Boron

Boron, còn gọi là bo và có ký hiệu hóa học B, là một nguyên tố vi lượng hiện diện tự nhiên trong thực phẩm, nước và một số sản phẩm bổ sung dinh dưỡng. Boron cần thiết cho thực vật, nhưng chưa được công nhận là dưỡng chất thiết yếu đối với con người vì chưa xác định được chức năng sinh học đặc hiệu. Hiện chưa có nhu cầu khuyến nghị hằng ngày, RDA hoặc AI, cho boron. Một số nghiên cứu quy mô nhỏ đang đánh giá ảnh hưởng của boron đối với chuyển hóa calci, vitamin D, sức khỏe xương và triệu chứng thoái hóa khớp, nhưng bằng chứng chưa đủ để xem boron là thuốc điều trị. Ngưỡng dung nạp tối đa không phải là liều bổ sung được khuyến nghị và có sự khác nhau giữa các cơ quan chuyên môn. Boron trong thực phẩm bổ sung cũng không đồng nghĩa với acid boric hoặc borax dùng trong công nghiệp, gia dụng; các hóa chất này có thể gây ngộ độc khi nuốt phải.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Tên: Boron, tiếng Việt thường gọi là bo
  • Ký hiệu hóa học: B
  • Số hiệu nguyên tử: 5
  • Bản chất: Nguyên tố vi lượng, được phân loại là á kim
  • Tình trạng thiết yếu: Chưa được xác lập là dưỡng chất thiết yếu ở người
  • RDA/AI: Chưa được thiết lập
  • Chỉ định điều trị: Chưa có chỉ định điều trị chuẩn cho boron nguyên tố
  • Nguồn tự nhiên: Trái cây, các loại đậu, hạt, rau củ và nước
  • Hấp thu đường uống: Khoảng 85–90% lượng boron ăn vào
  • Dạng chính trong cơ thể: Acid boric trong máu, nước tiểu và các dịch cơ thể
  • Thải trừ: Chủ yếu qua nước tiểu
  • Ứng dụng nghiên cứu: Sức khỏe xương, chuyển hóa khoáng chất, thoái hóa khớp
  • Nguy cơ chính: Dùng quá mức hoặc nuốt acid boric, borax có thể gây ngộ độc
  • Lưu ý: Không sử dụng ngưỡng dung nạp tối đa như liều bổ sung

Hoạt chất Boron là gì?

Boron là một nguyên tố vi lượng có trong thực phẩm, nước và một số sản phẩm bổ sung. Boron cần thiết đối với thực vật nhưng chưa được công nhận là dưỡng chất thiết yếu cho người vì chưa xác định được chức năng sinh học đặc hiệu.

Boron nguyên tố không phải là thuốc điều trị bệnh theo mặc định.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Boron

CAS 7440-42-8 Công thức B

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Boron

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Boron

Tên IUPAC

boron

Tên khác / tên đồng nghĩa

Bo.
Boron nguyên tố.
Ký hiệu hóa học: B.
CAS của boron nguyên tố: 7440-42-8.

Acid boric, borax và các muối borat là hợp chất chứa boron, không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của boron nguyên tố.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

7440-42-8

UNII

N9E3X5056Q

PubChem CID

5462311

RxNorm CUI

1705

Công thức phân tử

B

Dược động học của Boron

Hầu hết boron được ăn vào sẽ chuyển thành acid boric trong đường tiêu hóa. Khoảng 85–90% được hấp thu, sau đó phân bố trong nước toàn cơ thể. Boron không tích lũy đáng kể trong phần lớn mô mềm, nhưng nồng độ có thể cao hơn ở xương, tóc và móng.

Boron hầu như không được chuyển hóa thêm và được đào thải chủ yếu qua thận dưới dạng acid boric.

Giai đoạn I: Hấp thu

Phần lớn boron ăn vào được thủy phân thành acid boric trong đường tiêu hóa và được hấp thu với tỷ lệ khoảng 85–90%.

Một nghiên cứu nhỏ ghi nhận sodium tetraborate làm tăng nồng độ boron huyết tương trong vòng 4–6 giờ sau khi uống, nhưng dữ liệu này không đủ để xác lập chế độ sử dụng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của từng dạng sản phẩm bổ sung chưa được xác lập đầy đủ.

NIH ghi nhận cơ thể hấp thu khoảng 85–90% lượng boron ăn vào. Chưa có dữ liệu đáng tin cậy để so sánh sinh khả dụng tương đối giữa các dạng boron bổ sung khác nhau.

Giai đoạn II: Phân bố

Acid boric được phân bố chủ yếu trong nước toàn cơ thể. Boron không tích lũy đáng kể trong hầu hết mô mềm; xương, tóc và móng có thể có nồng độ cao hơn các mô khác.

Boron trong xương có thể cao hơn huyết tương, nhưng ý nghĩa lâm sàng của sự phân bố này chưa được xác định rõ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Phần lớn hợp chất boron ăn vào chuyển thành acid boric trong đường tiêu hóa. Acid boric không được xem là trải qua quá trình chuyển hóa sinh học đáng kể ở người.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Boron được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Một lượng nhỏ có thể được đào thải qua phân, mồ hôi, hơi thở và mật.

Cơ thể có thể duy trì cân bằng boron bằng cách tăng thải trừ qua nước tiểu khi lượng ăn vào tăng. Cơ chế điều hòa chính xác chưa được xác định.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Các tài liệu dược động học về acid boric cho thấy thời gian bán thải ở người vào khoảng một ngày; một số nghiên cứu hoặc đánh giá ghi nhận xấp xỉ 13–21 giờ tùy đối tượng và hoàn cảnh phơi nhiễm.

Dữ liệu này không được dùng để tự xây dựng khoảng cách liều cho sản phẩm bổ sung boron.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải phụ thuộc chủ yếu vào chức năng thận. ATSDR sử dụng mức lọc cầu thận như đại diện cho khả năng thanh thải boron.

Một nghiên cứu ở phụ nữ mang thai ghi nhận độ thanh thải thận trung bình khoảng 66,1 ml/phút. Con số này thuộc một nhóm nghiên cứu cụ thể, không phải giá trị chuẩn để áp dụng cho mọi đối tượng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:

  • Chức năng thận và mức lọc cầu thận.
  • Lượng boron từ thực phẩm, nước và sản phẩm bổ sung.
  • Dạng hợp chất chứa boron được sử dụng.
  • Tình trạng mang thai và thay đổi sinh lý liên quan đến chức năng thận.
  • Tuổi và tình trạng mất nước trong trường hợp phơi nhiễm liều cao.

Người suy giảm chức năng thận có thể có nguy cơ giảm đào thải boron, nhưng chưa có hướng dẫn hiệu chỉnh liều chuẩn cho sản phẩm bổ sung.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Boron

Chưa có phân nhóm dược lý điều trị chuẩn.

Xét theo dinh dưỡng học, boron được nghiên cứu như một nguyên tố vi lượng có khả năng ảnh hưởng đến chuyển hóa khoáng chất, xương, hormone steroid và một số quá trình tế bào. Những ảnh hưởng này chưa tạo thành một cơ chế điều trị được xác lập.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Chưa xác định được chức năng sinh hóa đặc hiệu và cơ chế tác dụng hoàn chỉnh của boron ở người.

Các cơ chế đang được nghiên cứu gồm ảnh hưởng đến:

  • Chuyển hóa calci và magnesi.
  • Hoạt động của nguyên bào xương và hủy cốt bào.
  • Vitamin D và hormone steroid.
  • Các dấu ấn viêm.
  • Hoạt động của một số phân tử có nhóm hydroxyl.

Đây là cơ chế giả định hoặc kết quả nghiên cứu ban đầu, không phải cơ chế điều trị đã được xác nhận.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Chưa có hồ sơ dược lực học chuẩn cho boron nguyên tố tương tự một thuốc điều trị.

Các thay đổi về khoáng chất, hormone hoặc dấu ấn viêm được ghi nhận trong một số nghiên cứu nhỏ chưa đủ để xác lập quan hệ liều – đáp ứng lâm sàng hoặc hiệu quả điều trị.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Boron

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Boron

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Boron

NIH cho biết chưa ghi nhận tương tác thuốc nào có ý nghĩa lâm sàng được xác lập đối với boron. Tuy nhiên, dữ liệu tương tác còn hạn chế và không loại trừ tương tác của từng dạng sản phẩm hoặc công thức phối hợp.

Người dùng vẫn cần thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ khi đang sử dụng:

  • Nhiều sản phẩm vitamin và khoáng chất.
  • Thuốc điều trị loãng xương.
  • Thuốc ảnh hưởng đến chức năng thận.
  • Liệu pháp hormone.
  • Thuốc điều trị ung thư hoặc bệnh nội tiết.

Thắc mắc về hoạt chất Boron

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *