Baricitinib

Baricitinib là thuốc điều hòa miễn dịch đường uống thuộc nhóm ức chế Janus kinase — JAK. Thuốc tác động lên đường truyền tín hiệu JAK–STAT, từ đó làm thay đổi hoạt động của nhiều cytokine tham gia vào quá trình viêm, tạo máu và đáp ứng miễn dịch. Phạm vi chỉ định của baricitinib khác nhau giữa các cơ quan quản lý. Tại Hoa Kỳ, thuốc được phê duyệt cho một số người lớn mắc viêm khớp dạng thấp, rụng tóc từng mảng nặng và người lớn nhập viện do COVID-19 cần hỗ trợ hô hấp. Tại Liên minh châu Âu, thuốc còn được phê duyệt cho viêm da cơ địa và một số thể viêm khớp tự phát thiếu niên. Baricitinib có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng, huyết khối, biến cố tim mạch và một số ung thư. Người bệnh phải được sàng lọc, xét nghiệm và theo dõi định kỳ trong quá trình điều trị. (DailyMed)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Loại hoạt chất: Thuốc ức chế Janus kinase dạng phân tử nhỏ
  • Đích tác dụng chính: JAK1 và JAK2; ảnh hưởng đường truyền tín hiệu JAK–STAT
  • Mã ATC: L04AF02
  • Dạng dùng: Viên nén bao phim; hỗn dịch uống có tại một số thị trường
  • Đường dùng: Đường uống
  • Chỉ định: Khác nhau giữa FDA, EMA và từng quốc gia
  • Cảnh báo nổi bật: Nhiễm trùng nghiêm trọng, tử vong, ung thư, MACE và huyết khối
  • Tương tác đáng chú ý: Thuốc ức chế mạnh OAT3 như probenecid làm tăng phơi nhiễm baricitinib
  • Theo dõi: Lao, viêm gan virus, công thức máu, chức năng thận–gan, lipid và dấu hiệu huyết khối
  • Tự sử dụng: Không; chỉ dùng theo đơn và kế hoạch theo dõi của bác sĩ
  • Nhãn FDA của Olumiant có cảnh báo đóng khung về nhiễm trùng nghiêm trọng, tử vong, bệnh ác tính, biến cố tim mạch bất lợi chính và huyết khối. EMA khuyến cáo chỉ sử dụng thuốc khi không có lựa chọn phù hợp khác ở một số nhóm nguy cơ cao, gồm người từ 65 tuổi, người có nguy cơ tim mạch, người đang hoặc từng hút thuốc kéo dài và người có yếu tố nguy cơ ung thư. (DailyMed)

Hoạt chất Baricitinib là gì?

Baricitinib là thuốc uống dạng phân tử nhỏ có tác dụng ức chế Janus kinase. Thuốc làm giảm hoặc điều chỉnh một số tín hiệu cytokine liên quan đến viêm, hoạt động miễn dịch và tạo máu thông qua đường truyền tín hiệu JAK–STAT. (DailyMed)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Baricitinib

CAS 1187594-09-7 Công thức C16H17N7O2S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Baricitinib

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Baricitinib

Tên IUPAC

2-[1-ethylsulfonyl-3-[4-(7H-pyrrolo[2,3-d]pyrimidin-4-yl)pyrazol-1-yl]azetidin-3-yl]acetonitrile

Tên khác / tên đồng nghĩa

LY3009104; INCB028050. Đây là các mã nghiên cứu từng được sử dụng trong quá trình phát triển hoạt chất, không phải tên để người bệnh tự tìm mua thuốc.

Tên Latinh / tên dược điển

Baricitinibum

Tên USAN

baricitinib

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1187594-09-7

UNII

ISP4442I3Y

PubChem CID

44205240

RxNorm CUI

2047232

Công thức phân tử

C16H17N7O2S

Dược động học của Baricitinib

Baricitinib được hấp thu nhanh sau khi uống, có dược động học gần tuyến tính trong khoảng liều điều trị và đạt trạng thái ổn định sau khoảng 2–3 ngày sử dụng một lần mỗi ngày. Thuốc được chuyển hóa ở mức độ thấp và đào thải chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi. (DailyMed)

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau khoảng 1 giờ, với phạm vi trung vị được EMA ghi nhận khoảng 0,5–3 giờ. Bữa ăn nhiều chất béo có thể làm giảm nhẹ AUC và Cmax, đồng thời làm chậm Tmax, nhưng ảnh hưởng này không được xem là có ý nghĩa lâm sàng; thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. (DailyMed)

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống khoảng 79–80%. (DailyMed)

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình sau khi dùng đường tĩnh mạch trong nghiên cứu dược động học khoảng 76 lít. Baricitinib gắn với protein huyết tương khoảng 50%. Thuốc là cơ chất của một số protein vận chuyển, bao gồm OAT3, P-glycoprotein, BCRP và MATE2-K. (DailyMed)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Baricitinib được chuyển hóa ở mức độ thấp. CYP3A4 là enzyme chuyển hóa chính được xác định, nhưng dưới 10% liều trải qua biến đổi sinh học. Không phát hiện chất chuyển hóa ở nồng độ định lượng được trong huyết tương. (DailyMed)

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 75% liều được đào thải qua nước tiểu và khoảng 20% qua phân. Baricitinib được thải chủ yếu dưới dạng không đổi, với khoảng 69% liều trong nước tiểu và 15% trong phân. (DailyMed)

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải ở người lớn mắc viêm khớp dạng thấp hoặc rụng tóc từng mảng khoảng 12–16 giờ. EMA ghi nhận thời gian bán thải trung bình khoảng 12,5 giờ ở viêm khớp dạng thấp, 12,9 giờ ở viêm da cơ địa và 15,8 giờ ở rụng tóc từng mảng. (DailyMed)

CL · Độ thanh thải toàn phần

Theo nhãn FDA, độ thanh thải toàn thân ước tính:

  • Khoảng 8,9 L/giờ ở người bệnh viêm khớp dạng thấp.
  • Khoảng 11 L/giờ ở người bệnh rụng tóc từng mảng.
  • Khoảng 14,2 L/giờ ở người bệnh COVID-19 đặt nội khí quản được dùng thuốc qua ống thông.

Các giá trị có thể khác nhau theo quần thể, chức năng thận và phương pháp mô hình hóa. (DailyMed)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Chức năng thận: suy thận làm tăng đáng kể phơi nhiễm baricitinib vì thận là đường đào thải chính.
  • Thuốc ức chế mạnh OAT3: probenecid làm AUC của baricitinib tăng khoảng hai lần.
  • Suy gan: suy gan nhẹ hoặc vừa không gây thay đổi dược động học có ý nghĩa lâm sàng; chưa nghiên cứu đầy đủ ở suy gan nặng.
  • Tuổi, giới, chủng tộc và cân nặng ở người lớn: nhìn chung không tạo ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến phơi nhiễm.
  • Trẻ em: thời gian bán thải và phơi nhiễm thay đổi theo tuổi, cân nặng và bệnh được điều trị. (European Medicines Agency (EMA))

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Baricitinib

Baricitinib được xếp vào nhóm thuốc ức chế JAK và thuốc ức chế miễn dịch chọn lọc. Trong điều trị viêm khớp dạng thấp, thuốc được xem là DMARD tổng hợp nhắm đích. Baricitinib có hoạt lực ức chế enzyme JAK1 và JAK2 lớn hơn JAK3 trong các thử nghiệm enzyme biệt lập; ý nghĩa lâm sàng của việc ức chế từng JAK riêng lẻ chưa được xác định đầy đủ. (DailyMed)

Phần III: Cơ chế tác dụng

JAK là các enzyme nội bào truyền tín hiệu từ thụ thể cytokine hoặc yếu tố tăng trưởng trên màng tế bào. Sau khi được hoạt hóa, JAK phosphoryl hóa các protein STAT; STAT sau đó điều hòa phiên mã gene và nhiều hoạt động của tế bào.

Baricitinib tác động tại vị trí JAK, ngăn cản quá trình phosphoryl hóa và hoạt hóa STAT. Điều này làm thay đổi tín hiệu của nhiều cytokine tham gia vào phản ứng viêm và miễn dịch. (DailyMed)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

  • Baricitinib ức chế phụ thuộc liều quá trình phosphoryl hóa STAT3 do interleukin-6 kích thích.
  • Tác dụng ức chế tối đa được quan sát khoảng một giờ sau liều và trở về gần mức ban đầu sau khoảng 24 giờ.
  • Ở người bệnh viêm khớp dạng thấp, nồng độ protein phản ứng C — CRP có thể giảm từ tuần đầu điều trị.
  • Nồng độ trung bình IgG, IgM và IgA có thể giảm trong 12 tuần đầu nhưng thường vẫn nằm trong giới hạn tham chiếu.
  • Baricitinib không gây kéo dài khoảng QT có ý nghĩa lâm sàng ngay cả ở mức liều được nghiên cứu cao hơn liều khuyến cáo. (DailyMed)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Baricitinib

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Baricitinib

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Baricitinib

Thuốc ức chế mạnh OAT3

Probenecid làm AUC của baricitinib tăng khoảng hai lần. Nhãn FDA và EMA khuyến cáo giảm liều baricitinib còn một nửa khi phối hợp với thuốc ức chế mạnh OAT3.

Theo nhãn FDA:

  • Liều 4 mg giảm còn 2 mg mỗi ngày.
  • Liều 2 mg giảm còn 1 mg mỗi ngày.
  • Nếu đang cần liều 1 mg, nên cân nhắc ngừng hoặc thay probenecid. (DailyMed)

Thuốc điều hòa miễn dịch

Không khuyến cáo phối hợp với:

  • Thuốc ức chế JAK khác.
  • DMARD sinh học.
  • Thuốc điều hòa miễn dịch sinh học.
  • Thuốc ức chế miễn dịch mạnh như azathioprine hoặc cyclosporine.

Việc phối hợp có thể làm tăng mức độ ức chế miễn dịch và nguy cơ nhiễm trùng. (DailyMed)

Các tương tác khác

  • Leflunomide chuyển thành teriflunomide, một chất ức chế OAT3 yếu; cần thận trọng khi phối hợp.
  • Ibuprofen và diclofenac có khả năng ức chế OAT3 thấp hơn probenecid; EMA không dự kiến tương tác dược động học có ý nghĩa lâm sàng.
  • Methotrexate không gây thay đổi phơi nhiễm baricitinib có ý nghĩa trong nghiên cứu dược động học.
  • Tránh vaccine sống trong hoặc ngay trước điều trị. (European Medicines Agency (EMA))

Thắc mắc về hoạt chất Baricitinib

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *