Lactase

Lactase là enzyme giúp phân giải lactose, loại đường có trong sữa, thành glucose và galactose để ruột non có thể hấp thu. Lactase tự nhiên của người còn được gọi là lactase-phlorizin hydrolase, nằm trên bờ bàn chải của tế bào niêm mạc ruột non và được mã hóa bởi gen LCT.

Khi hoạt tính lactase thấp, lactose không được tiêu hóa hết sẽ đi xuống đại tràng, kéo nước vào lòng ruột và bị vi khuẩn lên men, có thể gây đầy hơi, đau bụng hoặc tiêu chảy. Lactase bổ sung thường là enzyme beta-galactosidase có nguồn gốc vi sinh vật, được dùng dưới dạng viên uống hoặc thuốc nhỏ thêm vào sữa.

Lactase có thể hỗ trợ một số người khó tiêu hóa lactose nhưng không điều trị dị ứng protein sữa bò và không chữa khỏi nguyên nhân thiếu lactase. Hiệu quả phụ thuộc lượng lactose, hoạt lực enzyme, thời điểm dùng và khả năng dung nạp của từng người.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bản chất: Enzyme protein thủy phân lactose thành glucose và galactose.
  • Vị trí lactase tự nhiên: Bờ bàn chải của tế bào biểu mô ruột non.
  • Dạng bổ sung: Viên, viên nhai, nang hoặc thuốc nhỏ thêm vào sữa.
  • Công dụng: Hỗ trợ tiêu hóa lactose ở người gặp khó khăn khi tiêu hóa loại đường này.
  • Mức tham chiếu tại EU: Tối thiểu 4.500 đơn vị FCC dùng cùng mỗi bữa ăn chứa lactose để sử dụng tuyên bố sức khỏe được cho phép.
  • Liều dùng chung: Chưa có liều duy nhất phù hợp với mọi người; cần căn cứ hoạt lực sản phẩm và lượng lactose.
  • Dị ứng sữa bò: Lactase không phân giải protein sữa và không phòng phản ứng dị ứng.
  • Trẻ sơ sinh đau bụng colic: Bằng chứng hiệu quả còn chưa nhất quán.
  • Tình trạng lưu hành tại Việt Nam

Hoạt chất Lactase là gì?

Lactase là enzyme phân giải đường lactose trong sữa thành glucose và galactose. Lactase tự nhiên được tạo ra tại bờ bàn chải của ruột non. Khi hoạt tính lactase không đủ, lactose có thể đi xuống đại tràng và gây triệu chứng do giữ nước và lên men vi khuẩn.

Lactase bổ sung cung cấp enzyme ngoại sinh để thủy phân một phần lactose trong thực phẩm. Sản phẩm có thể giúp giảm nguy cơ xuất hiện triệu chứng ở một số người nhưng không làm ruột non tăng sản xuất lactase lâu dài.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lactase

CAS 9031-11-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lactase

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lactase

Tên khác / tên đồng nghĩa

Beta-galactosidase; β-galactosidase; lactose hydrolase; lactase-phlorizin hydrolase; LPH; tilactase; Lactase-phlorizin hydrolase thường chỉ enzyme nội sinh của người. Beta-galactosidase hoặc tilactase thường được dùng để mô tả các chế phẩm enzyme bổ sung, nhưng nguồn sản xuất và đặc tính có thể khác nhau giữa các sản phẩm

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

9031-11-2

UNII

37515NWH9U

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

41397

Dược động học của Lactase

Dược động học cổ điển không phù hợp hoàn toàn với lactase đường uống vì enzyme được thiết kế để hoạt động tại chỗ trong thức ăn và lòng đường tiêu hóa, thay vì được hấp thu vào máu để tạo tác dụng toàn thân.

Hoạt lực thực tế phụ thuộc:

  • Nguồn enzyme.
  • Hoạt lực ghi trên nhãn.
  • pH dạ dày và ruột.
  • Thời điểm dùng so với bữa ăn.
  • Lượng lactose được tiêu thụ.
  • Thời gian enzyme tiếp xúc với lactose.
  • Nhiệt độ và cách bảo quản sản phẩm.

Các thông số Cmax, Tmax, AUC và thể tích phân bố của lactase uống.

Giai đoạn I: Hấp thu

Lactase là protein có kích thước lớn và không được dự kiến hấp thu đáng kể dưới dạng enzyme nguyên vẹn qua đường tiêu hóa ở người khỏe mạnh.

Tác dụng mong muốn diễn ra trước hoặc trong quá trình lactose đi qua ruột non. Dữ liệu định lượng về mức hấp thu hệ thống của các chế phẩm lactase cụ thể.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không áp dụng sinh khả dụng toàn thân thông thường vì lactase chủ yếu tác động tại chỗ và không cần được hấp thu nguyên vẹn vào tuần hoàn.

Khái niệm phù hợp hơn là hoạt lực enzyme còn duy trì tại vị trí có lactose. Tỷ lệ enzyme còn hoạt tính sau khi đi qua dạ dày thay đổi theo nguồn enzyme và dạng bào chế.

Sinh khả dụng tuyệt đối chuẩn hóa.

Giai đoạn II: Phân bố

Lactase uống chủ yếu hiện diện trong thức ăn và lòng đường tiêu hóa trong thời gian hoạt động. Phân bố vào máu hoặc các mô không phải điều kiện cần thiết để tạo tác dụng hỗ trợ tiêu hóa.

Thể tích phân bố biểu kiến.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Lactase xúc tác thủy phân lactose thành glucose và galactose. Sau khi mất hoạt tính, bản thân enzyme protein có thể bị các enzyme tiêu hóa phân giải thành peptide và axit amin.

Mức độ và tốc độ phân giải phụ thuộc nguồn lactase, cấu trúc enzyme, pH, protease đường tiêu hóa và dạng bào chế.

Dữ liệu chuyển hóa định lượng ở người.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Lactase không có con đường thải trừ toàn thân được mô tả như thuốc phân tử nhỏ. Phần enzyme không còn hoạt tính có thể bị tiêu hóa; các thành phần không được phân giải có thể đi qua đường tiêu hóa và được đào thải qua phân.

Tỷ lệ thải trừ định lượng.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Không có thời gian bán thải huyết tương được thiết lập cho lactase uống.

Thời gian hoạt động trong bữa ăn và đường tiêu hóa phụ thuộc nguồn enzyme, pH, nhiệt độ, dạng bào chế và thời điểm sử dụng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có giá trị độ thanh thải huyết tương chuẩn hóa đối với lactase đường uống.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tại chỗ của lactase gồm:

  • Hoạt lực enzyme tính bằng FCC hoặc đơn vị tương ứng.
  • Lượng lactose trong bữa ăn.
  • Dùng trước, cùng lúc hay sau khi ăn.
  • Thời gian tiếp xúc giữa lactase và lactose.
  • Nguồn enzyme từ nấm men hoặc nấm sợi.
  • pH dạ dày và ruột.
  • Nhiệt độ của thực phẩm.
  • Dạng viên, viên nhai, nang hoặc thuốc nhỏ.
  • Bảo quản sai nhiệt độ hoặc độ ẩm.
  • Mức lactase nội sinh và thời gian vận chuyển ruột.
  • Thành phần chất béo, protein và các thực phẩm dùng cùng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Lactase

Lactase thuộc nhóm hydrolase, cụ thể là enzyme glycosidase có khả năng thủy phân liên kết glycosidic trong lactose.

Cần phân biệt:

  • Lactase-phlorizin hydrolase nội sinh: enzyme màng của tế bào ruột non, do gen LCT mã hóa.
  • Lactase ngoại sinh: beta-galactosidase được sản xuất từ vi sinh vật để dùng trong sản phẩm uống hoặc chế biến thực phẩm.
  • Tilactase: tên được sử dụng trong hệ thống ATC với mã A09AA04.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Lactase xúc tác phản ứng:

Lactose + nước → glucose + galactose.

Hai đường đơn sau đó có thể được hấp thu qua niêm mạc ruột non. Khi lactose được thủy phân trước khi đến đại tràng, lượng lactose bị vi khuẩn lên men và lượng nước bị kéo vào lòng ruột có thể giảm, từ đó giúp giảm đầy hơi, đau bụng hoặc tiêu chảy ở một số người.

Lactase không phân giải casein, whey hoặc các protein sữa khác nên không có tác dụng phòng hoặc điều trị dị ứng protein sữa bò.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hiệu quả dược lực học được đánh giá thông qua:

  • Mức độ thủy phân lactose.
  • Nồng độ hydro trong nghiệm pháp hơi thở.
  • Mức độ đau bụng, đầy hơi, sinh hơi hoặc tiêu chảy.
  • Khả năng dung nạp một lượng lactose nhất định.

Tác dụng phụ thuộc liều enzyme và lượng lactose. Nghiên cứu lâm sàng cho thấy lactase uống có thể làm giảm hydro hơi thở và triệu chứng ở một số người không dung nạp lactose, nhưng mức đáp ứng khác nhau giữa các cá nhân.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Lactase

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Lactase

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lactase

Chưa xác lập tương tác thuốc toàn thân có ý nghĩa lâm sàng đối với lactase đường uống.

Hiệu quả có thể giảm nếu:

  • Dùng quá sớm hoặc quá muộn so với bữa ăn chứa lactose.
  • Trộn enzyme vào thực phẩm quá nóng.
  • Bảo quản sai điều kiện làm giảm hoạt lực.
  • Lượng lactose vượt quá khả năng thủy phân của liều enzyme.

Các thành phần phối hợp hoặc tá dược trong từng sản phẩm có thể có lưu ý riêng. Người đang dùng nhiều thuốc hoặc có bệnh tiêu hóa mạn tính nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Thắc mắc về hoạt chất Lactase

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *