Venlafaxine là thuốc chống trầm cảm kê đơn thuộc nhóm ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine, thường viết tắt là SNRI. Dạng giải phóng kéo dài được nhãn Hoa Kỳ phê duyệt cho người lớn mắc rối loạn trầm cảm chủ yếu, rối loạn lo âu lan tỏa, rối loạn lo âu xã hội hoặc rối loạn hoảng sợ.[1][2]
Thuốc có thể gây buồn nôn, buồn ngủ, khô miệng, tăng tiết mồ hôi, táo bón, giảm thèm ăn và rối loạn chức năng tình dục. Những nguy cơ quan trọng gồm ý nghĩ hoặc hành vi tự sát ở người trẻ tuổi, hội chứng serotonin, tăng huyết áp, chảy máu, hạ natri máu, co giật và triệu chứng ngừng thuốc.[1]
Venlafaxine không nên được bắt đầu, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng đột ngột nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ. NICE lưu ý venlafaxine có khả năng gây triệu chứng cai hoặc ngừng thuốc cao hơn một số thuốc chống trầm cảm khác.[4]
Nội dung chính
- Venlafaxine là thuốc SNRI, tác động lên serotonin và norepinephrine.
- Thường dùng trong trầm cảm hoặc một số rối loạn lo âu theo đánh giá chuyên môn.
- Không tự ngừng đột ngột; cần giảm thuốc theo hướng dẫn nếu phải dừng.
- Có thể gây buồn nôn, mất ngủ, tăng huyết áp, vã mồ hôi hoặc hội chứng serotonin.
- Báo bác sĩ về bệnh tim mạch, thuốc serotonergic, thuốc chống đông, thai kỳ hoặc cho con bú.
Hoạt chất Venlafaxine là gì?
Venlafaxine là thuốc chống trầm cảm SNRI. Thuốc làm tăng hoạt tính serotonin và norepinephrine trong hệ thần kinh trung ương bằng cách ức chế quá trình tái hấp thu các chất dẫn truyền thần kinh này.[1][2]
Venlafaxine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Venlafaxine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Venlafaxine |
| Tên IUPAC | 1-[2-(dimethylamino)-1-(4-methoxyphenyl)ethyl]cyclohexan-1-ol |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Venlafaxine hydrochloride; venlafaxine HCl. Chất chuyển hóa có hoạt tính chính là O-desmethylvenlafaxine, viết tắt là ODV và còn được gọi là desvenlafaxine.[1][2] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Venlafaxinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 93413-69-5 |
|---|---|
| UNII | GRZ5RCB1QG |
| PubChem CID | 5656 |
| RxNorm CUI | 39786 |
Dược động học của Venlafaxine
Venlafaxine được hấp thu tốt nhưng trải qua chuyển hóa bước đầu đáng kể. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu thành ODV có hoạt tính. Nồng độ ổn định của venlafaxine và ODV thường đạt trong khoảng ba ngày; dược động học tuyến tính trong khoảng liều 75–450 mg/ngày được nghiên cứu.[1][2]
Dạng giải phóng kéo dài làm chậm tốc độ hấp thu nhưng có tổng mức phơi nhiễm venlafaxine và ODV tương tự dạng giải phóng tức thì khi dùng cùng tổng liều hằng ngày.[2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Với viên nang Effexor XR 150 mg, thời gian đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 5,5 giờ đối với venlafaxine và 9 giờ đối với ODV. Với viên giải phóng tức thì dùng hai lần mỗi ngày, các giá trị tương ứng khoảng 2 và 3 giờ.[2]
Thức ăn không làm thay đổi sinh khả dụng của venlafaxine hoặc ODV, nhưng nhãn dạng giải phóng kéo dài vẫn hướng dẫn dùng thuốc cùng thức ăn.[1][2]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của venlafaxine khoảng 45%, chủ yếu do chuyển hóa bước đầu. Ít nhất 92% liều uống được hấp thu qua đường tiêu hóa.[1][2] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Venlafaxine gắn protein huyết tương khoảng 27% và ODV khoảng 30%. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 7,5 ± 3,7 L/kg đối với venlafaxine và 5,7 ± 1,8 L/kg đối với ODV.[1][2]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Venlafaxine được chuyển hóa mạnh ở gan, chủ yếu thành ODV có hoạt tính. CYP2D6 xúc tác con đường tạo ODV. Các chất chuyển hóa khác gồm N-desmethylvenlafaxine, N,O-didesmethylvenlafaxine và các chất chuyển hóa phụ.[1][2]
Người chuyển hóa CYP2D6 kém có xu hướng tăng nồng độ venlafaxine và giảm nồng độ ODV. Tổng mức phơi nhiễm của venlafaxine cộng ODV thường ít thay đổi hơn so với mức của từng chất riêng lẻ.[1]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 87% liều venlafaxine được thu hồi trong nước tiểu trong vòng 48 giờ, gồm khoảng 5% venlafaxine không đổi, 29% ODV không liên hợp, 26% ODV liên hợp và 27% các chất chuyển hóa không hoạt tính khác.[1][2]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải biểu kiến trung bình khoảng 5 ± 2 giờ đối với venlafaxine và 11 ± 2 giờ đối với ODV.[1][2] Thời gian bán thải có thể kéo dài đáng kể ở người suy gan, suy thận nặng hoặc đang thẩm tách máu.[1][7] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến trung bình ở trạng thái ổn định khoảng 1,3 ± 0,6 L/giờ/kg đối với venlafaxine và 0,4 ± 0,2 L/giờ/kg đối với ODV.[1][2] Suy gan và suy thận làm giảm độ thanh thải, kéo dài thời gian bán thải và có thể làm tăng phơi nhiễm thuốc.[1][7] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học gồm:
- Kiểu hình hoặc thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm tăng venlafaxine và giảm ODV.
- Thuốc ức chế CYP3A có thể làm tăng mức phơi nhiễm venlafaxine và ODV.
- Suy gan làm giảm chuyển hóa và cần giảm liều.
- Suy thận làm giảm thải trừ venlafaxine và ODV.
- Tuổi cao đơn thuần không làm thay đổi đáng kể dược động học, nhưng chức năng gan và thận giảm theo tuổi có thể ảnh hưởng liều.
- Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng.[1][2]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Venlafaxine
Venlafaxine và chất chuyển hóa ODV là các chất ức chế chọn lọc quá trình tái hấp thu serotonin và norepinephrine, đồng thời ức chế yếu quá trình tái hấp thu dopamine. Venlafaxine không phải là thuốc ức chế monoamine oxidase.[2]
Theo hệ thống ATC, thuốc thuộc mã N06AX16 trong phân nhóm các thuốc chống trầm cảm khác.[3]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chính xác tạo hiệu quả trong trầm cảm và các rối loạn lo âu chưa được xác định đầy đủ. Tác dụng được cho là liên quan đến việc ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine, từ đó tăng dẫn truyền hai monoamine này trong hệ thần kinh trung ương.[1][2]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Venlafaxine và ODV không có ái lực đáng kể với thụ thể muscarinic, histamine H1 hoặc alpha-1 adrenergic trong thử nghiệm in vitro. Đặc điểm này khác với một số thuốc chống trầm cảm có tác dụng kháng cholinergic hoặc an thần mạnh hơn.[2]
Trong nghiên cứu QT chuyên biệt ở người khỏe mạnh, venlafaxine 450 mg không gây kéo dài QT đáng kể theo tiêu chí nghiên cứu. Tuy nhiên, kéo dài QT, QRS và loạn nhịp đã được báo cáo trong quá liều; kết quả ở liều điều trị không loại trừ nguy cơ ở người có bệnh tim hoặc tương tác thuốc.[2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Venlafaxine
Theo nhãn dạng giải phóng kéo dài tại Hoa Kỳ, venlafaxine được chỉ định cho người lớn trong điều trị:
- Rối loạn trầm cảm chủ yếu.
- Rối loạn lo âu lan tỏa.
- Rối loạn lo âu xã hội.
- Rối loạn hoảng sợ.[1][2]
Nhãn viên nén giải phóng tức thì được sử dụng trong bài chỉ ghi chỉ định điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu.[7]
Venlafaxine đã được nghiên cứu trong điều trị triệu chứng vận mạch thời kỳ mãn kinh, đặc biệt là cơn bốc hỏa. Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng ở 80 phụ nữ sau mãn kinh đánh giá venlafaxine giải phóng kéo dài so với giả dược và ghi nhận cải thiện một số tiêu chí về cơn bốc hỏa.[6]
Điều trị triệu chứng vận mạch không phải là chỉ định được phê duyệt trong các nhãn venlafaxine Hoa Kỳ được sử dụng cho bài này. Đây là sử dụng ngoài chỉ định tại thị trường này và không phải hướng dẫn để người bệnh tự dùng.[1][2][6]
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây được trích từ nhãn Hoa Kỳ, chỉ nhằm mục đích tham khảo chuyên môn và không phải liều cá nhân hóa.
Đối với viên nang giải phóng kéo dài:
- Rối loạn trầm cảm chủ yếu: thường khởi đầu 75 mg một lần mỗi ngày; có thể bắt đầu 37,5 mg/ngày trong 4–7 ngày. Liều tối đa theo nhãn là 225 mg/ngày.
- Rối loạn lo âu lan tỏa: thường khởi đầu 75 mg/ngày; có thể bắt đầu 37,5 mg/ngày trong 4–7 ngày. Liều tối đa 225 mg/ngày.
- Rối loạn lo âu xã hội: 75 mg một lần mỗi ngày; nhãn không ghi nhận lợi ích bổ sung từ liều cao hơn.
- Rối loạn hoảng sợ: bắt đầu 37,5 mg/ngày trong bảy ngày, sau đó thường tăng lên 75 mg/ngày; liều tối đa khoảng 225 mg/ngày.[1][2]
Đối với viên giải phóng tức thì điều trị trầm cảm, một nhãn DailyMed ghi liều khởi đầu 75 mg/ngày, chia hai hoặc ba lần. Liều có thể được tăng theo đáp ứng và khả năng dung nạp; mức trên 225 mg/ngày chỉ được nhãn đề cập cho một số người bệnh trầm cảm nặng điều trị nội trú, với tối đa 375 mg/ngày.[7]
Không tự áp dụng, chuyển đổi dạng bào chế hoặc tăng giảm liều. Liều cần được bác sĩ lựa chọn theo chẩn đoán, huyết áp, nguy cơ tự sát, chức năng gan–thận, thuốc phối hợp và khả năng dung nạp.
Viên nang giải phóng kéo dài được dùng một lần mỗi ngày cùng thức ăn, vào buổi sáng hoặc buổi tối và vào khoảng cùng một thời điểm. Nuốt nguyên viên với nước; không chia, nghiền, nhai hoặc hòa tan.[1][2]
Một số viên nang có thể được mở và rắc toàn bộ các vi hạt lên một thìa sốt táo, sau đó nuốt ngay không nhai và uống thêm nước. Chỉ áp dụng khi tờ hướng dẫn của đúng sản phẩm cho phép.[1][2]
Viên giải phóng tức thì được uống cùng thức ăn và chia liều theo đơn. Không tự chuyển đổi giữa dạng tức thì và giải phóng kéo dài.[7]
Không ngừng thuốc đột ngột. Việc giảm liều có thể cần thực hiện trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng tùy thời gian điều trị, liều đang dùng và triệu chứng ngừng thuốc.[1][4]
Tùy tình trạng người bệnh, bác sĩ có thể theo dõi:
- Mức độ trầm cảm, lo âu, thay đổi hành vi và ý nghĩ tự sát.
- Huyết áp trước khi bắt đầu và định kỳ trong điều trị.
- Nhịp tim và triệu chứng tim mạch.
- Biểu hiện hội chứng serotonin.
- Chảy máu hoặc bầm tím bất thường.
- Natri máu ở người cao tuổi, người dùng thuốc lợi tiểu hoặc giảm thể tích tuần hoàn.
- Cân nặng, chiều cao và thèm ăn nếu sử dụng ngoài nhãn ở bệnh nhi.
- Cholesterol và triglyceride khi điều trị kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ.
- Triệu chứng hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ.
- Chức năng gan, thận và triệu chứng ngừng thuốc.[1][4]
NICE khuyến cáo đánh giá hiệu quả, tác dụng phụ và nguy cơ tự sát trong vòng 2–4 tuần sau khi bắt đầu điều trị; người 18–25 tuổi hoặc có nguy cơ tự sát thường cần được đánh giá sớm hơn.[4]
Cảnh báo và lưu ý về Venlafaxine
Theo nhãn venlafaxine giải phóng kéo dài, chống chỉ định trong các trường hợp:
- Quá mẫn với venlafaxine hydrochloride, desvenlafaxine succinate hoặc tá dược của sản phẩm.
- Đang dùng MAOI hoặc chưa đủ 14 ngày kể từ khi ngừng MAOI.
- Bắt đầu venlafaxine khi đang được điều trị bằng linezolid hoặc xanh methylene đường tĩnh mạch do nguy cơ hội chứng serotonin.[1][2]
Phải chờ ít nhất bảy ngày sau khi ngừng venlafaxine trước khi bắt đầu một MAOI điều trị bệnh tâm thần.[1][2][7]
Các tác dụng không mong muốn thường gặp nhất trong dữ liệu thử nghiệm Effexor XR gồm:
- Buồn nôn.
- Buồn ngủ.
- Khô miệng.
- Tăng tiết mồ hôi.
- Rối loạn xuất tinh.
- Giảm thèm ăn.
- Táo bón.
- Rối loạn cương.
- Giảm ham muốn tình dục.[1][2]
Các phản ứng khác có thể gồm chóng mặt, mất ngủ, đau đầu, mệt mỏi, run, tiêu chảy, nôn, nhìn mờ, hồi hộp, nhịp tim nhanh, tăng huyết áp và thay đổi cân nặng.[1][7]
Các nguy cơ nghiêm trọng gồm:
- Xuất hiện hoặc tăng ý nghĩ và hành vi tự sát, đặc biệt ở bệnh nhi và người trưởng thành trẻ tuổi.
- Hội chứng serotonin.
- Tăng huyết áp kéo dài hoặc nghiêm trọng.
- Xuất huyết, kể cả xuất huyết tiêu hóa hoặc xuất huyết đe dọa tính mạng.
- Glôcôm góc đóng.
- Hưng cảm hoặc hưng cảm nhẹ.
- Co giật.
- Hạ natri máu, thường liên quan hội chứng tiết ADH không thích hợp.
- Bệnh phổi kẽ hoặc viêm phổi tăng bạch cầu ái toan.
- Hội chứng ngừng thuốc nghiêm trọng.
- Phản vệ hoặc phù mạch.
- Rối loạn chức năng tình dục có thể kéo dài ở một số trường hợp.[1][2]
Cần đánh giá khẩn cấp nếu xuất hiện ý nghĩ tự sát, co giật, khó thở, sưng mặt–môi–lưỡi, đau mắt kèm thay đổi thị lực, sốt cao kèm cứng cơ hoặc lú lẫn, chảy máu nhiều, ngất hoặc nhịp tim bất thường.
Cần thận trọng ở người có:
- Tiền sử ý nghĩ hoặc hành vi tự sát.
- Rối loạn lưỡng cực, hưng cảm hoặc tiền sử gia đình mắc rối loạn lưỡng cực.
- Tăng huyết áp chưa kiểm soát.
- Bệnh tim mạch, mạch máu não hoặc rối loạn nhịp.
- Nguy cơ chảy máu hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng đông máu.
- Góc tiền phòng hẹp.
- Tiền sử co giật.
- Hạ natri máu, dùng thuốc lợi tiểu hoặc giảm thể tích tuần hoàn.
- Suy gan hoặc suy thận.
- Cholesterol hoặc triglyceride tăng.
- Người cao tuổi sử dụng nhiều thuốc.[1][2]
Venlafaxine có nguy cơ gây hội chứng ngừng thuốc đáng kể. NICE lưu ý cần đặc biệt thận trọng khi giảm venlafaxine vì thuốc có khả năng gây triệu chứng ngừng thuốc cao hơn một số thuốc chống trầm cảm khác.[4]
Biểu hiện quá liều được báo cáo gồm buồn ngủ đến hôn mê, giãn đồng tử, co giật, nôn, nhịp tim nhanh hoặc chậm, hạ huyết áp, chóng mặt, tiêu cơ vân, hoại tử gan, hội chứng serotonin, kéo dài QT hoặc QRS, block nhánh và nhịp nhanh thất. Đã có trường hợp tử vong, thường liên quan phối hợp rượu hoặc thuốc khác.[1][2]
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí cần thực hiện tại cơ sở y tế, tập trung vào đường thở, hô hấp, tuần hoàn, theo dõi điện tâm đồ, kiểm soát co giật và điều trị hỗ trợ. Cần xem xét khả năng người bệnh đã dùng đồng thời nhiều thuốc.[1][2]
Khi nghi ngờ quá liều, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay; không tự gây nôn hoặc chờ triệu chứng xuất hiện.
Đối với sản phẩm giải phóng kéo dài theo nhãn DailyMed được sử dụng trong bài: bảo quản ở 20–25°C, trong bao bì kín, tránh ánh sáng và có nắp an toàn cho trẻ em.[1]
Nhãn viên giải phóng tức thì cũng hướng dẫn bảo quản ở 20–25°C, cho phép dao động 15–30°C, tránh ánh sáng và độ ẩm.[7]
Điều kiện bảo quản có thể khác giữa các sản phẩm. Cần ưu tiên thông tin trên bao bì và tờ hướng dẫn của đúng thuốc đang sử dụng.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của venlafaxine giải phóng kéo dài ở bệnh nhi chưa được xác lập; thuốc không được nhãn Hoa Kỳ phê duyệt cho trẻ em.[1][2]
Hai thử nghiệm có đối chứng ở 766 bệnh nhi mắc trầm cảm chủ yếu và hai thử nghiệm ở 793 bệnh nhi mắc lo âu lan tỏa không cung cấp đủ dữ liệu để hỗ trợ sử dụng. Các nghiên cứu còn ghi nhận ý nghĩ tự sát, giảm thèm ăn, giảm cân và khả năng ảnh hưởng đến chiều cao.[1]
Không tự sử dụng venlafaxine cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên.
Không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc độ an toàn giữa người cao tuổi và người trẻ trong dữ liệu nhãn, nhưng không thể loại trừ khả năng một số người cao tuổi nhạy cảm hơn.[1][2]
Không cần hiệu chỉnh liều chỉ vì tuổi cao. Tuy nhiên, người cao tuổi có nguy cơ hạ natri máu cao hơn và thường có suy giảm chức năng gan, thận hoặc sử dụng nhiều thuốc, vì vậy cần lựa chọn liều thận trọng.[1]
Các nghiên cứu dịch tễ được công bố chưa xác định rõ venlafaxine làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh lớn hoặc sẩy thai. Tuy nhiên, dữ liệu quan sát cho thấy sử dụng venlafaxine giữa hoặc cuối thai kỳ có thể liên quan nguy cơ tiền sản giật; sử dụng SNRI gần thời điểm sinh có thể làm tăng nguy cơ băng huyết sau sinh.[1][2]
Trẻ phơi nhiễm SNRI vào cuối tam cá nguyệt thứ ba có thể gặp suy hô hấp, tím tái, ngừng thở, co giật, rối loạn thân nhiệt, khó bú, nôn, hạ đường huyết, thay đổi trương lực cơ, tăng phản xạ, run, kích thích hoặc khóc dai dẳng. Một số trẻ cần nằm viện kéo dài, hỗ trợ hô hấp hoặc nuôi ăn qua ống.[1][2]
Không tự ngừng venlafaxine khi phát hiện mang thai. Bác sĩ cần cân nhắc nguy cơ của thuốc với nguy cơ tái phát hoặc không điều trị bệnh tâm thần trong thai kỳ.
Venlafaxine và ODV có trong sữa mẹ. Hai nghiên cứu được nhãn trích dẫn ghi nhận liều tương đối trung bình mà trẻ nhận qua sữa, tính tổng venlafaxine và desvenlafaxine, khoảng 6,4–8,1%; không ghi nhận phản ứng bất lợi ở các trẻ thuộc hai nghiên cứu nhỏ này.[1][2]
LactMed cho biết một số chuyên gia không khuyến cáo venlafaxine trong thời kỳ cho con bú, trong khi một hệ thống đánh giá khác coi thuốc có thể sử dụng. Nếu dùng, cần theo dõi trẻ, đặc biệt trẻ sơ sinh hoặc sinh non, về buồn ngủ quá mức, bú kém và tăng cân không phù hợp.[5]
Quyết định điều trị phải cân nhắc lợi ích của việc cho con bú, nhu cầu điều trị của người mẹ và nguy cơ tiềm tàng đối với trẻ.
Theo nhãn dạng giải phóng kéo dài:
- Suy gan nhẹ đến vừa, Child-Pugh A hoặc B: giảm tổng liều hằng ngày khoảng 50%.
- Suy gan nặng, Child-Pugh C, hoặc xơ gan: giảm ít nhất 50%; một số người có thể cần giảm nhiều hơn do biến thiên độ thanh thải.[1][2]
Không tự điều chỉnh liều theo kết quả xét nghiệm. Bác sĩ cần đánh giá mức độ suy gan, triệu chứng, thuốc phối hợp và khả năng dung nạp.
Theo nhãn dạng giải phóng kéo dài:
- Suy thận nhẹ, ClCr 60–89 mL/phút, hoặc vừa, ClCr 30–59 mL/phút: giảm tổng liều hằng ngày khoảng 25–50%.
- Suy thận nặng, ClCr dưới 30 mL/phút, hoặc đang thẩm tách máu: giảm tổng liều ít nhất 50%.
- Do độ thanh thải khác nhau đáng kể giữa các cá nhân, mức giảm liều có thể cần được cá thể hóa.[1][2]
Venlafaxine có thể gây buồn ngủ, chóng mặt hoặc ảnh hưởng khả năng suy nghĩ, phản ứng và ra quyết định. Không lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm cho đến khi biết thuốc ảnh hưởng đến bản thân như thế nào.[1][7]
Hướng dẫn người bệnh trong nhãn khuyến cáo không uống rượu trong thời gian điều trị vì có thể làm tăng nguy cơ tác dụng bất lợi nghiêm trọng.[1]
Tương tác thuốc của Venlafaxine
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Zolmitriptan
Phối hợp zolmitriptan với SNRI có thể hiếm gặp gây hội chứng serotonin, một biến cố có thể đe dọa tính mạng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học do tăng hoạt tính serotonergic trung ương và ngoại vi. Ảnh hưởng: Có thể gây thay đổi trạng thái tâm thần, bất ổn thần kinh tự chủ, tăng thân nhiệt, run, tăng phản xạ/clonus và triệu chứng tiêu hóa; dữ liệu quan sát cho thấy nguy cơ tuyệt đối thấp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Nếu phối hợp có chỉ định, theo dõi chặt khi bắt đầu, tăng liều hoặc thêm thuốc serotonergic; ngừng và đánh giá khẩn nếu xuất hiện hội chứng serotonin. | Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, nhịp tim/huyết áp, vã mồ hôi, run, tăng phản xạ, clonus, cứng cơ và triệu chứng tiêu hóa. | Bằng chứng: moderate Nguồn: [DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Venlafaxine
Venlafaxine là thuốc chống trầm cảm SNRI. Dạng giải phóng kéo dài được nhãn Hoa Kỳ phê duyệt để điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu, rối loạn lo âu lan tỏa, rối loạn lo âu xã hội và rối loạn hoảng sợ ở người lớn.[1][2]
Thuốc phải được sử dụng theo đơn và không phù hợp để tự dùng cho cảm giác buồn, căng thẳng hoặc mất ngủ chưa được chẩn đoán.
Không nên ngừng đột ngột. Ngừng hoặc giảm liều quá nhanh có thể gây chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, lo âu, kích thích, mất ngủ, vã mồ hôi, ác mộng, run, tiêu chảy và cảm giác như điện giật. Một số triệu chứng có thể nghiêm trọng hoặc kéo dài.[1][4]
NICE khuyến cáo giảm liều từng bước và chỉ thực hiện bước giảm tiếp theo khi triệu chứng đã hết hoặc có thể dung nạp. Quá trình giảm thuốc có thể kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng.[4]
Buồn ngủ là một tác dụng không mong muốn thường gặp, nhưng một số người có thể bị mất ngủ, lo âu hoặc kích động. Không thể dự đoán phản ứng của từng cá nhân trước khi dùng thuốc.[1][2]
Không lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng như thế nào.
Có. Venlafaxine có thể làm tăng huyết áp và nguy cơ có xu hướng liên quan đến liều. Nhãn yêu cầu kiểm soát tăng huyết áp trước khi bắt đầu và theo dõi huyết áp định kỳ trong điều trị.[1][2]
Người đang có tăng huyết áp, bệnh tim hoặc bệnh mạch máu não cần thông báo cho bác sĩ trước khi sử dụng.
Không có câu trả lời chung cho mọi trường hợp. Dữ liệu hiện có chưa xác định rõ nguy cơ dị tật lớn, nhưng việc dùng giữa hoặc cuối thai kỳ có thể liên quan tiền sản giật, băng huyết sau sinh và triệu chứng thích nghi kém ở trẻ sơ sinh.[1][2]
Venlafaxine và ODV đi vào sữa mẹ. Khi người mẹ cần điều trị, trẻ bú mẹ nên được theo dõi về buồn ngủ, bú và tăng cân, đặc biệt nếu là trẻ sơ sinh hoặc sinh non.[1][5]
Không tự ngừng thuốc trong thai kỳ hoặc thời kỳ cho con bú.

