Methocarbamol là thuốc giãn cơ tác động trung ương có đặc tính gây an thần. Thuốc được sử dụng ngắn hạn như một biện pháp hỗ trợ cho nghỉ ngơi, vật lý trị liệu và các phương pháp khác nhằm giảm khó chịu do tình trạng cơ xương cấp tính có đau hoặc co thắt cơ. Cơ chế chính xác chưa được xác định; tác dụng có thể liên quan đến ức chế chung hệ thần kinh trung ương, không phải do thuốc trực tiếp làm giãn cơ vân đang co. Methocarbamol có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, nhìn mờ và giảm khả năng lái xe. Rượu, opioid, thuốc ngủ và các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể làm tăng tác dụng an thần. Dạng uống và dạng tiêm có chống chỉ định khác nhau; đặc biệt, một số thuốc tiêm chứa polyethylene glycol 300 chống chỉ định khi có bệnh lý thận. Không tự dùng hoặc tự điều chỉnh liều Methocarbamol.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Methocarbamol
- Nhóm thuốc: Thuốc giãn cơ tác động trung ương, dẫn xuất carbamate
- Mã ATC: M03BA03
- Chỉ định chính: Hỗ trợ điều trị ngắn hạn tình trạng cơ xương cấp tính có đau hoặc co thắt cơ
- Dạng được xác minh: Viên 500 mg, 750 mg; thuốc tiêm 100 mg/mL
- Tác dụng đáng lưu ý: Buồn ngủ, chóng mặt, nhìn mờ, buồn nôn
- Cảnh báo chính: An thần, tương tác với rượu và thuốc ức chế thần kinh trung ương, phản ứng quá mẫn
- Tự sử dụng: Không tự mua, tự tăng liều hoặc tự phối hợp với thuốc an thần
Hoạt chất Methocarbamol là gì?
Methocarbamol là thuốc giãn cơ tác động trung ương được dùng ngắn hạn để hỗ trợ giảm khó chịu do các tình trạng cơ xương cấp tính có đau hoặc co thắt. Thuốc không trực tiếp tác động lên cơ chế co của cơ vân, bản vận động hoặc sợi thần kinh.
Methocarbamol
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Methocarbamol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Methocarbamol |
| Tên IUPAC | [2-hydroxy-3-(2-methoxyphenoxy)propyl] carbamate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Tên hóa học được ghi trong nhãn thuốc là 3-(2-methoxyphenoxy)-1,2-propanediol 1-carbamate. Methocarbamol là một dẫn xuất carbamate của guaifenesin. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Methocarbamolum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 532-03-6 |
|---|---|
| UNII | 125OD7737X |
| PubChem CID | 4107 |
| RxNorm CUI | 6845 |
Dược động học của Methocarbamol
Methocarbamol được hấp thu qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 1–3 giờ theo SmPC được rà soát. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 46–50%, được chuyển hóa chủ yếu qua khử alkyl, hydroxyl hóa và có thể liên hợp. Các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu; chỉ một lượng nhỏ thuốc nguyên dạng xuất hiện trong nước tiểu.
Giai đoạn I: Hấp thu
Methocarbamol được hấp thu từ đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh trong huyết tương được ghi nhận sau khoảng 1–3 giờ trong SmPC Robaxin-750. Ảnh hưởng định lượng của thức ăn đến mức phơi nhiễm thuốc.
Giai đoạn II: Phân bố
Tỷ lệ gắn với protein huyết tương ở người khỏe mạnh khoảng 46–50%. Ở người cao tuổi và người xơ gan, tỷ lệ gắn protein có thể giảm nhẹ. Thể tích phân bố biểu kiến đáng tin cậy từ nhãn thuốc được rà soát.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Methocarbamol được chuyển hóa qua khử alkyl và hydroxyl hóa; quá trình liên hợp cũng có thể xảy ra. Tác dụng của thuốc được cho là xuất phát chủ yếu từ phân tử Methocarbamol nguyên vẹn.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Hầu hết chất chuyển hóa của Methocarbamol được đào thải qua nước tiểu. Một lượng nhỏ Methocarbamol nguyên dạng cũng được bài tiết qua nước tiểu.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình trong huyết tương ở người khỏe mạnh khoảng 1–2 giờ. Thời gian này có thể kéo dài nhẹ ở người cao tuổi và tăng lên khoảng 3,4 giờ ở nhóm người xơ gan do rượu trong nghiên cứu dược động học nhỏ được nêu trong nhãn. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải Methocarbamol trong huyết tương ở người khỏe mạnh dao động khoảng 0,20–0,80 L/giờ/kg. Độ thanh thải có thể giảm ở người suy thận đang thẩm tách máu và giảm rõ ở người xơ gan. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố được ghi nhận có thể ảnh hưởng dược động học gồm:
- Tuổi cao: thời gian bán thải tăng nhẹ và tỷ lệ gắn protein giảm nhẹ.
- Suy thận đang thẩm tách máu: độ thanh thải giảm khoảng 40%.
- Xơ gan do rượu: độ thanh thải toàn phần giảm khoảng 70%, thời gian bán thải kéo dài.
- Dạng bào chế và đường dùng có thể ảnh hưởng thời điểm khởi phát và mức phơi nhiễm.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Methocarbamol
Methocarbamol thuộc nhóm thuốc giãn cơ tác động trung ương, phân nhóm ester acid carbamic. Thuốc có tính ức chế hệ thần kinh trung ương và an thần, nhưng không phải thuốc gây mê, thuốc chống viêm không steroid hoặc opioid.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng chính xác ở người chưa được xác định. Nhãn thuốc cho rằng tác dụng có thể liên quan đến ức chế chung hệ thần kinh trung ương. Methocarbamol không trực tiếp làm giãn cơ vân đang co và không tác động trực tiếp lên bản vận động hoặc sợi thần kinh.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng lâm sàng của Methocarbamol gồm an thần và hỗ trợ làm giảm triệu chứng đau, khó chịu liên quan đến co thắt cơ. Do cơ chế chưa được xác lập đầy đủ, không nên diễn giải thuốc là chất tác động trực tiếp lên cơ hoặc điều trị nguyên nhân nền của bệnh cơ xương.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Methocarbamol
Theo nhãn thuốc được rà soát, Methocarbamol được dùng như một biện pháp hỗ trợ cho nghỉ ngơi, vật lý trị liệu và các phương pháp khác nhằm giảm khó chịu do tình trạng cơ xương cấp tính có đau hoặc co thắt cơ.
Nhãn thuốc tiêm còn cung cấp hướng dẫn sử dụng Methocarbamol như một thành phần bổ trợ để kiểm soát biểu hiện thần kinh–cơ của bệnh uốn ván. Thuốc không thay thế xử trí chuẩn như làm sạch vết thương, điều trị kháng độc tố, kháng sinh, bảo vệ đường thở và chăm sóc hỗ trợ.
Hướng dẫn của American College of Physicians cho phép cân nhắc thuốc giãn cơ xương như một lựa chọn cấp thuốc khi người lớn bị đau thắt lưng cấp hoặc bán cấp không do rễ thần kinh và cần điều trị bằng thuốc. Đây là khuyến nghị cho cả nhóm thuốc, không phải xác nhận rằng Methocarbamol phù hợp với mọi người bệnh.
Một thử nghiệm ngẫu nhiên trên người bệnh đau thắt lưng cấp không do chấn thương hoặc rễ thần kinh cho thấy thêm Methocarbamol vào naproxen không cải thiện chức năng có ý nghĩa lâm sàng so với naproxen và giả dược sau một tuần. Kết quả này không phủ nhận chỉ định trong nhãn, nhưng cho thấy hiệu quả có thể phụ thuộc tình huống lâm sàng và phác đồ phối hợp.
Các ứng dụng khác ngoài chỉ định đã được phê duyệt.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc Hoa Kỳ và chỉ có giá trị tham khảo, không được tự áp dụng:
Dạng uống 500 mg ở người lớn:
- Liều ban đầu: 1.500 mg, ngày 4 lần.
- Liều duy trì: 1.000 mg, ngày 4 lần.
Dạng uống 750 mg ở người lớn:
- Liều ban đầu: 1.500 mg, ngày 4 lần.
- Liều duy trì: 750 mg mỗi 4 giờ hoặc 1.500 mg, ngày 3 lần.
Nhãn ghi nhận tổng liều khoảng 6 g/ngày trong 48–72 giờ đầu; trường hợp nặng có thể dùng tới 8 g/ngày dưới sự giám sát của bác sĩ. Sau đó, liều thường được giảm xuống khoảng 4 g/ngày.
Dạng tiêm ở người lớn:
- Một liều 1 g tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp có thể đủ cho triệu chứng mức độ vừa.
- Trường hợp nặng hoặc không thể dùng đường uống, có thể lặp lại 1 g mỗi 8 giờ.
- Tổng liều tối đa theo nhãn là 3 g/ngày, không quá 3 ngày liên tiếp, trừ điều trị uốn ván.
- Chỉ nhân viên y tế được đào tạo thực hiện tiêm; tốc độ tiêm tĩnh mạch không vượt quá 3 mL/phút.
Liều thực tế phải do bác sĩ xác định theo mức độ triệu chứng, tuổi, chức năng gan–thận, nguy cơ an thần và thuốc đang phối hợp.
- Dùng đúng dạng thuốc, liều và thời gian trên đơn.
- Viên uống có thể được nuốt với đủ nước.
- Không tự tăng liều khi đau hoặc co thắt chưa giảm.
- Không uống rượu trong thời gian sử dụng.
- Không tự phối hợp với opioid, thuốc ngủ, benzodiazepine, thuốc kháng histamine gây buồn ngủ hoặc thuốc an thần khác.
- Dạng tiêm phải do nhân viên y tế thực hiện và không được tiêm dưới da.
- Nếu quên liều uống, không dùng liều gấp đôi để bù trừ khi bác sĩ có hướng dẫn khác.
Không có lịch xét nghiệm thường quy áp dụng cho mọi người dùng Methocarbamol trong các nhãn được rà soát. Cần theo dõi:
- Mức độ buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn hoặc mất phối hợp vận động.
- Huyết áp, nhịp tim và tình trạng ngất, đặc biệt khi dùng đường tiêm.
- Dấu hiệu phản vệ, phù mạch, phát ban hoặc khó thở.
- Triệu chứng vàng da, nước tiểu sẫm màu hoặc đau vùng gan.
- Co giật hoặc thay đổi trạng thái ý thức.
- Vị trí tiêm, tình trạng thoát mạch và viêm tĩnh mạch khi dùng đường tiêm.
Cảnh báo và lưu ý về Methocarbamol
Chống chỉ định khác nhau giữa dạng bào chế và nhãn thuốc:
Dạng viên theo nhãn Hoa Kỳ:
- Quá mẫn với Methocarbamol hoặc bất kỳ thành phần nào của viên thuốc.
SmPC Robaxin-750 tại Anh còn chống chỉ định trong:
- Hôn mê hoặc trạng thái tiền hôn mê.
- Tổn thương não đã biết.
- Động kinh.
- Nhược cơ.
Dạng tiêm theo nhãn Hoa Kỳ:
- Quá mẫn với Methocarbamol hoặc thành phần thuốc tiêm.
- Bệnh lý thận đã biết hoặc nghi ngờ, do thuốc tiêm được rà soát chứa polyethylene glycol 300.
Phải ưu tiên chống chỉ định trong tờ thông tin của sản phẩm cụ thể được sử dụng.
Các phản ứng đã được báo cáo nhưng nhãn thuốc không cung cấp tần suất chính xác gồm:
- Buồn ngủ, an thần.
- Chóng mặt, choáng váng hoặc mất phối hợp vận động nhẹ.
- Đau đầu, lú lẫn, mất ngủ hoặc mất trí nhớ tạm thời.
- Nhìn mờ, nhìn đôi, rung giật nhãn cầu hoặc chóng mặt xoay.
- Buồn nôn, nôn, khó tiêu.
- Vị kim loại trong miệng.
- Ngứa, phát ban hoặc mày đay.
- Đỏ bừng, hạ huyết áp hoặc nhịp tim chậm.
- Đau hoặc tổn thương mô tại vị trí tiêm.
Các phản ứng nghiêm trọng đã được báo cáo gồm:
- Phản vệ và phù mạch.
- Hạ huyết áp, ngất hoặc nhịp tim chậm.
- Co giật, bao gồm co giật toàn thể.
- Vàng da, kể cả vàng da ứ mật.
- Giảm bạch cầu.
- Huyết khối hoặc viêm tĩnh mạch và tổn thương mô tại vị trí tiêm.
- Ức chế thần kinh trung ương nặng, hôn mê hoặc tử vong trong quá liều, đặc biệt khi phối hợp rượu hoặc thuốc an thần khác.
Khó thở, sưng mặt–môi–lưỡi, ngất, co giật hoặc giảm ý thức cần được xử trí cấp cứu.
- Thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt và suy giảm khả năng phối hợp vận động.
- Tránh rượu và thận trọng với tất cả thuốc có tác dụng an thần.
- Thận trọng ở người cao tuổi, người có nguy cơ té ngã hoặc đang sử dụng nhiều thuốc tác động lên thần kinh trung ương.
- Thận trọng ở người suy gan hoặc suy thận.
- Dạng tiêm được rà soát chống chỉ định khi có bệnh lý thận và cần thận trọng ở người có rối loạn co giật.
- Tiêm tĩnh mạch quá nhanh có thể liên quan đến hạ huyết áp, ngất và các phản ứng khác.
- Phải tránh thoát mạch vì dung dịch tiêm ưu trương có thể gây tổn thương mô và viêm tĩnh mạch.
- Không sử dụng kéo dài hơn thời gian được kê đơn mà chưa được đánh giá lại.
Triệu chứng quá liều có thể gồm buồn nôn, buồn ngủ nhiều, nhìn mờ, hạ huyết áp, co giật và hôn mê. Các trường hợp tử vong đã được báo cáo khi quá liều Methocarbamol đơn độc hoặc phối hợp rượu, thuốc hướng thần và các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác.
Xử trí chủ yếu là điều trị triệu chứng và hỗ trợ:
- Bảo đảm đường thở và hô hấp.
- Theo dõi dấu hiệu sinh tồn và lượng nước tiểu.
- Truyền dịch tĩnh mạch khi cần.
- Kiểm soát co giật và các biến chứng theo phác đồ cấp cứu.
Hiệu quả của thẩm tách máu trong quá liều Methocarbamol chưa được xác định. Người nghi quá liều cần đến cơ sở cấp cứu ngay.
Viên Methocarbamol trong nhãn Hoa Kỳ được bảo quản ở 20–25°C và đựng trong bao bì kín. Thuốc tiêm được bảo quản ở 20–25°C, có thể cho phép dao động 15–30°C theo điều kiện ghi trên nhãn; phần thuốc tiêm còn thừa phải được loại bỏ. Luôn ưu tiên điều kiện bảo quản của sản phẩm cụ thể và để thuốc xa tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của viên Methocarbamol ở trẻ dưới 16 tuổi chưa được xác lập trong nhãn Hoa Kỳ được rà soát; SmPC tại Anh không khuyến cáo sử dụng cho trẻ em.
Độ an toàn và hiệu quả của dạng tiêm ở bệnh nhi chưa được xác lập, ngoại trừ hướng dẫn sử dụng bổ trợ trong điều trị uốn ván. Trường hợp này phải được thực hiện tại cơ sở y tế và do bác sĩ chuyên khoa chỉ định.
Ở người cao tuổi khỏe mạnh, thời gian bán thải của Methocarbamol tăng nhẹ và tỷ lệ gắn protein giảm nhẹ. SmPC Robaxin-750 cho biết một nửa liều tối đa hoặc thấp hơn có thể đủ để tạo đáp ứng điều trị ở một số người cao tuổi.
Do thuốc có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, hạ huyết áp và mất phối hợp, người cao tuổi cần được đánh giá nguy cơ té ngã, tương tác thuốc và chức năng gan–thận. Không tự giảm hoặc tăng liều.
Độ an toàn của Methocarbamol đối với sự phát triển thai nhi chưa được xác lập đầy đủ. Nhãn thuốc ghi nhận đã có các báo cáo hiếm về bất thường thai nhi hoặc dị tật bẩm sinh sau phơi nhiễm trong tử cung, nhưng chưa đủ dữ liệu để xác định quan hệ nhân quả hoặc mức nguy cơ chính xác.
Methocarbamol, đặc biệt trong giai đoạn đầu thai kỳ, chỉ nên được bác sĩ cân nhắc khi lợi ích dự kiến lớn hơn nguy cơ tiềm tàng. Phụ nữ mang thai hoặc dự định mang thai không tự sử dụng thuốc.
Nhãn thuốc cũ cho biết chưa rõ Methocarbamol hoặc chất chuyển hóa có bài tiết vào sữa mẹ hay không và khuyến cáo thận trọng.
LactMed cập nhật tháng 9 năm 2025 cho biết chưa có dữ liệu công bố về nồng độ thuốc trong sữa hoặc ảnh hưởng ở trẻ bú mẹ. Khi người mẹ cần Methocarbamol, việc dùng thuốc không nhất thiết là lý do phải ngừng cho con bú; nên theo dõi trẻ về buồn ngủ, bú kém và tăng cân không đạt.
Quyết định sử dụng cần do bác sĩ đánh giá, đặc biệt với trẻ sơ sinh, trẻ sinh non hoặc khi người mẹ dùng thêm thuốc an thần.
Ở người xơ gan do lạm dụng rượu, độ thanh thải Methocarbamol giảm khoảng 70% và thời gian bán thải tăng lên khoảng 3,4 giờ trong nghiên cứu nhỏ được nêu trong nhãn. SmPC tại Anh khuyến nghị cân nhắc kéo dài khoảng cách giữa các liều ở người mắc bệnh gan mạn.
Chưa có phác đồ hiệu chỉnh liều chuẩn theo từng mức độ suy gan. Liều phải do bác sĩ xác định và theo dõi tác dụng an thần.
Ở người suy thận đang thẩm tách máu, độ thanh thải Methocarbamol đường uống giảm khoảng 40%, mặc dù thời gian bán thải trung bình không thay đổi rõ trong nghiên cứu nhỏ. Chưa có khuyến cáo hiệu chỉnh liều uống cụ thể theo eGFR trong nhãn được rà soát.
Dạng tiêm chứa polyethylene glycol 300 được rà soát chống chỉ định ở người có bệnh lý thận đã biết hoặc nghi ngờ. Chống chỉ định này liên quan đến tá dược của dạng tiêm cụ thể và không được tự động áp dụng cho mọi dạng uống.
Methocarbamol có thể gây buồn ngủ, chóng mặt, nhìn mờ và suy giảm khả năng thể chất hoặc tinh thần cần thiết để lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc nguy hiểm. Không lái xe hoặc vận hành máy cho đến khi chắc chắn thuốc không ảnh hưởng đến sự tỉnh táo và phản xạ. Nguy cơ tăng khi dùng cùng rượu hoặc thuốc gây buồn ngủ.
Tương tác thuốc của Methocarbamol
- Rượu và các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương có thể làm tăng buồn ngủ, chóng mặt, giảm phản xạ và nguy cơ ức chế thần kinh trung ương.
- Các thuốc liên quan có thể gồm opioid, benzodiazepine, thuốc ngủ, thuốc gây mê, thuốc kháng histamine gây buồn ngủ và thuốc hướng thần có tính an thần.
- Methocarbamol có thể ức chế tác dụng của pyridostigmine; cần thận trọng ở người nhược cơ đang dùng thuốc kháng cholinesterase.
- SmPC tại Anh ghi nhận Methocarbamol có thể làm tăng tác dụng của một số thuốc kháng cholinergic và thuốc hướng thần.
- Methocarbamol có thể gây nhiễu màu trong một số xét nghiệm sàng lọc 5-HIAA và VMA trong nước tiểu.
Thắc mắc về hoạt chất Methocarbamol
Methocarbamol là thuốc giãn cơ tác động trung ương có đặc tính an thần. Thuốc được dùng ngắn hạn như biện pháp hỗ trợ cho nghỉ ngơi, vật lý trị liệu và các biện pháp khác trong tình trạng cơ xương cấp tính có đau hoặc co thắt cơ.
Methocarbamol không phải opioid hoặc thuốc chống viêm không steroid. Thuốc có thể hỗ trợ giảm khó chịu liên quan đến co thắt cơ, nhưng không trực tiếp điều trị viêm hoặc tác động lên cơ chế co của cơ vân. Tùy nguyên nhân đau, bác sĩ có thể chỉ định thêm nghỉ ngơi, vật lý trị liệu hoặc thuốc khác.
Có thể. Buồn ngủ, an thần, chóng mặt và giảm phối hợp vận động là các phản ứng đã được báo cáo. Không lái xe, uống rượu hoặc dùng thêm thuốc gây buồn ngủ khi chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá.
Không nên. Rượu có thể cộng hợp tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương của Methocarbamol, làm tăng buồn ngủ, chóng mặt, suy giảm phản xạ và nguy cơ quá liều nghiêm trọng.
Nhãn và SmPC được rà soát mô tả Methocarbamol là thuốc hỗ trợ điều trị ngắn hạn cho tình trạng cơ xương cấp tính. Không tự kéo dài liệu trình nếu triệu chứng không cải thiện, tái phát hoặc kèm yếu chi, tê, sốt, chấn thương nặng hay rối loạn đại–tiểu tiện. Cần được bác sĩ đánh giá lại nguyên nhân đau.

