Ambenonium Chloride là hoạt chất ức chế cholinesterase, được ghi nhận trong nhãn FDA của thuốc Mytelase với chỉ định điều trị bệnh nhược cơ. Thuốc làm tăng tác dụng của acetylcholine tại các synap cholinergic, từ đó hỗ trợ dẫn truyền thần kinh – cơ trong nhược cơ; tuy nhiên, thuốc có khoảng an toàn hẹp và cần được dùng dưới sự theo dõi của bác sĩ quen thuộc với bệnh này. Không nên tự ý mua, dùng, tăng liều, giảm liều hoặc phối hợp với các thuốc cholinergic khác. Quá liều có thể gây cơn cholinergic với tiêu chảy, nôn, tăng tiết nước bọt, co giật bó cơ, yếu/liệt cơ hô hấp, nhịp tim chậm hoặc rối loạn dẫn truyền tim. Thông tin dưới đây chỉ nhằm cung cấp kiến thức y khoa, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. (FDA Access Data)
Nội dung chính
- Hoạt chất: Ambenonium Chloride
- Nhóm dược lý: Thuốc ức chế cholinesterase/kháng cholinesterase; thuốc cường phó giao cảm.
- Mã ATC: N07AA30.
- Chỉ định được phê duyệt theo nhãn FDA: Điều trị bệnh nhược cơ.
- Dạng dùng phổ biến theo nhãn FDA: Viên nén 10 mg, đường uống.
- Liều tham khảo: Cá thể hóa; nhãn FDA nêu 5–25 mg, ngày 3–4 lần cho nhược cơ mức độ vừa, một số bệnh nhân cần liều khác; không tự áp dụng nếu chưa có chỉ định.
- Chống chỉ định/lưu ý quan trọng: Quá mẫn với thuốc; dùng thường quy atropine; dùng mecamylamine hoặc thuốc chẹn hạch; không phối hợp thuốc cholinergic khác trừ khi có giám sát y tế chặt chẽ.
- Cần thận trọng: Hen, Parkinson, tắc ruột/tắc tiết niệu cơ học, nhịp tim chậm, rối loạn dẫn truyền tim, thai kỳ, cho con bú, trẻ em, người cao tuổi.
- Tình trạng lưu hành: Drugs@FDA ghi sản phẩm Mytelase 10 mg dạng viên uống có trạng thái “Discontinued” tại Hoa Kỳ; tình trạng lưu hành tại Việt Nam.
- Các điểm trên được tổng hợp từ nhãn FDA cập nhật tháng 11/2014, Drugs@FDA, DrugCentral và NCATS/Inxight Drugs. (FDA Access Data)
Hoạt chất Ambenonium Chloride là gì?
Ambenonium Chloride là thuốc ức chế cholinesterase dùng trong điều trị nhược cơ theo nhãn FDA. Thuốc làm giảm sự bất hoạt acetylcholine, từ đó làm tăng hoạt tính cholinergic tại synap, bao gồm tác dụng muscarinic và nicotinic. (FDA Access Data)
Ambenonium Chloride
INN Ambenonium chloride. Nguồn KEGG và GSRS/NCATS ghi “Ambenonium chloride” là tên INN. (KEGG)
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Ambenonium Chloride |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Ambenonium chloride. Nguồn KEGG và GSRS/NCATS ghi “Ambenonium chloride” là tên INN. (KEGG) |
| Tên IUPAC | (2-chlorophenyl)methyl-[2-[[2-[2-[(2-chlorophenyl)methyl-diethylazaniumyl]ethylamino]-2-oxoacetyl]amino]ethyl]-diethylazanium dichloride |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Ambenonium; ambenonium chloride; ambestigmin chloride; Mytelase chloride; Mytelase. DrugCentral liệt kê các tên đồng nghĩa này cho ambenonium. (Drug Central) |
| Tên Latinh / tên dược điển | Ambenonii chloridum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 115-79-7 |
|---|---|
| UNII | 51FOB87G3I |
| PubChem CID | 8288 |
| RxNorm CUI | 624 |
| Công thức phân tử | C28H42Cl4N4O2 |
Dược động học của Ambenonium Chloride
Thông tin dược động học định lượng trong nhãn FDA không được trình bày chi tiết. NCATS/Inxight Drugs có ghi một số dữ liệu Cmax trong nghiên cứu dùng đường uống ở bệnh nhân nhược cơ, cho thấy nồng độ huyết thanh thay đổi theo liều và tình trạng ăn/nhịn ăn; các chỉ số đầy đủ như sinh khả dụng tuyệt đối, thể tích phân bố, độ thanh thải và thời gian bán thải chưa đủ chắc chắn từ nhãn chính thức. (FDA Access Data)
Giai đoạn I: Hấp thu
Ambenonium Chloride được dùng đường uống theo nhãn FDA. NCATS/Inxight Drugs ghi dữ liệu Cmax sau liều uống 5 mg hoặc 10 mg trong nghiên cứu dược động học, nhưng không đủ để kết luận sinh khả dụng tuyệt đối cho mọi đối tượng. (FDA Access Data)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Ambenonium Chloride
Ambenonium Chloride thuộc nhóm thuốc kháng cholinesterase, phân nhóm ATC N07AA “Anticholinesterases”, mã ATC N07AA30. DrugCentral cũng ghi cơ chế FDA/EPC là “Cholinesterase Inhibitor”. (Drug Central)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Ambenonium Chloride ức chế cholinesterase, enzym có vai trò bất hoạt acetylcholine. Khi acetylcholine bị phân hủy chậm hơn, dẫn truyền thần kinh – cơ có thể được cải thiện ở người bệnh nhược cơ. NCATS/Inxight Drugs mô tả ambenonium ức chế acetylcholinesterase có hồi phục, làm tăng acetylcholine tại synap cholinergic và hỗ trợ dẫn truyền xung động qua khớp thần kinh cơ. (FDA Access Data)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Dược lực học chính là tăng tác dụng acetylcholine trên thụ thể muscarinic và nicotinic. Tác dụng mong muốn trong nhược cơ là cải thiện dẫn truyền thần kinh – cơ; tác dụng quá mức có thể dẫn đến biểu hiện cholinergic như tăng tiết nước bọt, đau quặn bụng, tiêu chảy, co đồng tử, tăng tiết phế quản, co giật bó cơ và yếu/liệt cơ khi quá liều. (FDA Access Data)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Ambenonium Chloride
Theo nhãn FDA, Ambenonium Chloride/Mytelase được chỉ định trong điều trị bệnh nhược cơ. Cần hiểu đây là thông tin về chỉ định được phê duyệt của nhãn FDA; tại Việt Nam cần đối chiếu chỉ định trong tờ hướng dẫn sử dụng đã được phê duyệt của từng sản phẩm. (FDA Access Data)
. Nguồn nhãn FDA được tra cứu chỉ ghi chỉ định điều trị nhược cơ; không có đủ dữ liệu chắc chắn để khuyến nghị ứng dụng ngoài chỉ định cho người bệnh. (FDA Access Data)
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dùng phải được cá thể hóa theo đáp ứng và phải có giám sát của bác sĩ. Nhãn FDA ghi với bệnh nhân nhược cơ mức độ vừa, liều 5–25 mg, ngày 3–4 lần có thể là liều có hiệu quả; một số bệnh nhân có thể đáp ứng với 5 mg, trong khi bệnh nhân khác có thể cần 50–75 mg mỗi liều. Nhãn cũng nhấn mạnh bác sĩ nên bắt đầu 5 mg, theo dõi cẩn thận và tăng dần; tăng trên 200 mg/ngày cần giám sát rất chặt chẽ bởi bác sĩ hiểu rõ dấu hiệu và xử trí quá liều thuốc cholinergic. Không tự áp dụng liều này nếu chưa có chỉ định. (FDA Access Data)
Dùng đường uống theo chỉ định của bác sĩ và theo tờ hướng dẫn sử dụng của thuốc cụ thể. Do thuốc có thời gian tác dụng dài hơn một số thuốc chống nhược cơ khác, nhãn FDA nêu thuốc thường dùng mỗi 3–4 giờ tùy đáp ứng lâm sàng và thường không cần dùng suốt đêm; tuy nhiên lịch dùng phải do bác sĩ quyết định. Không tự ý phối hợp với thuốc cholinergic khác vì nguy cơ chồng lấp tác dụng và quá liều. (FDA Access Data)
Cần theo dõi sức cơ, khả năng nuốt/thở, dấu hiệu kích thích tiêu hóa, tăng tiết nước bọt, tiêu chảy, nôn, co đồng tử, vã mồ hôi lạnh, co giật bó cơ, yếu cơ tăng lên, nhịp tim chậm hoặc rối loạn dẫn truyền tim. Nhãn FDA nhấn mạnh cảnh báo quá liều có thể rất ít và khoảng cách giữa tác dụng phụ ban đầu với độc tính nghiêm trọng là hẹp. (FDA Access Data)
Cảnh báo và lưu ý về Ambenonium Chloride
Chống chỉ định/không dùng gồm: quá mẫn với Ambenonium Chloride hoặc tá dược; dùng thường quy atropine cùng thuốc; dùng mecamylamine hoặc thuốc chẹn hạch khác. Nhãn FDA cũng nêu phối hợp đồng thời với thuốc cholinergic khác bị chống chỉ định trừ khi có giám sát y tế nghiêm ngặt. (FDA Access Data)
Tác dụng không mong muốn của thuốc kháng cholinesterase như Ambenonium Chloride thường liên quan quá liều, gồm tác dụng muscarinic như tăng tiết nước bọt, đau quặn bụng, tiêu chảy, co đồng tử, mót tiểu, đổ mồ hôi, buồn nôn, tăng tiết phế quản/tuyến lệ, nôn; tác dụng nicotinic như chuột rút, co giật bó cơ; hiếm hơn có thể khó chịu toàn thân, lo âu, chóng mặt. Nhãn FDA cập nhật 2014 cũng ghi nhịp tim chậm và rối loạn dẫn truyền tim. (FDA Access Data)
Cần liên hệ cơ sở y tế ngay nếu có yếu cơ tăng nhanh, khó nuốt, khó thở, co giật bó cơ nhiều, tiêu chảy/nôn nhiều, tiết nước bọt quá mức, nhìn mờ, nhịp tim chậm, ngất, rối loạn nhịp hoặc dấu hiệu cơn cholinergic. Nhãn FDA mô tả quá liều có thể dẫn đến co giật bó cơ và liệt cơ tự chủ, bao gồm cơ hô hấp, cần hỗ trợ hô hấp, oxy, mở khí quản và nhập viện khi cần. (FDA Access Data)
Cần thận trọng ở người hen, bệnh Parkinson, tắc ruột hoặc tắc tiết niệu cơ học, nhịp tim chậm hoặc rối loạn dẫn truyền tim. Nhãn FDA nhấn mạnh cần chăm sóc và giám sát kỹ vì nhu cầu thuốc giữa các bệnh nhân khác nhau rất lớn và khoảng an toàn hẹp. (FDA Access Data)
Quá liều có thể gây cơn cholinergic với đau thượng vị, đau quặn bụng, tiêu chảy, nôn, tăng tiết nước bọt, xanh tái, tiểu nhiều/mót tiểu, vã mồ hôi lạnh, nhìn mờ, co giật bó cơ, yếu/liệt cơ, co đồng tử, tăng huyết áp có hoặc không kèm nhịp chậm, nhịp tim chậm, rối loạn dẫn truyền tim, lo âu hoặc hoảng sợ. Nhãn FDA khuyến cáo khi có dấu hiệu quá liều cần tạm ngừng thuốc cholinergic, dùng atropine tĩnh mạch 0,5–1 mg trong bối cảnh y tế, có thể dùng pralidoxime cho tác dụng nicotinic và điều trị hỗ trợ như hô hấp nhân tạo, oxy, mở khí quản, nhập viện khi cần. Người bệnh không tự xử trí quá liều tại nhà. (FDA Access Data)
Theo nhãn FDA, bảo quản ở nhiệt độ phòng đến 25°C. Điều kiện bảo quản tại Việt Nam cần theo bao bì và tờ hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm cụ thể. (FDA Access Data)
Đối tượng đặc biệt
Nhãn FDA ghi an toàn và hiệu quả ở bệnh nhi chưa được thiết lập. Không tự dùng Ambenonium Chloride cho trẻ em nếu chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. (FDA Access Data)
Nhãn FDA ghi nghiên cứu lâm sàng không có đủ số người từ 65 tuổi trở lên để xác định họ có đáp ứng khác người trẻ hay không; kinh nghiệm lâm sàng khác chưa nhận thấy khác biệt rõ. Tuy nhiên, chọn liều ở người cao tuổi nên thận trọng, thường bắt đầu ở mức thấp do tần suất suy giảm chức năng gan, thận, tim, bệnh kèm và dùng nhiều thuốc cao hơn. (FDA Access Data)
Nhãn FDA ghi chưa thiết lập an toàn khi dùng trong thai kỳ; trước khi dùng cho phụ nữ mang thai hoặc có khả năng mang thai, cần cân nhắc lợi ích tiềm năng so với nguy cơ cho mẹ và thai. Người đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai cần hỏi bác sĩ, không tự dùng. (FDA Access Data)
Nhãn FDA ghi chưa biết thuốc có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Do nhiều thuốc có thể bài tiết vào sữa và có nguy cơ phản ứng bất lợi nghiêm trọng cho trẻ bú mẹ, cần quyết định ngừng cho bú hoặc ngừng thuốc dựa trên tầm quan trọng của thuốc đối với người mẹ. (FDA Access Data)
. Nhãn FDA không cung cấp hướng dẫn chỉnh liều cụ thể cho người suy gan trong nguồn đã tra cứu; người có bệnh gan cần trao đổi với bác sĩ trước khi dùng. (FDA Access Data)
. Với người suy gan/suy thận, người cao tuổi hoặc người đang dùng nhiều thuốc, cần bác sĩ đánh giá nguy cơ – lợi ích và theo dõi chặt chẽ trước khi dùng.
. Nhãn FDA không có mục riêng về lái xe/vận hành máy móc trong nguồn đã tra cứu; tuy nhiên thuốc có thể gây chóng mặt/nhìn mờ trong bối cảnh tác dụng cholinergic hoặc quá liều, nên người bệnh cần hỏi bác sĩ và tránh hoạt động nguy hiểm nếu có triệu chứng ảnh hưởng tỉnh táo/thị giác. (FDA Access Data)
Tương tác thuốc của Ambenonium Chloride
Không dùng cùng mecamylamine hoặc thuốc chẹn hạch khác. Không phối hợp với thuốc cholinergic khác trừ khi có giám sát y tế chặt chẽ. Dùng thường quy atropine bị chống chỉ định vì có thể che lấp triệu chứng muscarinic của quá liều, khiến chỉ còn các dấu hiệu nghiêm trọng như co giật bó cơ và liệt cơ tự chủ. Người bệnh cần báo cho bác sĩ/dược sĩ toàn bộ thuốc kê đơn, không kê đơn, thực phẩm chức năng và thảo dược đang dùng. (FDA Access Data)
Thắc mắc về hoạt chất Ambenonium Chloride
Ambenonium Chloride là thuốc ức chế cholinesterase, được nhãn FDA của Mytelase ghi chỉ định điều trị bệnh nhược cơ. Thuốc làm tăng tác dụng acetylcholine tại synap cholinergic, bao gồm tác dụng muscarinic và nicotinic. (FDA Access Data)
Không nên hiểu Ambenonium Chloride là thuốc “chữa khỏi” nhược cơ. Thuốc được dùng trong điều trị nhược cơ theo nhãn FDA và tác động bằng cách ức chế cholinesterase để hỗ trợ dẫn truyền thần kinh – cơ; kế hoạch điều trị nhược cơ cần được bác sĩ chuyên khoa cá thể hóa. (FDA Access Data)
Không. Yếu cơ có nhiều nguyên nhân và Ambenonium Chloride có khoảng an toàn hẹp. Nhãn FDA yêu cầu liều uống phải được cá thể hóa theo đáp ứng và cần giám sát chặt chẽ bởi bác sĩ quen thuộc với bệnh nhược cơ. (FDA Access Data)
Các tác dụng phụ có thể gồm tăng tiết nước bọt, đau quặn bụng, tiêu chảy, co đồng tử, mót tiểu, vã mồ hôi, buồn nôn, nôn, tăng tiết phế quản/tuyến lệ, chuột rút, co giật bó cơ, chóng mặt, lo âu, nhịp tim chậm và rối loạn dẫn truyền tim. Nếu có khó thở, yếu cơ nặng lên, ngất hoặc dấu hiệu cơn cholinergic, cần được xử trí y tế. (FDA Access Data)
Không nên tự dùng. Nhãn FDA ghi an toàn trong thai kỳ chưa được thiết lập và chưa biết thuốc có bài tiết vào sữa mẹ hay không. Phụ nữ có thai, dự định mang thai hoặc đang cho con bú cần hỏi bác sĩ để cân nhắc lợi ích và nguy cơ. (FDA Access Data)

