Alfuzosin Hydroclorid là hoạt chất thuộc nhóm đối kháng thụ thể alpha-1 adrenergic, thường được dùng theo đơn để điều trị triệu chứng đường tiểu dưới liên quan đến phì đại tuyến tiền liệt lành tính ở nam giới trưởng thành. Thuốc giúp làm giãn cơ trơn tại tuyến tiền liệt, cổ bàng quang và niệu đạo tuyến tiền liệt, từ đó có thể cải thiện dòng tiểu và triệu chứng tiểu khó. Alfuzosin Hydroclorid không được chỉ định để điều trị tăng huyết áp trong nhãn thuốc Hoa Kỳ và không dùng cho trẻ em theo nhãn này. Nội dung dưới đây chỉ nhằm cung cấp thông tin y khoa trung lập, không thay thế tư vấn của bác sĩ/dược sĩ và không khuyến khích tự ý mua hoặc sử dụng thuốc. (DailyMed)
Nội dung chính
- Alfuzosin Hydroclorid là gì? Hoạt chất chẹn alpha-1, dùng đường uống, thường ở dạng viên nén bao phim hoặc viên phóng thích kéo dài. (Medicines.org.uk)
- Chỉ định chính: Điều trị dấu hiệu và triệu chứng của phì đại tuyến tiền liệt lành tính ở nam giới trưởng thành theo nhãn FDA; một số SmPC ghi thêm dùng bổ trợ khi đặt thông niệu đạo trong bí tiểu cấp liên quan BPH. (DailyMed)
- Cách dùng quan trọng: Dạng phóng thích kéo dài 10 mg thường được dùng cùng thức ăn, cùng một bữa ăn mỗi ngày; không nhai, nghiền hoặc bẻ viên phóng thích kéo dài. Đây chỉ là thông tin tham khảo, phải dùng theo đơn. (DailyMed)
- Rủi ro nổi bật: Có thể gây hạ huyết áp tư thế, chóng mặt, ngất; thận trọng với thuốc hạ huyết áp, nitrate, thuốc ức chế PDE5 và thuốc ảnh hưởng QT. (DailyMed)
- Không tự ý dùng: Thuốc kê đơn; cần bác sĩ/dược sĩ đánh giá bệnh nền, thuốc đang dùng, chức năng gan thận và nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt trước điều trị. (DailyMed)
Hoạt chất Alfuzosin Hydroclorid là gì?
Alfuzosin Hydroclorid là thuốc đối kháng chọn lọc thụ thể alpha-1 sau synap, có vị trí tác dụng liên quan đến tuyến tiền liệt, đáy bàng quang, cổ bàng quang, bao tuyến tiền liệt và niệu đạo tuyến tiền liệt. (DailyMed)
Alfuzosin Hydroclorid
INN Alfuzosin hydrochloride; INN thường dùng: alfuzosin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Alfuzosin Hydroclorid |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Alfuzosin hydrochloride; INN thường dùng: alfuzosin |
| Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM) | Alfuzosin hydrochloride |
| Tên IUPAC | N-[3-[(4-amino-6,7-dimethoxyquinazolin-2-yl)-methylamino]propyl]oxolane-2-carboxamide;hydrochloride |
| Tên hóa học khác | N-(3-((4-amino-6,7-dimethoxyquinazolin-2-yl)(methyl)amino)propyl)tetrahydrofuran-2-carboxamide hydrochloride |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Alfuzosin HCl; alfuzosin hydrochloride; alfuzosin hydroclorid; UROXATRAL là một tên thương mại của alfuzosin HCl phóng thích kéo dài tại Hoa Kỳ; Xatral/Xatral XL là tên thương mại được ghi trong một số SmPC/tờ thông tin sản phẩm. (FDA Access Data) |
| Tên Latinh / tên dược điển | Alfuzosini hydrochloridum |
| Tên USAN | alfuzosin hydrochloride |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 81403-68-1 |
|---|---|
| UNII | 75046A1XTN |
| PubChem CID | 71764 |
| RxNorm CUI | 46043 |
| Công thức phân tử | C19H27N5O4·HCl |
Dược động học của Alfuzosin Hydroclorid
Với viên phóng thích kéo dài 10 mg trong điều kiện có thức ăn, sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 49%, Tmax khoảng 8 giờ, gắn protein huyết tương khoảng 82–90%, chuyển hóa mạnh ở gan chủ yếu qua CYP3A4 và thời gian bán thải biểu kiến khoảng 10 giờ. (DailyMed)
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau dùng nhiều liều viên phóng thích kéo dài 10 mg cùng thức ăn, thời gian đạt nồng độ tối đa khoảng 8 giờ; khi dùng lúc đói, mức độ hấp thu giảm khoảng 50%, vì vậy nhãn thuốc khuyến cáo dùng cùng thức ăn và cùng một bữa ăn mỗi ngày. (DailyMed)
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của viên alfuzosin hydrochloride phóng thích kéo dài 10 mg trong điều kiện có thức ăn là khoảng 49%. (DailyMed) |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố sau tiêm tĩnh mạch ở nam giới trung niên khỏe mạnh khoảng 3,2 L/kg; alfuzosin gắn protein huyết tương mức trung bình, khoảng 82–90%. (DailyMed)
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Alfuzosin chuyển hóa mạnh ở gan; chỉ khoảng 11% liều dùng được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu. CYP3A4 là isoenzyme chính tham gia chuyển hóa alfuzosin; các chất chuyển hóa được mô tả là không có hoạt tính dược lý. (DailyMed)
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau dùng alfuzosin đánh dấu phóng xạ đường uống, khoảng 69% hoạt tính phóng xạ được thu hồi trong phân và 24% trong nước tiểu sau 7 ngày; với viên phóng thích kéo dài 10 mg, thời gian bán thải biểu kiến khoảng 10 giờ. (DailyMed)
| CL · Độ thanh thải toàn phần | đối với trị số độ thanh thải tuyệt đối trong nguồn ưu tiên. Tuy nhiên, ở bệnh nhân suy gan vừa hoặc nặng, nhãn DailyMed ghi độ thanh thải biểu kiến trong huyết tương giảm còn khoảng 1/3 đến 1/4 so với người khỏe mạnh, làm nồng độ alfuzosin tăng khoảng 3–4 lần. (DailyMed) |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Khoảng 10 giờ với viên alfuzosin hydrochloride phóng thích kéo dài 10 mg theo DailyMed; một SmPC Xatral 10 mg ghi thời gian bán thải biểu kiến khoảng 9,1 giờ. (DailyMed)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Alfuzosin Hydroclorid
Thuộc nhóm alpha-1 adrenoceptor antagonists. Theo hướng dẫn EAU về LUTS nam giới, các thuốc alpha-1 blocker hiện có bao gồm alfuzosin hydrochloride, doxazosin, silodosin, tamsulosin, terazosin và naftopidil; nhóm này thường được cân nhắc cho LUTS mức độ vừa đến nặng ở nam giới. (Uroweb)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Alfuzosin ức chế tác động của noradrenaline nội sinh lên cơ trơn tuyến tiền liệt và vùng cổ bàng quang, giúp giảm trương lực cơ trơn và giảm sức cản đường ra bàng quang. Cơ chế này có thể cải thiện triệu chứng tiểu khó, dòng tiểu yếu và một số triệu chứng đường tiểu dưới liên quan BPH. (DailyMed)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
SmPC mô tả alfuzosin là dẫn chất quinazoline có hoạt tính đường uống, đối kháng chọn lọc ngoại biên trên thụ thể alpha-1 sau synap; nghiên cứu in vitro ghi nhận tính chọn lọc với thụ thể alpha-1 ở tuyến tiền liệt, đáy bàng quang và niệu đạo tuyến tiền liệt. (Medicines.org.uk)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Alfuzosin Hydroclorid
Chỉ định được phê duyệt theo nhãn FDA: điều trị dấu hiệu và triệu chứng của phì đại tuyến tiền liệt lành tính ở nam giới trưởng thành. Nhãn FDA cũng nêu alfuzosin hydrochloride phóng thích kéo dài không được chỉ định điều trị tăng huyết áp và không được chỉ định cho trẻ em. (DailyMed)
Một số SmPC Xatral 10 mg phóng thích kéo dài ghi thêm chỉ định điều trị bổ trợ cùng đặt thông niệu đạo trong bí tiểu cấp liên quan BPH; một thử nghiệm ngẫu nhiên trên PubMed cũng ghi nhận alfuzosin XL 10 mg làm tăng tỷ lệ rút thông tiểu thành công so với giả dược trong bí tiểu cấp do BPH. Các ứng dụng khác ngoài BPH/bí tiểu cấp liên quan BPH. (HPRA Assets)
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin tham khảo từ nhãn/SmPC, không thay thế đơn thuốc: dạng phóng thích kéo dài 10 mg thường được ghi dùng 10 mg x 1 lần/ngày sau cùng một bữa ăn mỗi ngày; dạng viên bao phim 2,5 mg trong một SmPC UK ghi liều người lớn thường là 2,5 mg x 3 lần/ngày, có thể điều chỉnh tùy đáp ứng lâm sàng nhưng tối đa 10 mg/ngày. Người bệnh không tự áp dụng liều này nếu chưa có chỉ định của bác sĩ/dược sĩ. (DailyMed)
Dạng phóng thích kéo dài phải nuốt nguyên viên, không nhai, nghiền, bẻ hoặc làm vụn vì có thể làm thay đổi phóng thích và hấp thu thuốc, tăng nguy cơ tác dụng bất lợi sớm. Nên dùng sau bữa ăn theo hướng dẫn của từng sản phẩm; không tự ý tăng, giảm liều hoặc ngừng thuốc. (DailyMed)
Cần theo dõi huyết áp, đặc biệt khi bắt đầu điều trị hoặc khi dùng cùng thuốc hạ huyết áp/nitrate; cần đánh giá bệnh lý tuyến tiền liệt, bao gồm loại trừ ung thư tuyến tiền liệt khi phù hợp vì BPH và ung thư tuyến tiền liệt có thể có triệu chứng tương tự. Người sắp phẫu thuật đục thủy tinh thể cần thông báo cho bác sĩ mắt về việc đang hoặc đã dùng thuốc chẹn alpha-1. (Medicines.org.uk)
Cảnh báo và lưu ý về Alfuzosin Hydroclorid
Theo nhãn DailyMed của viên phóng thích kéo dài: chống chỉ định ở người suy gan vừa/nặng, dùng đồng thời thuốc ức chế CYP3A4 mạnh như ketoconazole, itraconazole, ritonavir, hoặc quá mẫn với alfuzosin/thành phần thuốc. Một số SmPC cũng nêu chống chỉ định khi có tiền sử hạ huyết áp tư thế hoặc phối hợp với thuốc chẹn alpha-1 khác; cần kiểm tra tờ hướng dẫn sử dụng của từng sản phẩm. (DailyMed)
Các tác dụng không mong muốn thường gặp trong nhãn DailyMed gồm chóng mặt, nhiễm khuẩn hô hấp trên, đau đầu và mệt mỏi. SmPC cũng ghi nhận chóng mặt/choáng váng, đau đầu, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, khô miệng, viêm mũi, suy nhược và khó chịu. (DailyMed)
Cần lưu ý hạ huyết áp tư thế/ngất, priapism — cương đau kéo dài cần xử trí khẩn cấp, đau thắt ngực xuất hiện hoặc nặng hơn, phản ứng quá mẫn như mày đay/phù mạch, hội chứng mống mắt mềm trong phẫu thuật đục thủy tinh thể, rối loạn liên quan QT và tổn thương gan được ghi nhận trong SmPC. Khi có triệu chứng bất thường hoặc nghiêm trọng, cần liên hệ cơ sở y tế. (DailyMed)
Alfuzosin có thể gây hạ huyết áp tư thế trong vài giờ sau dùng thuốc, nhất là khi bắt đầu điều trị hoặc dùng cùng thuốc làm hạ huyết áp. Cần thận trọng ở người suy thận nặng, suy gan nhẹ, bệnh mạch vành, tiền sử kéo dài QT hoặc đang dùng thuốc kéo dài QT; phải loại trừ ung thư tuyến tiền liệt khi phù hợp trước điều trị BPH. (DailyMed)
Quá liều có thể gây hạ huyết áp. Nhãn DailyMed khuyến cáo ưu tiên hỗ trợ tim mạch, đặt người bệnh nằm ngửa, cân nhắc truyền dịch tĩnh mạch, thuốc vận mạch nếu cần và theo dõi/hỗ trợ chức năng thận; do gắn protein 82–90%, thẩm tách có thể không hữu ích. Đây là tình huống cần xử trí tại cơ sở y tế. (DailyMed)
Tùy sản phẩm. DailyMed ghi bảo quản viên phóng thích kéo dài ở 15–30°C, tránh ánh sáng và ẩm; SmPC khác có thể ghi điều kiện bảo quản riêng, ví dụ không yêu cầu điều kiện đặc biệt hoặc không quá 25°C. Cần đọc tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm cụ thể. (DailyMed)
Đối tượng đặc biệt
Không được chỉ định cho trẻ em theo nhãn DailyMed. Hiệu quả không được chứng minh trong thử nghiệm ở trẻ 2–16 tuổi có tăng áp lực rò bàng quang do nguyên nhân thần kinh; chưa nghiên cứu ở trẻ dưới 2 tuổi. (DailyMed)
Trong nghiên cứu lâm sàng, nhãn DailyMed không ghi nhận khác biệt tổng thể về an toàn/hiệu quả giữa người ≥65 tuổi và người trẻ hơn, nhưng không loại trừ khả năng người cao tuổi nhạy cảm hơn; nồng độ đáy ở người ≥75 tuổi cao hơn khoảng 35% so với người dưới 65 tuổi. (DailyMed)
Alfuzosin không được chỉ định dùng cho phụ nữ theo nhãn DailyMed; không có dữ liệu đầy đủ về nguy cơ phát triển thai ở phụ nữ mang thai. Không tự ý sử dụng trong thai kỳ. (DailyMed)
Alfuzosin không được chỉ định dùng cho phụ nữ; không có dữ liệu về sự hiện diện của alfuzosin trong sữa mẹ, ảnh hưởng trên trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng lên tiết sữa. (DailyMed)
Chống chỉ định ở suy gan vừa hoặc nặng theo nhãn DailyMed; chưa có nghiên cứu dược động học ở suy gan nhẹ, nên cần thận trọng nếu bác sĩ cân nhắc sử dụng. (DailyMed)
Cần được bác sĩ đánh giá riêng theo mức độ suy gan/suy thận, thuốc dùng kèm và dạng bào chế. Không tự ý dùng vì suy gan có thể làm tăng nồng độ alfuzosin nhiều lần, còn suy thận nặng có dữ liệu an toàn hạn chế. (DailyMed)
Có thể gặp chóng mặt, choáng váng, mệt, hạ huyết áp tư thế hoặc ngất, nhất là lúc bắt đầu điều trị; người bệnh không nên lái xe, vận hành máy móc hoặc làm việc nguy hiểm cho đến khi biết thuốc ảnh hưởng thế nào đến mình. (DailyMed)
Tương tác thuốc của Alfuzosin Hydroclorid
Không dùng cùng thuốc ức chế CYP3A4 mạnh như ketoconazole, itraconazole, ritonavir theo nhãn DailyMed vì làm tăng nồng độ alfuzosin. Thận trọng khi phối hợp thuốc hạ huyết áp, nitrate hoặc thuốc ức chế PDE5 vì có thể gây hạ huyết áp có triệu chứng. Không nên phối hợp với thuốc chẹn alpha-adrenergic khác. (DailyMed)
Thắc mắc về hoạt chất Alfuzosin Hydroclorid
Alfuzosin Hydroclorid được chỉ định trong nhãn FDA để điều trị dấu hiệu và triệu chứng của phì đại tuyến tiền liệt lành tính ở nam giới trưởng thành; thuốc không được chỉ định điều trị tăng huyết áp hoặc dùng cho trẻ em theo nhãn này. (DailyMed)
Không nên hiểu alfuzosin là thuốc làm teo tuyến tiền liệt. Hướng dẫn EAU nêu alpha-1 blocker giúp giảm triệu chứng và tăng lưu lượng dòng tiểu, nhưng không làm giảm kích thước tuyến tiền liệt và không phòng ngừa bí tiểu cấp trong điều trị dài hạn. (Uroweb)
Không. Alfuzosin Hydroclorid là thuốc kê đơn; tiểu khó có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm BPH, nhiễm trùng, bí tiểu hoặc bệnh lý khác. Người bệnh cần được bác sĩ/dược sĩ đánh giá trước khi dùng thuốc. (DailyMed)
Với viên phóng thích kéo dài 10 mg, mức độ hấp thu giảm khoảng 50% khi dùng lúc đói; nhãn thuốc khuyến cáo dùng cùng thức ăn và cùng một bữa ăn mỗi ngày để duy trì dược động học phù hợp. (DailyMed)
Theo nhãn DailyMed, không dùng cùng thuốc ức chế CYP3A4 mạnh như ketoconazole, itraconazole, ritonavir. Cần thận trọng với thuốc hạ huyết áp, nitrate, thuốc ức chế PDE5 và thuốc chẹn alpha khác vì nguy cơ hạ huyết áp hoặc tương tác tăng lên. (DailyMed)

