Penicillin V

Penicillin V, còn gọi là phenoxymethylpenicillin, là kháng sinh beta-lactam thuộc nhóm penicillin nhạy với beta-lactamase. Thuốc bền hơn penicillin G trong môi trường acid nên có thể sử dụng bằng đường uống. Penicillin V tiêu diệt vi khuẩn đang phát triển bằng cách gắn với các protein liên kết penicillin và cản trở giai đoạn cuối của quá trình tổng hợp thành tế bào.[1][2] Thuốc được dùng cho một số nhiễm khuẩn nhẹ đến trung bình do vi khuẩn còn nhạy cảm; CDC khuyến nghị Penicillin V là một lựa chọn hàng đầu đối với viêm họng do liên cầu nhóm A đã được xác nhận.[4] Thuốc không có tác dụng với cảm lạnh, cúm hoặc các bệnh do virus và không phù hợp để xử trí nhiễm khuẩn nặng cần nồng độ kháng sinh ổn định.[1][2] Phản ứng cần đặc biệt lưu ý là dị ứng penicillin, bao gồm phản vệ có thể đe dọa tính mạng.[1][2]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Penicillin V là kháng sinh nhóm penicillin, tác động lên vi khuẩn nhạy cảm.
  • Thường liên quan điều trị một số nhiễm khuẩn hô hấp, da hoặc dự phòng thấp tim theo chỉ định.
  • Dùng đủ và đúng hướng dẫn; không tự dùng kháng sinh cho bệnh do virus.
  • Dị ứng penicillin có thể nghiêm trọng và cần được khai báo trước khi dùng.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ về tiền sử dị ứng, bệnh thận, thuốc đang dùng, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Penicillin V là gì?

Penicillin V là kháng sinh penicillin đường uống, có tác dụng diệt các vi khuẩn đang nhân lên và còn nhạy cảm với thuốc. Hoạt chất bền với acid dạ dày hơn penicillin G nhưng vẫn có phổ kháng khuẩn hẹp và bị bất hoạt bởi penicillinase.[1][2]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Penicillin V

INN Phenoxymethylpenicillin

CAS 87-08-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Penicillin V

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Phenoxymethylpenicillin

Tên IUPAC

(2S,5R,6R)-3,3-dimethyl-7-oxo-6-[(2-phenoxyacetyl)amino]-4-thia-1-azabicyclo[3.2.0]heptane-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Penicillin VK; penicillin V potassium; phenoxymethylpenicillin potassium; phenoxymethyl penicillin; PcV. Dạng thuốc thường sử dụng là muối kali của Penicillin V.[1][8]

Tên viết tắt

PNV

Tên Latinh / tên dược điển

Phenoxymethylpenicillinum

Tên USAN

penicillin V

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

87-08-1

UNII

Z61I075U2W

PubChem CID

6869

RxNorm CUI

7984

Dược động học của Penicillin V

Penicillin V được hấp thu nhanh nhưng không hoàn toàn qua đường tiêu hóa. Hấp thu thường tốt hơn khi uống lúc đói. Sau liều 500 mg, nồng độ đỉnh trong huyết tương được ghi nhận sau khoảng 30–60 phút ở SmPC được tra cứu. Thuốc gắn với protein huyết tương khoảng 50–80%, phân bố rộng và được đào thải nhanh chủ yếu qua thận. Thời gian bán thải sinh học khoảng 30 phút nhưng có thể kéo dài đến khoảng 4 giờ ở người suy thận.[1][2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Thuốc bền với acid dạ dày và được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Thức ăn có thể làm giảm nhẹ mức hấp thu; SmPC khuyến nghị uống ít nhất 30 phút trước hoặc 2 giờ sau bữa ăn. Hấp thu có thể giảm ở người mắc bệnh celiac hoặc bệnh đường tiêu hóa gây nôn, tiêu chảy hay tăng nhu động ruột.[1][2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Hấp thu đường uống không hoàn toàn. DailyMed cho biết lượng thuốc thu hồi trong nước tiểu gợi ý khoảng 25% liều uống được hấp thu, trong khi SmPC mô tả sự hấp thu nhanh nhưng không hoàn toàn.[1][2] Một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối áp dụng cho mọi dạng bào chế và điều kiện sử dụng.

Giai đoạn II: Phân bố

Penicillin V gắn với protein huyết tương khoảng 50–80%. Thuốc phân bố đến nhiều mô và dịch cơ thể, bao gồm dịch màng phổi và dịch cổ trướng; khả năng vào dịch não tủy tăng khi màng não bị viêm. Thuốc đi qua nhau thai và một lượng nhỏ có thể xuất hiện trong sữa mẹ.[1][2][6]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Một phần Penicillin V được chuyển hóa tại gan. Các chất chuyển hóa đã được xác định gồm acid penicilloic.[2]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc dưới dạng không đổi và các chất chuyển hóa được đào thải nhanh chủ yếu qua nước tiểu; một lượng rất nhỏ được bài tiết qua mật. Ở trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và người suy thận, quá trình thải trừ chậm hơn.[1][2]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải sinh học khoảng 30 phút ở người có chức năng thận bình thường và có thể tăng đến khoảng 4 giờ khi suy thận.[2]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng dược động học gồm thức ăn, bệnh celiac, nôn hoặc tiêu chảy kéo dài, tăng nhu động ruột, tuổi sơ sinh và suy giảm chức năng thận. Probenecid làm giảm thải trừ qua thận, từ đó làm tăng và kéo dài nồng độ Penicillin V trong huyết tương.[1][2]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Penicillin V

Penicillin V thuộc nhóm kháng sinh beta-lactam nhạy beta-lactamase. Thuốc có hoạt tính đối với một số liên cầu, phế cầu và các chủng tụ cầu không sản xuất penicillinase. Nhiều chủng tụ cầu sản xuất penicillinase nên kháng Penicillin V; mức độ nhạy cảm của các vi khuẩn khác có thể thay đổi theo khu vực và thời gian.[1][2]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Penicillin V gắn với các protein liên kết penicillin nằm trong màng tế bào vi khuẩn. Sự gắn kết này ức chế giai đoạn cuối của quá trình tổng hợp và liên kết chéo peptidoglycan, làm suy yếu thành tế bào và dẫn đến ly giải vi khuẩn đang phát triển.[1][2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Penicillin V có tác dụng diệt khuẩn phụ thuộc thời gian. Chỉ số dược động học–dược lực học quan trọng là khoảng thời gian nồng độ thuốc tự do duy trì cao hơn nồng độ ức chế tối thiểu của vi khuẩn, thường ký hiệu là T>MIC.[2] Thuốc không hoạt động đối với vi khuẩn sản xuất penicillinase và không có tác dụng với virus.[1][2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Penicillin V

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Penicillin V

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Penicillin V

Các tương tác cần lưu ý gồm:

  • Probenecid và sulfinpyrazone làm giảm bài tiết Penicillin V qua thận, làm tăng và kéo dài nồng độ thuốc.[2]
  • Penicillin có thể làm giảm thải trừ methotrexate, làm tăng nguy cơ độc tính; cần theo dõi phù hợp.[2]
  • Thuốc kháng sinh có thể làm giảm hiệu quả của vaccine thương hàn sống đường uống.[2]
  • INR có thể thay đổi khi dùng cùng warfarin hoặc các thuốc chống đông coumarin; cần theo dõi ở người có nguy cơ.[2]
  • Neomycin và guar gum có thể làm giảm hấp thu Penicillin V.[2]
  • SmPC cảnh báo việc phối hợp với kháng sinh kìm khuẩn như tetracyclin hoặc chloramphenicol có thể đối kháng tác dụng trong một số tình huống.[2]
  • Một số chế phẩm muối kali cung cấp lượng kali đáng kể; cần thận trọng khi dùng liều cao cùng thuốc lợi tiểu giữ kali hoặc sản phẩm bổ sung kali.[2]

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc và sản phẩm đang sử dụng cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Penicillin V

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *