Leflunomide

Leflunomide là thuốc chống thấp khớp điều chỉnh bệnh tổng hợp thông thường, thường được viết tắt là csDMARD. Sau khi uống, thuốc được chuyển hóa nhanh thành teriflunomide có hoạt tính, chất ức chế enzym dihydroorotate dehydrogenase và làm giảm tổng hợp pyrimidine mới ở các tế bào lympho đang hoạt hóa. Tại Hoa Kỳ, leflunomide được phê duyệt cho người lớn mắc viêm khớp dạng thấp hoạt động; tại Liên minh châu Âu, nhãn thuốc còn bao gồm viêm khớp vảy nến hoạt động ở người lớn. Thuốc có thể gây độc gan, ức chế tủy xương, nhiễm trùng nghiêm trọng, tổn thương phổi và dị tật hoặc độc tính đối với thai nhi, vì vậy cần được bác sĩ chuyên khoa kê đơn, theo dõi xét nghiệm và quản lý nguy cơ. Thông tin liều trong bài chỉ nhằm tham khảo tài liệu chính thức, không dùng để tự bắt đầu, thay đổi hoặc ngừng điều trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • csDMARD; chất ức chế DHODH.
  • Viêm khớp dạng thấp hoạt động ở người lớn.
  • Viêm khớp dạng thấp và viêm khớp vảy nến hoạt động ở người lớn.
  • Thường 10–20 mg một lần mỗi ngày tùy chỉ định, nguy cơ và khả năng dung nạp; không tự áp dụng.
  • Độc gan, độc tính phôi thai–thai nhi, nhiễm trùng, giảm tế bào máu, phản ứng da nặng và bệnh phổi kẽ.
  • Men gan, công thức máu, huyết áp, dấu hiệu nhiễm trùng và thai kỳ khi có khả năng mang thai.
  • Teriflunomide có thời gian bán thải dài; có thể cần quy trình thải trừ nhanh do bác sĩ chỉ định.

Hoạt chất Leflunomide là gì?

Leflunomide là một csDMARD đường uống dùng để kiểm soát hoạt động của một số bệnh viêm khớp tự miễn. Thuốc không phải thuốc giảm đau tức thời và không chữa khỏi bệnh; mục tiêu điều trị là làm giảm hoạt động viêm và hạn chế tiến triển tổn thương khớp khi được sử dụng phù hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Leflunomide

CAS 75706-12-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Leflunomide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Leflunomide

Tên IUPAC

5-methyl-N-[4-(trifluoromethyl)phenyl]-1,2-oxazole-4-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên chất chuyển hóa có hoạt tính: teriflunomide, còn được biết đến trong tài liệu nghiên cứu với mã A77 1726.

Tên viết tắt

LEF

Tên Latinh / tên dược điển

Leflunomidum

Tên USAN

leflunomide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

75706-12-6

UNII

G162GK9U4W

PubChem CID

3899

RxNorm CUI

27169

Dược động học của Leflunomide

Leflunomide được hấp thu qua đường tiêu hóa và chuyển hóa nhanh thành teriflunomide. Teriflunomide gắn protein huyết tương trên 99%, có thể tích phân bố thấp, trải qua chuyển hóa tiếp theo và được đào thải qua cả phân lẫn nước tiểu. Thời gian bán thải trung bình khoảng 18–19 ngày, một phần do chu trình gan–ruột.

Giai đoạn I: Hấp thu

Thuốc được hấp thu tốt sau khi uống. FDA ghi nhận nồng độ đỉnh của teriflunomide thường đạt sau khoảng 6–12 giờ, trong khi EMA mô tả khoảng dao động 1–24 giờ. Thức ăn không gây ảnh hưởng có ý nghĩa đến mức độ hấp thu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối. Dữ liệu dùng leflunomide đánh dấu phóng xạ cho thấy khoảng 82–95% liều được hấp thu.

Giai đoạn II: Phân bố

Teriflunomide gắn trên 99% với protein huyết tương, chủ yếu là albumin. Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 11 lít, cho thấy sự phân bố tương đối hạn chế ngoài huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Leflunomide ban đầu hầu như không còn phát hiện được trong huyết tương vì được chuyển hóa nhanh thành teriflunomide có hoạt tính. Teriflunomide sau đó được chuyển hóa thành nhiều chất chuyển hóa thứ cấp; các enzym đóng góp cụ thể trong cơ thể chưa được xác định đầy đủ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc và các chất chuyển hóa được đào thải qua đường mật–phân và đường thận. Trong nghiên cứu dùng chất đánh dấu phóng xạ, khoảng 37,5% liều được tìm thấy trong phân và 22,6% trong nước tiểu trong vòng 21 ngày.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình của teriflunomide khoảng 18–19 ngày theo FDA và khoảng 2 tuần theo EMA. Nếu không áp dụng quy trình thải trừ nhanh, có thể cần tới 2 năm để nồng độ huyết tương giảm xuống dưới 0,02 mg/L ở một số người.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân biểu kiến của teriflunomide khoảng 30,5–31 mL/giờ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu. Hút thuốc được ghi nhận làm tăng độ thanh thải teriflunomide khoảng 38%, nhưng ý nghĩa lâm sàng chưa được xác định rõ. Giảm albumin hoặc giảm protein máu nghiêm trọng có thể làm thay đổi phần thuốc tự do. Cholestyramine và than hoạt tính làm gián đoạn chu trình gan–ruột, qua đó đẩy nhanh thải trừ teriflunomide.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Leflunomide

Theo hệ thống ATC hiện hành, leflunomide thuộc mã L04AK01, nhóm thuốc ức chế miễn dịch chọn lọc thông qua ức chế dihydroorotate dehydrogenase. Trong thực hành thấp khớp, thuốc được xếp vào nhóm csDMARD, cùng nhóm chiến lược điều trị nền nhưng có cơ chế khác methotrexate.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Teriflunomide, chất chuyển hóa có hoạt tính của leflunomide, ức chế enzym dihydroorotate dehydrogenase ở ty thể. Enzym này cần thiết cho con đường tổng hợp pyrimidine mới. Sự ức chế làm hạn chế tăng sinh của các tế bào lympho tự hoạt hóa, qua đó tạo tác dụng điều hòa miễn dịch và chống viêm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng điều chỉnh bệnh xuất hiện chậm hơn thuốc giảm triệu chứng. Theo EMA, đáp ứng điều trị thường bắt đầu sau khoảng 4–6 tuần và có thể tiếp tục cải thiện trong 4–6 tháng. Mức độ đáp ứng khác nhau giữa từng người và phải được đánh giá bằng triệu chứng, khám lâm sàng, chỉ số hoạt động bệnh và xét nghiệm phù hợp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Leflunomide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Leflunomide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Leflunomide

Các tương tác đáng chú ý gồm:

  • Rifampin có thể làm tăng nồng độ đỉnh teriflunomide khoảng 40%; cần thận trọng khi dùng đồng thời.
  • Teriflunomide ức chế CYP2C8, có thể làm tăng phơi nhiễm các thuốc như repaglinide, pioglitazone, rosiglitazone hoặc paclitaxel.
  • Teriflunomide có thể cảm ứng yếu CYP1A2 và làm giảm phơi nhiễm các thuốc như duloxetine, theophylline hoặc tizanidine.
  • Thuốc ức chế OAT3, BCRP và OATP1B1/OATP1B3, có thể làm tăng nồng độ một số thuốc, bao gồm rosuvastatin. Nhãn FDA giới hạn rosuvastatin ở mức không quá 10 mg/ngày khi phối hợp.
  • Leflunomide có thể làm giảm mức INR đỉnh khi dùng với warfarin; cần theo dõi INR chặt.
  • Nồng độ ethinylestradiol và levonorgestrel có thể tăng khi dùng đồng thời.
  • Phối hợp với methotrexate, thuốc độc gan, thuốc độc tủy hoặc thuốc ức chế miễn dịch khác có thể làm tăng độc tính; cần giám sát chuyên khoa.
  • Không khuyến cáo dùng vaccine sống trong và sau điều trị cho đến khi đã cân nhắc thời gian bán thải dài của teriflunomide.
  • Rượu có thể làm tăng nguy cơ độc gan và được EMA khuyến cáo tránh trong thời gian điều trị.

Danh sách này chưa bao gồm mọi tương tác. Người bệnh cần cung cấp cho bác sĩ và dược sĩ toàn bộ thuốc, vaccine và sản phẩm đang sử dụng.

Thắc mắc về hoạt chất Leflunomide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *