Fosamprenavir là tiền dược phosphate của amprenavir, thuộc nhóm thuốc kháng retrovirus ức chế protease HIV. Sau khi uống, fosamprenavir được thủy phân nhanh thành amprenavir có hoạt tính; chính amprenavir gắn vào protease HIV-1 và ngăn cắt các polyprotein của virus, làm tạo thành virion không trưởng thành. Fosamprenavir có mã ATC J05AE07 và thường được sử dụng cùng ritonavir liều thấp để tăng phơi nhiễm amprenavir, kết hợp với các thuốc kháng retrovirus khác trong phác đồ điều trị HIV-1. Cần phân biệt rõ fosamprenavir với amprenavir: một chất là tiền dược, một chất là hoạt chất có tác dụng trực tiếp sau chuyển hóa. Hồ sơ an toàn đáng chú ý gồm phát ban và hiếm khi phản ứng da nặng; phân tử có nhóm sulfonamide nên cần thận trọng ở người có tiền sử dị ứng sulfonamide. Tương tác thuốc là vấn đề lớn, đặc biệt khi dùng cùng ritonavir, do tác động lên CYP3A và nồng độ của nhiều thuốc dùng đồng thời.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Fosamprenavir
- Nhóm thuốc: Tiền dược của thuốc ức chế protease HIV
- Mã ATC: J05AE07
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định: Điều trị HIV-1 trong phác đồ phối hợp
- Cơ chế: Chuyển nhanh thành amprenavir, sau đó ức chế protease HIV
- Phối hợp thường gặp: Dùng cùng ritonavir liều thấp để tăng phơi nhiễm amprenavir
- Cảnh báo chính: Phát ban, hiếm khi phản ứng da nặng; nhiều tương tác thuốc qua CYP3A
- Lưu ý identity: Fosamprenavir là tiền dược, không đồng nhất với amprenavir
Hoạt chất Fosamprenavir là gì?
Fosamprenavir
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Fosamprenavir |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Fosamprenavir |
| Tên IUPAC | [(3S)-oxolan-3-yl] N-[(2S,3R)-4-[(4-aminophenyl)sulfonyl-(2-methylpropyl)amino]-1-phenyl-3-phosphonooxybutan-2-yl]carbamate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | GW433908 |
| Tên viết tắt | FPV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Fosamprenavirum |
Tương tác thuốc của Fosamprenavir
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Fosamprenavir có thể làm tăng nồng độ colchicine và nguy cơ độc tính. Tương tác thường cần giảm liều hoặc tạm ngừng colchicine và theo dõi sát. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược động học: Fosamprenavir ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Nếu có lựa chọn phù hợp, ưu tiên thuốc thay thế. Khi bắt buộc phối hợp, điều chỉnh hoặc tạm ngừng colchicine theo bảng liều trong nhãn; thận trọng đặc biệt ở người suy thận, suy gan và người cao tuổi. | Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |

