Beclometason, thường được sử dụng dưới dạng beclometason dipropionat, là một corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm. Hoạt chất có thể xuất hiện trong thuốc hít kiểm soát hen, thuốc xịt mũi điều trị viêm mũi, thuốc bôi da và một số viên uống giải phóng tại đại tràng. Chỉ định, liều dùng, độ hấp thu và nguy cơ tác dụng phụ khác nhau đáng kể giữa từng dạng thuốc. Beclometason dạng hít là thuốc kiểm soát dự phòng, không phải thuốc cắt cơn khó thở cấp. Việc dùng liều cao hoặc kéo dài có thể gây tác dụng toàn thân của corticosteroid như ức chế tuyến thượng thận, ảnh hưởng tăng trưởng ở trẻ em hoặc vấn đề về mắt. Người bệnh không nên tự mua, đổi thiết bị hít, tăng giảm liều hay ngừng thuốc đột ngột. Nội dung dưới đây chỉ cung cấp thông tin y khoa và không thay thế hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nội dung chính
- Beclometason là gì? Corticosteroid tổng hợp có tác dụng chống viêm; phần lớn chế phẩm sử dụng dạng ester beclometason dipropionat.
- Chất có hoạt tính chính: Beclometason dipropionat được chuyển nhanh thành beclometason-17-monopropionat, 17-BMP.
- Dạng dùng: Bình hít định liều, bột hít, xịt mũi, kem hoặc thuốc mỡ bôi da và viên giải phóng tại đại tràng.
- Chỉ định chính: Kiểm soát hen, viêm mũi dị ứng; một số chế phẩm được phê duyệt cho bệnh da đáp ứng corticosteroid hoặc viêm loét đại tràng.
- Có cắt cơn hen không? Không. Beclometason đơn thành phần dạng hít không được dùng để xử trí co thắt phế quản cấp.
- Nguy cơ thường gặp: Nấm miệng, đau hoặc kích ứng họng, khàn tiếng; chảy máu hoặc kích ứng mũi; kích ứng và teo da tùy đường dùng.
- Nguy cơ nghiêm trọng: Phản vệ, co thắt phế quản nghịch thường, ức chế thượng thận, hội chứng Cushing, ảnh hưởng tăng trưởng, đục thủy tinh thể hoặc tăng nhãn áp.
- Lưu ý quan trọng: Liều giữa các thiết bị và dạng bào chế không tương đương. Chỉ dùng theo đúng nhãn thuốc và chỉ định của chuyên gia y tế.
Hoạt chất Beclometason (Beclomethasone) là gì?
Beclometason là một glucocorticoid tổng hợp có tác dụng làm giảm phản ứng viêm. Phần lớn thuốc sử dụng beclometason dưới dạng dipropionat. Ở các chế phẩm hít và xịt mũi, beclometason dipropionat hoạt động như một tiền dược và được chuyển thành 17-BMP có hoạt tính chống viêm mạnh hơn.
Beclometason (Beclomethasone)
INN Beclometasone (beclomethasone)
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Beclometason (Beclomethasone) |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Beclometasone (beclomethasone) |
| Tên IUPAC | (8S,9R,10S,11S,13S,14S,16S,17R)-9-chloro-11,17-dihydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13,16-trimethyl-6,7,8,11,12,14,15,16-octahydrocyclopenta[a]phenanthren-3-one |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Beclomethasone. Beclometasone-17-monopropionate, 17-BMP hoặc B-17-MP, là chất chuyển hóa có hoạt tính chính, không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của hoạt chất ban đầu. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Beclometasonum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 4419-39-0 |
|---|---|
| UNII | KGZ1SLC28Z |
| PubChem CID | 20469 |
| RxNorm CUI | 1347 |
| Công thức phân tử | C22H29ClO5 |
Dược động học của Beclometason (Beclomethasone)
Dược động học của beclometason phụ thuộc đáng kể vào đường dùng, thiết bị và công thức bào chế. Sau khi hít hoặc xịt mũi, beclometason dipropionat được chuyển hóa nhanh và rộng thành 17-BMP. Đây là chất chuyển hóa có hoạt tính chống viêm chính.
Đối với dạng hít, phần thuốc lắng đọng trong phổi tạo tác dụng tại chỗ; phần thuốc đọng tại miệng – họng có thể bị nuốt. Đối với dạng xịt mũi dạng nước, phần hấp thu trực tiếp qua niêm mạc mũi có thể thấp, trong khi phần được nuốt đóng góp vào phơi nhiễm toàn thân. Với thuốc bôi, hấp thu qua da tăng khi da viêm hoặc tổn thương, bôi trên diện rộng hay dùng băng kín.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi hít QVAR RediHaler 320 microgam trong nghiên cứu liều đơn, nồng độ đỉnh của beclometason dipropionat xuất hiện khoảng 2 phút và nồng độ đỉnh của 17-BMP xuất hiện khoảng 10 phút. Sau dùng trong mũi, phần lớn beclometason dipropionat cũng được chuyển thành 17-BMP trong quá trình hấp thu.
Với thuốc bôi, mức hấp thu phụ thuộc:
- Nền tá dược.
- Tình trạng hàng rào biểu bì.
- Mức độ viêm hoặc tổn thương da.
- Diện tích bôi.
- Việc sử dụng băng kín.
| F · Sinh khả dụng | Không có một giá trị sinh khả dụng duy nhất áp dụng cho tất cả các chế phẩm.
|
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Trong nghiên cứu in vitro, 17-BMP gắn protein huyết tương khoảng 94–96%. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định được báo cáo khoảng 20 lít đối với beclometason dipropionat và khoảng 424 lít đối với 17-BMP trong dữ liệu dược động học của một số chế phẩm. Các giá trị này không nên được xem là thông số cố định cho mọi dạng thuốc.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Beclometason dipropionat được thủy phân nhanh bởi enzyme esterase thành:
- Beclometason-17-monopropionat, 17-BMP: chất chuyển hóa chính và có hoạt tính mạnh.
- Beclometason-21-monopropionat, 21-BMP: chất chuyển hóa ít hoặc không có hoạt tính đáng kể.
- Beclometason, BOH: chất chuyển hóa phụ.
Quá trình này diễn ra tại nhiều mô, bao gồm phổi, gan, huyết thanh và dịch ruột.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Đối với beclometason dipropionat dạng hít, hoạt chất và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua phân; dưới 10% được thải qua nước tiểu trong dữ liệu nhãn QVAR. Sau khi uống beclometason dipropionat đánh dấu phóng xạ, SmPC Beconase ghi nhận khoảng 60% liều được bài tiết qua phân và khoảng 12% qua nước tiểu trong 96 giờ, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa phân cực.
| t½ · Thời gian bán thải |
Sự khác nhau có thể liên quan đến chế phẩm, đường dùng và thiết kế nghiên cứu. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Dữ liệu từ một số nghiên cứu tiêm tĩnh mạch hoặc dùng đường uống ghi nhận độ thanh thải huyết tương cao:
Thông số này mang tính tham khảo dược động học, không dùng để tự điều chỉnh liều. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:
- Đường dùng và loại thiết bị.
- Kích thước tiểu phân khí dung và mức lắng đọng tại phổi.
- Kỹ thuật hít hoặc xịt mũi.
- Tỷ lệ thuốc bị nuốt.
- Liều, tần suất và thời gian điều trị.
- Tổn thương, viêm hoặc mất tính toàn vẹn của da.
- Băng kín khi dùng thuốc bôi.
- Dùng đồng thời thuốc ức chế CYP3A mạnh như ritonavir hoặc cobicistat.
- Tuổi, bệnh đồng mắc và các thuốc dùng kèm.
Ảnh hưởng của suy gan và suy thận đến dược động học QVAR RediHaler chưa được đánh giá.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Beclometason (Beclomethasone)
Beclometason thuộc nhóm corticosteroid chống viêm. Tác dụng được thiết kế chủ yếu tại vị trí sử dụng:
- Tại phổi khi hít.
- Tại niêm mạc mũi khi xịt mũi.
- Tại da khi bôi.
- Tại ruột khi dùng viên giải phóng tại đại tràng.
Mặc dù tác dụng tại chỗ giúp hạn chế phơi nhiễm toàn thân, tác dụng toàn thân của corticosteroid vẫn có thể xuất hiện khi dùng liều cao, kéo dài hoặc ở người nhạy cảm.
Phần III: Cơ chế tác dụng
17-BMP gắn vào thụ thể glucocorticoid trong tế bào và điều hòa biểu hiện của nhiều gene liên quan đến viêm. Corticosteroid có thể:
- Làm giảm hoạt động của dưỡng bào, bạch cầu ái toan, bạch cầu ái kiềm, lympho bào, đại thực bào và bạch cầu trung tính.
- Giảm giải phóng histamin, eicosanoid, leukotrien và cytokine.
- Hạn chế phù nề, tăng tiết và phản ứng viêm tại đường thở, niêm mạc mũi hoặc da.
Cơ chế đầy đủ của corticosteroid trong hen chưa được xác định hoàn toàn.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Beclometason tạo tác dụng chống viêm tại chỗ và không phải thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh. Hiệu quả kiểm soát triệu chứng thường cần sử dụng đều đặn theo chỉ định.
Tác động lên trục HPA có thể phụ thuộc liều. Các nghiên cứu với QVAR ghi nhận sự giảm cortisol tự do trong nước tiểu theo liều, trong khi dữ liệu QNASL liều khuyến cáo không cho thấy giảm rõ rệt cortisol trung bình sau sáu tuần trong các nghiên cứu được dẫn. Điều này không loại trừ nguy cơ ức chế thượng thận khi dùng liều cao, kéo dài hoặc phối hợp nhiều corticosteroid.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Beclometason (Beclomethasone)
Chỉ định phải được xác định theo từng chế phẩm và quốc gia.
Dạng hít qua miệng
Điều trị duy trì và dự phòng hen ở người lớn và trẻ em thuộc độ tuổi được ghi trong nhãn. QVAR RediHaler được phê duyệt cho người từ 4 tuổi trở lên và không được chỉ định để xử trí co thắt phế quản cấp.
Dạng xịt mũi
Điều trị triệu chứng mũi của viêm mũi dị ứng theo mùa hoặc quanh năm. Một số SmPC còn ghi nhận dự phòng và điều trị viêm mũi vận mạch.
Dạng bôi ngoài da
Một số chế phẩm được phê duyệt cho các bệnh da đáp ứng corticosteroid như chàm thể tạng, chàm dạng đồng tiền, viêm da kích ứng hoặc dị ứng, lichen simplex và một số thể vảy nến khu trú. Danh sách chỉ định phụ thuộc nồng độ và nhãn của thuốc.
Dạng viên giải phóng tại ruột
SmPC Clipper tại Anh chỉ định dạng viên 5 mg như liệu pháp bổ sung cho thuốc chứa 5-ASA ở người lớn bị viêm loét đại tràng hoạt động mức độ nhẹ hoặc vừa, không đáp ứng với 5-ASA. Chỉ định này không mặc nhiên áp dụng cho các dạng beclometason khác hoặc tại Việt Nam.
Không có một danh sách dùng ngoài chỉ định chung có thể áp dụng an toàn cho mọi chế phẩm beclometason.
- Chỉ định của thuốc phối hợp chứa beclometason không được suy diễn thành chỉ định của beclometason đơn thành phần.
- Việc sử dụng cho COPD, polyp mũi, bệnh Crohn, bệnh mảnh ghép chống chủ hoặc các bệnh viêm khác phải được xác định theo nhãn sản phẩm, hướng dẫn điều trị và bằng chứng riêng.
- Danh sách nghiên cứu lâm sàng đang tuyển và các ứng dụng ngoài chỉ định đã được đánh giá đầy đủ: .
Người bệnh không nên sử dụng hoạt chất cho mục đích ngoài chỉ định nếu chưa có đánh giá và theo dõi của bác sĩ.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây là ví dụ từ một số nhãn cụ thể, chỉ nhằm minh họa sự khác nhau giữa các chế phẩm. Các mức liều không tương đương và không được dùng để tự kê đơn.
| Chế phẩm tham khảo | Đối tượng và liều ghi trong nhãn |
|---|---|
| QVAR RediHaler dạng hít | Trẻ 4–11 tuổi: 40 hoặc 80 microgam, hai lần mỗi ngày. Người từ 12 tuổi: mức liều có thể từ 40 đến 320 microgam, hai lần mỗi ngày, tùy điều trị trước đó và mức độ bệnh. |
| QNASL xịt mũi | Từ 12 tuổi: 320 microgam mỗi ngày. Trẻ 4–11 tuổi: 80 microgam mỗi ngày. |
| Beconase Aqueous Nasal Spray | Người lớn và trẻ trên 6 tuổi: hai nhát xịt mỗi bên mũi, hai lần mỗi ngày, tổng 400 microgam/ngày; dùng liều thấp nhất duy trì kiểm soát. |
| Kem beclometason dipropionat 0,25 mg/g | Bôi lớp mỏng, ban đầu thường hai lần mỗi ngày theo SmPC của sản phẩm được dẫn. |
| Clipper 5 mg | Người lớn: một viên mỗi ngày; liệu trình trong SmPC không quá bốn tuần. |
Các ví dụ trên dựa trên nhãn QVAR RediHaler, QNASL, Beconase, kem beclometason dipropionat và Clipper. Thiết bị hít có kích thước hạt và mức lắng đọng khác nhau nên không được tự quy đổi microgam giữa các thuốc.
Đối với thuốc hít
- Dùng đều đặn theo kế hoạch kiểm soát hen, không chỉ dùng khi có triệu chứng.
- Không dùng beclometason đơn thành phần để cắt cơn khó thở cấp.
- Sau khi hít, súc miệng bằng nước rồi nhổ bỏ, không nuốt, nhằm giảm nguy cơ nhiễm Candida miệng – hầu.
- Thực hiện đúng kỹ thuật của thiết bị. QVAR RediHaler không được dùng với buồng đệm, trong khi hướng dẫn của các thiết bị khác có thể khác.
- Không tự đổi bình hít hoặc quy đổi liều giữa các sản phẩm.
Đối với thuốc xịt mũi
- Chỉ sử dụng trong mũi.
- Đọc hướng dẫn mồi bơm, làm sạch và số lần xịt của đúng thiết bị.
- Dùng đều đặn; tác dụng tối đa có thể không xuất hiện ngay trong những lần đầu.
- Báo bác sĩ nếu chảy máu mũi kéo dài, đau, loét hoặc có thay đổi bất thường tại niêm mạc mũi.
Đối với thuốc bôi
- Chỉ bôi lớp mỏng lên vùng được chỉ định.
- Không bôi vào mắt.
- Không tự dùng băng kín.
- Không bôi kéo dài trên mặt, nếp gấp hoặc diện tích da rộng nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
- Không tự bôi vào vùng da đang nhiễm nấm, virus hoặc vi khuẩn.
Đối với viên giải phóng tại ruột
- Nuốt nguyên viên với một ít nước.
- Không bẻ hoặc nhai viên.
- Chỉ dùng trong thời gian và chỉ định ghi trên đơn.
Tùy đường dùng, chuyên gia y tế có thể theo dõi:
- Mức độ kiểm soát hen, triệu chứng về đêm và nhu cầu dùng thuốc cắt cơn.
- Kỹ thuật sử dụng bình hít hoặc bình xịt.
- Nấm miệng, đau họng, khàn tiếng.
- Chiều cao và tốc độ tăng trưởng ở trẻ em.
- Dấu hiệu ức chế thượng thận khi dùng liều cao, kéo dài hoặc chuyển từ corticosteroid toàn thân.
- Mật độ xương ở người có nguy cơ.
- Thị lực, nhãn áp và dấu hiệu đục thủy tinh thể.
- Niêm mạc mũi khi sử dụng kéo dài.
- Teo da, rạn da, nhiễm trùng hoặc phản ứng cai corticosteroid tại chỗ.
- Triệu chứng tâm thần hoặc hành vi ở người sử dụng chế phẩm có phơi nhiễm toàn thân đáng kể.
Cảnh báo và lưu ý về Beclometason (Beclomethasone)
Chống chỉ định chung thường gặp là quá mẫn với beclometason dipropionat hoặc bất kỳ tá dược nào của thuốc.
Các chống chỉ định khác phụ thuộc dạng thuốc:
- QVAR RediHaler không được dùng làm điều trị chính cho trạng thái hen hoặc đợt hen cấp cần biện pháp tích cực.
- Một số thuốc bôi chống chỉ định ở trứng cá, rosacea, viêm da quanh miệng, nhiễm virus da nguyên phát, tổn thương da nhiễm nấm hoặc vi khuẩn chưa được điều trị và bệnh da ở trẻ dưới 1 tuổi.
- Clipper chống chỉ định trong một số nhiễm lao, nấm hoặc virus theo SmPC của sản phẩm.
- Thuốc xịt mũi chống chỉ định khi quá mẫn với hoạt chất hoặc thành phần thuốc.
Không áp dụng chống chỉ định của một dạng bào chế cho tất cả sản phẩm nếu nhãn không quy định như vậy.
Tác dụng không mong muốn thay đổi theo đường dùng.
Dạng hít
- Nhiễm Candida miệng – hầu.
- Đau hoặc kích ứng họng.
- Khàn tiếng.
- Ho.
- Viêm mũi – họng.
- Nhiễm trùng đường hô hấp trên.
- Đau đầu hoặc buồn nôn.
Dạng xịt mũi
- Chảy máu mũi.
- Khô hoặc kích ứng mũi, họng.
- Cảm giác khó chịu trong mũi.
- Mùi hoặc vị khó chịu.
- Đau đầu.
- Hắt hơi hoặc cảm giác nóng rát.
Dạng bôi da
- Kích ứng, ngứa hoặc làm nặng triệu chứng.
- Teo da, mỏng da, rạn da.
- Giãn mạch máu nông.
- Thay đổi sắc tố.
- Tăng mọc lông.
- Phản ứng cai corticosteroid tại chỗ sau sử dụng kéo dài hoặc không phù hợp.
Dạng viên giải phóng tại ruột
SmPC Clipper ghi nhận các phản ứng như lo âu, đau đầu, buồn ngủ, buồn nôn, táo bón, đau bụng, co cơ hoặc triệu chứng giống cúm với tần suất tùy phản ứng.
Cần được đánh giá y tế sớm nếu xuất hiện:
- Phản vệ, phù mặt, môi, mắt hoặc họng.
- Co thắt phế quản nghịch thường ngay sau khi hít.
- Khó thở tăng nhanh hoặc thuốc cắt cơn không còn đáp ứng.
- Dấu hiệu ức chế thượng thận: mệt nhiều, yếu, buồn nôn, hạ huyết áp, hạ đường huyết hoặc rối loạn ý thức.
- Hội chứng Cushing hoặc biểu hiện cường corticosteroid.
- Giảm tốc độ tăng trưởng ở trẻ.
- Giảm mật độ xương.
- Nhìn mờ, tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc bệnh lý võng mạc trung tâm thanh dịch.
- Nhiễm trùng nặng hoặc nhiễm Candida kéo dài.
- Thủng vách ngăn mũi.
- Teo da nặng, bùng phát vảy nến mủ hoặc phản ứng cai corticosteroid tại chỗ.
- Thay đổi tâm trạng, trầm cảm, kích động, ảo giác hoặc ý nghĩ tự sát.
- Beclometason dạng hít không thay thế thuốc cắt cơn hen.
- Không ngừng corticosteroid toàn thân đột ngột khi chuyển sang thuốc hít.
- Theo dõi nguy cơ nấm miệng và súc miệng sau khi hít.
- Thận trọng ở người có lao đường hô hấp đang hoạt động hoặc tiềm ẩn và người có nhiễm nấm, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc virus chưa được kiểm soát.
- Corticosteroid có thể che lấp hoặc làm nặng nhiễm trùng.
- Liều cao hoặc điều trị kéo dài có thể gây ức chế thượng thận, hội chứng Cushing, giảm mật độ xương, ảnh hưởng tăng trưởng và biến chứng mắt.
- Thuốc xịt mũi kéo dài có thể gây loét, thủng vách ngăn hoặc nhiễm Candida tại chỗ.
- Thuốc bôi kéo dài, bôi diện rộng hoặc băng kín làm tăng hấp thu toàn thân và nguy cơ teo da.
- Việc tự ngừng corticosteroid bôi sau sử dụng kéo dài có thể gây phản ứng bùng phát.
- Theo dõi đặc biệt khi dùng cùng thuốc ức chế CYP3A mạnh.
Quá liều cấp có thể gây ức chế tạm thời trục HPA. Dùng liều quá cao kéo dài có thể gây ức chế thượng thận, teo vỏ thượng thận và các biểu hiện cường corticosteroid.
Xử trí phụ thuộc dạng thuốc, liều, thời gian sử dụng và triệu chứng:
- Liên hệ bác sĩ, cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc.
- Theo dõi lâm sàng và chức năng thượng thận khi được chỉ định.
- Điều trị hỗ trợ.
- Không tự ngừng đột ngột thuốc đang dùng kéo dài.
- Việc giảm liều hoặc chuyển corticosteroid phải do bác sĩ quyết định.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu cho quá liều beclometason dipropionat trong các SmPC tham khảo.
Điều kiện bảo quản phải tuân theo nhãn của từng sản phẩm.
Ví dụ:
- QVAR RediHaler: bảo quản ở 20–25°C, tránh quá nóng hoặc quá lạnh, giữ khô và đóng nắp khi không sử dụng.
- Bình khí dung có áp suất không được đâm thủng, đốt hoặc để gần nguồn nhiệt.
- Kem beclometason dipropionat được dẫn: không bảo quản trên 25°C và giữ trong bao bì gốc để tránh ánh sáng.
- Giữ thuốc ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
- Không sử dụng sau hạn dùng hoặc khi thiết bị hư hỏng.
Đối tượng đặc biệt
Độ tuổi được phép sử dụng phụ thuộc chế phẩm:
- QVAR RediHaler được phê duyệt từ 4 tuổi; độ an toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 4 tuổi chưa được xác lập.
- QNASL có chế phẩm và liều dành cho trẻ 4–11 tuổi.
- Beconase Aqueous Nasal Spray được dẫn có dữ liệu cho trẻ trên 6 tuổi; dữ liệu dưới 6 tuổi không đủ để khuyến cáo.
- Kem được dẫn không chỉ định cho bệnh da ở trẻ dưới 1 tuổi.
- Clipper không được khuyến cáo cho trẻ em do thiếu kinh nghiệm sử dụng.
Corticosteroid dạng hít hoặc xịt mũi có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng. Cần dùng liều thấp nhất duy trì kiểm soát và theo dõi chiều cao định kỳ.
Các nghiên cứu QVAR RediHaler chưa có đủ số người từ 65 tuổi để xác định chắc chắn sự khác biệt về đáp ứng. Việc lựa chọn liều cần thận trọng, tính đến suy giảm chức năng gan, thận, tim, bệnh đồng mắc và thuốc sử dụng cùng.
SmPC Clipper không yêu cầu điều chỉnh liều riêng cho người cao tuổi nhưng kinh nghiệm sử dụng còn hạn chế. Không tự áp dụng nhận định này cho các chế phẩm khác.
Dữ liệu hiện có chưa đủ để khẳng định hoàn toàn nguy cơ hoặc độ an toàn của beclometason cho mọi dạng dùng trong thai kỳ. Nhãn QVAR và QNASL không ghi nhận mối liên hệ rõ giữa corticosteroid dạng hít hoặc xịt mũi với tăng dị tật bẩm sinh trong các dữ liệu quan sát được dẫn, nhưng các nghiên cứu có kiểm soát đầy đủ ở phụ nữ mang thai còn thiếu.
Việc sử dụng cần dựa trên:
- Nhu cầu kiểm soát bệnh của người mẹ.
- Nguy cơ của bệnh không được kiểm soát.
- Đường dùng và mức phơi nhiễm toàn thân.
- Liều thấp nhất có hiệu quả.
- Đánh giá lợi ích – nguy cơ của bác sĩ.
Dữ liệu của dạng viên uống và thuốc bôi không được suy diễn từ dữ liệu dạng hít. Phụ nữ mang thai không nên tự bắt đầu hoặc tự ngừng thuốc.
Chưa có đủ dữ liệu về sự hiện diện của beclometason dipropionat trong sữa mẹ, ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến lượng sữa. Các corticosteroid dạng hít khác đã được phát hiện trong sữa mẹ.
Cần cân nhắc:
- Lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ.
- Nhu cầu điều trị của người mẹ.
- Đường dùng và liều.
- Nguy cơ tiềm tàng với trẻ.
Dạng viên Clipper không được khuyến cáo trong thời kỳ cho con bú trừ khi có chỉ định nghiêm ngặt sau đánh giá lợi ích – nguy cơ.
Ảnh hưởng của suy gan lên dược động học QVAR RediHaler chưa được đánh giá.
SmPC Clipper:
- Không khuyến cáo dùng cho người suy gan nặng vì thiếu dữ liệu.
- Yêu cầu thận trọng ở người suy gan.
Do hướng dẫn khác nhau giữa các chế phẩm, cần kiểm tra nhãn của đúng thuốc và được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng.
Ảnh hưởng của suy thận lên dược động học QVAR RediHaler chưa được đánh giá. Beclometason và các chất chuyển hóa sau đường hít được thải chủ yếu qua phân, nhưng điều này không đủ để tự kết luận rằng không cần điều chỉnh liều ở mọi chế phẩm.
SmPC Clipper yêu cầu thận trọng ở người suy thận do thiếu dữ liệu.
Các SmPC được dẫn cho dạng xịt mũi, kem bôi và Clipper ghi nhận thuốc không có hoặc có ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe, vận hành máy móc.
Tuy nhiên, người bệnh nên tránh lái xe hoặc vận hành máy nếu xuất hiện:
- Nhìn mờ hoặc rối loạn thị giác.
- Chóng mặt.
- Buồn ngủ.
- Rối loạn tâm thần hoặc ý thức.
Cần đi khám nếu có thay đổi thị lực khi sử dụng corticosteroid.
Tương tác thuốc của Beclometason (Beclomethasone)
Beclometason ít phụ thuộc CYP3A hơn một số corticosteroid khác, nhưng không thể loại trừ nguy cơ tăng tác dụng toàn thân khi dùng cùng thuốc ức chế CYP3A mạnh, ví dụ:
- Ritonavir.
- Cobicistat.
Cần thận trọng và theo dõi thích hợp khi phải phối hợp.
Các lưu ý khác:
- QVAR có chứa một lượng ethanol nhỏ; SmPC nêu khả năng tương tác mang tính lý thuyết ở người đặc biệt nhạy cảm đang dùng disulfiram hoặc metronidazole.
- Phối hợp nhiều corticosteroid qua các đường khác nhau có thể làm tăng tổng phơi nhiễm và nguy cơ ức chế thượng thận.
- Chưa có nghiên cứu tương tác đầy đủ cho một số chế phẩm xịt mũi và thuốc bôi.
- Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ danh sách thuốc kê đơn, không kê đơn, thuốc thảo dược và thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
Thắc mắc về hoạt chất Beclometason (Beclomethasone)
Có. Beclometason là một corticosteroid tổng hợp thuộc nhóm glucocorticoid chống viêm. Thuốc thường được dùng dưới dạng beclometason dipropionat và tác động chủ yếu tại phổi, mũi, da hoặc ruột tùy dạng bào chế. Tác dụng toàn thân vẫn có thể xảy ra khi dùng liều cao hoặc kéo dài.
Không. Beclometason đơn thành phần dạng hít là thuốc kiểm soát và dự phòng, không phải thuốc giãn phế quản cắt cơn. Khi khó thở hoặc khò khè tăng nhanh, người bệnh cần thực hiện kế hoạch xử trí hen đã được bác sĩ hướng dẫn và sử dụng thuốc cắt cơn phù hợp nếu đã được kê.
Súc miệng bằng nước rồi nhổ bỏ giúp giảm lượng corticosteroid còn lại tại miệng – họng và giảm nguy cơ nhiễm Candida. Không nên nuốt nước súc miệng.
Không nên tự ngừng. Beclometason là thuốc kiểm soát viêm và thường cần dùng đều theo kế hoạch điều trị, ngay cả khi triệu chứng đã cải thiện. Việc ngừng hoặc giảm liều phải theo hướng dẫn của bác sĩ; ở người đang chuyển từ corticosteroid toàn thân, ngừng không phù hợp còn có thể làm tăng nguy cơ suy thượng thận.
Dữ liệu sử dụng trong thai kỳ và thời kỳ cho con bú phụ thuộc đường dùng, liều và chế phẩm. Chỉ sử dụng khi bác sĩ đánh giá lợi ích điều trị lớn hơn nguy cơ; không tự bắt đầu, đổi liều hoặc ngừng thuốc.

