Alverin Citrat, tên tiếng Anh/INN là Alverine citrate, là hoạt chất chống co thắt cơ trơn, thường được dùng để giảm co thắt cơ trơn đường tiêu hóa và tử cung trong một số tình trạng như hội chứng ruột kích thích, bệnh túi thừa đại tràng đau và thống kinh nguyên phát, tùy theo chỉ định được phê duyệt của từng thuốc. Hoạt chất này không phải thuốc điều trị nguyên nhân của mọi dạng đau bụng và không nên dùng để tự xử trí các triệu chứng mới xuất hiện, nặng lên hoặc kéo dài. Người có dấu hiệu cảnh báo như đi ngoài ra máu, sụt cân, sốt, nôn, táo bón nặng, vàng da hoặc nghi ngờ mang thai cần đi khám. Thông tin dưới đây chỉ nhằm cung cấp kiến thức y khoa, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. (Medicines.org.uk)
Nội dung chính
- Alverin Citrat là gì?: Hoạt chất chống co thắt cơ trơn, tác động trực tiếp trên cơ trơn đường tiêu hóa và tử cung.
- Nhóm dược lý: Thuốc chống co thắt; nhóm ATC: A03AX08 – alverine.
- Chỉ định thường gặp: Giảm co thắt cơ trơn trong hội chứng ruột kích thích, bệnh túi thừa đại tràng đau, thống kinh nguyên phát; một số nguồn Dược thư Việt Nam còn nêu đau do co thắt đường mật/cơn đau quặn thận, cần đối chiếu tờ hướng dẫn sử dụng từng thuốc.
- Đường dùng: Chủ yếu đường uống; một số tài liệu Dược thư Việt Nam nêu thêm dạng đặt hậu môn, tùy chế phẩm.
- Liều tham khảo: Người lớn: 60–120 mg/lần, ngày 1–3 lần theo SmPC/Dược thư; không tự dùng hoặc điều chỉnh liều nếu chưa hỏi chuyên gia y tế.
- Không khuyến cáo: Trẻ dưới 12 tuổi; phụ nữ có thai/cho con bú theo SmPC do dữ liệu an toàn còn hạn chế.
- Tác dụng phụ cần lưu ý: Buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, phát ban, ngứa; hiếm/không rõ tần suất nhưng quan trọng: phản vệ, khó thở/khò khè, vàng da do viêm gan.
- Khi cần đi khám: Triệu chứng mới, nặng hơn, không cải thiện sau 2 tuần; hoặc có máu trong phân, sụt cân, sốt, nôn, táo bón nặng, bất thường tiết niệu/sinh dục.
- Các điểm trên được tổng hợp từ SmPC/PIL eMC và nguồn Dược thư Việt Nam được đăng lại bởi cơ sở y tế; thông tin sử dụng thực tế cần đối chiếu tờ hướng dẫn sử dụng đã được phê duyệt của từng sản phẩm. (Medicines.org.uk)
Hoạt chất Alverin Citrat là gì?
Alverin Citrat là hoạt chất chống co thắt cơ trơn, có tác dụng trực tiếp lên cơ trơn đường tiêu hóa và tử cung. Ở liều điều trị, SmPC ghi thuốc có tác dụng đặc hiệu trên cơ trơn ống tiêu hóa và tử cung, không ảnh hưởng đáng kể đến tim, mạch máu và cơ khí quản. (Medicines.org.uk)
Alverin Citrat
INN Alverine citrate. Nguồn Dược thư Việt Nam ghi tên chung quốc tế là Alverine citrate. (Y Khoa Phước An)
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Alverin Citrat |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Alverine citrate. Nguồn Dược thư Việt Nam ghi tên chung quốc tế là Alverine citrate. (Y Khoa Phước An) |
| Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM) | Alverine dihydrogen citrate |
| Tên IUPAC | N-ethyl-3-phenyl-N-(3-phenylpropyl)propan-1-amine;2-hydroxypropane-1,2,3-tricarboxylic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Alverine citrate; Alverin citrat; alverine; alverine citrate salt. Một số cơ sở dữ liệu hóa học ghi “Alverine Citrate” với công thức phân tử C26H35NO7 và khối lượng phân tử khoảng 473,6 g/mol. (PubChem) |
| Tên Latinh / tên dược điển | Alverini citras |
| Tên USAN | alverine citrate |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 5560-59-8 |
|---|---|
| UNII | 9JFB58YK1E |
| PubChem CID | 21718 |
| RxNorm CUI | 71767 |
| Công thức phân tử | C20H27N·C6H8O7 |
Dược động học của Alverin Citrat
Sau khi dùng đường uống, alverine được chuyển hóa nhanh thành chất chuyển hóa chính có hoạt tính, sau đó tiếp tục chuyển thành hai chất chuyển hóa thứ cấp. SmPC ghi nồng độ đỉnh trong huyết tương của chất chuyển hóa có hoạt tính nhất đạt sau khoảng 1–1,5 giờ; các chất chuyển hóa có độ thanh thải qua thận cao, gợi ý thải trừ bằng bài tiết chủ động ở thận. (Medicines.org.uk)
Giai đoạn I: Hấp thu
Dược thư Việt Nam đăng lại ghi alverin citrat được hấp thu từ đường tiêu hóa; SmPC ghi sau dùng đường uống, alverine nhanh chóng chuyển thành chất chuyển hóa chính có hoạt tính, với nồng độ đỉnh của chất chuyển hóa có hoạt tính nhất sau khoảng 1–1,5 giờ. (Y Khoa Phước An)
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Alverine được chuyển hóa nhanh thành chất chuyển hóa chính có hoạt tính, sau đó tiếp tục chuyển thành hai chất chuyển hóa thứ cấp. (Medicines.org.uk)
Giai đoạn IV: Thải trừ
Các chất chuyển hóa được thải trừ qua thận; SmPC ghi có độ thanh thải thận cao của tất cả chất chuyển hóa, gợi ý bài tiết chủ động ở thận. (Medicines.org.uk)
| CL · Độ thanh thải toàn phần | SmPC chỉ nêu “high renal clearance” đối với các chất chuyển hóa, nhưng không cung cấp trị số định lượng. Vì vậy, trị số độ thanh thải cụ thể. (Medicines.org.uk) |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Thời gian bán thải huyết tương trung bình được SmPC ghi là khoảng 0,8 giờ đối với alverine và 5,7 giờ đối với chất chuyển hóa chính có hoạt tính. (Medicines.org.uk)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Alverin Citrat
Alverin Citrat thuộc nhóm thuốc chống co thắt cơ trơn, mã ATC A03AX08, phân nhóm “other drugs for functional gastrointestinal disorders”. (Medicines.org.uk)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế được mô tả chính thức trong SmPC là tác dụng chống co thắt trực tiếp trên cơ trơn. Dược thư Việt Nam đăng lại mô tả thêm các cơ chế được đề xuất trên đường tiêu hóa gồm chẹn kênh calci, giảm tính nhạy cảm của ruột và ức chế thụ thể serotonin 5-HT1A. Một nghiên cứu cơ chế trên PubMed cũng ghi nhận alverine có liên quan đến điều biến kênh calci type L trong hoạt động cơ trơn. (Medicines.org.uk)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Alverin Citrat làm giãn cơ trơn đường tiêu hóa và tử cung, từ đó có thể giúp giảm đau do co thắt cơ trơn trong các tình trạng được chỉ định. Tác dụng này không đồng nghĩa thuốc điều trị nguyên nhân của mọi dạng đau bụng; người bệnh cần được đánh giá y tế nếu có triệu chứng cảnh báo hoặc triệu chứng không cải thiện. (Medicines.org.uk)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Alverin Citrat
Theo SmPC eMC, alverine citrate được chỉ định để giảm co thắt cơ trơn trong các tình trạng như hội chứng ruột kích thích, bệnh túi thừa đại tràng đau và thống kinh nguyên phát. Dược thư Việt Nam đăng lại cũng nêu chống đau do co thắt cơ trơn đường tiêu hóa, bao gồm hội chứng ruột kích thích, bệnh túi thừa đại tràng đau, đau do co thắt đường mật, cơn đau quặn thận và thống kinh nguyên phát. Cần đối chiếu chỉ định phê duyệt theo từng sản phẩm tại Việt Nam. (Medicines.org.uk)
Dạng phối hợp alverine citrate/simeticone đã được nghiên cứu trong hội chứng ruột kích thích; một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, đối chứng giả dược kết luận phối hợp này cải thiện đau/khó chịu bụng tốt hơn giả dược ở bệnh nhân IBS. Tuy nhiên, đây là dữ liệu về chế phẩm phối hợp, không nên tự suy diễn trực tiếp cho mọi chế phẩm Alverin Citrat đơn chất. Với mọi ứng dụng ngoài chỉ định đã phê duyệt của từng thuốc. (PubMed)
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin sau chỉ mang tính tham khảo từ SmPC/Dược thư, không thay thế chỉ định cá nhân hóa của bác sĩ/dược sĩ. SmPC ghi người lớn và người cao tuổi có thể dùng 1–2 viên nang 60 mg hoặc 1 viên nang 120 mg, ngày 1–3 lần. Dược thư Việt Nam đăng lại ghi đường uống: người lớn, kể cả người cao tuổi, 60–120 mg/lần dưới dạng citrat, ngày 1–3 lần; đặt hậu môn: 80 mg/lần, ngày 2–3 lần. Trẻ dưới 12 tuổi không được khuyến cáo dùng. (Medicines.org.uk)
Với dạng uống, dùng theo đúng tờ hướng dẫn sử dụng của chế phẩm; SmPC ghi dùng đường uống và viên nang nên được nuốt nguyên viên. Không tự ý tăng liều, giảm liều, phối hợp thuốc hoặc ngừng thuốc khi chưa hỏi bác sĩ/dược sĩ, đặc biệt nếu triệu chứng là mới xuất hiện hoặc có dấu hiệu cảnh báo. (Medicines.org.uk)
Người dùng cần theo dõi mức độ đau/co thắt, tình trạng tiêu hóa, chóng mặt, phát ban/ngứa, khó thở/khò khè, vàng da hoặc bất thường xét nghiệm gan nếu có. SmPC khuyến cáo đi khám nếu triệu chứng mới xuất hiện, nặng hơn hoặc không cải thiện sau 2 tuần điều trị; cần đi khám sớm nếu có máu trong phân, buồn nôn/nôn, sụt cân, mệt nhợt nhạt, táo bón nặng, sốt, mới đi nước ngoài, nghi ngờ mang thai, ra huyết/khí hư âm đạo bất thường hoặc tiểu khó/tiểu đau. (Medicines.org.uk)
Cảnh báo và lưu ý về Alverin Citrat
Chống chỉ định gồm quá mẫn với alverine citrate hoặc bất kỳ tá dược nào, liệt ruột và tắc ruột theo SmPC. Dược thư Việt Nam đăng lại nêu thêm tắc ruột do phân và mất trương lực đại tràng. Tờ thông tin người bệnh của eMC cũng khuyến cáo không dùng nếu đang mang thai và/hoặc cho con bú. (Medicines.org.uk)
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận với tần suất “không rõ” trong SmPC gồm phản vệ/phản ứng dị ứng, chóng mặt, đau đầu, khó thở và/hoặc khò khè, buồn nôn, vàng da do viêm gan, bất thường xét nghiệm chức năng gan, phát ban và ngứa. Dược thư Việt Nam đăng lại cũng nêu buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, ngứa, phát ban và phản ứng dị ứng, kể cả phản vệ. (Medicines.org.uk)
Cần ngừng dùng thuốc và tìm hỗ trợ y tế khi có dấu hiệu phản ứng dị ứng nặng như khó thở, khò khè, sưng mặt/môi/lưỡi, phát ban nặng; hoặc dấu hiệu tổn thương gan như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu, mệt nhiều, đau vùng gan. SmPC ghi phản vệ, khó thở/khò khè và vàng da do viêm gan; các báo cáo ca bệnh trên PubMed cũng mô tả viêm gan cấp liên quan alverine citrate, dù biến cố này hiếm và dữ liệu chủ yếu là báo cáo ca. (Medicines.org.uk)
Không nên dùng Alverin Citrat để tự xử trí khi lần đầu có triệu chứng đau/co thắt bụng hoặc khi có dấu hiệu cảnh báo. SmPC khuyến cáo đi khám nếu từ 40 tuổi trở lên, có máu trong phân, buồn nôn/nôn, chán ăn/sụt cân, xanh xao/mệt, táo bón nặng, sốt, mới đi nước ngoài, có thể đang mang thai, ra huyết/khí hư âm đạo bất thường, tiểu khó/tiểu đau, hoặc triệu chứng mới/nặng hơn/không cải thiện sau 2 tuần. (Medicines.org.uk)
Quá liều có thể gây hạ huyết áp và triệu chứng độc tính giống atropin. SmPC khuyến cáo xử trí như ngộ độc atropin và điều trị hỗ trợ hạ huyết áp; đã có tử vong khi quá liều với liều rất cao. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc, không tự xử trí tại nhà. (Medicines.org.uk)
Bảo quản theo nhãn và tờ hướng dẫn sử dụng của từng chế phẩm. SmPC eMC ghi không bảo quản trên 30°C; Dược thư Việt Nam đăng lại ghi để nơi khô ráo, nhiệt độ không quá 25°C. Khi có khác biệt, ưu tiên tờ hướng dẫn sử dụng đã được phê duyệt của sản phẩm đang dùng. (Medicines.org.uk)
Đối tượng đặc biệt
SmPC ghi không khuyến cáo dùng cho trẻ dưới 12 tuổi. Với trẻ từ 12 tuổi trở lên, cần dùng theo chỉ định/tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ và theo tờ hướng dẫn sử dụng của từng thuốc. (Medicines.org.uk)
SmPC gộp người cao tuổi trong nhóm người lớn với liều tham khảo 1–2 viên nang 60 mg hoặc 1 viên nang 120 mg, ngày 1–3 lần. Tuy nhiên, người cao tuổi thường có nhiều bệnh kèm và dùng nhiều thuốc, nên cần hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng. (Medicines.org.uk)
SmPC ghi mặc dù chưa báo cáo tác dụng gây quái thai, không khuyến cáo dùng trong thai kỳ do bằng chứng an toàn tiền lâm sàng còn hạn chế. Người đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai cần hỏi bác sĩ trước khi dùng. (Medicines.org.uk)
SmPC không khuyến cáo dùng trong thời kỳ cho con bú do dữ liệu an toàn còn hạn chế. Người đang cho con bú cần trao đổi với bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc chứa Alverin Citrat. (Medicines.org.uk)
. SmPC không cung cấp hướng dẫn chỉnh liều cụ thể cho suy gan trong nguồn đã tra cứu, nhưng có ghi tác dụng không mong muốn liên quan gan như vàng da do viêm gan và bất thường xét nghiệm chức năng gan; người có bệnh gan hoặc dấu hiệu vàng da cần hỏi bác sĩ trước khi dùng. (Medicines.org.uk)
. Người có bệnh gan, bệnh thận, đang dùng nhiều thuốc hoặc có triệu chứng bất thường nên hỏi bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng Alverin Citrat.
Alverin Citrat có thể gây chóng mặt. SmPC khuyến cáo không lái xe hoặc vận hành máy móc nếu bị ảnh hưởng. (Medicines.org.uk)
Tương tác thuốc của Alverin Citrat
SmPC ghi “None stated” đối với tương tác thuốc; Dược thư Việt Nam đăng lại ghi chưa thấy có tương tác với bất cứ thuốc nào. Tuy nhiên, “chưa ghi nhận” không có nghĩa là không thể có tương tác trong mọi tình huống; người bệnh nên thông báo cho bác sĩ/dược sĩ tất cả thuốc, thực phẩm chức năng và sản phẩm thảo dược đang dùng. (Medicines.org.uk)
Thắc mắc về hoạt chất Alverin Citrat
Alverin Citrat là hoạt chất chống co thắt cơ trơn, thường được dùng để giảm co thắt ở đường tiêu hóa và tử cung trong một số tình trạng được chỉ định như hội chứng ruột kích thích, bệnh túi thừa đại tràng đau và thống kinh nguyên phát. Đây là thông tin y khoa tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ/dược sĩ. (Medicines.org.uk)
Có thể được chỉ định để giảm co thắt cơ trơn trong hội chứng ruột kích thích theo SmPC. Tuy nhiên, đau bụng có nhiều nguyên nhân; nếu triệu chứng mới xuất hiện, kéo dài, nặng hơn hoặc kèm dấu hiệu cảnh báo như sốt, sụt cân, nôn, đi ngoài ra máu, cần đi khám thay vì tự dùng thuốc. (Medicines.org.uk)
Không nên tự dùng. SmPC ghi chưa có báo cáo gây quái thai nhưng không khuyến cáo dùng trong thai kỳ do bằng chứng an toàn còn hạn chế. Phụ nữ có thai hoặc nghi ngờ mang thai cần hỏi bác sĩ trước khi dùng. (Medicines.org.uk)
Các tác dụng phụ có thể gồm buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, ngứa, phát ban. Dấu hiệu nghiêm trọng cần đi khám ngay gồm khó thở/khò khè, phản ứng dị ứng nặng, vàng da/vàng mắt hoặc triệu chứng gợi ý viêm gan. (Medicines.org.uk)
Không nên tự ý tăng liều. Liều dùng cần theo tờ hướng dẫn sử dụng và tư vấn của bác sĩ/dược sĩ. Nếu đau bụng nhiều hơn, xuất hiện triệu chứng mới hoặc không cải thiện sau thời gian dùng thuốc, cần đi khám để xác định nguyên nhân. (Medicines.org.uk)

