zuclopenthixol

Zuclopenthixol là thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất thuộc nhóm thioxanthen, có tác dụng chủ yếu nhờ đối kháng thụ thể dopamin D1 và D2, đồng thời tác động lên 5-HT2, alpha1-adrenergic và H1. Thuốc được dùng trong điều trị tâm thần phân liệt và một số rối loạn loạn thần, với các dạng viên uống, zuclopenthixol acetate tiêm bắp tác dụng ngắn và zuclopenthixol decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài. Dược động học khác nhau rõ giữa các dạng: sinh khả dụng đường uống khoảng 44%, gắn protein huyết tương khoảng 98%, trong khi các ester tiêm bắp được giải phóng chậm từ pha dầu. Liều cần cá thể hóa theo dạng bào chế và quốc gia, đồng thời theo dõi triệu chứng ngoại tháp, an thần, hạ huyết áp, kéo dài khoảng QT và hội chứng an thần kinh ác tính.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 01/09/2026

Nội dung chính

  • Zuclopenthixol là thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất thuộc dẫn chất thioxanthen, chủ yếu đối kháng D1/D2.
  • Mã ATC của zuclopenthixol là N05AF05.
  • Dạng uống, ester acetate tiêm bắp và ester decanoate giải phóng kéo dài có dược động học và lịch liều khác nhau.
  • Sinh khả dụng đường uống khoảng 44%; gắn protein huyết tương khoảng 98% và thể tích phân bố biểu kiến khoảng 20 L/kg.
  • Chuyển hóa chủ yếu bằng oxy hóa tạo sulfoxide, khử alkyl tại nitơ và liên hợp acid glucuronic; CYP2D6 tham gia một phần.
  • Cần theo dõi triệu chứng ngoại tháp, an thần, hạ huyết áp và nguy cơ kéo dài khoảng QT/hội chứng an thần kinh ác tính.
  • Khuyến cáo hiệu chỉnh liều ở suy gan, suy thận và người cao tuổi khác nhau giữa tài liệu Canada và Vương quốc Anh, nên phải giữ đúng bối cảnh nguồn.

Hoạt chất Zuclopenthixol là gì?

Zuclopenthixol là thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất thuộc dẫn chất thioxanthen và là đồng phân Z có hoạt tính của clopenthixol. Tác dụng chống loạn thần chủ yếu liên quan đến phong bế thụ thể dopamin D1 và D2; thuốc cũng có ái lực cao với thụ thể alpha1-adrenergic và 5-HT2, đồng thời phong bế H1 yếu hơn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Zuclopenthixol

CAS 53772-83-1 Công thức C22H25ClN2OS

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Zuclopenthixol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Zuclopenthixol

Tên IUPAC

2-[4-[(3Z)-3-(2-chlorothioxanthen-9-ylidene)propyl]piperazin-1-yl]ethanol

Tên hóa học khác

(Z)-4-(3-(2-Chlorothioxanthen-9-ylidene)propyl)-1-piperazineethanol

Tên khác / tên đồng nghĩa

Zuclopentixol; Zuclopenthixolum; cis-clopenthixol; Clopixol (tên thương mại ở một số thị trường)

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

53772-83-1

UNII

47ISU063SG

PubChem CID

5311507

Công thức phân tử

C22H25ClN2OS

Khối lượng phân tử

401,0 g/mol

Tính chất lý – hóa

Các thông số lý–hóa có ý nghĩa dược học

logP / logD

XLogP3 = 4,3 (giá trị tính toán, PubChem)

Dược động học của Zuclopenthixol

Dược động học thay đổi rõ theo dạng bào chế. Sau uống, nồng độ huyết thanh tối đa đạt khoảng 4 giờ (khoảng 2–12 giờ) và sinh khả dụng khoảng 44%. Zuclopenthixol có thể tích phân bố biểu kiến khoảng 20 L/kg, gắn protein huyết tương khoảng 98% và thời gian bán thải sau uống khoảng 20 giờ (12–28 giờ). Ester acetate và decanoate sau tiêm bắp khuếch tán chậm khỏi pha dầu rồi thủy phân giải phóng zuclopenthixol; dạng decanoate có thời gian bán thải biểu kiến khoảng 19 ngày. Chuyển hóa chủ yếu bằng oxy hóa tạo sulfoxide, khử alkyl tại nitơ ở chuỗi bên và liên hợp acid glucuronic; thải trừ chủ yếu qua phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau uống, nồng độ huyết thanh tối đa đạt khoảng 4 giờ, với khoảng biến thiên 2–12 giờ. Sau tiêm bắp zuclopenthixol acetate, nồng độ tối đa đạt trung bình sau 24–48 giờ. Với zuclopenthixol decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài, nồng độ tối đa đạt sau khoảng 3–7 ngày.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khoảng 44% sau dùng đường uống.

Tmax · Thời gian đạt nồng độ đỉnh

Đường uống: khoảng 4 giờ (2–12 giờ). Zuclopenthixol acetate tiêm bắp: 24–48 giờ. Zuclopenthixol decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài: 3–7 ngày.

Cmax · Nồng độ đỉnh

Sau tiêm bắp 100 mg zuclopenthixol acetate, Cmax trung bình khoảng 41 ng/mL (102 nmol/L).

Cmin / Ctrough · Nồng độ đáy

Với zuclopenthixol decanoate 200 mg tiêm bắp mỗi 2 tuần, nồng độ huyết thanh trung bình ngay trước liều kế tiếp ở trạng thái ổn định khoảng 10 ng/mL (25 nmol/L).

Ảnh hưởng dạng bào chế

Dạng bào chế làm thay đổi đáng kể tốc độ hấp thu và thời gian duy trì nồng độ: viên uống đạt đỉnh trong vài giờ, ester acetate tiêm bắp đạt đỉnh sau 24–48 giờ, còn ester decanoate giải phóng kéo dài đạt đỉnh sau 3–7 ngày và có thời gian bán thải biểu kiến khoảng 19 ngày.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 20 L/kg và tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 98%. Zuclopenthixol có thể qua nhau thai và được bài tiết vào sữa mẹ ở nồng độ thấp.

Các thông số phân bố

Các thông số phân bố
Vd / Vss · Thể tích phân bố

Khoảng 20 L/kg (thể tích phân bố biểu kiến).

Gắn protein huyết tương

Khoảng 98%.

Qua nhau thai

Zuclopenthixol có thể qua nhau thai; dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy thuốc qua nhau thai ở động vật. Chưa có thông số dược động học định lượng ở thai phụ.

Vào sữa mẹ

Zuclopenthixol được bài tiết vào sữa mẹ; chuyên luận Canada báo tỷ số nồng độ sữa/huyết thanh trung bình khoảng 0,3.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Zuclopenthixol được chuyển hóa chủ yếu bằng oxy hóa tạo sulfoxide, khử alkyl tại nguyên tử nitơ ở chuỗi bên và liên hợp acid glucuronic. CYP2D6 tham gia một phần vào chuyển hóa; thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm giảm độ thanh thải zuclopenthixol.

Thông tin chuyển hóa
Cơ quan chuyển hóa

Gan là cơ quan chuyển hóa quan trọng của zuclopenthixol.

Enzym chuyển hóa

CYP2D6 tham gia một phần vào chuyển hóa zuclopenthixol; các con đường chuyển hóa chính khác gồm oxy hóa tạo sulfoxide, khử alkyl tại nitơ và liên hợp acid glucuronic.

Con đường chuyển hóa

Oxy hóa tạo sulfoxide; khử alkyl tại nguyên tử nitơ ở chuỗi bên; liên hợp acid glucuronic.

Chất chuyển hóa không hoạt tính

Các chất chuyển hóa chính được chuyên luận Canada mô tả là không có hoạt tính dược lý.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Zuclopenthixol được thải trừ chủ yếu qua phân; khoảng 10% liều được thải qua nước tiểu và khoảng 0,1% liều được thải nguyên dạng qua nước tiểu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Đường uống: khoảng 20 giờ (12–28 giờ). Dạng decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài: thời gian bán thải biểu kiến khoảng 19 ngày do giải phóng chậm khỏi pha dầu.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Khoảng 0,9 L/phút.

Đường thải chính

Thải trừ qua phân là chủ yếu.

Tỷ lệ thải qua nước tiểu

Khoảng 10% liều.

Tỷ lệ thải nguyên dạng

Khoảng 0,1% liều được thải nguyên dạng qua nước tiểu.

Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
Tuyến tính theo liều

Dược động học có vẻ tuyến tính trong khoảng liều đã nghiên cứu; có tương quan mạnh giữa liều với nồng độ huyết thanh ở trạng thái ổn định và diện tích dưới đường cong nồng độ–thời gian.

Tích lũy

Với zuclopenthixol decanoate 200 mg tiêm bắp mỗi 2 tuần, nồng độ huyết thanh trung bình ngay trước liều kế tiếp ở trạng thái ổn định khoảng 10 ng/mL (25 nmol/L).

Suy thận

Health Canada 2025 cho biết chưa có nghiên cứu chuyên biệt ở người suy thận và khuyến cáo thận trọng khi chọn liều; do tỷ lệ thải nguyên dạng qua thận rất thấp, suy giảm chức năng thận được cho là ít ảnh hưởng đến nồng độ thuốc mẹ. SmPC Vương quốc Anh 2026 cho phép dùng liều thông thường khi chỉ giảm chức năng thận, nhưng khi suy thận thì khuyến cáo giảm còn một nửa liều thông thường.

Suy gan

Health Canada 2025 chưa có dữ liệu dược động học chuyên biệt ở suy gan và khuyến cáo thận trọng khi chọn liều. SmPC Vương quốc Anh 2026 khuyến cáo người có chức năng gan suy giảm dùng một nửa liều khuyến cáo và nên theo dõi nồng độ thuốc trong huyết thanh.

Người cao tuổi

Health Canada 2025 ghi nhận các nghiên cứu với zuclopenthixol dihydrochloride và decanoate không cho thấy khác biệt dược động học rõ ở người cao tuổi; tuy nhiên dược động học, an toàn và hiệu quả trên toàn bộ nhóm người trên 65 tuổi mắc tâm thần phân liệt chưa được đánh giá hệ thống, vì vậy vẫn cần thận trọng khi chọn liều.

Tương tác ảnh hưởng dược động học

Zuclopenthixol được chuyển hóa một phần qua CYP2D6; thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm giảm độ thanh thải zuclopenthixol, làm tăng phơi nhiễm và có thể tăng nguy cơ kéo dài khoảng QT hoặc loạn nhịp ác tính.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Dạng bào chế ảnh hưởng rõ đến thời gian đạt nồng độ tối đa và thời gian bán thải biểu kiến. Thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm giảm độ thanh thải zuclopenthixol. Chuyên luận Canada chưa có nghiên cứu chuyên biệt ở suy gan hoặc suy thận; SmPC Vương quốc Anh có khuyến cáo giảm liều trong suy gan nặng chức năng và suy thận giai đoạn suy thận.

Nguồn và chất lượng bằng chứng
Nguồn và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

Đường uống và đường tiêm bắp; dữ liệu tiêm bắp gồm dạng ester acetate tác dụng ngắn và ester decanoate giải phóng kéo dài.

Liều nghiên cứu

Các thông số định lượng trong chuyên luận Canada bao gồm: zuclopenthixol hydrochloride 20 mg/ngày đường uống; zuclopenthixol acetate 100 mg tiêm bắp; zuclopenthixol decanoate 200 mg tiêm bắp mỗi 2 tuần.

Dạng bào chế

Viên uống chứa zuclopenthixol dạng muối hydrochloride/dihydrochloride; dung dịch tiêm bắp zuclopenthixol acetate; dung dịch tiêm bắp giải phóng kéo dài zuclopenthixol decanoate.

Quần thể

Dữ liệu chủ yếu từ người lớn mắc tâm thần phân liệt hoặc rối loạn loạn thần trong hồ sơ sản phẩm; phạm vi từng thông số phụ thuộc nghiên cứu được tổng hợp trong chuyên luận.

Loại dữ liệu

Quan sát / phân tích không ngăn

Phương pháp

Tổng hợp có kiểm soát theo từng dạng bào chế và từng quốc gia từ chuyên luận sản phẩm Health Canada và các tóm tắt đặc tính sản phẩm của Vương quốc Anh; không suy diễn thông số giữa các dạng bào chế.

Nguồn dữ liệu

https://pdf.hres.ca/dpd_pm/00081062.PDF | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11789/smpc | https://www.medicines.org.uk/emc/product/993/smpc | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6414/smpc

Ngày rà soát

01/09/2026

Trạng thái chuẩn hóa

Đã rà soát

Giới hạn dữ liệu

Các thông số được giữ theo đúng dạng bào chế và quốc gia. Không gộp các lịch liều Canada và Vương quốc Anh thành một khuyến cáo duy nhất; các khác biệt được trình bày theo bối cảnh nguồn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Zuclopenthixol

Zuclopenthixol là thuốc chống loạn thần dẫn chất thioxanthen. Thuốc có ái lực cao với thụ thể dopamin D1 và D2, đồng thời có ái lực cao với thụ thể alpha1-adrenergic và 5-HT2; tác dụng phong bế H1 yếu hơn, còn ái lực với thụ thể muscarinic và alpha2-adrenergic thấp hơn.

Phần I: Phân loại và phạm vi tác dụng

Thông tin phân loại dược lý

Thông tin phân loại dược lý
Phân loại theo cơ chế

Đối kháng thụ thể dopamin; đồng thời đối kháng thụ thể serotonin 5-HT2 và alpha1-adrenergic.

Phân loại theo tác dụng

Thuốc chống loạn thần thế hệ thứ nhất, dẫn chất thioxanthen.

Phạm vi tác dụng

Chủ yếu trung ương

Vị trí tác dụng

Chủ yếu tại hệ thần kinh trung ương; đồng thời có tác dụng phong bế alpha1-adrenergic ở ngoại biên.

Cơ quan / hệ cơ quan chịu tác động

Hệ thần kinh trung ương.

Phần II: Đích tác dụng và tương tác thuốc–đích

Thông tin đích tác dụng

Thông tin đích tác dụng
Đích tác dụng chính

Thụ thể dopamin D1 và D2

Ký hiệu gene / protein

D1; D2; 5-HT2; α1-adrenergic; H1

Loại đích

Thụ thể

Loài của đích

Các thụ thể bắt cặp protein G thuộc hệ dopamin, serotonin và adrenergic; thụ thể histamin H1.

Đích tác dụng phụ / bổ sung

Thụ thể 5-HT2 và alpha1-adrenergic; tác dụng phong bế thụ thể H1 yếu hơn.

Kiểu tác động lên đích chính

Đối kháng

Vị trí / kiểu gắn

Orthosteric

Tính thuận nghịch

Thuận nghịch

Mức chắc chắn của đích

Đã xác lập

Ghi chú về đích

Thông tin sản phẩm chính thức xác nhận dược lý phong bế thụ thể; hồ sơ này không dùng giá trị Ki/Kd định lượng từ nguồn thứ cấp để điền vào các trường định lượng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Chuỗi cơ chế tác dụng

Chuỗi cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng tóm tắt

Đối kháng thụ thể dopamin D1/D2 làm giảm dẫn truyền dopaminergic liên quan đến biểu hiện loạn thần. Tác động lên 5-HT2, alpha1-adrenergic và H1 góp phần vào phổ tác dụng dược lý và một số tác dụng không mong muốn.

Sự kiện khởi đầu ở mức phân tử

Đối kháng thụ thể dopamin D1 và D2.

Đường truyền tín hiệu

Giảm tín hiệu qua thụ thể dopamin D1/D2; các nguồn quản lý chính thức được dùng không cung cấp mô hình định lượng chi tiết của đường truyền tín hiệu.

Đáp ứng tế bào

Giảm đáp ứng tế bào qua dẫn truyền dopaminergic; nguồn quản lý chính thức không định lượng hóa đáp ứng ở mức tế bào.

Đáp ứng mô / cơ quan

Giảm hoạt tính dopaminergic tại các mạng thần kinh liên quan đến rối loạn loạn thần; phong bế dopamin cũng liên quan đến triệu chứng ngoại tháp và tăng prolactin.

Tác dụng sinh lý

Tác dụng chống loạn thần; có thể gây an thần, hạ huyết áp tư thế, tăng prolactin và các triệu chứng ngoại tháp.

Liên kết cơ chế với hiệu quả điều trị

Hiệu quả chống loạn thần phù hợp với cơ chế phong bế thụ thể dopamin; các nguồn quản lý chính thức được dùng không cung cấp mô hình PK/PD định lượng ở người.

Cơ chế liên quan độc tính

Phong bế dopamin liên quan đến triệu chứng ngoại tháp, loạn vận động muộn và tăng prolactin. Tác dụng trên tim có thể liên quan đến kéo dài khoảng QT; an thần có thể ảnh hưởng khả năng lái xe và vận hành máy.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Zuclopenthixol có tác dụng chống loạn thần chủ yếu do đối kháng dopamin. Dạng ester acetate và decanoate kéo dài phơi nhiễm nhờ giải phóng chậm từ pha dầu sau tiêm bắp. Chuyên luận Canada mô tả tác dụng an thần của Acuphase phụ thuộc liều và xuất hiện trong khoảng 2 giờ; tác dụng chống loạn thần của một liều tiêm có thể kéo dài khoảng 2–3 ngày. Không có dữ liệu quản lý chính thức được dùng ở đây để xác lập EC50 hoặc Emax lâm sàng ở người.

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng
Quan hệ liều–đáp ứng

Chuyên luận Health Canada 2025 ghi nhận tác dụng an thần đáng kể của zuclopenthixol acetate sau tiêm bắp phụ thuộc liều; hồ sơ không cung cấp mô hình Emax định lượng.

Tác dụng dược lý chính

Chống loạn thần thông qua đối kháng thụ thể dopamin.

Tác dụng dược lý thứ cấp

Đối kháng 5-HT2 và alpha1-adrenergic; phong bế H1 yếu hơn.

Biomarker dược lực học

Không có dấu ấn sinh học dược lực học chuẩn hóa bắt buộc trong các nguồn quản lý chính thức được dùng; prolactin có thể tăng do phong bế D2 nhưng không được dùng như dấu ấn hiệu quả điều trị.

Endpoint dược lực học / lâm sàng

Kiểm soát các biểu hiện của tâm thần phân liệt hoặc rối loạn loạn thần và duy trì ổn định lâm sàng.

Khởi phát tác dụng

Với zuclopenthixol acetate tiêm bắp (Clopixol Acuphase), chuyên luận Health Canada 2025 mô tả khởi phát tác dụng trong khoảng 2–4 giờ sau tiêm.

Thời gian tác dụng

Một liều zuclopenthixol acetate tiêm bắp có thời gian tác dụng khoảng 2–3 ngày theo chuyên luận Health Canada 2025.

Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

Đường uống | tiêm bắp

Liều / nồng độ nghiên cứu

Dữ liệu chính thức bao phủ nhiều liều đường uống và tiêm bắp theo từng dạng bào chế; không quy đổi cơ học liều giữa dạng uống, ester acetate và ester decanoate.

Dạng bào chế

Viên uống; zuclopenthixol acetate tiêm bắp; zuclopenthixol decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài.

Quần thể nghiên cứu

Chủ yếu người lớn mắc tâm thần phân liệt hoặc các rối loạn loạn thần.

Loài / mô hình nghiên cứu

Dược lý lâm sàng kết hợp bằng chứng từ chuyên luận sản phẩm và tóm tắt đặc tính sản phẩm.

Định nghĩa endpoint và thời điểm đo

Đáp ứng hoặc kiểm soát triệu chứng loạn thần và duy trì ổn định lâm sàng; không có một tiêu chí đánh giá định lượng duy nhất áp dụng cho toàn bộ nguồn tổng hợp.

Loại bằng chứng

Nhãn thuốc / SmPC

Nguồn dữ liệu

https://pdf.hres.ca/dpd_pm/00081062.PDF | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11789/smpc | https://www.medicines.org.uk/emc/product/993/smpc | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6414/smpc

Ngày rà soát

01/09/2026

Mức bằng chứng

Cao

Trạng thái chuẩn hóa

Đã rà soát

Giới hạn và độ không chắc chắn

Không dùng dữ liệu ái lực định lượng từ nguồn thứ cấp để điền Ki/Kd/IC50. Các khác biệt về chỉ định và liều giữa Canada và Vương quốc Anh được giữ tách theo quốc gia và dạng bào chế.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Zuclopenthixol

Zuclopenthixol được chỉ định điều trị các biểu hiện của tâm thần phân liệt và các rối loạn loạn thần tùy quốc gia và dạng bào chế. Ở Canada, viên uống có thể dùng trong điều trị ban đầu và duy trì; zuclopenthixol acetate tiêm bắp dùng điều trị ban đầu các đợt loạn thần cấp hoặc đợt nặng lên liên quan tâm thần phân liệt; zuclopenthixol decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài dùng điều trị duy trì. Tại Vương quốc Anh, chỉ định của từng dạng được quy định riêng trong SmPC.

1

Điều trị các biểu hiện của tâm thần phân liệt

Được phê duyệt

Bệnh lý liên quan: Tâm thần phân liệt

Cơ quan / khu vực

Canada

Quần thể

Người lớn; người cao tuổi cần thận trọng khi chọn liều; chưa được phê duyệt chỉ định cho người dưới 18 tuổi

Tuyến điều trị / bối cảnh

Điều trị ban đầu và duy trì

Dạng bào chế / đường dùng

Viên uống zuclopenthixol dưới dạng hydrochloride

Tóm tắt bằng chứng

Chuyên luận Health Canada 2025 cho phép dùng viên Clopixol trong điều trị ban đầu và điều trị duy trì các biểu hiện của tâm thần phân liệt.

2

Điều trị ban đầu đợt loạn thần cấp hoặc đợt nặng lên liên quan tâm thần phân liệt

Được phê duyệt

Bệnh lý liên quan: Tâm thần phân liệt

Cơ quan / khu vực

Canada

Quần thể

Người lớn

Tuyến điều trị / bối cảnh

Điều trị ban đầu

Dạng bào chế / đường dùng

Zuclopenthixol acetate tiêm bắp (Clopixol Acuphase)

Tóm tắt bằng chứng

Chuyên luận Health Canada 2025 chỉ định Clopixol Acuphase cho điều trị ban đầu đợt loạn thần cấp hoặc đợt nặng lên của loạn thần liên quan tâm thần phân liệt.

3

Điều trị duy trì tâm thần phân liệt mạn tính sau khi đã ổn định

Được phê duyệt

Bệnh lý liên quan: Tâm thần phân liệt mạn tính

Cơ quan / khu vực

Canada

Quần thể

Người lớn đã ổn định bằng thuốc uống hoặc thuốc tác dụng ngắn

Tuyến điều trị / bối cảnh

Duy trì

Điều kiện / giới hạn

Người bệnh có thể phù hợp chuyển sang thuốc tiêm tác dụng kéo dài

Dạng bào chế / đường dùng

Zuclopenthixol decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài

Tóm tắt bằng chứng

Chuyên luận Health Canada 2025 quy định Clopixol Depot cho điều trị duy trì tâm thần phân liệt mạn tính ở người đã ổn định.

4

Điều trị rối loạn loạn thần, đặc biệt tâm thần phân liệt

Được phê duyệt

Bệnh lý liên quan: Rối loạn loạn thần, đặc biệt tâm thần phân liệt

Cơ quan / khu vực

Vương quốc Anh

Quần thể

Người lớn

Dạng bào chế / đường dùng

Viên nén bao phim Clopixol

Tóm tắt bằng chứng

SmPC Vương quốc Anh cập nhật 07/08/2026 chỉ định viên Clopixol điều trị các rối loạn loạn thần, đặc biệt tâm thần phân liệt.

5

Điều trị ban đầu rối loạn loạn thần cấp, gồm hưng cảm và đợt nặng lên của loạn thần mạn

Được phê duyệt

Bệnh lý liên quan: Rối loạn loạn thần cấp

Cơ quan / khu vực

Vương quốc Anh

Quần thể

Người lớn

Tuyến điều trị / bối cảnh

Điều trị ban đầu

Dạng bào chế / đường dùng

Clopixol Acuphase 50 mg/mL tiêm bắp

Tóm tắt bằng chứng

SmPC Vương quốc Anh cập nhật 06/08/2026 chỉ định Clopixol Acuphase cho điều trị ban đầu loạn thần cấp, gồm hưng cảm và đợt nặng lên của loạn thần mạn, khi cần tác dụng kéo dài 2–3 ngày.

6

Điều trị duy trì tâm thần phân liệt và loạn thần hoang tưởng

Được phê duyệt

Bệnh lý liên quan: Tâm thần phân liệt và loạn thần hoang tưởng

Cơ quan / khu vực

Vương quốc Anh

Quần thể

Người lớn

Tuyến điều trị / bối cảnh

Duy trì

Dạng bào chế / đường dùng

Zuclopenthixol decanoate 200 mg/mL hoặc 500 mg/mL tiêm bắp

Tóm tắt bằng chứng

SmPC Vương quốc Anh cập nhật 06/08/2026 chỉ định zuclopenthixol decanoate cho điều trị duy trì tâm thần phân liệt và loạn thần hoang tưởng.

Liều dùng và cách sử dụng Zuclopenthixol

Liều zuclopenthixol phải cá thể hóa theo tình trạng lâm sàng, quốc gia và dạng bào chế. Viên uống, zuclopenthixol acetate tiêm bắp tác dụng ngắn và zuclopenthixol decanoate tiêm bắp giải phóng kéo dài có lịch liều khác nhau. Không gộp hoặc suy liều từ một dạng sang dạng khác nếu không có hướng dẫn chuyển đổi chính thức.

Phác đồ / liều dùng

Chỉ định / đối tượngLiều & lịch dùngCách dùng & theo dõiNguồn / rà soát
Điều trị bằng đường uống
Rối loạn loạn thần, đặc biệt tâm thần phân liệt
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khác
4–150 mg/ngày, chia nhiều lần; liều khởi đầu thường 20–30 mg/ngày; liều duy trì thường 20–50 mg/ngày
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Chia nhiều lần

Thời gian / chu kỳ:

Cá thể hóa

Duy trì:

Thường 20–50 mg/ngày

Liều tối đa: Liều tối đa mỗi lần 40 mg; tổng liều hằng ngày có thể tới 150 mg/ngày theo SmPC
Chuẩn độ:

Tăng khi cần dựa trên đáp ứng lâm sàng

Đường dùng: Uống
Dạng: Viên nén bao phim Clopixol 2 mg/10 mg/25 mg
Cách dùng:

Uống với nước; khi chuyển sang thuốc tiêm giải phóng kéo dài, giảm dần thuốc uống sau liều tiêm đầu thay vì ngừng ngay

Theo dõi:

Đáp ứng lâm sàng, dung nạp, triệu chứng ngoại tháp, an thần và nguy cơ tim mạch khi phù hợp

Ghi chú:

SmPC Vương quốc Anh; giữ riêng bối cảnh quốc gia.

Rà soát: 01/09/2026
Loạn thần cấp — điều trị đường uống
Tâm thần phân liệt
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khởi trị / induction
Liều khởi đầu thường 10–50 mg/ngày; có thể tăng 10–20 mg mỗi 2–3 ngày; khoảng điều trị thường 20–60 mg/ngày
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Ban đầu chia 2 hoặc 3 lần/ngày

Thời gian / chu kỳ:

Cá thể hóa

Liều tối đa: Không khuyến cáo liều hằng ngày trên 100 mg theo chuyên luận Canada 2025
Chuẩn độ:

Tăng 10–20 mg mỗi 2–3 ngày theo đáp ứng

Đường dùng: Uống
Dạng: Viên Clopixol chứa zuclopenthixol hydrochloride
Cách dùng:

Đường uống; nuốt viên với nước

Theo dõi:

Đáp ứng lâm sàng và tác dụng không mong muốn

Ghi chú:

Chuyên luận Health Canada 2025; không gộp số liệu với liều Vương quốc Anh.

Rà soát: 01/09/2026
Điều trị duy trì — đường uống
Tâm thần phân liệt
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Duy trì
Liều duy trì thường 20–40 mg/ngày
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Có thể dùng một lần vào buổi tối trong giai đoạn duy trì

Thời gian / chu kỳ:

Điều trị dài hạn khi còn chỉ định

Duy trì:

20–40 mg/ngày

Chuẩn độ:

Giảm về liều thấp nhất vẫn kiểm soát được triệu chứng

Đường dùng: Uống
Dạng: Viên Clopixol
Cách dùng:

Đường uống

Theo dõi:

Đáp ứng lâm sàng và an toàn dài hạn của thuốc chống loạn thần

Ghi chú:

Chuyên luận Health Canada 2025.

Rà soát: 01/09/2026
Đợt loạn thần cấp hoặc đợt nặng lên — tiêm bắp tác dụng ngắn
Tâm thần phân liệt
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khởi trị / induction
50–150 mg tiêm bắp; lặp lại khi cần cách 2–3 ngày
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Mỗi 2–3 ngày khi cần

Thời gian / chu kỳ:

Không quá 2 tuần

Liều tối đa: Tổng liều tích lũy tối đa 400 mg và không quá 4 mũi tiêm
Chuẩn độ:

Cá thể hóa theo tình trạng; một số người có thể cần thêm một mũi sau 1–2 ngày kể từ mũi đầu

Đường dùng: Tiêm bắp
Dạng: Zuclopenthixol acetate 50 mg/mL (Clopixol Acuphase)
Cách dùng:

Tiêm bắp sâu; thể tích trên 2 mL nên chia hai vị trí

Theo dõi:

Theo dõi sát vì nồng độ đỉnh và tác dụng dược lý tối đa xuất hiện muộn

Ghi chú:

Dạng bào chế riêng; chuyên luận Health Canada 2025.

Rà soát: 01/09/2026
Điều trị duy trì — tiêm bắp giải phóng kéo dài
Tâm thần phân liệt mạn tính
Đối tượng: Người lớn

Người lớn đã ổn định bằng thuốc uống hoặc thuốc tác dụng ngắn

Giai đoạn: Duy trì
Liều duy trì thường 150–300 mg tiêm bắp mỗi 2–4 tuần
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Mỗi 2–4 tuần

Thời gian / chu kỳ:

Điều trị dài hạn khi còn chỉ định

Duy trì:

150–300 mg mỗi 2–4 tuần

Chuẩn độ:

Điều chỉnh liều và khoảng cách liều theo đáp ứng; duy trì liều thấp nhất vẫn kiểm soát được triệu chứng

Đường dùng: Tiêm bắp
Dạng: Zuclopenthixol decanoate (Clopixol Depot)
Cách dùng:

Tiêm bắp sâu; có thể cần bổ sung thuốc chống loạn thần đường uống với liều giảm dần trong giai đoạn khởi đầu

Theo dõi:

Theo dõi sát khi khởi đầu hoặc chuyển dạng; đánh giá hiệu quả và tác dụng không mong muốn

Ghi chú:

Dạng tiêm giải phóng kéo dài; chuyên luận Health Canada 2025.

Rà soát: 01/09/2026
Điều trị ban đầu bằng Clopixol Acuphase
Rối loạn loạn thần cấp
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khởi trị / induction
50–150 mg (1–3 mL), lặp lại sau 2–3 ngày nếu cần
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Lặp lại sau 2–3 ngày nếu cần

Thời gian / chu kỳ:

Tối đa 2 tuần

Liều tối đa: Tổng liều tích lũy tối đa 400 mg và không quá 4 mũi; một số người cần thêm mũi sau 1–2 ngày
Chuẩn độ:

Điều chỉnh theo mức độ bệnh

Đường dùng: Tiêm bắp
Dạng: Clopixol Acuphase 50 mg/mL
Cách dùng:

Tiêm bắp sâu vào vùng mông trên ngoài hoặc mặt ngoài đùi; thể tích trên 2 mL chia hai vị trí

Theo dõi:

Đánh giá đáp ứng, mức an thần và tác dụng không mong muốn

Ghi chú:

SmPC Vương quốc Anh cập nhật 06/08/2026.

Rà soát: 01/09/2026
Điều trị duy trì bằng zuclopenthixol decanoate
Tâm thần phân liệt và loạn thần hoang tưởng
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Duy trì
Thông thường 200–500 mg mỗi 1–4 tuần; một số người có thể cần tới 600 mg/tuần
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Mỗi 1–4 tuần

Thời gian / chu kỳ:

Điều trị duy trì dài hạn

Duy trì:

200–500 mg mỗi 1–4 tuần tùy đáp ứng

Liều tối đa: Liều tối đa trong một lần tiêm là 600 mg
Chuẩn độ:

Điều chỉnh liều và khoảng cách theo triệu chứng và đáp ứng; ở người chưa từng dùng thuốc tiêm giải phóng kéo dài thường bắt đầu liều nhỏ, ví dụ 100 mg, để đánh giá dung nạp

Đường dùng: Tiêm bắp
Dạng: Clopixol 200 mg/mL hoặc 500 mg/mL
Cách dùng:

Tiêm bắp sâu vùng mông trên ngoài hoặc mặt ngoài đùi; thể tích trên 2 mL chia hai vị trí

Theo dõi:

Đáp ứng lâm sàng, dung nạp và dấu hiệu tái phát

Ghi chú:

SmPC Vương quốc Anh cập nhật 06/08/2026.

Rà soát: 01/09/2026
Chuyển từ Clopixol Acuphase sang viên uống Clopixol
Tâm thần phân liệt
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khác
Sau liều Acuphase cuối: 50 mg → Clopixol 20 mg/ngày; 100 mg → 40 mg/ngày; 150 mg → 60 mg/ngày
Cơ sở: Liều cố định
Tần suất:

Hằng ngày

Thời gian / chu kỳ:

Theo nhu cầu duy trì

Chuẩn độ:

Liều viên uống ban đầu thường chia nhiều lần; sau đó điều chỉnh theo đáp ứng

Đường dùng: Uống
Dạng: Chuyển từ zuclopenthixol acetate tiêm bắp sang viên uống
Cách dùng:

Bắt đầu Clopixol thường 2–3 ngày sau mũi Acuphase cuối

Theo dõi:

Theo dõi đáp ứng và tác dụng không mong muốn trong giai đoạn chuyển dạng

Ghi chú:

Bảng chuyển đổi liều gợi ý của Health Canada 2025.

Rà soát: 01/09/2026
Chuyển từ Clopixol Acuphase sang Clopixol Depot
Tâm thần phân liệt
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khác
Acuphase 50 mg → Depot 100 mg mỗi 2 tuần; 100 mg → 200 mg mỗi 2 tuần; 150 mg → 300 mg mỗi 2 tuần
Cơ sở: Liều cố định
Tần suất:

Mỗi 2 tuần

Thời gian / chu kỳ:

Theo nhu cầu duy trì

Đường dùng: Tiêm bắp
Dạng: Chuyển từ zuclopenthixol acetate sang zuclopenthixol decanoate
Cách dùng:

Clopixol Depot có thể dùng đồng thời với mũi Acuphase cuối theo chuyên luận Canada

Theo dõi:

Theo dõi sát trong giai đoạn chuyển dạng

Ghi chú:

Bảng chuyển đổi liều gợi ý của Health Canada 2025.

Rà soát: 01/09/2026
Chuyển từ viên Clopixol sang Clopixol Depot
Tâm thần phân liệt
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khác
Liều uống ≤20 mg/ngày → Depot 100 mg mỗi 2 tuần; 25–40 mg/ngày → 200 mg mỗi 2 tuần; 50–75 mg/ngày → 300 mg mỗi 2 tuần; >75 mg/ngày → 400 mg mỗi 2 tuần
Cơ sở: Liều cố định
Tần suất:

Mỗi 2 tuần

Thời gian / chu kỳ:

Theo nhu cầu duy trì

Đường dùng: Tiêm bắp
Dạng: Chuyển từ viên uống zuclopenthixol sang zuclopenthixol decanoate
Cách dùng:

Chuyển dạng theo bảng gợi ý của chuyên luận Canada

Theo dõi:

Theo dõi đáp ứng và dấu hiệu dùng quá liều hoặc kiểm soát triệu chứng chưa đủ

Ghi chú:

Bảng chuyển đổi liều gợi ý; cần cá thể hóa.

Rà soát: 01/09/2026
Chuyển từ Clopixol Acuphase sang viên Clopixol
Rối loạn loạn thần
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khác
Khởi đầu 20–60 mg/ngày, chia nhiều lần, 2–3 ngày sau mũi Acuphase cuối; nếu cần có thể tăng 10–20 mg mỗi ngày tới tối đa 150 mg/ngày
Cơ sở: Chuẩn độ theo đáp ứng
Tần suất:

Hằng ngày, chia nhiều lần

Thời gian / chu kỳ:

Theo nhu cầu duy trì

Liều tối đa: Tối đa 150 mg/ngày theo hướng dẫn chuyển dạng của SmPC Acuphase
Chuẩn độ:

Có thể tăng 10–20 mg mỗi ngày khi cần

Đường dùng: Uống
Dạng: Chuyển từ zuclopenthixol acetate tiêm bắp sang viên uống
Cách dùng:

Bắt đầu 2–3 ngày sau mũi Acuphase cuối

Theo dõi:

Đáp ứng, dung nạp và tác dụng không mong muốn

Ghi chú:

Hướng dẫn chuyển sang điều trị duy trì trong SmPC Vương quốc Anh.

Rà soát: 01/09/2026
Chuyển từ Clopixol Acuphase sang thuốc tiêm zuclopenthixol decanoate
Rối loạn loạn thần
Đối tượng: Người lớn

Người lớn

Giai đoạn: Khác
Dùng 200–400 mg zuclopenthixol decanoate đồng thời với mũi Acuphase cuối, sau đó lặp lại mỗi 2–4 tuần
Cơ sở: Liều cố định
Tần suất:

Mỗi 2–4 tuần

Thời gian / chu kỳ:

Theo nhu cầu duy trì

Đường dùng: Tiêm bắp
Dạng: Chuyển từ zuclopenthixol acetate sang zuclopenthixol decanoate
Cách dùng:

Tiêm bắp sâu; có thể dùng đồng thời với mũi Acuphase cuối

Theo dõi:

Đáp ứng và tác dụng không mong muốn; có thể cần liều cao hơn hoặc khoảng cách ngắn hơn theo đáp ứng

Ghi chú:

Hướng dẫn chuyển sang điều trị duy trì trong SmPC Vương quốc Anh.

Rà soát: 01/09/2026

Hiệu chỉnh liều

Tình huốngHành độngLiều / phác đồ sau hiệu chỉnhCơ sở / nguồn
Tuổi

Canada — người trên 65 tuổi mắc tâm thần phân liệt

Cá thể hóa / theo dõi

Không có mức giảm liều định lượng bắt buộc; chọn liều thận trọng và cá thể hóa.

Cơ sở:

Health Canada 2025: nhóm người cao tuổi chưa được đánh giá hệ thống về dược động học, an toàn và hiệu quả; bệnh gan, thận và tim mạch đồng mắc thường gặp hơn.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng gan

Canada — suy chức năng gan

Cá thể hóa / theo dõi

Không có mức hiệu chỉnh định lượng trong chuyên luận Canada; chọn liều thận trọng.

Cơ sở:

Health Canada 2025: chưa nghiên cứu ở người suy gan; zuclopenthixol được chuyển hóa rộng ở gan.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng thận

Canada — suy chức năng thận

Cá thể hóa / theo dõi

Không có mức hiệu chỉnh định lượng trong chuyên luận Canada; chọn liều thận trọng.

Cơ sở:

Health Canada 2025: chưa nghiên cứu ở người suy thận; tỷ lệ thải nguyên dạng qua nước tiểu rất thấp.

Rà soát: 01/09/2026
Tuổi

Vương quốc Anh — người cao tuổi hoặc thể trạng yếu dùng viên Clopixol

Giảm liều

Có thể bắt đầu bằng một phần tư đến một nửa liều khởi đầu thông thường.

Cơ sở:

SmPC viên Clopixol 2026 khuyến cáo cân nhắc giảm liều khởi đầu ở người cao tuổi hoặc thể trạng yếu.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng thận

Vương quốc Anh — suy thận dùng viên Clopixol

Giảm liều

Khi suy thận, giảm còn một nửa liều thông thường; khi chỉ giảm chức năng thận có thể dùng liều thông thường.

Cơ sở:

SmPC viên Clopixol 2026 nêu khuyến cáo định lượng theo mức độ suy chức năng thận.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng gan

Vương quốc Anh — chức năng gan suy giảm dùng viên Clopixol

Giảm liều

Dùng một nửa liều khuyến cáo; nên theo dõi nồng độ thuốc trong huyết thanh.

Cơ sở:

SmPC viên Clopixol 2026 khuyến cáo giảm liều và theo dõi nồng độ.

Rà soát: 01/09/2026
Tuổi

Vương quốc Anh — người cao tuổi dùng Clopixol Acuphase

Giảm liều

Có thể cần giảm liều; liều tối đa mỗi mũi là 100 mg.

Cơ sở:

SmPC Clopixol Acuphase 2026 nêu giảm liều ở người cao tuổi do giảm tốc độ chuyển hóa và thải trừ.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng thận

Vương quốc Anh — suy thận dùng Clopixol Acuphase

Giảm liều

Khi suy thận, giảm còn một nửa liều thông thường; khi chỉ giảm chức năng thận có thể dùng liều thông thường.

Cơ sở:

SmPC Clopixol Acuphase 2026.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng gan

Vương quốc Anh — chức năng gan suy giảm dùng Clopixol Acuphase

Giảm liều

Dùng một nửa liều khuyến cáo; nên theo dõi nồng độ thuốc trong huyết thanh.

Cơ sở:

SmPC Clopixol Acuphase 2026.

Rà soát: 01/09/2026
Tuổi

Vương quốc Anh — người cao tuổi hoặc thể trạng yếu dùng zuclopenthixol decanoate

Giảm liều

Có thể bắt đầu bằng một phần tư đến một nửa liều khởi đầu thông thường.

Cơ sở:

SmPC zuclopenthixol decanoate 2026.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng thận

Vương quốc Anh — suy thận dùng zuclopenthixol decanoate

Giảm liều

Khi suy thận, giảm còn một nửa liều thông thường; khi chỉ giảm chức năng thận có thể dùng liều thông thường.

Cơ sở:

SmPC zuclopenthixol decanoate 2026.

Rà soát: 01/09/2026
Chức năng gan

Vương quốc Anh — chức năng gan suy giảm dùng zuclopenthixol decanoate

Giảm liều

Dùng một nửa liều khuyến cáo; nên theo dõi nồng độ thuốc trong huyết thanh.

Cơ sở:

SmPC zuclopenthixol decanoate 2026.

Rà soát: 01/09/2026

Hướng dẫn sử dụng chung

Viên Clopixol được nuốt với nước. Zuclopenthixol acetate và decanoate được tiêm bắp sâu; các SmPC Vương quốc Anh quy định tiêm vào vùng mông trên ngoài hoặc mặt ngoài đùi. Thể tích tiêm trên 2 mL nên chia thành hai vị trí. Khi chuyển từ thuốc uống sang thuốc tiêm giải phóng kéo dài, không ngừng thuốc uống ngay mà giảm dần sau liều tiêm đầu theo hướng dẫn tương ứng.

Xử trí khi quên liều

Đối với viên Clopixol theo chuyên luận Canada: nếu quên liều, dùng vào thời điểm liều kế tiếp theo lịch; không dùng gấp đôi.

Cảnh báo và lưu ý về Zuclopenthixol

Đối tượng đặc biệt

Thắc mắc về hoạt chất Zuclopenthixol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *