Alteplase

Alteplase là thuốc tiêu sợi huyết tái tổ hợp, còn gọi là recombinant tissue plasminogen activator, được dùng trong một số tình trạng huyết khối cấp như đột quỵ thiếu máu não cấp, nhồi máu cơ tim cấp, thuyên tắc phổi cấp khối lượng lớn và tắc catheter tĩnh mạch trung tâm tùy sản phẩm, chỉ định và quy định từng quốc gia. Thuốc hoạt động bằng cách chuyển plasminogen thành plasmin để phân giải fibrin trong cục huyết khối. Alteplase có nguy cơ gây chảy máu nghiêm trọng, bao gồm xuất huyết nội sọ, nên chỉ được dùng bởi nhân viên y tế trong cơ sở có năng lực cấp cứu, theo đúng tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Nội dung này chỉ cung cấp thông tin y khoa, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ, không khuyến khích tự ý mua hoặc sử dụng thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Alteplase là gì? Glycoprotein hoạt hóa plasminogen mô người tái tổ hợp, được sản xuất bằng công nghệ DNA tái tổ hợp.
  • Nhóm thuốc: Thuốc chống huyết khối, enzyme tiêu sợi huyết; mã ATC B01AD02.
  • Cơ chế chính: Gắn với fibrin trong huyết khối, chuyển plasminogen thành plasmin, từ đó khởi phát tiêu fibrin tại chỗ.
  • Chỉ định chính theo nhãn: Activase Hoa Kỳ Đột quỵ thiếu máu não cấp, nhồi máu cơ tim cấp, thuyên tắc phổi cấp khối lượng lớn.
  • Chỉ định: Một số chế phẩm alteplase 2 mg như Actilyse Cathflo/Cathflo Activase được dùng để phục hồi chức năng catheter tĩnh mạch trung tâm bị tắc do huyết khối.
  • Nguy cơ quan trọng: Chảy máu, xuất huyết nội sọ, quá mẫn/phù mạch, thuyên tắc huyết khối, thuyên tắc cholesterol.
  • Tự dùng được không? Không. Alteplase là thuốc kê đơn/thuốc dùng trong cấp cứu hoặc bệnh viện, cần bác sĩ đánh giá lợi ích–nguy cơ.

Hoạt chất Alteplase là gì?

Alteplase là thuốc tiêu sợi huyết tái tổ hợp. Thuốc hoạt hóa plasminogen thành plasmin, giúp phân giải fibrin trong huyết khối.

Nhóm dược lý chi tiết

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Alteplase

CAS 105857-23-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Alteplase

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Alteplase

Tên khác / tên đồng nghĩa

Recombinant tissue plasminogen activator; recombinant human tissue-type plasminogen activator; rt-PA; tPA; tissue plasminogen activator; tissue-type plasminogen activator.

Tên viết tắt

RT-PA

Tên Latinh / tên dược điển

Alteplasum

Tên USAN

alteplase

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

105857-23-6

UNII

1RXS4UE564

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

8410

Dược động học của Alteplase

Alteplase được thải trừ nhanh khỏi huyết tương. Ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp, Activase có thời gian bán thải ban đầu dưới 5 phút; độ thanh thải huyết tương khoảng 380–570 mL/phút, chủ yếu qua gan; thể tích phân bố ban đầu xấp xỉ thể tích huyết tương.

Giai đoạn I: Hấp thu

Alteplase không được dùng đường uống trong các chỉ định được nêu; thuốc dùng đường tĩnh mạch hoặc bơm vào catheter tùy chế phẩm. Thông tin hấp thu qua đường tiêu hóa.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối không được trình bày theo cách áp dụng cho thuốc uống vì alteplase dùng đường tĩnh mạch hoặc bơm vào catheter. Trị số sinh khả dụng cụ thể.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố ban đầu của alteplase xấp xỉ thể tích huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Độ thanh thải của alteplase chủ yếu qua gan. Chi tiết chuyển hóa phân tử cụ thể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Alteplase được thải trừ nhanh khỏi huyết tương, chủ yếu qua cơ chế thanh thải ở gan. Đường thải trừ chi tiết khác.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải ban đầu dưới 5 phút ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp dùng Activase. Với Cathflo Activase, tài liệu DailyMed ghi thời gian bán thải cuối khoảng 72 phút trong bối cảnh dữ liệu từ bệnh nhân nhồi máu cơ tim dùng 100 mg Activase.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương khoảng 380–570 mL/phút ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp theo nhãn Activase.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Do thanh thải chủ yếu qua gan, bệnh gan nặng là yếu tố cần đặc biệt thận trọng và được liệt kê trong chống chỉ định của SmPC Actilyse ở các tình huống nguy cơ chảy máu cao. Các yếu tố ảnh hưởng dược động học khác.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Alteplase

Alteplase thuộc nhóm thuốc chống huyết khối, phân nhóm enzyme tiêu sợi huyết, mã ATC B01AD02.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Alteplase là serine protease làm tăng chuyển plasminogen thành plasmin khi có fibrin. Khi vào tuần hoàn ở nồng độ dược lý, alteplase gắn với fibrin trong huyết khối và chuyển plasminogen bị giữ trong huyết khối thành plasmin, từ đó khởi phát tiêu sợi huyết tại chỗ với mức độ phân giải protein toàn thân hạn chế.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Do có tính tương đối đặc hiệu với fibrin, alteplase liều 100 mg làm giảm fibrinogen tuần hoàn ở mức vừa phải, khoảng còn 60% sau 4 giờ và thường trở lại trên 80% sau 24 giờ; plasminogen và alpha-2-antiplasmin cũng giảm sau 4 giờ rồi tăng lại sau 24 giờ theo SmPC Actilyse.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Alteplase

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Alteplase

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Alteplase

Thuốc chống đông và thuốc kháng kết tập tiểu cầu có thể làm tăng nguy cơ chảy máu nếu dùng trước, trong hoặc sau điều trị bằng alteplase. SmPC Actilyse khuyến cáo tránh thuốc ảnh hưởng đông máu/chức năng tiểu cầu trong 24 giờ đầu sau điều trị đột quỵ thiếu máu não. Các thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ quá mẫn/phù mạch; phối hợp thuốc đối kháng GPIIb/IIIa làm tăng nguy cơ chảy máu.

Thắc mắc về hoạt chất Alteplase

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *