Nang ống mật chủ là tình trạng một hoặc nhiều đoạn đường mật giãn bất thường, thường có nguồn gốc bẩm sinh và có thể liên quan chỗ nối tụy - mật bất thường. Bệnh được phát hiện từ trước sinh, trong thời thơ ấu hoặc đến tuổi trưởng thành mới biểu hiện. Trẻ nhỏ có thể vàng da, phân bạc màu, bụng to; người lớn thường đau bụng tái diễn, viêm đường mật, viêm tụy hoặc sỏi. Tam chứng đau bụng, vàng da và khối hạ sườn phải không xuất hiện ở phần lớn người bệnh. Siêu âm là bước phát hiện ban đầu, còn MRCP giúp xác định giải phẫu và phân loại Todani. Điều trị chủ yếu là cắt bỏ nang cùng đoạn đường mật bất thường và tái lập lưu thông mật theo thể bệnh. Theo dõi lâu dài vẫn cần thiết sau phẫu thuật vì có thể xuất hiện hẹp miệng nối, sỏi, viêm đường mật hoặc hiếm hơn là ung thư đường mật.
Nang ống mật chủ là bệnh gì?
Nang ống mật chủ (Choledochal cyst) là giãn khu trú hoặc lan tỏa bất thường của hệ thống đường mật, chủ yếu ở đường mật ngoài gan nhưng một số thể liên quan cả các nhánh trong gan. Tên gọi “nang” có thể gây hiểu nhầm vì tổn thương không phải lúc nào cũng tròn; nhiều trường hợp là giãn hình thoi của ống mật chủ.

Bệnh khác với giãn đường mật thứ phát do sỏi hoặc khối u, vì đó là hậu quả tắc nghẽn mắc phải. Phân loại Todani mô tả năm nhóm giải phẫu, từ giãn ngoài gan, túi thừa, choledochocele, giãn phối hợp trong - ngoài gan đến bệnh Caroli. Bất thường nối tụy - mật được cho là góp phần ở nhiều trường hợp thông qua trào ngược men tụy vào đường mật. Do nguy cơ viêm, sỏi, xơ gan và chuyển dạng ác tính tăng theo thời gian, phần lớn người bệnh cần đánh giá phẫu thuật ngay cả khi triệu chứng chưa rầm rộ.
| Tên bệnh | Nang ống mật chủ |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Choledochal cyst |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Nang đường mật bẩm sinh; giãn đường mật bẩm sinh; congenital biliary dilatation; bile duct cyst |
| Mã ICD-10 | Q44.4 |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Gan - Mật - Tụy; dị tật bẩm sinh đường mật; ngoại nhi và ngoại gan mật |
| Cơ quan ảnh hưởng | Đường mật ngoài gan và/hoặc trong gan; có thể ảnh hưởng túi mật, tụy, gan và đường tiêu hóa sau phẫu thuật tái tạo. |
| Tính chất bệnh | Dị tật bẩm sinh, không lây; có thể biểu hiện ở trẻ em hoặc được phát hiện muộn ở người lớn và có nguy cơ biến chứng lâu dài. |
| Mức độ phổ biến | Bệnh hiếm, được ghi nhận nhiều hơn ở nữ và các quần thể châu Á; số liệu mắc tại Việt Nam chưa được chuẩn hóa toàn quốc. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng. Đây là bất thường phát triển và cấu trúc đường mật, không do tiếp xúc với người bệnh. |
Tổng quan chuyên môn về Nang ống mật chủ
Một giả thuyết chính là ống tụy và ống mật hợp lưu bên ngoài vùng kiểm soát của cơ vòng Oddi, tạo một kênh chung dài. Men tụy có thể trào vào đường mật, làm viêm và suy yếu thành ống; đồng thời áp lực bất thường thúc đẩy giãn. Mật ứ trong đoạn giãn tạo bùn, sỏi và nhiễm trùng. Viêm lặp lại có thể gây xơ hóa gan, hẹp và biến đổi biểu mô theo chuỗi viêm - dị sản - loạn sản. Không phải mọi thể đều có cùng cơ chế, vì choledochocele và bệnh Caroli có đặc điểm phát triển khác.
Todani type I là giãn nang hoặc hình thoi đường mật ngoài gan; type II là túi thừa thành đường mật; type III là choledochocele nằm trong thành tá tràng; type IV gồm nhiều đoạn giãn, với IV-A ảnh hưởng trong và ngoài gan, IV-B chỉ ngoài gan; type V là bệnh Caroli ở đường mật trong gan. Phân loại giúp lựa chọn mức cắt bỏ, nhu cầu cắt gan hoặc can thiệp nội soi và kế hoạch theo dõi.
Nang ống mật chủ là bệnh hiếm, gặp ở nữ nhiều hơn nam và được báo cáo nhiều tại Đông Á. Phần lớn được phát hiện trong thời thơ ấu, nhưng một tỷ lệ đáng kể được chẩn đoán khi trưởng thành vì đau bụng, viêm tụy hoặc tình cờ qua hình ảnh. Dữ liệu tại Việt Nam chủ yếu từ các loạt ca phẫu thuật, chưa đủ để ước tính tỷ lệ trong cộng đồng.
Bệnh hình thành trong quá trình phát triển hệ mật chứ không có đường lây. Sau khi đường mật giãn, dòng mật xoáy và ứ đọng làm tăng nguy cơ sỏi, vi khuẩn đi ngược, viêm tụy do thông thương bất thường và tổn thương biểu mô mạn tính.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Nang ống mật chủ
Nguyên nhân chính xác chưa hoàn toàn rõ. Bất thường nối tụy - mật là cơ chế được chấp nhận rộng rãi ở nhiều thể I và IV. Các yếu tố phát triển phôi của đường mật, rối loạn vận động cơ vòng và yếu thành ống có thể tham gia. Type V liên quan bất thường phát triển ống mật trong gan. Bệnh không phải do chế độ ăn hoặc do cha mẹ làm gì sai trong thai kỳ.
Giới nữ và nguồn gốc châu Á có liên quan dịch tễ nhưng không phải yếu tố có thể can thiệp. Bất thường nối tụy - mật, thể bệnh có giãn trong gan và tuổi chẩn đoán muộn làm tăng gánh nặng biến chứng. Sau phẫu thuật, hẹp miệng nối, đoạn nang còn sót hoặc giãn đường mật trong gan duy trì nguy cơ sỏi và viêm.
Trẻ có nang vùng rốn gan phát hiện trước sinh, vàng da kéo dài, phân nhạt hoặc khối bụng cần đánh giá. Ở người lớn, đau thượng vị tái diễn, viêm tụy không rõ nguyên nhân, sỏi đường mật khi còn trẻ hoặc giãn đường mật không có điểm tắc rõ là các tình huống gợi ý. Người đã mổ nang ống mật chủ cần theo dõi suốt đời.
Triệu chứng và dấu hiệu của Nang ống mật chủ
Biểu hiện phụ thuộc tuổi và thể giải phẫu. Trẻ sơ sinh có thể giống tắc mật với vàng da, phân bạc màu và gan to; trẻ lớn đau bụng, sốt hoặc sờ thấy khối. Người trưởng thành thường có các đợt đau bụng, viêm đường mật, viêm tụy hoặc sỏi. Một số trường hợp không triệu chứng và được phát hiện trên siêu âm thai hoặc hình ảnh vì lý do khác.
- Đau vùng bụng trên hoặc hạ sườn phải: thường tái diễn và có thể liên quan bữa ăn hoặc viêm tụy.
- Vàng da, vàng mắt: nổi bật hơn ở trẻ nhỏ hoặc khi có tắc, sỏi và viêm đường mật.
- Sốt, rét run: gợi ý nhiễm trùng mật trong đoạn giãn.
- Buồn nôn, nôn, chán ăn: xuất hiện khi đau hoặc viêm tụy đi kèm.
- Phân nhạt và nước tiểu sẫm ở trẻ có dòng mật xuống ruột giảm.
- Khối bụng vùng hạ sườn phải: có thể gặp ở nang lớn nhưng không phải dấu hiệu bắt buộc.
- Vỡ nang gây đau bụng cấp và viêm phúc mạc mật, thường gặp hơn ở trẻ nhỏ nhưng rất hiếm.
- Xuất huyết tiêu hóa hoặc lách to do tăng áp lực tĩnh mạch cửa ở bệnh gan tiến triển.
- Sụt cân hoặc vàng da tiến triển do biến đổi ác tính, chủ yếu ở người trưởng thành.
- Phát hiện tình cờ trước sinh hoặc khi chụp vì nguyên nhân không liên quan.
Nên đặt lịch khám chuyên khoa: phát hiện nang cạnh rốn gan, giãn ống mật không rõ nguyên nhân, đau bụng tái diễn hoặc viêm tụy lặp lại. Cần khám trong ngày: vàng da mới, sốt, phân bạc màu ở trẻ, nôn nhiều hoặc đau tăng. Cần tái khám sớm: sau mổ nếu sốt, vàng da, đau bụng, men gan tăng hoặc siêu âm cho thấy giãn đường mật.
- Đau bụng dữ dội đột ngột, bụng cứng hoặc trẻ li bì, quấy khóc không dỗ được.
- Sốt rét run kèm vàng da, nôn liên tục hoặc dấu mất nước.
- Lú lẫn, tụt huyết áp, khó thở hoặc tiểu ít.
- Trẻ sơ sinh bỏ bú, ngủ nhiều bất thường, phân trắng và vàng da tăng nhanh. Gọi 115 hoặc đến cấp cứu; không chờ khối bụng tự xẹp và không tự dùng thuốc thông mật.
Chẩn đoán Nang ống mật chủ
Chẩn đoán bắt đầu từ xác định cấu trúc giãn có liên tục với đường mật và loại trừ nang gan, nang mạc treo, túi mật đôi hoặc tắc mật mắc phải. Siêu âm đánh giá ban đầu; MRCP mô tả toàn bộ cây đường mật, kênh tụy - mật và thể Todani. Xét nghiệm xác định mức ứ mật, viêm hoặc viêm tụy. ERCP thường dành cho tình huống cần điều trị hoặc giải phẫu chưa rõ, vì thủ thuật xâm lấn.
Bác sĩ hỏi tuổi khởi phát, vàng da sơ sinh, màu phân, đau, sốt, viêm tụy và tiền sử phát hiện trước sinh. Khám đánh giá vàng da, gan lách, khối bụng, đau, tăng trưởng và dấu bệnh gan mạn. Ở người đã mổ, cần biết loại phẫu thuật, đường nối và kết quả giải phẫu bệnh.
Siêu âm có thể phát hiện từ trước sinh và mô tả nang liên quan rốn gan. MRCP là phương tiện chủ lực để đánh giá hình dạng, mức độ giãn trong - ngoài gan, sỏi và bất thường nối tụy - mật mà không dùng tia ion hóa. CT hỗ trợ ở người lớn khi cần đánh giá biến chứng hoặc khối. HIDA đôi khi giúp phân biệt với teo đường mật ở trẻ sơ sinh. ERCP và chụp đường mật trong mổ được dùng có chọn lọc.
Chẩn đoán dựa trên giãn bẩm sinh có đặc điểm giải phẫu phù hợp và không giải thích được bằng sỏi, u hoặc tắc mắc phải. Tiêu chuẩn Nhật Bản về giãn đường mật bẩm sinh nhấn mạnh cả giãn đường mật ngoài gan và bất thường nối tụy - mật, nhưng cách áp dụng có thể khác theo thể Todani và quần thể. Kết luận nên do đội chẩn đoán hình ảnh, tiêu hóa và phẫu thuật thống nhất trước mổ.
Điều trị Nang ống mật chủ
Mục tiêu là loại bỏ đoạn đường mật nguy cơ, thiết lập dòng mật thông suốt và phòng biến chứng lâu dài. Đa số type I và IV-A được cắt toàn bộ đường mật ngoài gan cùng túi mật, sau đó nối ống gan với ruột non. Type II được cắt túi thừa; type III có thể điều trị nội soi; type V cần chiến lược theo mức độ khu trú, từ cắt gan đến ghép gan. Viêm đường mật hoặc viêm tụy cấp phải được ổn định trước hoặc song song với kế hoạch phẫu thuật.
Không có thuốc làm nang co lại. Kháng sinh được dùng khi có viêm đường mật; giảm đau, chống nôn và dịch truyền dùng trong đợt cấp. Thiếu vitamin hoặc suy dinh dưỡng được bổ sung có kiểm soát. Thuốc dự phòng kéo dài sau mổ không áp dụng giống nhau cho mọi người và cần chỉ định chuyên khoa.
ERCP có thể xử lý type III bằng mở cơ vòng, lấy sỏi hoặc dẫn lưu khi có biến chứng, nhưng không thay thế cắt nang ở đa số type I và IV. Dẫn lưu tạm thời qua nội soi hoặc qua da đôi khi cần trong viêm đường mật nặng trước mổ. Thủ thuật phải hạn chế để tránh nhiễm trùng và viêm tụy khi phẫu thuật triệt để có thể thực hiện.
Phẫu thuật tiêu chuẩn cho type I là cắt nang hoàn toàn, cắt túi mật và nối gan - hỗng tràng kiểu Roux-en-Y; một số trung tâm dùng nối gan - tá tràng trong tình huống chọn lọc. Type IV-A có thể cần cắt gan nếu tổn thương trong gan khu trú. Mổ nội soi hoặc robot có thể cân nhắc tại đội giàu kinh nghiệm; đồng thuận 2025 nhấn mạnh bằng chứng còn hạn chế và kỹ năng trung tâm là yếu tố quan trọng.
Trẻ cần đánh giá tăng trưởng, năng lượng và vitamin trước mổ. Trong đợt viêm, bù dịch và kiểm soát đau giúp ổn định. Sau tái tạo đường mật, chăm sóc vết mổ, phòng nhiễm trùng, vận động sớm và dinh dưỡng tăng dần theo nhu động ruột. Gia đình cần được hướng dẫn nhận biết phân bạc màu, sốt và dấu tắc mật.
Theo dõi gồm triệu chứng, xét nghiệm gan và siêu âm hoặc MRCP theo nguy cơ. Sau mổ cần đánh giá hẹp miệng nối, sỏi trong gan, giãn đường mật còn lại và viêm đường mật. Người type IV-A hoặc V thường cần giám sát chặt hơn. Do nguy cơ ác tính vẫn tồn tại dù đã cắt nang, không nên kết thúc theo dõi khi hết triệu chứng.
Viêm cấp cần điều trị đến khi ổn định trước phẫu thuật nếu an toàn. Thời điểm mổ ở trẻ phát hiện trước sinh được cân nhắc theo triệu chứng, tăng kích thước nang và chức năng gan. Hồi phục sau mổ kéo dài từ vài tuần đến vài tháng tùy tuổi và kỹ thuật, nhưng theo dõi biến chứng cần duy trì lâu dài, thường suốt đời.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Trước điều trị, bệnh có thể gây viêm đường mật, sỏi, viêm tụy, vỡ nang, xơ gan và tăng áp lực cửa. Nguy cơ ung thư đường mật tăng so với dân số chung và cao hơn khi chẩn đoán muộn. Sau mổ có thể rò mật, hẹp miệng nối, viêm đường mật, sỏi trong gan, tắc ruột do dính và hiếm hơn ung thư ở đường mật còn lại.
Kết quả thường tốt khi nang được cắt hoàn toàn trước khi gan tổn thương nặng. Tiên lượng phụ thuộc thể Todani, mức xơ gan, biến chứng trước mổ và chất lượng đường nối. Người được chẩn đoán ở tuổi trưởng thành có thể có nhiều sỏi, viêm và dính hơn. Phẫu thuật làm giảm mạnh nguy cơ nhưng không loại bỏ hoàn toàn biến chứng lâu dài.
Bản thân nang đã cắt hoàn toàn không mọc lại, nhưng triệu chứng có thể tái xuất hiện do đoạn nang còn sót, hẹp miệng nối, sỏi trong gan hoặc giãn type IV-A/V. Đau bụng, sốt, vàng da hoặc men gan tăng sau mổ cần được đánh giá giải phẫu đường mật thay vì chỉ dùng thuốc giảm đau.
Không có biện pháp phòng dị tật hình thành. Phòng biến chứng dựa vào chẩn đoán sớm, tránh chỉ dẫn lưu nang đơn thuần, cắt bỏ đầy đủ và theo dõi lâu dài. Gia đình có trẻ được phát hiện trước sinh nên sinh tại nơi có ngoại nhi và gan mật. Người đã mổ cần giữ hồ sơ phân loại Todani và biên bản phẫu thuật.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Nang ống mật chủ
Trước mổ, chế độ ăn tập trung bảo đảm tăng trưởng và xử lý kém hấp thu nếu có ứ mật. Sau mổ, ăn tăng dần theo hướng dẫn, ưu tiên đủ đạm và năng lượng. Không có thực phẩm làm nang nhỏ. Người có viêm tụy, sỏi hoặc bệnh gan cần điều chỉnh chất béo và vitamin theo chuyên gia, tránh tự kiêng quá mức gây suy dinh dưỡng.
Trước điều trị, tránh vận động gây va chạm mạnh nếu nang lớn và gây đau. Sau phẫu thuật, đi lại nhẹ sớm rồi tăng dần; hạn chế nâng nặng và thể thao đối kháng theo hướng dẫn phẫu thuật viên. Trẻ có thể trở lại học và chơi khi ăn tốt, hết đau và vết mổ lành.
Cha mẹ hoặc người bệnh có thể theo dõi nhiệt độ, màu phân - nước tiểu, vàng da, đau bụng và khả năng ăn. Sau mổ chú ý đỏ, sưng, chảy dịch vết mổ và dấu tắc ruột. Theo dõi tại nhà không thay thế xét nghiệm gan và siêu âm định kỳ. Sốt kèm vàng da là lý do đi khám ngay.
- Không chỉ chọc hút hoặc dẫn lưu nang lâu dài nếu có khả năng phẫu thuật triệt để.
- Không trì hoãn đánh giá khi trẻ có phân trắng, vàng da kéo dài hoặc nang vùng rốn gan.
- Không tự dùng men tiêu hóa, thuốc nam hoặc kháng sinh để xử lý đau tái diễn.
- Không bỏ theo dõi sau mổ chỉ vì xét nghiệm một lần bình thường.
- Không coi mọi nang cạnh gan trên siêu âm thai là nang ống mật chủ khi chưa xác định liên quan đường mật.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Đây là nhóm được chẩn đoán nhiều nhất. Trẻ sơ sinh có vàng da và phân bạc màu cần phân biệt nhanh với teo đường mật vì thời gian điều trị khác nhau. Trẻ lớn thường đau bụng hoặc viêm tụy. Phẫu thuật nhi khoa cần tính kích thước đường mật, tăng trưởng và khả năng theo dõi nhiều năm; không dùng phác đồ người lớn một cách máy móc.
Chẩn đoán mới ở người cao tuổi hiếm và thường đi kèm sỏi, viêm mạn, bệnh gan hoặc nguy cơ ác tính cao hơn. Quyết định phẫu thuật dựa trên thể bệnh, khả năng cắt bỏ, dự trữ gan và bệnh đồng mắc. Ở người không phù hợp mổ lớn, mục tiêu có thể chuyển sang dẫn lưu, kiểm soát nhiễm trùng và chất lượng sống.
Nang có thể được phát hiện tình cờ trong thai kỳ hoặc đã biết từ trước. Đau, viêm tụy và viêm đường mật cần điều trị khẩn theo mức độ. Siêu âm và MRCP hỗ trợ chẩn đoán; thời điểm phẫu thuật được cân nhắc với sản khoa, thường tránh can thiệp không cần thiết nhưng không trì hoãn nhiễm trùng hoặc tắc nặng.
Cho con bú thường có thể tiếp tục sau khi đánh giá thuốc giảm đau, kháng sinh và thuốc gây mê cụ thể. Phẫu thuật và chẩn đoán hình ảnh không tự động bắt buộc ngừng cho bú dài ngày. Kế hoạch hút sữa, thời điểm cho bú lại và chăm trẻ trong thời gian nằm viện nên được trao đổi trước với đội điều trị.
Nhiễm trùng đường mật ở người suy giảm miễn dịch có thể diễn tiến nặng và ít sốt. Lấy mẫu vi sinh, dẫn lưu và kháng sinh cần cá thể hóa. Nếu bệnh nhân đã ghép tạng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch, phẫu thuật triệt để phải phối hợp đội ghép và kiểm soát nguy cơ nhiễm trùng vết mổ.
Xơ gan, viêm tụy mạn, bệnh thận và bệnh tim ảnh hưởng lựa chọn thời điểm cùng kỹ thuật mổ. Rối loạn đông máu do ứ mật cần được đánh giá trước thủ thuật. Người có bệnh gan tiến triển hoặc type V lan tỏa có thể cần xem xét ghép gan thay vì chỉ cắt đoạn đường mật.
Sau cắt nang, sốt, vàng da, đau bụng tái diễn hoặc men gan tăng có thể do hẹp miệng nối, sỏi trong gan hoặc viêm đường mật. Hình ảnh cần so sánh với giải phẫu sau mổ, vì đường nối gan - ruột làm ERCP thông thường khó tiếp cận. Nội soi ruột, dẫn lưu qua da hoặc phẫu thuật sửa có thể được cân nhắc tại trung tâm chuyên sâu.
Câu hỏi thường gặp về Nang ống mật chủ
Nang ống mật chủ là dị tật bẩm sinh, không phải ung thư tại thời điểm chẩn đoán. Tuy nhiên, viêm mạn và ứ mật làm nguy cơ ung thư đường mật cao hơn dân số chung, đặc biệt khi để lâu hoặc còn mô bất thường sau phẫu thuật. Vì vậy, cắt bỏ phù hợp và theo dõi dài hạn được khuyến nghị. Dấu ấn ung thư hoặc một lần siêu âm bình thường không đủ để tự loại trừ biến đổi ác tính.
Phần lớn nang đường mật ngoài gan được cân nhắc phẫu thuật ngay cả khi ít triệu chứng vì nguy cơ viêm, sỏi, viêm tụy và ung thư tăng theo thời gian. Thời điểm phụ thuộc tuổi, thể Todani, kích thước, tổn thương gan và kinh nghiệm trung tâm. Theo dõi đơn thuần chỉ phù hợp trong tình huống chọn lọc sau hội chẩn, không nên tự quyết định vì thấy trẻ hoặc người lớn vẫn sinh hoạt bình thường.
Đa số trường hợp không theo một kiểu di truyền đơn gen rõ ràng và không có nghĩa cha mẹ chắc chắn truyền bệnh cho con. Nguyên nhân được xem là đa yếu tố liên quan phát triển đường mật và bất thường nối tụy - mật. Gia đình không nên tự trách. Khi siêu âm thai phát hiện nang vùng bụng, cần hội chẩn chẩn đoán hình ảnh thai và ngoại nhi để phân biệt với các nang khác.
Không. Phẫu thuật cắt đầy đủ làm giảm đáng kể viêm, sỏi và nguy cơ ung thư, nhưng người bệnh vẫn có thể gặp hẹp miệng nối, sỏi trong gan, viêm đường mật hoặc tổn thương ở phần đường mật còn lại. Type IV-A và V cần theo dõi chặt hơn. Lịch tái khám tùy tuổi và giải phẫu, thường gồm xét nghiệm gan cùng siêu âm hoặc MRCP khi có chỉ định.
Nang ống mật chủ là giãn bất thường của đường mật, còn teo đường mật là quá trình xơ tắc làm đường mật mất thông. Cả hai có thể gây vàng da và phân bạc màu ở trẻ sơ sinh, thậm chí dạng teo đường mật có nang dễ gây nhầm. Siêu âm, xét nghiệm, HIDA, sinh thiết và chụp đường mật được phối hợp để phân biệt. Chẩn đoán cần khẩn trương vì phẫu thuật Kasai cho teo đường mật có hiệu quả tốt hơn khi thực hiện sớm.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

