Indinavir là thuốc kháng retrovirus thuộc nhóm ức chế protease HIV, có mã ATC J05AE02. Thuốc ức chế protease cần thiết cho quá trình xử lý các polyprotein của HIV, khiến các hạt virus mới tạo thành không trưởng thành và giảm khả năng lây nhiễm. Trong các chế phẩm cổ điển, indinavir thường được cung cấp dưới dạng indinavir sulfate nhưng hàm lượng được quy đổi theo indinavir, vì vậy cần phân biệt base với dạng muối khi đối chiếu sản phẩm. Indinavir được dùng đường uống trong liệu pháp phối hợp kháng retrovirus, không dùng đơn độc. Độc tính đặc trưng là kết tinh niệu và sỏi thận/niệu, có thể gây đau hông lưng, tiểu máu hoặc suy thận; duy trì đủ dịch là một biện pháp quan trọng khi sử dụng. Thuốc cũng có thể gây tăng bilirubin gián tiếp và các rối loạn chuyển hóa liên quan nhóm protease inhibitor. Indinavir được chuyển hóa qua CYP3A, vì vậy tương tác với chất ức chế hoặc cảm ứng CYP3A có thể thay đổi đáng kể nồng độ thuốc và cần được rà soát trước điều trị.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Indinavir
- Dạng thường gặp: Indinavir sulfate; hàm lượng chế phẩm quy theo indinavir
- Nhóm thuốc: Ức chế protease HIV
- Mã ATC: J05AE02
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định: Điều trị HIV trong phác đồ kháng retrovirus phối hợp
- Cơ chế: Ức chế protease HIV, ngăn trưởng thành virion
- Cảnh báo chính: Sỏi thận/niệu, kết tinh niệu và tổn thương thận; cần chú ý bù đủ dịch
- Lưu ý: Có thể tăng bilirubin và có nhiều tương tác qua CYP3A
Hoạt chất Indinavir là gì?
Indinavir
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Indinavir |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Indinavir |
| Tên IUPAC | (2S)-1-[(2S,4R)-4-benzyl-2-hydroxy-5-[[(1S,2R)-2-hydroxy-2,3-dihydro-1H-inden-1-yl]amino]-5-oxopentyl]-N-tert-butyl-4-(pyridin-3-ylmethyl)piperazine-2-carboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | MK-639 |
| Tên viết tắt | IDV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Indinavirum |
| Tên USAN | indinavir |
Tương tác thuốc của Indinavir
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Indinavir có thể làm tăng mạnh phơi nhiễm colchicine, dẫn đến độc tính nghiêm trọng hoặc tử vong. Nguy cơ tăng rõ ở người suy thận, suy gan, người cao tuổi hoặc dùng liều colchicine cao. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Dược động học: Indinavir ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Ưu tiên tránh phối hợp và chọn thuốc thay thế. Nếu bắt buộc ở người có chức năng gan và thận bình thường, cân nhắc tạm ngừng hoặc giảm liều colchicine đúng theo nhãn sản phẩm; không tự tạo liều ngoài hướng dẫn nguồn. Chống chỉ định phối hợp colchicine với chất ức chế CYP3A4 mạnh hoặc P-gp ở bệnh nhân suy thận hoặc suy gan. | Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |

