Baloxavir marboxil

Baloxavir marboxil là tiền dược kháng virus đường uống, được chuyển thành baloxavir và ức chế endonuclease phụ thuộc mũ của phức hợp polymerase virus cúm. Thuốc có hoạt tính với influenza A và B, thường được sử dụng dưới dạng một liều duy nhất theo cân nặng.[1] Theo nhãn FDA năm 2025, thuốc được chỉ định để điều trị cúm cấp không biến chứng và dự phòng sau phơi nhiễm ở người từ 5 tuổi trở lên, với điều kiện dùng trong vòng 48 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng hoặc tiếp xúc nguồn lây.[1] WHO năm 2024 khuyến nghị có điều kiện sử dụng baloxavir cho cúm không nặng ở người có nguy cơ cao tiến triển nặng, nhưng khuyến nghị không sử dụng thường quy ở người nguy cơ thấp.[4] CDC không khuyến nghị baloxavir đơn trị cho thai phụ, người cho con bú, người suy giảm miễn dịch nặng, người bệnh cúm tiến triển hoặc đang nằm viện vì dữ liệu còn hạn chế.[3] Không tự mua hoặc tự áp dụng liều thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Baloxavir marboxil là thuốc kháng virus cúm, tác động lên polymerase acid endonuclease của virus.
  • Hoạt chất thường liên quan đến điều trị cúm cấp hoặc dự phòng sau phơi nhiễm khi đủ điều kiện.
  • Cần dùng theo chỉ định về thời điểm, độ tuổi và nguy cơ biến chứng; không thay thế vaccine cúm.
  • Có thể gây tiêu chảy, viêm phế quản, buồn nôn hoặc tương tác với sản phẩm chứa calci, sắt, magie.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ nếu triệu chứng nặng, thai kỳ, cho con bú, trẻ em sử dụng hoặc đang dùng khoáng chất/kháng acid.

Hoạt chất Baloxavir marboxil là gì?

Baloxavir marboxil là thuốc kháng virus cúm đường uống dạng tiền dược. Sau khi vào cơ thể, thuốc được chuyển thành baloxavir, chất ức chế một enzym cần thiết cho quá trình phiên mã RNA và nhân lên của virus influenza A và B.[1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Baloxavir marboxil

CAS 1985606-14-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Baloxavir marboxil

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Baloxavir marboxil

Tên IUPAC

[(3R)-2-[(11S)-7,8-difluoro-6,11-dihydrobenzo[c][1]benzothiepin-11-yl]-9,12-dioxo-5-oxa-1,2,8-triazatricyclo[8.4.0.0^{3,8}]tetradeca-10,13-dien-11-yl]oxymethyl methyl carbonate

Tên hóa học khác

(((12aR)-12-((11S)-7,8-difluoro-6,11-dihydrodibenzo(b,E)thiepin-11-yl)-6,8-dioxo-3,4,6,8,12,12ahexahydro-1H-(1,4)oxazino(3,4-C)pyrido(2,1-F)(1,2,4)triazin-7-yl)oxy)methyl methyl carbonate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Hoạt chất có tác dụng sau chuyển hóa là baloxavir, còn được gọi là baloxavir acid. Baloxavir marboxil là tiền dược, không đồng nhất với chất chuyển hóa có hoạt tính baloxavir.[1]

Tên viết tắt

BXM

Tên Latinh / tên dược điển

Baloxaviri marboxilum

Tên USAN

baloxavir marboxil

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1985606-14-1

UNII

505CXM6OHG

PubChem CID

124081896

RxNorm CUI

2099995

Dược động học của Baloxavir marboxil

Baloxavir marboxil được hấp thu qua đường uống và chuyển gần như hoàn toàn thành baloxavir. Baloxavir đạt nồng độ đỉnh trung vị sau khoảng 4 giờ, liên kết protein huyết thanh trên 92%, chuyển hóa chủ yếu qua UGT1A3 và một phần qua CYP3A4. Thuốc có thời gian bán thải biểu kiến dài, khoảng 79 giờ, và được thải chủ yếu qua phân.[1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị của baloxavir khoảng 4 giờ. Một bữa ăn khoảng 400–500 kcal làm giảm Cmax khoảng 48% và AUC khoảng 36% so với lúc đói; tuy vậy, nhãn cho phép dùng thuốc cùng hoặc không cùng thức ăn, ngoại trừ các thực phẩm và sản phẩm chứa nhiều cation được khuyến cáo tránh.[1]

Giai đoạn II: Phân bố

Baloxavir liên kết với protein huyết thanh người khoảng 92,9–93,9%. Thể tích phân bố biểu kiến trung bình được ghi nhận khoảng 1.180 lít ở người lớn và thanh thiếu niên.[1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Baloxavir marboxil là tiền dược được thủy phân thành baloxavir. Baloxavir được chuyển hóa chủ yếu qua UGT1A3 và ở mức độ thấp hơn qua CYP3A4.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Trong nghiên cứu cân bằng khối lượng, khoảng 80,1% tổng hoạt tính phóng xạ được tìm thấy trong phân và 14,7% trong nước tiểu. Khoảng 3,3% liều được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng baloxavir.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải pha cuối biểu kiến trung bình của baloxavir khoảng 79,1 giờ.[1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến của baloxavir được báo cáo khoảng 10,3 L/giờ ở người lớn và thanh thiếu niên. Baloxavir khó được loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách do tỷ lệ liên kết protein huyết thanh cao.[1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Phơi nhiễm baloxavir giảm khi cân nặng tăng; vì vậy liều được xác định theo nhóm cân nặng.[1]
  • Phơi nhiễm ở người không thuộc chủng tộc châu Á thấp hơn khoảng 35% so với người châu Á, nhưng khác biệt này không được xem là có ý nghĩa lâm sàng khi dùng liều khuyến cáo.[1]
  • Không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa dựa trên tuổi, giới, CrCl từ 50 mL/phút trở lên hoặc suy gan mức độ vừa.[1]
  • Ảnh hưởng của suy thận nặng hoặc suy gan nặng chưa được đánh giá.[1]
  • Sản phẩm chứa calci, nhôm, magnesi hoặc sắt có thể làm giảm mức phơi nhiễm baloxavir do tạo phức chelat.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Baloxavir marboxil

Baloxavir marboxil thuộc nhóm ức chế endonuclease phụ thuộc mũ, khác cơ chế với các thuốc ức chế neuraminidase như oseltamivir, zanamivir và peramivir. Mã ATC của hoạt chất là J05AX25.[1][6]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Baloxavir ức chế hoạt tính endonuclease của protein polymerase acidic trong phức hợp RNA polymerase của virus cúm. Enzym này tham gia quá trình “cap-snatching”, trong đó virus cắt đoạn đầu có mũ từ RNA của tế bào chủ để tạo mRNA virus. Việc ức chế quá trình này làm gián đoạn phiên mã gen và nhân lên của virus.[1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Baloxavir có hoạt tính kháng virus đối với influenza A và B. Ở mức phơi nhiễm gấp khoảng hai lần mức dự kiến khi dùng liều khuyến cáo, thuốc không làm kéo dài khoảng QTc trong đánh giá của nhãn FDA.[1]

Trong các thử nghiệm ở người từ 12 tuổi trở lên mắc cúm không biến chứng, baloxavir rút ngắn thời gian giảm triệu chứng so với giả dược. Hiệu quả tổng thể về thời gian giảm triệu chứng tương tự oseltamivir trong quần thể nghiên cứu, nhưng kết quả không được sử dụng để khẳng định thuốc phù hợp cho mọi người bệnh.[1][3]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Baloxavir marboxil

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Baloxavir marboxil

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Baloxavir marboxil

Baloxavir có thể tạo phức chelat với các cation đa hóa trị như calci, nhôm, magnesi hoặc sắt, làm giảm nồng độ thuốc trong huyết tương và có thể giảm hiệu quả. Vì vậy, tránh dùng cùng sữa, đồ uống bổ sung calci, thuốc kháng acid, thuốc nhuận tràng hoặc chất bổ sung chứa calci, sắt, magnesi, selen hay kẽm.[1]

Không ghi nhận thay đổi dược động học có ý nghĩa lâm sàng khi dùng cùng itraconazole, probenecid hoặc oseltamivir trong các nghiên cứu trên nhãn.[1]

Dùng đồng thời với vaccine cúm sống giảm độc lực qua đường mũi chưa được đánh giá và có thể làm giảm sự nhân lên của virus vaccine. Tương tác với vaccine cúm bất hoạt cũng chưa được đánh giá đầy đủ.[1]

Thắc mắc về hoạt chất Baloxavir marboxil

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *