Venlafaxine

Venlafaxine là thuốc chống trầm cảm kê đơn thuộc nhóm ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine, thường viết tắt là SNRI. Dạng giải phóng kéo dài được nhãn Hoa Kỳ phê duyệt cho người lớn mắc rối loạn trầm cảm chủ yếu, rối loạn lo âu lan tỏa, rối loạn lo âu xã hội hoặc rối loạn hoảng sợ.[1][2]

Thuốc có thể gây buồn nôn, buồn ngủ, khô miệng, tăng tiết mồ hôi, táo bón, giảm thèm ăn và rối loạn chức năng tình dục. Những nguy cơ quan trọng gồm ý nghĩ hoặc hành vi tự sát ở người trẻ tuổi, hội chứng serotonin, tăng huyết áp, chảy máu, hạ natri máu, co giật và triệu chứng ngừng thuốc.[1]

Venlafaxine không nên được bắt đầu, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng đột ngột nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ. NICE lưu ý venlafaxine có khả năng gây triệu chứng cai hoặc ngừng thuốc cao hơn một số thuốc chống trầm cảm khác.[4]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Venlafaxine là thuốc SNRI, tác động lên serotonin và norepinephrine.
  • Thường dùng trong trầm cảm hoặc một số rối loạn lo âu theo đánh giá chuyên môn.
  • Không tự ngừng đột ngột; cần giảm thuốc theo hướng dẫn nếu phải dừng.
  • Có thể gây buồn nôn, mất ngủ, tăng huyết áp, vã mồ hôi hoặc hội chứng serotonin.
  • Báo bác sĩ về bệnh tim mạch, thuốc serotonergic, thuốc chống đông, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Venlafaxine là gì?

Venlafaxine là thuốc chống trầm cảm SNRI. Thuốc làm tăng hoạt tính serotonin và norepinephrine trong hệ thần kinh trung ương bằng cách ức chế quá trình tái hấp thu các chất dẫn truyền thần kinh này.[1][2]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Venlafaxine

CAS 93413-69-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Venlafaxine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Venlafaxine

Tên IUPAC

1-[2-(dimethylamino)-1-(4-methoxyphenyl)ethyl]cyclohexan-1-ol

Tên khác / tên đồng nghĩa

Venlafaxine hydrochloride; venlafaxine HCl. Chất chuyển hóa có hoạt tính chính là O-desmethylvenlafaxine, viết tắt là ODV và còn được gọi là desvenlafaxine.[1][2]

Tên Latinh / tên dược điển

Venlafaxinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

93413-69-5

UNII

GRZ5RCB1QG

PubChem CID

5656

RxNorm CUI

39786

Dược động học của Venlafaxine

Venlafaxine được hấp thu tốt nhưng trải qua chuyển hóa bước đầu đáng kể. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu thành ODV có hoạt tính. Nồng độ ổn định của venlafaxine và ODV thường đạt trong khoảng ba ngày; dược động học tuyến tính trong khoảng liều 75–450 mg/ngày được nghiên cứu.[1][2]

Dạng giải phóng kéo dài làm chậm tốc độ hấp thu nhưng có tổng mức phơi nhiễm venlafaxine và ODV tương tự dạng giải phóng tức thì khi dùng cùng tổng liều hằng ngày.[2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Với viên nang Effexor XR 150 mg, thời gian đạt nồng độ đỉnh trung bình khoảng 5,5 giờ đối với venlafaxine và 9 giờ đối với ODV. Với viên giải phóng tức thì dùng hai lần mỗi ngày, các giá trị tương ứng khoảng 2 và 3 giờ.[2]

Thức ăn không làm thay đổi sinh khả dụng của venlafaxine hoặc ODV, nhưng nhãn dạng giải phóng kéo dài vẫn hướng dẫn dùng thuốc cùng thức ăn.[1][2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của venlafaxine khoảng 45%, chủ yếu do chuyển hóa bước đầu. Ít nhất 92% liều uống được hấp thu qua đường tiêu hóa.[1][2]

Giai đoạn II: Phân bố

Venlafaxine gắn protein huyết tương khoảng 27% và ODV khoảng 30%. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 7,5 ± 3,7 L/kg đối với venlafaxine và 5,7 ± 1,8 L/kg đối với ODV.[1][2]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Venlafaxine được chuyển hóa mạnh ở gan, chủ yếu thành ODV có hoạt tính. CYP2D6 xúc tác con đường tạo ODV. Các chất chuyển hóa khác gồm N-desmethylvenlafaxine, N,O-didesmethylvenlafaxine và các chất chuyển hóa phụ.[1][2]

Người chuyển hóa CYP2D6 kém có xu hướng tăng nồng độ venlafaxine và giảm nồng độ ODV. Tổng mức phơi nhiễm của venlafaxine cộng ODV thường ít thay đổi hơn so với mức của từng chất riêng lẻ.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 87% liều venlafaxine được thu hồi trong nước tiểu trong vòng 48 giờ, gồm khoảng 5% venlafaxine không đổi, 29% ODV không liên hợp, 26% ODV liên hợp và 27% các chất chuyển hóa không hoạt tính khác.[1][2]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải biểu kiến trung bình khoảng 5 ± 2 giờ đối với venlafaxine và 11 ± 2 giờ đối với ODV.[1][2]

Thời gian bán thải có thể kéo dài đáng kể ở người suy gan, suy thận nặng hoặc đang thẩm tách máu.[1][7]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến trung bình ở trạng thái ổn định khoảng 1,3 ± 0,6 L/giờ/kg đối với venlafaxine và 0,4 ± 0,2 L/giờ/kg đối với ODV.[1][2]

Suy gan và suy thận làm giảm độ thanh thải, kéo dài thời gian bán thải và có thể làm tăng phơi nhiễm thuốc.[1][7]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học gồm:

  • Kiểu hình hoặc thuốc ức chế CYP2D6 có thể làm tăng venlafaxine và giảm ODV.
  • Thuốc ức chế CYP3A có thể làm tăng mức phơi nhiễm venlafaxine và ODV.
  • Suy gan làm giảm chuyển hóa và cần giảm liều.
  • Suy thận làm giảm thải trừ venlafaxine và ODV.
  • Tuổi cao đơn thuần không làm thay đổi đáng kể dược động học, nhưng chức năng gan và thận giảm theo tuổi có thể ảnh hưởng liều.
  • Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng.[1][2]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Venlafaxine

Venlafaxine và chất chuyển hóa ODV là các chất ức chế chọn lọc quá trình tái hấp thu serotonin và norepinephrine, đồng thời ức chế yếu quá trình tái hấp thu dopamine. Venlafaxine không phải là thuốc ức chế monoamine oxidase.[2]

Theo hệ thống ATC, thuốc thuộc mã N06AX16 trong phân nhóm các thuốc chống trầm cảm khác.[3]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác tạo hiệu quả trong trầm cảm và các rối loạn lo âu chưa được xác định đầy đủ. Tác dụng được cho là liên quan đến việc ức chế tái hấp thu serotonin và norepinephrine, từ đó tăng dẫn truyền hai monoamine này trong hệ thần kinh trung ương.[1][2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Venlafaxine và ODV không có ái lực đáng kể với thụ thể muscarinic, histamine H1 hoặc alpha-1 adrenergic trong thử nghiệm in vitro. Đặc điểm này khác với một số thuốc chống trầm cảm có tác dụng kháng cholinergic hoặc an thần mạnh hơn.[2]

Trong nghiên cứu QT chuyên biệt ở người khỏe mạnh, venlafaxine 450 mg không gây kéo dài QT đáng kể theo tiêu chí nghiên cứu. Tuy nhiên, kéo dài QT, QRS và loạn nhịp đã được báo cáo trong quá liều; kết quả ở liều điều trị không loại trừ nguy cơ ở người có bệnh tim hoặc tương tác thuốc.[2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Venlafaxine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Venlafaxine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Venlafaxine

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Zolmitriptan

Phối hợp zolmitriptan với SNRI có thể hiếm gặp gây hội chứng serotonin, một biến cố có thể đe dọa tính mạng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do tăng hoạt tính serotonergic trung ương và ngoại vi.

Ảnh hưởng:

Có thể gây thay đổi trạng thái tâm thần, bất ổn thần kinh tự chủ, tăng thân nhiệt, run, tăng phản xạ/clonus và triệu chứng tiêu hóa; dữ liệu quan sát cho thấy nguy cơ tuyệt đối thấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Nếu phối hợp có chỉ định, theo dõi chặt khi bắt đầu, tăng liều hoặc thêm thuốc serotonergic; ngừng và đánh giá khẩn nếu xuất hiện hội chứng serotonin.

Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, nhịp tim/huyết áp, vã mồ hôi, run, tăng phản xạ, clonus, cứng cơ và triệu chứng tiêu hóa.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[UK SmPC] | Zomig Tablets 2.5 mg | Sections 4.3–4.5 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1372/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[PubMed] | The FDA alert on serotonin syndrome with combined use of SSRIs or SNRIs and triptans: analysis of the 29 case reports; PMID 18092054 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18092054/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
[PMC/JAMA Neurology] | Association of coprescription of triptans and SSRI/SNRI antidepressants with serotonin syndrome; PMID 29482205 | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5885255/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Venlafaxine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *