Buspirone là thuốc giải lo âu kê đơn, được sử dụng để kiểm soát một số rối loạn lo âu hoặc giảm triệu chứng lo âu trong thời gian ngắn. Thuốc thuộc nhóm dẫn xuất azaspirodecanedione, không phải benzodiazepine và không có tác dụng chống co giật hoặc giãn cơ điển hình như một số thuốc an thần khác. Buspirone tác động chủ yếu lên hệ serotonin, đặc biệt là thụ thể 5-HT1A, nhưng cơ chế giúp giảm lo âu chưa được xác định hoàn toàn. Thuốc cần được dùng đều đặn và thường không phù hợp để xử trí tức thời một cơn lo âu cấp. Buspirone được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 nên có thể tương tác với nhiều thuốc, nước bưởi chùm và các chất ảnh hưởng đến enzym này. Người bệnh không được tự ý sử dụng, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc. Mọi quyết định điều trị cần dựa trên đánh giá của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nội dung chính
- Buspirone là gì?: Thuốc giải lo âu không thuộc nhóm benzodiazepine
- Nhóm dược lý: Dẫn xuất azaspirodecanedione/azapirone
- Mã ATC: N05BE01
- Chỉ định được phê duyệt: Kiểm soát rối loạn lo âu hoặc giảm triệu chứng lo âu ngắn hạn; bằng chứng thử nghiệm chủ yếu liên quan đến rối loạn lo âu lan tỏa
- Dạng dùng phổ biến: Viên nén
- Đường dùng: Uống
- Cơ chế chính: Tương tác mạnh với thụ thể serotonin 5-HT1A; có ái lực mức độ vừa với thụ thể dopamine D2
- Chuyển hóa: Chủ yếu qua CYP3A4 tại gan
- Thời gian bán thải: Khoảng 2–3 giờ đối với buspirone không đổi
- Tác dụng phụ thường gặp: Chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, bồn chồn, choáng váng
- Tương tác đáng chú ý: MAOI, thuốc serotonergic, thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4, nước bưởi chùm
- Lưu ý quan trọng: Không tự dùng để xử trí cơn lo âu cấp; cần dùng đều đặn theo đơn
- Nhãn thuốc chính thức của Hoa Kỳ xác định Buspirone là thuốc kê đơn dùng trong kiểm soát rối loạn lo âu hoặc giảm triệu chứng lo âu ngắn hạn. Thuốc không nên được xem là phương án điều trị cho căng thẳng thông thường trong đời sống hằng ngày.
- Buspirone không phải benzodiazepine, không gắn đáng kể với thụ thể benzodiazepine và không tác động trực tiếp lên hệ GABA theo cách của thuốc benzodiazepine.
Hoạt chất Buspirone là gì?
Buspirone là hoạt chất giải lo âu kê đơn, không thuộc nhóm benzodiazepine. Thuốc được dùng đều đặn để kiểm soát một số rối loạn hoặc triệu chứng lo âu, thay vì sử dụng như thuốc cắt cơn tức thời.
Buspirone không có tác dụng chống co giật, giãn cơ hoặc an thần nổi bật giống một số thuốc giải lo âu cổ điển. Tuy nhiên, thuốc vẫn có thể gây chóng mặt hoặc buồn ngủ ở một số người.
Buspirone
INN Buspirone Tên muối thường sử dụng trong thuốc thành phẩm: buspirone hydrochloride.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Buspirone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Buspirone Tên muối thường sử dụng trong thuốc thành phẩm: buspirone hydrochloride. |
| Tên IUPAC | 8-[4-(4-pyrimidin-2-ylpiperazin-1-yl)butyl]-8-azaspiro[4.5]decane-7,9-dione |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Buspirone hydrochloride Buspiron: cách viết được sử dụng tại một số quốc gia hoặc ngôn ngữ BuSpar: tên thương mại lịch sử, không phải tên hoạt chất |
| Tên Latinh / tên dược điển | Buspironum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 36505-84-7 |
|---|---|
| UNII | TK65WKS8HL |
| PubChem CID | 2477 |
| RxNorm CUI | 1827 |
| Công thức phân tử | C21H31N5O2 |
Dược động học của Buspirone
Buspirone được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa nhưng trải qua chuyển hóa bước đầu mạnh tại gan. Vì vậy, nồng độ buspirone không đổi trong huyết tương thấp và biến thiên đáng kể giữa các cá thể.
Thuốc liên kết với protein huyết tương khoảng 86%, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 và tạo ra nhiều chất chuyển hóa, trong đó có 1-pyrimidinylpiperazine, viết tắt là 1-PP. Thuốc và các chất chuyển hóa được đào thải qua nước tiểu và phân.
Giai đoạn I: Hấp thu
Buspirone được hấp thu nhanh sau khi uống. Sau một liều 20 mg, nồng độ đỉnh của thuốc không đổi trong huyết tương thường xuất hiện trong khoảng 40–90 phút.
Thức ăn làm tăng mức phơi nhiễm Buspirone. Trong nghiên cứu được trình bày trên nhãn thuốc, dùng cùng thức ăn làm AUC tăng khoảng 84% và Cmax tăng khoảng 116%. Vì vậy, người bệnh cần sử dụng thuốc nhất quán: luôn uống cùng thức ăn hoặc luôn uống khi không có thức ăn.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống của Buspirone được ước tính khoảng 4% do chuyển hóa bước đầu mạnh. Nhãn thuốc cũng ghi nhận sinh khả dụng của viên nén đạt trung bình khoảng 90% so với liều tương đương dưới dạng dung dịch, nhưng đây là sinh khả dụng tương đối, không phải sinh khả dụng tuyệt đối. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Buspirone liên kết với protein huyết tương khoảng 86%.
Một tổng quan dược động học ghi nhận thể tích phân bố biểu kiến khoảng 5,3 L/kg. Ý nghĩa lâm sàng của thông số này cần được diễn giải cùng tình trạng người bệnh và các thuốc dùng đồng thời.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Buspirone được chuyển hóa mạnh tại gan, chủ yếu bằng phản ứng oxy hóa qua CYP3A4.
Các sản phẩm chuyển hóa gồm nhiều dẫn xuất hydroxyl hóa và chất chuyển hóa có hoạt tính 1-pyrimidinylpiperazine, còn gọi là 1-PP. Hoạt tính và mức đóng góp lâm sàng của 1-PP ở người chưa được xác định hoàn toàn.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Trong nghiên cứu sử dụng Buspirone đánh dấu phóng xạ:
- Khoảng 29–63% liều được tìm thấy trong nước tiểu trong vòng 24 giờ, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa.
- Khoảng 18–38% liều được thải qua phân.
Buspirone không đổi chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ vì thuốc được chuyển hóa mạnh.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của Buspirone không đổi sau liều đơn 10–40 mg khoảng 2–3 giờ. Thời gian bán thải có thể kéo dài khi chức năng gan hoặc thận suy giảm. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân được một tổng quan dược động học ước tính khoảng 1,7 L/giờ/kg. Thông số có thể thay đổi đáng kể theo chức năng gan, chức năng thận, tương tác CYP3A4 và đặc điểm từng người bệnh. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố quan trọng gồm:
- Thức ăn: làm tăng nồng độ và mức phơi nhiễm Buspirone.
- Chất ức chế CYP3A4: có thể làm tăng mạnh nồng độ Buspirone.
- Chất cảm ứng CYP3A4: có thể làm giảm nồng độ và tác dụng của thuốc.
- Nước bưởi chùm: lượng lớn có thể làm tăng đáng kể Cmax và AUC.
- Suy gan: AUC ở trạng thái ổn định được ghi nhận tăng khoảng 13 lần.
- Suy thận: AUC ở trạng thái ổn định được ghi nhận tăng khoảng 4 lần ở người có độ thanh thải creatinine 10–70 mL/phút/1,73 m².
- Tuổi và giới: nhãn thuốc không ghi nhận khác biệt đáng kể về AUC hoặc Cmax giữa người cao tuổi và người trẻ, hoặc giữa nam và nữ.
- Chủng tộc: chưa được nghiên cứu đầy đủ; Chưa có đủ dữ liệu.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Buspirone
Buspirone thuộc nhóm:
- Thuốc giải lo âu không benzodiazepine.
- Dẫn xuất azaspirodecanedione.
- Nhóm azapirone.
- Mã ATC N05BE01.
Thuốc có hoạt tính chủ yếu trên hệ serotonin và một phần trên hệ dopamine, nhưng không tác động trực tiếp lên thụ thể benzodiazepine hoặc hệ GABA theo cơ chế điển hình của benzodiazepine.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chính xác giúp Buspirone giảm lo âu chưa được xác định hoàn toàn.
Các dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy:
- Buspirone có ái lực cao với thụ thể serotonin 5-HT1A.
- Thuốc có ái lực mức độ vừa với thụ thể dopamine D2.
- Không có ái lực đáng kể với thụ thể benzodiazepine.
- Không ảnh hưởng trực tiếp đến sự gắn kết GABA theo cách của benzodiazepine.
Tác dụng điều trị nhiều khả năng liên quan đến điều hòa dẫn truyền serotonin và ảnh hưởng gián tiếp lên các hệ chất dẫn truyền thần kinh khác.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Buspirone tạo tác dụng giải lo âu nhưng không có đặc tính chống co giật hoặc giãn cơ điển hình. Thuốc thường ít gây an thần hơn một số thuốc giải lo âu cổ điển, nhưng phản ứng của từng người không thể dự đoán hoàn toàn.
Buspirone không tạo dung nạp chéo với benzodiazepine. Vì vậy, thuốc không ngăn được hội chứng cai khi người bệnh đột ngột ngừng benzodiazepine hoặc thuốc an thần–gây ngủ đã dùng kéo dài.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Buspirone
Chỉ định được phê duyệt theo nhãn Hoa Kỳ
Buspirone hydrochloride được chỉ định để:
- Kiểm soát các rối loạn lo âu.
- Giảm triệu chứng lo âu trong thời gian ngắn.
Hiệu quả trong các thử nghiệm có đối chứng được chứng minh chủ yếu ở người bệnh có chẩn đoán tương ứng gần với rối loạn lo âu lan tỏa.
Lo âu hoặc căng thẳng do các áp lực thông thường của cuộc sống không phải lúc nào cũng cần điều trị bằng thuốc giải lo âu.
Hiệu quả sử dụng trên 3–4 tuần chưa được đánh giá có hệ thống trong các thử nghiệm có đối chứng theo nhãn thuốc cũ. Nếu điều trị kéo dài, bác sĩ cần định kỳ đánh giá lại lợi ích, nguy cơ và nhu cầu tiếp tục dùng thuốc.
Buspirone đã được nghiên cứu hoặc sử dụng ngoài chỉ định trong một số tình huống, gồm:
Tăng cường điều trị trầm cảm
Buspirone đã được nghiên cứu như thuốc bổ sung ở người bệnh trầm cảm không đáp ứng đầy đủ với thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc. Nghiên cứu STAR*D ghi nhận Buspirone có thể mang lại lợi ích trong thực hành lâm sàng khi bổ sung vào citalopram, nhưng hiệu quả, khả năng dung nạp và vị trí điều trị vẫn cần được đánh giá cho từng trường hợp. Đây không phải chỉ định được FDA phê duyệt cho Buspirone.
Rối loạn chức năng tình dục liên quan đến thuốc chống trầm cảm
Một số nghiên cứu ghi nhận cải thiện, trong khi một thử nghiệm khác không cho thấy Buspirone vượt trội giả dược. Do kết quả không nhất quán, không thể khẳng định hiệu quả và không nên tự sử dụng cho mục đích này.
Nghiến răng liên quan đến SSRI hoặc SNRI
Một số báo cáo ca và chuỗi ca ghi nhận Buspirone có thể cải thiện tình trạng nghiến hoặc siết răng liên quan đến thuốc chống trầm cảm. Mức bằng chứng còn hạn chế và chưa đủ để xem là chỉ định chuẩn.
Mọi sử dụng ngoài chỉ định phải do bác sĩ chuyên khoa cân nhắc dựa trên bằng chứng, tình trạng người bệnh, các lựa chọn thay thế và nguy cơ tương tác.
Liều dùng và cách sử dụng
Theo nhãn Buspirone hydrochloride tại Hoa Kỳ:
- Liều khởi đầu được khuyến nghị: 15 mg/ngày, thường chia 7,5 mg hai lần mỗi ngày.
- Khi cần, liều có thể được bác sĩ tăng thêm 5 mg/ngày, với khoảng cách điều chỉnh 2–3 ngày.
- Liều thường được sử dụng trong các thử nghiệm: 20–30 mg/ngày, chia thành nhiều lần.
- Liều tối đa theo nhãn: 60 mg/ngày.
Đây chỉ là thông tin tham khảo từ nhãn thuốc, không phải hướng dẫn tự dùng. Liều thực tế phụ thuộc vào chẩn đoán, tuổi, khả năng dung nạp, chức năng gan thận, thuốc dùng kèm và nhãn của sản phẩm cụ thể.
Không tự ý bắt đầu, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng Buspirone.
- Uống thuốc đúng số lần và thời điểm bác sĩ chỉ định.
- Dùng nhất quán với thức ăn: luôn uống cùng thức ăn hoặc luôn uống khi không có thức ăn.
- Không dùng liều gấp đôi để bù liều đã quên.
- Tránh uống lượng lớn nước bưởi chùm hoặc ăn lượng lớn bưởi chùm.
- Hạn chế hoặc tránh rượu vì tác dụng trên hệ thần kinh trung ương có thể khó dự đoán.
- Buspirone cần được sử dụng đều đặn; có thể mất vài tuần và nhiều lần điều chỉnh liều trước khi đạt đáp ứng phù hợp.
- Không chia viên thuốc nếu sản phẩm không được thiết kế có rãnh chia hoặc tờ hướng dẫn không cho phép.
- Không dùng Buspirone thay thế việc giảm liều từ từ benzodiazepine hoặc thuốc an thần đã sử dụng kéo dài.
Bác sĩ có thể theo dõi:
- Mức độ cải thiện triệu chứng lo âu.
- Chóng mặt, choáng váng, buồn ngủ, buồn nôn hoặc đau đầu.
- Bồn chồn, kích động, mất ngủ hoặc cảm giác không thể ngồi yên.
- Dấu hiệu hội chứng serotonin khi dùng cùng thuốc serotonergic.
- Huyết áp và nhịp tim khi có triệu chứng hoặc tương tác nguy cơ cao.
- Chức năng gan, chức năng thận ở người có bệnh nền hoặc nguy cơ.
- Việc sử dụng thuốc đúng liều, đặc biệt ở người có tiền sử lạm dụng chất.
- Nhu cầu tiếp tục điều trị nếu sử dụng kéo dài.
Nhãn thuốc không yêu cầu một xét nghiệm thường quy đặc hiệu cho tất cả người dùng. Buspirone có thể gây kết quả dương tính giả trong xét nghiệm metanephrine hoặc catecholamine niệu; việc tạm ngừng thuốc trước xét nghiệm chỉ được thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.
Cảnh báo và lưu ý về Buspirone
Buspirone chống chỉ định trong các trường hợp:
- Quá mẫn với Buspirone hoặc buspirone hydrochloride.
- Dùng đồng thời với thuốc ức chế monoamine oxidase dùng điều trị trầm cảm.
- Dùng Buspirone trong vòng 14 ngày sau khi ngừng MAOI điều trị trầm cảm.
- Bắt đầu MAOI điều trị trầm cảm trong vòng 14 ngày sau khi ngừng Buspirone.
- Bắt đầu Buspirone khi người bệnh đang dùng MAOI có thể đảo ngược như linezolid hoặc xanh methylene đường tĩnh mạch, do nguy cơ hội chứng serotonin.
Các tác dụng không mong muốn thường được ghi nhận gồm:
- Chóng mặt.
- Buồn nôn.
- Đau đầu.
- Bồn chồn hoặc căng thẳng.
- Choáng váng.
- Hưng phấn hoặc kích thích.
- Buồn ngủ.
- Mất ngủ.
- Giảm tập trung.
- Nhìn mờ.
- Khô miệng.
- Đau hoặc khó chịu vùng bụng.
- Tiêu chảy hoặc táo bón.
- Mệt mỏi, yếu sức.
- Tê bì, dị cảm.
- Run.
- Ra mồ hôi.
- Phát ban.
Trong các thử nghiệm có đối chứng kéo dài khoảng bốn tuần, chóng mặt được ghi nhận ở khoảng 12% người dùng Buspirone so với 3% ở nhóm giả dược; buồn nôn khoảng 8% so với 5%; đau đầu khoảng 6% so với 3%. Các tỷ lệ này không thể dùng để dự đoán chính xác nguy cơ của từng người bệnh.
Người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế khẩn cấp khi có dấu hiệu:
- Hội chứng serotonin: kích động, lú lẫn, sốt, vã mồ hôi, nhịp tim nhanh, huyết áp dao động, run, cứng cơ, tăng phản xạ, co giật, nôn hoặc tiêu chảy.
- Phản ứng dị ứng nặng: nổi mề đay, phù mặt, môi, lưỡi hoặc họng, khó thở.
- Ngất, co giật hoặc rối loạn ý thức.
- Tim đập nhanh hoặc không đều kèm choáng váng.
- Rối loạn vận động: cứng cơ, loạn trương lực, mất điều hòa, akathisia hoặc triệu chứng ngoại tháp.
- Ý nghĩ tự sát hoặc thay đổi hành vi nghiêm trọng.
- Bí tiểu hoặc thay đổi thị giác rõ rệt.
Một số biến cố nghiêm trọng được ghi nhận qua báo cáo sau lưu hành nên tần suất và quan hệ nhân quả chưa thể xác định chắc chắn.
- Buspirone không có tác dụng chống loạn thần và không được dùng thay thế thuốc chống loạn thần phù hợp.
- Thuốc không ngăn được hội chứng cai benzodiazepine, barbiturate hoặc thuốc an thần khác.
- Có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, giảm tập trung hoặc rối loạn phối hợp vận động.
- Có thể xuất hiện bồn chồn hoặc akathisia sau khi bắt đầu điều trị.
- Cần thận trọng ở người có tiền sử lạm dụng thuốc hoặc chất.
- Không khuyến nghị sử dụng ở người suy gan hoặc suy thận nặng theo nhãn thuốc.
- Cần kiểm tra tương tác trước khi phối hợp với thuốc serotonergic hoặc thuốc ảnh hưởng CYP3A4.
- Không tự ngừng thuốc hoặc chuyển đổi giữa Buspirone và MAOI.
- Cần đánh giá lại định kỳ nếu điều trị kéo dài.
- Không sử dụng Buspirone chỉ để xử trí căng thẳng thông thường khi chưa được chẩn đoán rối loạn lo âu.
Các biểu hiện quá liều có thể gồm:
- Buồn nôn.
- Nôn.
- Chóng mặt.
- Buồn ngủ.
- Co đồng tử.
- Khó chịu đường tiêu hóa.
- Nhìn mờ.
Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho Buspirone. Xử trí chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ, theo dõi đường thở, hô hấp, mạch và huyết áp. Khả năng loại bỏ Buspirone bằng thẩm tách chưa được xác định.
Nhãn thuốc cũ đề cập rửa dạ dày trong xử trí quá liều; trong thực hành hiện đại, mọi biện pháp khử độc đường tiêu hóa phải do cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc quyết định dựa trên thời điểm, lượng thuốc và tình trạng người bệnh.
Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc. Không tự gây nôn.
Theo nhãn DailyMed:
- Bảo quản ở 20–25°C.
- Đựng trong bao bì kín, tránh ánh sáng.
- Tránh nhiệt độ cao và độ ẩm.
- Không để trong phòng tắm.
- Để xa tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
- Không sử dụng thuốc quá hạn, biến màu, ẩm hoặc hư hỏng.
- Việc tiêu hủy thuốc cần tuân theo hướng dẫn của cơ sở y tế, nhà thuốc hoặc chương trình thu hồi thuốc.
Ưu tiên điều kiện bảo quản ghi trên bao bì và tờ hướng dẫn của sản phẩm cụ thể.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của Buspirone đã được đánh giá trong hai thử nghiệm có đối chứng giả dược kéo dài sáu tuần trên tổng cộng 559 trẻ em và thanh thiếu niên từ 6–17 tuổi mắc rối loạn lo âu lan tỏa.
Các thử nghiệm không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa giữa Buspirone và giả dược về triệu chứng lo âu lan tỏa ở liều được nghiên cứu. Nồng độ Buspirone và 1-PP ở trẻ em có thể tương đương hoặc cao hơn người lớn khi dùng cùng liều.
Chưa có dữ liệu đầy đủ về hiệu quả và an toàn dài hạn ở nhóm tuổi này. Không tự sử dụng Buspirone cho trẻ em nếu chưa được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
Trong dữ liệu được trình bày trên nhãn thuốc, hồ sơ an toàn và hiệu quả ở người từ 65 tuổi trở lên nhìn chung tương tự người trẻ. Dược động học cũng không cho thấy ảnh hưởng đáng kể của tuổi.
Tuy nhiên, không thể loại trừ khả năng một số người cao tuổi nhạy cảm hơn với chóng mặt, hạ huyết áp, buồn ngủ hoặc tương tác thuốc. Cần đặc biệt chú ý tình trạng đa bệnh lý, đa thuốc và nguy cơ té ngã.
Dữ liệu sử dụng Buspirone trong thai kỳ còn hạn chế.
Nhãn thuốc ghi nhận các nghiên cứu trên động vật không phát hiện tổn hại thai hoặc suy giảm khả năng sinh sản ở mức liều cao, nhưng chưa có đầy đủ nghiên cứu có đối chứng trên phụ nữ mang thai.
Một nghiên cứu tiền cứu công bố năm 2022 theo dõi 72 trẻ sơ sinh có phơi nhiễm Buspirone trong ba tháng đầu thai kỳ và không ghi nhận dị tật lớn. Tuy nhiên, cỡ mẫu nhỏ, không có đủ sức mạnh để loại trừ mức tăng nguy cơ vừa hoặc các biến cố hiếm.
Buspirone chỉ nên được cân nhắc trong thai kỳ khi bác sĩ đánh giá lợi ích dự kiến lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn. Không tự ngừng thuốc khi phát hiện mang thai vì việc ngừng đột ngột hoặc để bệnh tâm thần không được điều trị cũng có thể gây rủi ro.
Dữ liệu hiện có còn hạn chế nhưng cho thấy nồng độ Buspirone trong sữa mẹ có thể thấp.
LactMed cập nhật tháng 1/2026 ghi nhận:
- Ở các bà mẹ dùng tối đa 45 mg/ngày, Buspirone không phát hiện được trong nhiều mẫu sữa.
- Chất chuyển hóa 1-PP được phát hiện.
- Liều tương đối trẻ bú mẹ ước tính trung bình khoảng 0,91%, dao động 0,21–2,17%.
- Chưa có đủ dữ liệu về ảnh hưởng dài hạn đối với trẻ bú mẹ.
Do dữ liệu dài hạn còn thiếu, có thể cần cân nhắc lựa chọn khác, đặc biệt khi nuôi trẻ sơ sinh hoặc trẻ sinh non. Quyết định tiếp tục thuốc, đổi thuốc hoặc thay đổi việc cho bú phải do bác sĩ cùng người mẹ đánh giá.
Buspirone được chuyển hóa mạnh tại gan.
Sau khi dùng nhiều liều, AUC ở trạng thái ổn định của Buspirone ở người suy gan được ghi nhận cao hơn khoảng 13 lần so với người khỏe mạnh. Nồng độ thuốc tăng và thời gian bán thải có thể kéo dài.
Nhãn thuốc không khuyến nghị sử dụng Buspirone ở người suy gan nặng. Đối với suy gan nhẹ hoặc vừa, việc sử dụng và điều chỉnh liều phải do bác sĩ quyết định; khuyến cáo cụ thể theo từng mức độ: Chưa có đủ dữ liệu.
Buspirone và các chất chuyển hóa được thải trừ một phần qua thận.
Ở người có độ thanh thải creatinine 10–70 mL/phút/1,73 m², AUC ở trạng thái ổn định được ghi nhận tăng khoảng bốn lần so với người có chức năng thận bình thường.
Nhãn thuốc không khuyến nghị sử dụng Buspirone ở người suy thận nặng. Khuyến cáo điều chỉnh liều cụ thể theo từng mức lọc cầu thận: Chưa có đủ dữ liệu.
Buspirone thường ít an thần hơn một số thuốc giải lo âu khác, nhưng vẫn có thể gây:
- Chóng mặt.
- Buồn ngủ.
- Choáng váng.
- Nhìn mờ.
- Giảm tập trung.
- Rối loạn phối hợp vận động.
Không lái xe, vận hành máy móc hoặc thực hiện công việc nguy hiểm cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng như thế nào. Tránh rượu và thận trọng khi dùng cùng thuốc có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương.
Tương tác thuốc của Buspirone
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Desipramine
Buspirone có thể cộng hợp hoạt tính serotonergic với desipramine và làm tăng nguy cơ hội chứng serotonin. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học do tăng kích thích hệ serotonin. Ảnh hưởng: Có thể gây kích động, lú lẫn, vã mồ hôi, tăng thân nhiệt, run, clonus, tăng phản xạ và rối loạn tiêu hóa. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc lựa chọn khác; nếu phối hợp, giáo dục người bệnh và theo dõi sát khi bắt đầu hoặc tăng liều. | Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, huyết áp, nhịp tim, clonus và tăng phản xạ. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Contraindications; Warnings—Serotonin Syndrome; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
Thắc mắc về hoạt chất Buspirone
Buspirone là thuốc giải lo âu kê đơn không thuộc nhóm benzodiazepine. Thuốc tác động chủ yếu lên hệ serotonin và được sử dụng để kiểm soát một số rối loạn lo âu hoặc giảm triệu chứng lo âu trong thời gian ngắn.
Buspirone không phải thuốc an thần cắt cơn và không nên tự sử dụng khi xuất hiện cảm giác căng thẳng hoặc lo lắng.
Buspirone không được xem là thuốc giảm lo âu tức thời. Người bệnh cần dùng thuốc đều đặn, và có thể mất vài tuần cùng nhiều lần điều chỉnh liều trước khi đạt đáp ứng phù hợp.
Không tự tăng liều khi chưa thấy tác dụng vì có thể làm tăng nguy cơ chóng mặt, buồn nôn, buồn ngủ và tương tác thuốc.
Buspirone không phải chất kiểm soát theo nhãn Hoa Kỳ và các nghiên cứu trước lưu hành không cho thấy đặc tính gây lệ thuộc điển hình như benzodiazepine.
Tuy nhiên, đây vẫn là thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương. Người có tiền sử lạm dụng chất cần được theo dõi và không được tự ý tăng liều.
Một số trường hợp có thể được bác sĩ chỉ định phối hợp Buspirone với thuốc chống trầm cảm. Tuy nhiên, phối hợp với thuốc làm tăng serotonin có thể làm tăng nguy cơ hội chứng serotonin.
Buspirone tuyệt đối không được dùng cùng MAOI hoặc trong khoảng chuyển đổi 14 ngày theo nhãn thuốc. Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc cho bác sĩ và không tự phối hợp.
Thức ăn có thể làm tăng nồng độ Buspirone. Vì vậy, điều quan trọng là dùng thuốc nhất quán: luôn uống cùng thức ăn hoặc luôn uống khi không có thức ăn.
Không nên tự thay đổi cách uống giữa các ngày vì mức phơi nhiễm thuốc có thể thay đổi.

