Osilodrostat

Osilodrostat là thuốc uống ức chế tổng hợp cortisol bằng cách chẹn enzym 11-beta-hydroxylase, còn gọi là CYP11B1, ở tuyến thượng thận.[1] Theo nhãn Hoa Kỳ cập nhật năm 2025, thuốc được chỉ định điều trị tăng cortisol nội sinh ở người lớn mắc hội chứng Cushing khi phẫu thuật không phải lựa chọn hoặc không chữa khỏi bệnh.[1] Tại Liên minh châu Âu, Isturisa được cấp phép điều trị hội chứng Cushing nội sinh ở người lớn.[2] Phần lớn dữ liệu thử nghiệm pha III ban đầu được thu thập ở người mắc bệnh Cushing do tuyến yên, mặc dù phạm vi chỉ định quản lý hiện nay rộng hơn.[5][6] Osilodrostat có thể làm cortisol giảm quá mức, gây hội chứng cai cortisol hoặc suy thượng thận đe dọa tính mạng. Thuốc cũng có thể kéo dài QT, gây hạ kali, tăng huyết áp, phù và tăng androgen.[1][2] Việc khởi trị, chỉnh liều và ngừng thuốc phải do bác sĩ chuyên khoa thực hiện dựa trên xét nghiệm cortisol cùng biểu hiện lâm sàng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Osilodrostat ức chế enzym tham gia bước cuối của quá trình tổng hợp cortisol.
  • Hoạt chất này liên quan đến điều trị bệnh Cushing khi phẫu thuật không phù hợp hoặc chưa đủ kiểm soát.
  • Cần dùng dưới sự theo dõi của bác sĩ nội tiết, không tự điều chỉnh thuốc.
  • Cảnh báo gồm suy thượng thận, rối loạn điện giải, tăng tiền chất androgen và kéo dài QT.
  • Báo bác sĩ về bệnh tim, rối loạn nhịp, thuốc đang dùng, thai kỳ hoặc triệu chứng mệt lả bất thường.

Hoạt chất Osilodrostat là gì?

Osilodrostat là thuốc uống làm giảm sản xuất cortisol tại tuyến thượng thận. Thuốc không loại bỏ nguyên nhân gây hội chứng Cushing, chẳng hạn u tuyến yên hoặc u tuyến thượng thận, mà kiểm soát tình trạng tăng cortisol bằng cách ức chế một bước cuối trong quá trình tổng hợp hormon.[1][4]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Osilodrostat

CAS 928134-65-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Osilodrostat

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Osilodrostat

Tên IUPAC

4-[(5R)-6,7-dihydro-5H-pyrrolo[1,2-c]imidazol-5-yl]-3-fluorobenzonitrile

Tên hóa học khác

Benzonitrile, 4-((5R)-6,7-dihydro-5H-pyrrolo(1,2-c)imidazol-5-yl)-3-fluoro- | (R)-4-(6,7-Dihydro-5H-pyrrolo[1,2-c]imidazol-5-yl)-3-fluorobenzonitrile

Tên khác / tên đồng nghĩa

Osilodrostat phosphate là dạng muối dùng trong chế phẩm. Mỗi hàm lượng thuốc được biểu thị theo lượng osilodrostat tương đương. Isturisa là tên biệt dược, không phải tên hoạt chất khác.[1][2]

Tên Latinh / tên dược điển

Osilodrostatum

Tên USAN

osilodrostat

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

928134-65-0

UNII

5YL4IQ1078

PubChem CID

44139752

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Dược động học của Osilodrostat

Osilodrostat được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1 giờ. Thuốc có thể tích phân bố biểu kiến khoảng 100 lít, liên kết protein huyết tương thấp và được chuyển hóa qua nhiều enzym CYP cùng enzym glucuronosyltransferase. Phần lớn hoạt tính phóng xạ của liều dùng được thu hồi trong nước tiểu, nhưng chỉ một tỷ lệ nhỏ là thuốc không đổi. Thời gian bán thải khoảng 4 giờ.[1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Thời gian đạt nồng độ tối đa khoảng 1 giờ. Bữa ăn giàu chất béo làm giảm AUC khoảng 11%, giảm Cmax khoảng 21% và làm Tmax chậm từ khoảng 1 giờ thành 2,5 giờ; thay đổi này không được xem là có ý nghĩa lâm sàng. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.[1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn hiện hành không công bố giá trị sinh khả dụng tuyệt đối của osilodrostat. Sinh khả dụng tương đối ở người châu Á cao hơn khoảng 20% so với người không phải châu Á theo nhãn Hoa Kỳ; nhãn đánh giá khác biệt này không có ý nghĩa lâm sàng, trong khi SmPC châu Âu vẫn khuyến nghị liều khởi đầu thấp hơn cho người có nguồn gốc châu Á.[1][2]

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến trung vị khoảng 100 lít. Tỷ lệ liên kết protein huyết tương khoảng 36,4%; tỷ lệ nồng độ trong máu so với huyết tương khoảng 0,85.[1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Osilodrostat được chuyển hóa qua nhiều enzym, gồm CYP3A4, CYP2B6, CYP2D6 và các UDP-glucuronosyltransferase. Không enzym đơn lẻ nào đóng góp quá 25% tổng độ thanh thải; các chất chuyển hóa không được dự kiến đóng góp đáng kể vào tác dụng dược lý.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 90,6% hoạt tính phóng xạ của liều dùng được thu hồi trong nước tiểu và khoảng 1,58% trong phân. Khoảng 5,2% liều được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng osilodrostat không đổi, cho thấy chuyển hóa là con đường thanh thải chủ yếu.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ của osilodrostat khoảng 4 giờ. Tác dụng ức chế cortisol có thể kéo dài lâu hơn thời gian bán thải và có thể tiếp tục sau khi giảm liều hoặc ngừng thuốc.[1][2]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Nhãn hiện hành không công bố giá trị độ thanh thải biểu kiến tuyệt đối. Chuyển hóa qua nhiều enzym là con đường thanh thải chính; bài tiết thuốc không đổi qua nước tiểu chỉ chiếm khoảng 5,2% liều.[1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Tuổi và giới không ảnh hưởng đáng kể đến mức phơi nhiễm ở người trưởng thành.[1]
  • Sinh khả dụng tương đối ở người châu Á cao hơn khoảng 20% so với người không phải châu Á.[1]
  • Suy thận, kể cả suy thận giai đoạn cuối, không làm thay đổi dược động học ở mức có ý nghĩa lâm sàng.[1]
  • AUC tăng khoảng 44% ở suy gan vừa và khoảng 166% ở suy gan nặng so với chức năng gan bình thường.[1]
  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ osilodrostat.[1]
  • Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4 hoặc CYP2B6 có thể làm giảm nồng độ và hiệu quả của thuốc.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Osilodrostat

Osilodrostat thuộc nhóm thuốc ức chế steroidogenesis tuyến thượng thận. Thuốc tác động chủ yếu lên CYP11B1, khác với thuốc tác động lên tuyến yên, thuốc đối kháng thụ thể glucocorticoid hoặc phương pháp phẫu thuật loại bỏ khối u gây bệnh.[1][4]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Osilodrostat ức chế 11-beta-hydroxylase, còn gọi là CYP11B1, enzym xúc tác bước cuối trong quá trình tổng hợp cortisol tại tuyến thượng thận. Việc ức chế CYP11B1 làm giảm cortisol nhưng đồng thời có thể làm tăng 11-deoxycortisol, ACTH, các tiền chất có hoạt tính mineralocorticoid và androgen.[1][2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Osilodrostat làm tăng 11-deoxycortisol và ACTH phụ thuộc liều. Thuốc cũng kéo dài QT theo mức phơi nhiễm; mức tăng QTcF trung bình dự đoán tại liều tối đa 30 mg, ngày 2 lần là khoảng 5,3 mili giây.[1]

Trong LINC 3, 86% người tiếp tục osilodrostat duy trì kiểm soát cortisol sau giai đoạn rút thuốc ngẫu nhiên, so với 29% ở nhóm chuyển sang giả dược.[2][5] Trong LINC 4, tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn tại tuần 12 là 77% với osilodrostat và 8% với giả dược.[1][6] Các thử nghiệm này chủ yếu tuyển người mắc bệnh Cushing do tuyến yên.[5][6]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Osilodrostat

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Osilodrostat

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Osilodrostat

  • Thuốc ức chế mạnh CYP3A4 như itraconazole hoặc clarithromycin có thể làm tăng nồng độ osilodrostat. Nhãn FDA khuyến nghị giảm một nửa liều osilodrostat khi dùng đồng thời.[1]
  • Thuốc cảm ứng mạnh CYP3A4 hoặc CYP2B6 như rifampin, carbamazepine hoặc phenobarbital có thể làm giảm nồng độ và hiệu quả. Có thể phải tăng liều dưới giám sát; khi ngừng thuốc cảm ứng, có thể phải giảm lại liều osilodrostat.[1]
  • Thận trọng với cơ chất CYP1A2 hoặc CYP2C19 có khoảng điều trị hẹp, gồm theophylline, tizanidine và S-mephenytoin.[1][2]
  • Thuốc kéo dài QT có thể làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp. SmPC EU khuyến nghị cân nhắc khoảng ngừng thuốc khi chuyển từ thuốc ảnh hưởng QT như pasireotide hoặc ketoconazole.[2]
  • Osilodrostat không làm thay đổi có ý nghĩa lâm sàng mức phơi nhiễm của thuốc tránh thai chứa ethinyl estradiol và levonorgestrel trong nghiên cứu được thực hiện; dữ liệu với các thuốc tránh thai khác còn hạn chế.[1][2]

Không tự điều chỉnh thuốc tim mạch, thuốc chống nhiễm trùng, thuốc chống động kinh hoặc thuốc nội tiết đang dùng kèm.[1][2]

Thắc mắc về hoạt chất Osilodrostat

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *