thần kinh trung ương.
- Tổn thương đường tiêu hóa.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được xác lập. Xử trí bao gồm:
- Theo dõi huyết học thường xuyên.
- Điều trị hỗ trợ tích cực.
- Truyền các chế phẩm máu khi có chỉ định.
- Dự phòng và điều trị nhiễm trùng.
- Kiểm soát co giật và biến chứng cơ quan.
- Ghép tế bào tiền thân tạo máu trong bối cảnh liều gây tiêu tủy.
- Hội chẩn trung tâm chống độc, huyết học và ghép tế bào gốc.
Dữ liệu về hiệu quả của thẩm tách trong quá liều còn hạn chế và không thống nhất; không được trì hoãn điều trị hỗ trợ để chờ thẩm tách.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc chế phẩm.
Busulfan tiêm
Nhãn Busulfex quy định:
- Lọ chưa mở bảo quản lạnh ở 2–8°C.
- Phần thuốc thừa phải loại bỏ.
- Dung dịch sau pha có thời gian ổn định giới hạn, tùy dung môi và nhiệt độ.
- Việc pha, bảo quản và truyền phải tuân thủ quy trình của khoa dược bệnh viện.
Busulfan dạng viên
Nhãn Myleran quy định:
- Bảo quản ở 25°C.
- Cho phép dao động trong khoảng 15–30°C.
- Giữ thuốc trong bao bì gốc và ngoài tầm với của trẻ em.
Không áp dụng điều kiện bảo quản của một chế phẩm cho sản phẩm khác. Luôn kiểm tra nhãn và tờ hướng dẫn của đúng sản phẩm.
Đối tượng đặc biệt
Busulfan truyền tĩnh mạch được sử dụng cho trẻ em trong các phác đồ điều kiện hóa trước ghép tại một số khu vực pháp lý. EMA mô tả liều theo cân nặng cho trẻ đến 17 tuổi.
Dược động học ở trẻ em thay đổi đáng kể theo tuổi và cân nặng. Nhãn Busulfex khuyến nghị theo dõi nồng độ điều trị và điều chỉnh liều sau liều đầu trong nhóm trẻ em được nghiên cứu.
Trẻ phải được điều trị tại trung tâm có kinh nghiệm về ghép nhi khoa. Cần lưu ý nguy cơ:
- Co giật.
- Bệnh tắc tĩnh mạch gan.
- Viêm niêm mạc.
- Nhiễm trùng.
- Ảnh hưởng tăng trưởng răng.
- Suy giảm khả năng sinh sản về sau.
- Chèn ép tim trong một số nhóm nguy cơ.
Các nghiên cứu Busulfex không có đủ số người từ 65 tuổi trở lên để xác định chắc chắn liệu đáp ứng có khác người trẻ hơn hay không.
Ở người cao tuổi, bác sĩ cần đánh giá:
- Tình trạng chức năng.
- Chức năng gan và thận.
- Bệnh tim, phổi.
- Dự trữ tủy xương.
- Tiền sử hóa trị và xạ trị.
- Thuốc dùng đồng thời.
- Khả năng chịu được ghép và phác đồ điều kiện hóa.
Không có khuyến nghị điều chỉnh liều chung chỉ dựa trên tuổi; quyết định phải được cá thể hóa.
Busulfan có khả năng gây hại cho thai dựa trên cơ chế gây độc tế bào và dữ liệu động vật. Thuốc gây dị tật và bất thường phát triển trong các nghiên cứu trên nhiều loài động vật.
Dữ liệu đầy đủ trên phụ nữ mang thai còn hạn chế. Người có khả năng mang thai cần:
- Được xét nghiệm thai khi phù hợp trước điều trị.
- Sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả trong thời gian điều trị.
- Tiếp tục tránh thai trong khoảng thời gian sau điều trị theo nhãn của chế phẩm.
- Báo ngay cho bác sĩ nếu đang hoặc nghi ngờ mang thai.
Nhãn Busulfex khuyến cáo nữ giới có khả năng sinh sản tránh thai trong điều trị và trong sáu tháng sau khi kết thúc.
Chưa xác định rõ busulfan có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Do nguy cơ gây độc tế bào, gây đột biến và hình thành khối u, nhãn Busulfex khuyến cáo ngừng cho con bú trong thời gian điều trị.
Thời điểm có thể cho trẻ bú trở lại sau điều trị phải được xác định bởi bác sĩ dựa trên chế phẩm, thời gian kết thúc phác đồ và tình trạng lâm sàng.
Busulfan được chuyển hóa rộng rãi tại gan thông qua glutathione. Mức phơi nhiễm cao liên quan đến nguy cơ bệnh tắc tĩnh mạch gan.
Các nhãn tham khảo không cung cấp một quy tắc điều chỉnh liều chung cho mọi mức độ suy gan. Người bệnh cần được đánh giá:
- Bilirubin và men gan.
- Tiền sử bệnh gan.
- Tiền sử viêm gan.
- Xạ trị hoặc hóa trị trước đó.
- Tiền sử ghép.
- Thuốc ảnh hưởng chuyển hóa busulfan.
- Nguy cơ tắc nghẽn xoang gan.
Liều và AUC mục tiêu phải do trung tâm ghép quyết định. Hướng dẫn điều chỉnh liều cụ thể theo từng mức độ suy gan: .
Chỉ một tỷ lệ nhỏ busulfan được bài tiết dưới dạng không đổi qua nước tiểu. Nhãn viên uống cho rằng quá trình đào thải busulfan có vẻ không phụ thuộc nhiều vào chức năng thận, nhưng dữ liệu còn hạn chế.
Không có khuyến nghị điều chỉnh liều phổ quát cho mọi người suy thận. Cần theo dõi:
- Chức năng thận.
- Điện giải.
- Tình trạng dịch.
- Thuốc dùng đồng thời.
- Nồng độ busulfan khi phác đồ yêu cầu.
Không tự suy luận rằng suy thận không ảnh hưởng đến an toàn của toàn bộ phác đồ ghép.
Busulfan có thể liên quan đến:
- Chóng mặt.
- Mệt mỏi.
- Lú lẫn.
- Buồn ngủ.
- Bệnh não.
- Co giật.
Ngoài ra, thuốc thường được dùng trong phác đồ hóa trị nội trú có nhiều thuốc phối hợp. Người bệnh không nên lái xe hoặc vận hành máy móc khi có bất kỳ triệu chứng thần kinh nào, trong thời gian điều trị nội trú hoặc cho đến khi bác sĩ xác nhận đủ an toàn.
Tương tác thuốc của Busulfan
Metronidazole
Metronidazole có thể làm giảm đáng kể độ thanh thải busulfan và làm tăng mức phơi nhiễm cũng như độc tính.
Itraconazole
Itraconazole được ghi nhận làm giảm độ thanh thải busulfan tới khoảng 25% trong dữ liệu nhãn thuốc.
Deferasirox và thuốc thải sắt
Đã ghi nhận giảm độ thanh thải busulfan khi dùng cùng deferasirox. Nhãn thuốc khuyến cáo ngừng thuốc thải sắt đủ sớm trước busulfan theo quyết định của nhóm điều trị.
Paracetamol
Paracetamol có thể làm giảm glutathione trong máu và mô, từ đó có khả năng làm giảm độ thanh thải busulfan. Nhãn Busulfex lưu ý việc sử dụng paracetamol trong vòng dưới 72 giờ trước hoặc đồng thời với busulfan.
Phenytoin
Phenytoin có thể làm tăng độ thanh thải busulfan từ 15% trở lên. Việc chuyển từ phenytoin sang thuốc chống co giật khác có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm busulfan và phải được tính đến khi theo dõi nồng độ.
Cyclophosphamide
Thời điểm bắt đầu cyclophosphamide sau busulfan có thể ảnh hưởng đến độc tính của phác đồ. Khoảng cách dùng thuốc phải tuân theo đúng quy trình ghép.
Người bệnh không được tự dùng hoặc ngừng bất kỳ thuốc nào, kể cả thuốc giảm đau thông thường, kháng sinh, thuốc chống nấm hoặc thực phẩm bổ sung, khi đang trong phác đồ busulfan.
Thắc mắc về hoạt chất Busulfan
Busulfan là thuốc chống ung thư thuộc nhóm alkyl hóa. Thuốc tạo tổn thương DNA và ức chế mạnh hệ tạo máu. Công dụng hiện nay chủ yếu là điều kiện hóa trước ghép tế bào gốc tạo máu; một số dạng uống có chỉ định điều trị giảm nhẹ bệnh bạch cầu mạn dòng tủy.
Busulfan có khoảng điều trị hẹp và độ thanh thải thay đổi đáng kể giữa các người bệnh. Mức phơi nhiễm quá cao làm tăng nguy cơ độc tính, đặc biệt bệnh tắc tĩnh mạch gan. Vì vậy, nhiều trung tâm ghép đo nồng độ hoặc AUC để điều chỉnh các liều tiếp theo, nhất là ở trẻ em.
Có. Busulfan là thuốc hóa trị gây độc tế bào thuộc nhóm alkyl hóa. Ở liều cao, thuốc được dùng để tiêu tủy hoặc ức chế hệ tạo máu trước ghép. Đây không phải thuốc người bệnh có thể tự mua hoặc tự dùng tại nhà nếu không có chương trình theo dõi chuyên khoa.
Các nguy cơ quan trọng nhất gồm suy tủy kéo dài, nhiễm trùng nghiêm trọng, xuất huyết, co giật và bệnh tắc tĩnh mạch gan. Thuốc còn có thể gây độc tính phổi, vô sinh và làm tăng nguy cơ bệnh ác tính thứ phát.
Không nên tự dùng. Paracetamol có thể làm giảm glutathione và có khả năng làm giảm độ thanh thải busulfan, dẫn đến tăng mức phơi nhiễm. Người bệnh cần hỏi nhóm điều trị trước khi sử dụng paracetamol hoặc bất kỳ thuốc không kê đơn nào trong thời gian điều kiện hóa.

