Bisoprolol

Bisoprolol là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể beta-1 adrenergic, chủ yếu tác động tại tim để làm chậm nhịp tim, giảm sức co bóp và giảm hoạt hóa hệ renin. Thuốc được kê đơn trong điều trị tăng huyết áp; một số hồ sơ chính thức còn phê duyệt Bisoprolol cho đau thắt ngực ổn định và suy tim mạn ổn định có giảm chức năng tâm thu thất trái. Phạm vi chỉ định phụ thuộc từng sản phẩm và quốc gia. Bisoprolol thường được dùng một lần mỗi ngày nhưng liều phải được cá nhân hóa dựa trên bệnh lý, nhịp tim, huyết áp, chức năng gan thận và các thuốc đang sử dụng. Người bệnh không được tự tăng liều hoặc ngừng thuốc đột ngột vì có thể làm đau thắt ngực, rối loạn nhịp hoặc tình trạng tim xấu đi. Thuốc cũng có thể che lấp dấu hiệu hạ đường huyết và gây co thắt phế quản ở người có bệnh hô hấp.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Bisoprolol, thường dùng dưới dạng bisoprolol fumarate
  • Nhóm dược lý: Thuốc chẹn chọn lọc thụ thể beta-1
  • Mã ATC: C07AB07
  • Đường dùng: Đường uống
  • Dạng dùng phổ biến: Viên nén hoặc viên nén bao phim
  • Chỉ định: Tùy sản phẩm: tăng huyết áp, đau thắt ngực ổn định, suy tim mạn ổn định
  • Tần suất dùng thường gặp: Một lần mỗi ngày
  • Sinh khả dụng đường uống: Khoảng 80–90% tùy hồ sơ nghiên cứu
  • Thời gian bán thải: Khoảng 9–12 giờ
  • Thải trừ: Khoảng 50% dưới dạng không đổi qua nước tiểu; phần còn lại chuyển hóa thành chất không hoạt tính
  • Tác dụng phụ thường gặp: Chóng mặt, đau đầu, mệt, lạnh đầu chi, buồn nôn, tiêu chảy hoặc táo bón
  • Nguy cơ quan trọng: Nhịp tim chậm, hạ huyết áp, block nhĩ thất, suy tim nặng hơn, co thắt phế quản
  • Lưu ý đặc biệt: Không tự ngừng thuốc đột ngột; theo dõi nhịp tim và huyết áp

Hoạt chất Bisoprolol là gì?

Bisoprolol là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể beta-1 adrenergic. Thuốc làm giảm đáp ứng của tim với kích thích giao cảm, từ đó làm chậm nhịp tim, giảm sức co bóp cơ tim, giảm cung lượng tim và giảm giải phóng renin từ thận.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Bisoprolol

CAS 66722-44-9 Công thức C18H31NO4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Bisoprolol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Bisoprolol

Tên IUPAC

1-(propan-2-ylamino)-3-[4-(2-propan-2-yloxyethoxymethyl)phenoxy]propan-2-ol

Tên hóa học khác

(RS)-1-(4-(2-Isopropoxyethoxymethyl)phenoxy)-3-(isopropylamino)-2-propanol

Tên khác / tên đồng nghĩa

Các tên liên quan gồm:
Bisoprolol.
Bisoprolol fumarate.
Bisoprolol hemifumarate.
Bisoprolol fumarat – cách viết thường gặp trong tài liệu tiếng Việt.

Bisoprolol fumarate được cung cấp dưới dạng hỗn hợp racemic; đồng phân S(-) chịu trách nhiệm cho phần lớn hoạt tính chẹn beta.

Tên viết tắt

BIS

Tên Latinh / tên dược điển

Bisoprololum

Tên USAN

bisoprolol

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

66722-44-9

UNII

Y41JS2NL6U

PubChem CID

2405

RxNorm CUI

19484

Công thức phân tử

C18H31NO4

Dược động học của Bisoprolol

Bisoprolol được hấp thu tốt qua đường tiêu hóa, có sinh khả dụng đường uống cao và ít bị ảnh hưởng bởi thức ăn. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 2–4 giờ. Thuốc có dược động học gần tuyến tính trong khoảng liều 5–20 mg và đạt trạng thái ổn định sau khoảng 5 ngày dùng một lần mỗi ngày.

Bisoprolol được thải trừ theo hai con đường tương đối cân bằng: khoảng một nửa được bài tiết nguyên dạng qua thận và một nửa được chuyển hóa tại gan thành các chất chuyển hóa không có hoạt tính rồi thải qua thận.

Giai đoạn I: Hấp thu

Bisoprolol được hấp thu gần như hoàn toàn từ đường tiêu hóa. Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sự hấp thu. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường xuất hiện khoảng 2–4 giờ sau khi uống.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Các hồ sơ chính thức ghi sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 80–90%:

  • Nhãn DailyMed ghi sinh khả dụng khoảng 80% sau liều uống 10 mg.
  • SmPC tại Anh ghi sinh khả dụng khoảng 90% do hấp thu gần hoàn toàn và hiệu ứng chuyển hóa bước đầu nhỏ.

Sự khác biệt có thể liên quan đến thiết kế nghiên cứu, sản phẩm và phương pháp đánh giá.

Giai đoạn II: Phân bố

  • Tỷ lệ gắn protein huyết tương: khoảng 30%.
  • Thể tích phân bố biểu kiến: khoảng 3,5 L/kg.

Các thông số này cho thấy Bisoprolol phân bố tương đối rộng nhưng không gắn protein huyết tương ở mức cao.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Khoảng 50% liều Bisoprolol được chuyển hóa tại gan thành các chất chuyển hóa không có hoạt tính dược lý đã biết. Nhãn DailyMed ghi Bisoprolol không được chuyển hóa qua CYP2D6.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 50% liều được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu. Phần còn lại chủ yếu được chuyển hóa thành chất không hoạt tính rồi thải qua thận. Dưới 2% liều được thải qua phân theo nhãn DailyMed.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương thường khoảng 9–12 giờ, cho phép sử dụng một lần mỗi ngày ở nhiều chỉ định. Ở người suy tim mạn độ III theo NYHA, một SmPC ghi thời gian bán thải trung bình khoảng 17 ± 5 giờ.

Ở người có độ thanh thải creatinine dưới 40 mL/phút, thời gian bán thải có thể tăng khoảng ba lần so với người khỏe mạnh. Ở người xơ gan, thời gian bán thải được ghi nhận dao động khoảng 8,3–21,7 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn phần được ghi nhận khoảng 15 L/giờ trong SmPC được tham khảo.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi nồng độ hoặc thời gian thải trừ Bisoprolol gồm:

  • Suy giảm chức năng thận.
  • Xơ gan hoặc suy giảm chức năng gan.
  • Tuổi cao kèm giảm chức năng thận.
  • Suy tim mạn, đặc biệt suy tim mức độ nặng.
  • Rifampicin có thể làm tăng độ thanh thải chuyển hóa và rút ngắn nhẹ thời gian bán thải.

Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu Bisoprolol.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Bisoprolol

Bisoprolol thuộc:

  • Nhóm thuốc tim mạch.
  • Nhóm thuốc chẹn beta-adrenergic.
  • Phân nhóm thuốc chẹn beta chọn lọc.
  • Mã ATC C07AB07.

Tính chọn lọc chủ yếu hướng đến thụ thể beta-1 ở tim nhưng không tuyệt đối, đặc biệt khi sử dụng liều cao.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Bisoprolol cạnh tranh tại thụ thể beta-1 adrenergic, làm giảm tác động của catecholamine lên tim. Hệ quả gồm:

  • Giảm nhịp tim lúc nghỉ và khi vận động.
  • Giảm sức co bóp cơ tim.
  • Giảm cung lượng tim.
  • Giảm nhu cầu oxy của cơ tim.
  • Giảm giải phóng renin từ thận.
  • Làm chậm dẫn truyền qua nút nhĩ thất ở một số người bệnh.

Ở liều cao, mức độ chẹn beta-2 có thể tăng, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến phế quản, mạch ngoại biên và chuyển hóa.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng nổi bật của Bisoprolol là làm giảm nhịp tim. Thuốc cũng làm giảm cung lượng tim khi nghỉ và vận động. Cơ chế hạ huyết áp chưa được xác định hoàn toàn; các yếu tố có thể góp phần gồm giảm cung lượng tim, ức chế giải phóng renin và giảm trương lực giao cảm trung ương.

Trong đau thắt ngực ổn định, việc giảm nhịp tim và sức co bóp giúp làm giảm nhu cầu oxy của cơ tim. Trong suy tim mạn ổn định, Bisoprolol phải được khởi đầu ở liều thấp và tăng liều từ từ để cơ thể thích nghi với tác dụng chẹn beta.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Bisoprolol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Bisoprolol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Bisoprolol

Verapamil và diltiazem

Phối hợp có thể làm tăng tác dụng giảm co bóp tim, chậm dẫn truyền nhĩ thất, hạ huyết áp và nhịp tim chậm. Tiêm tĩnh mạch verapamil ở người đang dùng thuốc chẹn beta có thể gây hạ huyết áp sâu hoặc block nhĩ thất.

Thuốc chống loạn nhịp

Các thuốc chống loạn nhịp nhóm I như quinidine, disopyramide, flecainide hoặc propafenone và nhóm III như amiodarone có thể làm tăng tác dụng lên dẫn truyền nhĩ thất và chức năng co bóp tim.

Clonidine và thuốc hạ huyết áp tác động trung ương

Phối hợp có thể làm giảm thêm nhịp tim và cung lượng tim. Ngừng clonidine đột ngột, đặc biệt trước khi ngừng thuốc chẹn beta, có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp bật lại.

Digoxin

Digoxin và Bisoprolol đều có thể làm chậm nhịp tim và dẫn truyền nhĩ thất, làm tăng nguy cơ nhịp chậm.

Thuốc nhỏ mắt chẹn beta

Thuốc nhỏ mắt điều trị glaucoma chứa thuốc chẹn beta có thể cộng thêm tác dụng toàn thân của Bisoprolol.

Insulin và thuốc hạ đường huyết

Bisoprolol có thể làm tăng tác dụng hạ đường huyết và che lấp một số dấu hiệu cảnh báo, đặc biệt nhịp tim nhanh.

Thuốc chống viêm không steroid

NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của Bisoprolol.

Thuốc gây mê

Bisoprolol có thể làm giảm phản xạ nhịp tim nhanh và tăng nguy cơ hạ huyết áp trong gây mê. Bác sĩ gây mê cần được thông báo về việc người bệnh đang dùng thuốc chẹn beta.

Danh sách trên không bao gồm mọi tương tác. Người bệnh cần cung cấp đầy đủ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thuốc nhỏ mắt và sản phẩm bổ sung đang dùng cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Bisoprolol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *