Trifluridine

Trifluridine là chất tương tự nucleoside pyrimidine có hai bối cảnh sử dụng khác nhau. Dạng dung dịch nhỏ mắt 1% là thuốc kháng virus tại chỗ, được chỉ định theo nhãn Hoa Kỳ để điều trị viêm kết–giác mạc nguyên phát và viêm giác mạc biểu mô tái phát do herpes simplex virus type 1 hoặc type 2. Trong ung thư, trifluridine không được dùng đường uống đơn độc mà được phối hợp với tipiracil; tipiracil hạn chế sự phân hủy trifluridine, giúp tăng nồng độ thuốc trong máu. Phối hợp này được dùng trong một số trường hợp ung thư đại trực tràng di căn và ung thư dạ dày hoặc vùng nối dạ dày–thực quản di căn đã điều trị trước đó. Hai dạng thuốc có liều, độc tính, cách theo dõi và điều kiện bảo quản hoàn toàn khác nhau. Trifluridine phải được sử dụng theo chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ; người bệnh không nên tự dùng thuốc nhỏ mắt, tự áp dụng phác đồ ung thư hoặc tự điều chỉnh liều. [1][2][3]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Trifluridine là thuốc kháng virus nucleoside, thường dùng dạng nhỏ mắt trong bệnh herpes ở mắt.
  • Hoạt chất liên quan đến viêm giác mạc do herpes simplex khi bác sĩ chuyên khoa mắt chẩn đoán.
  • Cần dùng theo đơn, không tự dùng cho đỏ mắt vì nguyên nhân đỏ mắt có thể rất khác nhau.
  • Có thể gây xót mắt, kích ứng, phù mi mắt hoặc chậm lành biểu mô giác mạc khi dùng không phù hợp.
  • Báo bác sĩ ngay nếu đau mắt tăng, giảm thị lực, nhạy sáng, dùng kính áp tròng hoặc đang dùng steroid mắt.

Hoạt chất Trifluridine là gì?

Trifluridine là chất tương tự thymidine được fluor hóa. Khi dùng nhỏ mắt, thuốc có hoạt tính chống herpesvirus. Khi được phosphoryl hóa trong tế bào ung thư và gắn vào DNA, trifluridine làm rối loạn chức năng DNA và hạn chế sự tăng sinh tế bào; đường uống cần phối hợp tipiracil để giảm phân hủy thuốc. [1][2][3]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Trifluridine

CAS 70-00-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Trifluridine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Trifluridine

Tên IUPAC

1-[(2R,4S,5R)-4-hydroxy-5-(hydroxymethyl)oxolan-2-yl]-5-(trifluoromethyl)pyrimidine-2,4-dione

Tên hóa học khác

5-Trifluoromethyl-2'-deoxyuridine | 2'-deoxy-5-(trifluoromethyl)uridine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Trifluorothymidine; α,α,α-trifluorothymidine; 2’-deoxy-5-(trifluoromethyl)uridine; F3TdR; F3T; FTD. [1][2]

Tên viết tắt

FTD | TFT

Tên Latinh / tên dược điển

Trifluridinum

Tên USAN

trifluridine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

70-00-8

UNII

RMW9V5RW38

PubChem CID

6256

RxNorm CUI

10803

Dược động học của Trifluridine

Dược động học phụ thuộc đường dùng:

  • Nhỏ mắt: trifluridine xuyên qua giác mạc nguyên vẹn; tổn thương biểu mô giác mạc hoặc viêm nhu mô, màng bồ đào có thể làm tăng sự xâm nhập vào thủy dịch. Dữ liệu định lượng về phơi nhiễm toàn thân sau nhỏ mắt còn hạn chế trong nhãn. [1]
  • Uống cùng tipiracil: trifluridine đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2 giờ, gắn protein huyết tương trên 96%, chuyển hóa chủ yếu bởi thymidine phosphorylase thành FTY không hoạt tính và thải trừ phần lớn dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu. [2][3]

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều uống trifluridine/tipiracil 35 mg/m² ở người bệnh ung thư, Tmax trung bình của trifluridine khoảng 2 giờ. Bữa ăn nhiều chất béo, nhiều năng lượng làm giảm Cmax của trifluridine khoảng 40% nhưng không làm thay đổi đáng kể AUC của trifluridine; thuốc vẫn được dùng cùng hoặc ngay sau bữa ăn theo nhãn. [2][3]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của trifluridine trong phối hợp uống chưa được trình bày dưới dạng một tỷ lệ cụ thể trong các nhãn đối chiếu. EMA ghi nhận ít nhất 57% liều trifluridine đánh dấu phóng xạ được hấp thu sau khi uống Lonsurf. Tipiracil làm tăng AUC trifluridine khoảng 37 lần và Cmax khoảng 22 lần so với cùng liều trifluridine uống đơn độc. [2][3]

Giai đoạn II: Phân bố

Trifluridine gắn chủ yếu với albumin huyết thanh; tỷ lệ gắn protein huyết tương in vitro trên 96%. Thể tích phân bố biểu kiến sau một liều Lonsurf được EMA ghi nhận khoảng 21 L đối với trifluridine. Dạng nhỏ mắt có thể xuyên giác mạc và vào thủy dịch, đặc biệt khi tính toàn vẹn của giác mạc suy giảm. [1][2][3]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Trifluridine không được chuyển hóa chủ yếu qua hệ cytochrome P450. Thuốc bị thymidine phosphorylase chuyển hóa thành 5-(trifluoromethyl)uracil, còn gọi là FTY, là chất chuyển hóa không hoạt tính. Một phần được bài tiết dưới dạng các đồng phân glucuronide; các chất chuyển hóa khác chỉ được phát hiện ở mức thấp hoặc vết. [2][3]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều uống Lonsurf có trifluridine đánh dấu phóng xạ, khoảng 60% tổng hoạt tính phóng xạ được thu hồi. Khoảng 55% liều được thải qua nước tiểu chủ yếu dưới dạng FTY và các glucuronide trong 24 giờ; trifluridine không đổi chiếm dưới 3% liều thu hồi trong nước tiểu và phân. [2][3]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải
  • Phối hợp uống: thời gian bán thải trung bình của trifluridine khoảng 1,4 giờ sau liều đầu và khoảng 2,1 giờ ở trạng thái dùng nhiều liều. [2][3]
  • Nhãn dung dịch nhỏ mắt đề cập thời gian bán thải toàn thân rất ngắn, khoảng 12 phút, trong phần đánh giá nguy cơ khi cho con bú. [1]
CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải đường uống biểu kiến của trifluridine trong phối hợp Lonsurf được EMA ghi nhận khoảng 10,5 L/giờ sau một liều 35 mg/m². Độ thanh thải riêng đối với dạng nhỏ mắt. [3]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Tipiracil ức chế thymidine phosphorylase, làm tăng rõ rệt phơi nhiễm trifluridine đường uống.
  • Thức ăn làm giảm Cmax nhưng không làm thay đổi đáng kể AUC trifluridine.
  • Suy thận vừa làm tăng AUC trifluridine khoảng 56%; suy thận nặng làm tăng AUC đã chuẩn hóa theo liều khoảng 140% so với chức năng thận bình thường.
  • Tuổi, giới và chủng tộc được đánh giá không gây ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến dược động học trong phân tích quần thể.
  • Tổn thương giác mạc hoặc viêm nội nhãn có thể làm tăng sự xâm nhập của thuốc nhỏ mắt vào thủy dịch. [1][2]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Trifluridine

  • Nhãn khoa: thuốc kháng virus tại chỗ, nhóm nucleoside và nucleotide, không bao gồm chất ức chế men phiên mã ngược; mã ATC S01AD02. [4]
  • Ung thư: chất chống chuyển hóa tương tự nucleoside thymidine, dùng cùng chất ức chế thymidine phosphorylase tipiracil; mã phối hợp L01BC59. [3][5]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong nhiễm herpes ở mắt, trifluridine can thiệp vào quá trình tổng hợp DNA, dù nhãn thuốc cho biết cơ chế kháng virus đầy đủ chưa được xác định hoàn toàn. Trong tế bào ung thư, trifluridine được thymidine kinase phosphoryl hóa, chuyển thành cơ chất deoxyribonucleic acid và gắn trực tiếp vào DNA, làm rối loạn chức năng DNA và ngăn tế bào tăng sinh. Tipiracil ức chế thymidine phosphorylase, hạn chế chuyển hóa bước đầu và tăng phơi nhiễm trifluridine. [1][2][3]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trifluridine có hoạt tính in vitro và in vivo đối với HSV-1, HSV-2 và vacciniavirus; một số chủng adenovirus bị ức chế in vitro nhưng hiệu quả lâm sàng đối với nhiễm adenovirus ở mắt chưa được xác lập bằng thử nghiệm đối chứng tốt. Phối hợp trifluridine/tipiracil có hoạt tính chống tăng sinh nhờ lượng trifluridine được gắn vào DNA. Ở liều khuyến cáo, Lonsurf không cho thấy ảnh hưởng lớn hoặc có ý nghĩa lâm sàng lên khoảng QT/QTc trong nghiên cứu chuyên biệt. [1][2][3]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Trifluridine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Trifluridine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Trifluridine

Trifluridine/tipiracil không cho thấy ức chế hoặc cảm ứng có ý nghĩa đối với các isoenzyme CYP trong nghiên cứu in vitro. EMA lưu ý:

  • Trifluridine là cơ chất của các chất vận chuyển nucleoside CNT1, ENT1 và ENT2; cần thận trọng với thuốc ảnh hưởng các chất vận chuyển này.
  • Tipiracil là cơ chất của OCT2 và MATE1; chất ức chế OCT2 hoặc MATE1 có thể làm tăng nồng độ tipiracil.
  • Các thuốc là cơ chất của thymidine kinase, ví dụ zidovudine, có thể cạnh tranh quá trình hoạt hóa với trifluridine; cần theo dõi khả năng giảm hiệu quả thuốc kháng virus.
  • Hiệu quả của thuốc tránh thai nội tiết khi dùng cùng Lonsurf chưa được xác lập; EMA yêu cầu bổ sung biện pháp tránh thai hàng rào. [3]

Dữ liệu tương tác có ý nghĩa lâm sàng của dung dịch nhỏ mắt. Không tự phối hợp thuốc mà chưa trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Trifluridine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *