Bethanechol

Bethanechol là thuốc cường phó giao cảm trực tiếp, có tác dụng chủ yếu thông qua kích thích thụ thể muscarinic. Thuốc làm tăng trương lực và khả năng co bóp của cơ detrusor, từ đó có thể hỗ trợ tống nước tiểu ở một số người bị bí tiểu chức năng không do tắc nghẽn. Nhãn thuốc chính thức chỉ định bethanechol cho bí tiểu cấp không tắc nghẽn sau phẫu thuật hoặc sau sinh và bàng quang mất trương lực do thần kinh kèm bí tiểu. Thuốc không phù hợp nếu có sỏi, phì đại tuyến tiền liệt, hẹp cổ bàng quang hoặc nguyên nhân tắc nghẽn cơ học chưa được xử lý. Bethanechol có thể gây đau quặn bụng, tiêu chảy, tăng tiết nước bọt, vã mồ hôi, co thắt phế quản, tụt huyết áp hoặc nhịp tim chậm. Vì vậy, người bệnh không nên tự dùng thuốc chỉ dựa trên triệu chứng tiểu khó hoặc tiểu ít.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bethanechol là gì?: Ester cholin tổng hợp, chủ vận muscarinic và thuốc cường phó giao cảm trực tiếp.
  • Chỉ định được phê duyệt: Bí tiểu cấp không do tắc nghẽn sau phẫu thuật hoặc sau sinh; bàng quang mất trương lực do thần kinh kèm bí tiểu.
  • Không dùng khi nào?: Không dùng khi có hoặc nghi ngờ tắc nghẽn cơ học đường tiểu hay đường tiêu hóa.
  • Dạng dùng chính: Viên nén uống chứa bethanechol chloride.
  • Khởi phát tác dụng: Tác dụng trên đường tiêu hóa và tiết niệu thường xuất hiện trong khoảng 30–90 phút sau uống.
  • Tác dụng phụ điển hình: Đau quặn bụng, tiêu chảy, buồn nôn, tiết nước bọt, vã mồ hôi, tiểu gấp và hạ huyết áp.
  • Rủi ro nghiêm trọng: Co thắt phế quản, tụt huyết áp, nhịp tim chậm hoặc hội chứng cholinergic do quá liều.
  • Thuốc giải khi quá liều: Atropin được ghi nhận là thuốc đối kháng đặc hiệu, phải do nhân viên y tế sử dụng.
  • Có được tự dùng không?: Không. Nguyên nhân bí tiểu phải được đánh giá trước khi sử dụng.
  • Bethanechol làm tăng co bóp cơ bàng quang nhưng không trực tiếp loại bỏ vật cản ở đường tiểu. Nếu cơ vòng không giãn hoặc có tắc nghẽn, áp lực trong bàng quang có thể tăng và đẩy nước tiểu ngược lên niệu quản, làm tăng nguy cơ biến chứng.

Hoạt chất Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride. là gì?

Bethanechol là chất chủ vận muscarinic tổng hợp có tác dụng tương tự kích thích hệ thần kinh phó giao cảm. Thuốc làm tăng trương lực cơ detrusor và có thể tạo cơn co đủ mạnh để khởi phát đi tiểu và làm rỗng bàng quang trong một số trường hợp bí tiểu chức năng.

Thuốc cũng làm tăng trương lực và nhu động đường tiêu hóa, nhưng các tác dụng này đồng thời là nguyên nhân của nhiều phản ứng bất lợi như đau quặn bụng, tiêu chảy và buồn nôn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

INN Bethanechol. Tên muối dùng trong các viên thuốc được ghi nhận trên nhãn chính thức là bethanechol chloride.

CAS 674-38-4 Công thức C7H17N2O2+

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Bethanechol. Tên muối dùng trong các viên thuốc được ghi nhận trên nhãn chính thức là bethanechol chloride.

Tên IUPAC

2-carbamoyloxypropyl(trimethyl)azanium

Tên hóa học khác

Carbamyl-beta-methylcholine | Carbamoyl-beta-methylcholine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Bethanechol chloride.
Bethanechol clorid.
Bethanechol chlorid.
Carbamyl-β-methylcholine.
Carbamoyl-β-methylcholine.
2-[(Aminocarbonyl)oxy]-N,N,N-trimethyl-1-propanaminium chloride – tên hóa học của dạng muối.
Không nên nhầm bethanechol với acetylcholine, carbachol, pilocarpine hoặc các thuốc ức chế cholinesterase. Đây là các hoạt chất khác nhau dù cùng tác động lên hệ cholinergic.

Tên Latinh / tên dược điển

Bethanecholum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

674-38-4

UNII

004F72P8F4

PubChem CID

2370

RxNorm CUI

19257

Công thức phân tử

C7H17N2O2+

Dược động học của Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

Dữ liệu dược động học định lượng của bethanechol còn hạn chế. Nhãn thuốc cung cấp chủ yếu thông tin về thời điểm bắt đầu tác dụng và thời gian tác dụng:

  • Sau uống, tác dụng trên đường tiết niệu và tiêu hóa có thể xuất hiện sau khoảng 30 phút, nhưng thường cần 60–90 phút để đạt hiệu quả tối đa.
  • Tác dụng thông thường kéo dài khoảng một giờ.
  • Sau tiêm dưới da, tác dụng muscarinic có thể xuất hiện trong 5–15 phút, đạt tối đa trong 15–30 phút và hết trong khoảng hai giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Dữ liệu định lượng về mức độ hấp thu qua đường tiêu hóa: .

Tác dụng dược lý sau uống thường xuất hiện trong khoảng 30–90 phút. Dùng đường tiêm dưới da tạo đáp ứng nhanh và mạnh hơn trên cơ bàng quang so với đường uống trong nghiên cứu được nhãn thuốc trích dẫn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Chưa tìm thấy giá trị sinh khả dụng tuyệt đối đáng tin cậy trong nhãn thuốc chính thức được đối chiếu.

Giai đoạn II: Phân bố

Bethanechol không đi qua hàng rào máu – não ở mức đáng kể do mang nhóm amoni bậc bốn có điện tích. Vì vậy, tác dụng của thuốc chủ yếu ở ngoại biên.

Thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương: .

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Bethanechol bền hơn acetylcholine trước tác động của cholinesterase, vì vậy có thời gian tác dụng kéo dài hơn acetylcholine. Tuy nhiên, tốc độ chuyển hóa và các con đường chuyển hóa cụ thể chưa được làm sáng tỏ đầy đủ trong nhãn thuốc.

Không nên diễn giải đặc tính “không bị cholinesterase phá hủy” thành việc thuốc hoàn toàn không được chuyển hóa trong cơ thể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Nhãn thuốc chính thức nêu rằng phương thức thải trừ bethanechol chưa được xác định rõ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Chưa có giá trị thời gian bán thải đáng tin cậy trong nhãn thuốc được đối chiếu. Thời gian tác dụng khoảng một giờ sau uống không đồng nghĩa với thời gian bán thải huyết tương.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố đã biết có thể làm thay đổi tốc độ hoặc cường độ đáp ứng gồm:

  • Đường dùng.
  • Liều sử dụng.
  • Việc dùng lặp lại.
  • Mức độ đáp ứng của cơ detrusor và cơ vòng.
  • Tình trạng đường tiêu hóa.
  • Thức ăn, chủ yếu liên quan đến nguy cơ buồn nôn và nôn khi uống thuốc gần bữa ăn.

Ảnh hưởng định lượng của tuổi, suy gan, suy thận và các biến thể di truyền lên dược động học: .

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

Bethanechol thuộc nhóm:

  • Chủ vận cholinergic trực tiếp.
  • Chủ vận thụ thể muscarinic ngoại biên.
  • Ester cholin kháng tương đối với sự thủy phân bởi cholinesterase.
  • Thuốc cường phó giao cảm.
  • Thuốc làm tăng co bóp cơ detrusor.

Bethanechol không phải thuốc kháng cholinergic, không phải thuốc lợi tiểu và không làm tăng lượng nước tiểu được thận tạo ra.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Bethanechol kích thích trực tiếp các thụ thể muscarinic tại cơ trơn và tuyến ngoại tiết. Ở bàng quang, thuốc:

  • Làm tăng trương lực cơ detrusor.
  • Tăng cường co bóp thành bàng quang.
  • Có thể khởi phát phản xạ đi tiểu khi đường thoát nước tiểu không bị tắc.

Ở đường tiêu hóa, thuốc:

  • Làm tăng trương lực dạ dày.
  • Kích thích nhu động.
  • Có thể phục hồi một phần các co bóp nhịp nhàng bị suy giảm.

Bethanechol không có tác dụng làm giãn cơ vòng hoặc loại bỏ vật cản cơ học.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học của bethanechol phản ánh kích thích hệ muscarinic ngoại biên:

  • Co cơ trơn bàng quang và đường tiêu hóa.
  • Tăng tiết nước bọt và nước mắt.
  • Tăng tiết dịch đường tiêu hóa.
  • Co đồng tử.
  • Giãn mạch ngoại biên và hạ huyết áp.
  • Co thắt phế quản ở người nhạy cảm.

Tác dụng nicotinic tại hạch thần kinh và cơ vân thường không đáng kể ở liều điều trị. Khi dùng liều quá cao, các biểu hiện cholinergic toàn thân có thể trở nên nghiêm trọng.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

Thuốc chẹn hạch thần kinh tự chủ

Nhãn thuốc cảnh báo bethanechol có thể gây tụt huyết áp nghiêm trọng khi sử dụng cùng các thuốc chẹn hạch. Các triệu chứng đau bụng nặng thường xuất hiện trước khi huyết áp tụt đáng kể.

Atropin và thuốc kháng muscarinic

Atropin đối kháng tác dụng muscarinic của bethanechol và được sử dụng làm thuốc giải trong quá liều. Các thuốc kháng muscarinic khác cũng có thể làm giảm tác dụng của bethanechol.

Thuốc cường cholinergic và thuốc ức chế cholinesterase

Việc phối hợp với thuốc tăng hoạt tính acetylcholine có thể làm tăng nguy cơ tác dụng cholinergic như đau quặn bụng, tiêu chảy, tăng tiết dịch, nhịp tim chậm hoặc co thắt phế quản. Chỉ phối hợp khi có đánh giá chuyên môn.

Các thuốc ảnh hưởng huyết áp hoặc nhịp tim

Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ về thuốc hạ huyết áp, thuốc chẹn beta, thuốc chống loạn nhịp và các thuốc có thể làm chậm nhịp tim vì bethanechol có thể gây thay đổi huyết áp hoặc nhịp tim.

Dữ liệu tương tác thuốc có hệ thống còn hạn chế; cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, thực phẩm bổ sung và thuốc không kê đơn cho bác sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Bethanechol. Trong thuốc, hoạt chất thường được sử dụng dưới dạng muối bethanechol chloride.

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *