Rimantadine

Rimantadine là thuốc kháng virus đường uống thuộc nhóm adamantane, còn gọi là thuốc ức chế kênh ion M2. Thuốc có hoạt tính đối với virus influenza A nhưng hầu như không có tác dụng với influenza B.[1] Theo nhãn thuốc tại Hoa Kỳ, rimantadine được phê duyệt để điều trị và dự phòng cúm A ở người lớn; ở trẻ từ 1–16 tuổi, thuốc chỉ có chỉ định dự phòng.[1] Tuy nhiên, chỉ định quản lý thuốc không đồng nghĩa với khuyến nghị sử dụng hiện hành. CDC cập nhật năm 2026 không khuyến nghị rimantadine để điều trị hoặc dự phòng cúm do tỷ lệ kháng adamantane rất cao ở các virus influenza A đang lưu hành.[2][3] WHO cũng ghi nhận phần lớn virus cúm lưu hành kháng adamantane và ưu tiên thuốc ức chế neuraminidase khi cần điều trị kháng virus.[4] Rimantadine là thuốc kê đơn; không nên tự mua, tự sử dụng hoặc áp dụng liều trên nhãn khi chưa có đánh giá chuyên môn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Rimantadine là thuốc kháng virus nhóm adamantane, tác động lên kênh M2 của virus cúm A.
  • Hoạt chất từng liên quan đến dự phòng hoặc điều trị cúm A, nhưng hạn chế bởi tình trạng kháng thuốc.
  • Cần dùng theo khuyến cáo hiện hành; không tự chọn thay cho thuốc cúm được bác sĩ khuyến nghị.
  • Có thể gây chóng mặt, mất ngủ, buồn nôn, khó tập trung hoặc ảnh hưởng thần kinh ở người nhạy cảm.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có bệnh thận, bệnh gan, động kinh, người cao tuổi, thai kỳ hoặc dùng thuốc thần kinh.

Hoạt chất Rimantadine là gì?

Rimantadine là thuốc kháng virus cúm A dùng đường uống. Thuốc thuộc nhóm adamantane và tác động vào kênh proton M2 của virus, qua đó cản trở một giai đoạn sớm trong quá trình nhân lên của influenza A.[1][2] Rimantadine ít hoặc không có hoạt tính với influenza B.[1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Rimantadine

CAS 13392-28-4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Rimantadine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Rimantadine

Tên IUPAC

1-(1-adamantyl)ethanamine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Rimantadine hydrochloride; rimantadine HCl. Flumadine là tên biệt dược, không phải tên hoạt chất khác.[1]

Tên Latinh / tên dược điển

Rimantadinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

13392-28-4

UNII

0T2EF4JQTU

PubChem CID

5071

RxNorm CUI

9386

Dược động học của Rimantadine

Rimantadine được hấp thu sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh tương đối chậm, liên kết protein huyết tương khoảng 40%, chuyển hóa mạnh tại gan và thải qua nước tiểu dưới dạng thuốc mẹ cùng các chất chuyển hóa. Thời gian bán thải dài khoảng 25 giờ ở người trưởng thành khỏe mạnh và có thể tăng ở người cao tuổi, suy gan nặng hoặc suy thận nặng.[1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều uống 100 mg ở người trưởng thành khỏe mạnh, nồng độ đỉnh trung bình là 74 ± 22 ng/mL và thời gian đạt đỉnh khoảng 6 ± 1 giờ.[1] Việc có thức ăn ảnh hưởng như thế nào đến mức phơi nhiễm theo nhãn hiện hành.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Rimantadine được hấp thu tốt qua đường uống, nhưng nhãn DailyMed hiện hành không nêu một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối ở người.[1]

Giai đoạn II: Phân bố

Tỷ lệ liên kết protein huyết tương in vitro khoảng 40% ở nồng độ điều trị, chủ yếu gắn với albumin. Thể tích phân bố chính xác ở người theo nhãn hiện hành.[1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Rimantadine được chuyển hóa mạnh tại gan. Ba chất chuyển hóa hydroxyl hóa được tìm thấy trong huyết tương; thuốc mẹ, các chất chuyển hóa hydroxyl hóa và một chất chuyển hóa liên hợp chiếm khoảng 74% liều được tìm thấy trong nước tiểu trong 72 giờ.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu. Dưới 25% liều uống được bài tiết dưới dạng rimantadine không đổi.[1] Thẩm tách máu không đóng góp đáng kể vào độ thanh thải thuốc.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Sau một liều 100 mg, thời gian bán thải trung bình là 25,4 ± 6,3 giờ ở người trưởng thành 20–44 tuổi. Ở người khỏe mạnh 71–79 tuổi, giá trị trung bình là 32 ± 16 giờ.[1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Nhãn hiện hành không cung cấp một giá trị độ thanh thải tuyệt đối chuẩn cho người trưởng thành khỏe mạnh. Ở suy gan nặng, độ thanh thải biểu kiến giảm khoảng 50%. Ở người thẩm tách máu có độ thanh thải creatinin 0–10 mL/phút, độ thanh thải biểu kiến giảm khoảng 40% so với người khỏe mạnh cùng độ tuổi.[1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Người cao tuổi, đặc biệt người sống tại cơ sở chăm sóc dài hạn, có thể đạt nồng độ ổn định cao hơn người trẻ từ 2–4 lần.[1]
  • Suy gan nặng làm AUC tăng khoảng 3 lần, thời gian bán thải tăng khoảng 2 lần và độ thanh thải giảm khoảng 50%.[1]
  • Suy thận nặng làm Cmax, Cmin và AUC khi dùng nhiều liều tăng lần lượt khoảng 75%, 82% và 81%; thời gian bán thải tăng khoảng 49%.[1]
  • Suy thận nhẹ hoặc trung bình không tạo khác biệt có ý nghĩa lâm sàng về mức phơi nhiễm trong nghiên cứu trên nhãn, nhưng chất chuyển hóa vẫn có thể tích lũy và cần theo dõi.[1]
  • Thẩm tách máu không loại bỏ rimantadine hiệu quả.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Rimantadine

Rimantadine thuộc nhóm amin vòng adamantane và là thuốc ức chế kênh ion M2. Thuốc cùng nhóm với amantadine; tình trạng kháng chéo giữa rimantadine và amantadine đã được ghi nhận.[1][5]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế đầy đủ chưa được xác định hoàn toàn. Rimantadine được cho là gắn và ức chế kênh proton M2 của influenza A, làm cản trở quá trình tháo vỏ virus ở giai đoạn sớm của chu kỳ nhân lên.[1][2] Các đột biến tại vùng xuyên màng của M2, thường gặp nhất là S31N, có thể làm virus kháng rimantadine.[1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Rimantadine ức chế sự nhân lên của một số chủng influenza A trong nuôi cấy tế bào nhưng ít hoặc không có hoạt tính với influenza B. Mối liên hệ định lượng giữa độ nhạy trong phòng thí nghiệm và đáp ứng lâm sàng chưa được xác lập.[1] Hiện nay, gần như toàn bộ virus influenza A mùa đang lưu hành tại Hoa Kỳ kháng adamantane, khiến hiệu quả lâm sàng dự kiến của rimantadine đối với cúm mùa rất hạn chế.[3]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Rimantadine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Rimantadine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Rimantadine

  • Acetaminophen dùng đồng thời làm giảm Cmax và AUC của rimantadine khoảng 11% trong một nghiên cứu trên người khỏe mạnh.[1]
  • Aspirin làm giảm Cmax và AUC khoảng 10%.[1]
  • Cimetidine ở trạng thái ổn định không làm thay đổi có ý nghĩa thống kê Cmax hoặc AUC trong dữ liệu của nhãn DailyMed hiện hành.[1]
  • Vaccine cúm sống giảm độc lực dùng qua đường mũi có thể bị thuốc kháng virus làm giảm khả năng nhân lên. Vaccine này không nên dùng cho đến ít nhất 48 giờ sau khi ngừng rimantadine; rimantadine không nên dùng trong vòng 2 tuần sau vaccine, trừ khi có chỉ định y khoa.[1]

Không tự phối hợp hoặc ngừng thuốc giảm đau, thuốc dạ dày hay vaccine chỉ dựa trên các dữ liệu tương tác này; cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.[1]

Thắc mắc về hoạt chất Rimantadine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *