Quercetin

Quercetin là một flavonol thuộc nhóm flavonoid polyphenol, hiện diện tự nhiên trong nhiều loại thực vật và thực phẩm. Chất này có khả năng tham gia các phản ứng chống oxy hóa trong mô hình hóa học và tiền lâm sàng, đồng thời ảnh hưởng đến một số enzym, chất vận chuyển thuốc và đường truyền tín hiệu tế bào. Tuy nhiên, tác dụng quan sát trong ống nghiệm không đồng nghĩa quercetin đã được chứng minh điều trị bệnh ở người. Tại Hoa Kỳ, quercetin được sử dụng như thành phần thực phẩm và thực phẩm bổ sung, không phải thuốc được FDA phê duyệt để phòng hoặc chữa bệnh. Một thông báo GRAS của FDA liên quan đến việc dùng quercetin trong một số nhóm thực phẩm với mức tối đa 500 mg mỗi khẩu phần cũng không phải là phê duyệt về hiệu quả điều trị hoặc liều dùng hằng ngày. Khả năng hấp thu thay đổi đáng kể theo dạng hóa học và công thức sản phẩm. Người đang dùng thuốc, có bệnh thận, mang thai hoặc cho con bú cần trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi bổ sung.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Flavonol tự nhiên thuộc nhóm flavonoid polyphenol, phân bố trong nhiều loài thực vật.
  • Chưa có căn cứ từ các nguồn được đối chiếu để xem quercetin là thuốc được FDA phê duyệt điều trị bệnh.
  • FDA từng không phản đối kết luận GRAS của bên thông báo đối với một số mục đích sử dụng trong thực phẩm, tối đa 500 mg mỗi khẩu phần.
  • Nghiên cứu 500 hoặc 1.000 mg/ngày trong 12 tuần không làm giảm đáng kể nhiễm trùng hô hấp trên ở toàn bộ quần thể nghiên cứu.
  • Phụ thuộc vào dạng aglycone, glycoside, rutin, thực phẩm và công thức sản phẩm.
  • Liều 1.500 mg/ngày trong 7 ngày làm tăng nồng độ fexofenadine trong một nghiên cứu nhỏ, có thể liên quan P-glycoprotein.
  • Dữ liệu dài hạn còn hạn chế; độc tính thận đã xuất hiện với quercetin tiêm tĩnh mạch liều cao trong nghiên cứu pha I.
  • Không dùng thực phẩm bổ sung quercetin để thay thế thuốc hoặc phương pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định.

Hoạt chất Quercetin là gì?

Quercetin là một flavonol tự nhiên thuộc nhóm flavonoid polyphenol. Chất này có trong thực vật và có thể được sử dụng như thành phần thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung. Quercetin không phải vitamin thiết yếu và chưa được xác lập là thuốc điều trị bệnh trong các nguồn quản lý được đối chiếu.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Quercetin

CAS 117-39-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Quercetin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Quercetin

Tên IUPAC

2-(3,4-dihydroxyphenyl)-3,5,7-trihydroxychromen-4-one

Tên hóa học khác

4H-1-Benzopyran-4-one, 2-(3,4-dihydroxyphenyl)-3,5,7-trihydroxy- | Flavone, 3,3',4',5,7-pentahydroxy- | 3,3',4',5,7-Pentahydroxyflavone

Tên khác / tên đồng nghĩa

Quercetin aglycone; 3,3′,4′,5,7-pentahydroxyflavone. Một số dẫn xuất hoặc dạng liên quan gồm quercetin dihydrate, rutin — quercetin rutinoside — và isoquercetin — quercetin glucoside. Các chất này không hoàn toàn tương đương về hấp thu và dược động học.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

117-39-5

UNII

9IKM0I5T1E

PubChem CID

5280343

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Dược động học của Quercetin

Dược động học của quercetin thay đổi đáng kể theo cấu trúc hóa học, phần đường gắn với phân tử, nền thực phẩm và công thức sản phẩm. Sau khi hấp thu, quercetin trải qua chuyển hóa liên hợp mạnh; trong huyết tương chủ yếu phát hiện các dẫn xuất glucuronide và sulfate thay vì quercetin aglycone tự do.

Trong nghiên cứu chéo trên 16 người khỏe mạnh, quercetin aglycone đạt nồng độ đỉnh sớm hơn rutin, mặc dù AUC và Cmax trung bình của hai dạng có thể tương tự ở các liều đã khảo sát.

Giai đoạn I: Hấp thu

Trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh, thời gian đạt Cmax của quercetin aglycone lần lượt khoảng 1,9; 2,7 và 4,8 giờ ở ba mức liều tương đương 8, 20 và 50 mg. Với rutin, thời gian đạt đỉnh chậm hơn, khoảng 6,5; 7,4 và 7,5 giờ.

Kết quả cho thấy phần đường gắn với quercetin có thể ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ và độ biến thiên hấp thu. Không nên giả định hai sản phẩm ghi cùng hàm lượng quercetin sẽ tạo mức phơi nhiễm tương đương.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không có một giá trị sinh khả dụng duy nhất áp dụng cho tất cả dạng quercetin. Một nghiên cứu dùng quercetin đánh dấu phóng xạ ước tính mức hấp thu toàn phần sau đường uống khoảng 36,4–53,0%, nhưng con số này bao gồm quercetin và các sản phẩm chuyển hóa, không phản ánh sinh khả dụng của quercetin aglycone tự do.

Sinh khả dụng tương đối còn phụ thuộc vào dạng aglycone, glycoside, rutin, nguồn thực phẩm và công thức bào chế.

Giai đoạn II: Phân bố

Các thông số thể tích phân bố chuẩn hóa sau khi dùng quercetin đường uống ở liều bổ sung thông thường.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Quercetin được chuyển hóa rộng rãi sau hấp thu, chủ yếu qua các phản ứng liên hợp tạo glucuronide và sulfate; dạng aglycone tự do trong huyết tương thường chiếm tỷ lệ thấp. Rutin không được phát hiện nguyên vẹn trong huyết tương ở nghiên cứu dược động học được đối chiếu.

Một nghiên cứu dùng chất đánh dấu phóng xạ cho thấy carbon dioxide là sản phẩm chuyển hóa quan trọng, phản ánh quá trình phân giải sâu hơn của khung quercetin.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau liều quercetin đánh dấu phóng xạ đường uống, tỷ lệ hoạt tính phóng xạ thu hồi trong nước tiểu khoảng 3,3–5,7% và trong phân khoảng 1,6–4,6%. Một phần đáng kể được thải qua khí thở dưới dạng carbon dioxide sau chuyển hóa.

Các tỷ lệ này không thể dùng để suy luận trực tiếp mức thải trừ của mọi dạng quercetin trong thực phẩm bổ sung.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Nghiên cứu sử dụng quercetin đánh dấu phóng xạ ghi nhận thời gian bán thải sinh học của tổng hoạt tính phóng xạ khoảng 20–72 giờ. Giá trị này phản ánh tổng quercetin và các sản phẩm chuyển hóa, không phải thời gian bán thải riêng của quercetin aglycone.

Trong nghiên cứu tiêm tĩnh mạch pha I, thời gian bán thải pha phân bố và pha cuối trung vị lần lượt khoảng 6 phút và 43 phút; không được dùng các số liệu này để dự đoán dược động học của viên uống.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân chuẩn hóa của quercetin sau đường uống ở các sản phẩm bổ sung thông thường.

Trong nghiên cứu quercetin tiêm tĩnh mạch pha I, độ thanh thải trung vị ước tính khoảng 0,28 L/phút/m², nhưng thông số này thuộc đường tĩnh mạch, liều thử nghiệm ung thư và không được áp dụng cho thực phẩm bổ sung đường uống.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố đã được ghi nhận hoặc có khả năng ảnh hưởng gồm:

  • Dạng hóa học: aglycone, rutin và các glycoside có tốc độ hấp thu khác nhau.
  • Phần đường gắn với quercetin ảnh hưởng đến vị trí và cơ chế hấp thu.
  • Nền thực phẩm và công thức sản phẩm có thể làm thay đổi mức phơi nhiễm.
  • Thành phần chất béo trong bữa ăn có thể ảnh hưởng khả năng hòa tan và hấp thu.
  • Hệ vi sinh đường ruột có thể tham gia chuyển hóa một số glycoside.
  • Sự khác biệt giữa các cá thể có thể lớn, đặc biệt với rutin.

Chưa có đủ dữ liệu để xây dựng khuyến cáo điều chỉnh liều theo tuổi, giới tính, chức năng gan hoặc chức năng thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Quercetin

Về phân loại hóa học, quercetin là flavonol có năm nhóm hydroxyl. Về sinh học, đây là hợp chất có hoạt tính oxy hóa–khử và có khả năng tương tác với nhiều enzym, thụ thể hoặc chất vận chuyển trong các mô hình tiền lâm sàng.

Không nên xếp quercetin vào nhóm thuốc chống viêm, kháng histamine, chống ung thư hoặc kháng virus đã được chứng minh chỉ dựa trên dữ liệu trong ống nghiệm.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong các mô hình hóa học và tiền lâm sàng, các nhóm hydroxyl của quercetin có thể cho electron hoặc hydro, tạo phức với một số ion kim loại và ảnh hưởng đến phản ứng tạo gốc tự do. Quercetin cũng được nghiên cứu về tác động lên kinase, enzym chuyển hóa, chất vận chuyển màng và các đường truyền tín hiệu liên quan viêm hoặc stress oxy hóa.

Tuy nhiên, quercetin được chuyển hóa mạnh sau khi uống nên nồng độ và dạng phân tử trong cơ thể khác đáng kể so với quercetin aglycone được dùng trong nhiều thí nghiệm tế bào. Ý nghĩa điều trị của các cơ chế tiền lâm sàng chưa được xác lập đầy đủ ở người.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Chưa có chỉ dấu dược lực học, ngưỡng nồng độ điều trị hoặc mối quan hệ liều–đáp ứng được cơ quan quản lý xác lập cho một chỉ định điều trị bằng quercetin.

Một nghiên cứu quercetin tiêm tĩnh mạch ghi nhận sự ức chế phosphoryl hóa tyrosine ở tế bào lympho, nhưng đây là nghiên cứu pha I nhỏ trên người bệnh ung thư, không chứng minh hiệu quả điều trị và không áp dụng cho thực phẩm bổ sung đường uống.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Quercetin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Quercetin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Quercetin

Một nghiên cứu trên 12 người khỏe mạnh cho dùng quercetin 500 mg ba lần mỗi ngày trong 7 ngày. Quercetin làm giảm độ thanh thải đường uống của fexofenadine khoảng 37% và làm tăng nồng độ thuốc trong huyết tương, có thể do ức chế dòng thải qua P-glycoprotein.

Điều này cho thấy quercetin liều cao có khả năng thay đổi dược động học của một số thuốc. Mức độ tương tác với thuốc khác chưa được xác lập đầy đủ.

Cần thận trọng khi phối hợp với:

  • Thuốc là cơ chất của P-glycoprotein.
  • Thuốc có khoảng điều trị hẹp.
  • Thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu.
  • Thuốc hạ huyết áp.
  • Thuốc điều trị đái tháo đường.
  • Thuốc chống ung thư hoặc thuốc ức chế miễn dịch.
  • Các sản phẩm bổ sung có tác dụng tương tự.

Phần lớn tương tác ngoài fexofenadine mới dựa trên nghiên cứu trong ống nghiệm, động vật hoặc dữ liệu hạn chế; không tự kết luận mức độ tương tác cho từng thuốc.

Thắc mắc về hoạt chất Quercetin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *