DPA (acid docosapentaenoic)

DPA là tên viết tắt của acid docosapentaenoic, một acid béo không bão hòa đa có 22 nguyên tử carbon và 5 liên kết đôi. Trong lĩnh vực dinh dưỡng, thuật ngữ DPA thường đề cập đến n-3 DPA, còn gọi là 22:5n-3 hoặc clupanodonic acid, thuộc nhóm omega-3 chuỗi dài. DPA có cấu trúc và chuyển hóa liên quan đến EPA và DHA nhưng không phải là tên gọi thay thế cho hai acid béo này. Dữ liệu nghiên cứu cho thấy n-3 DPA có thể được chuyển hóa ngược thành EPA, tham gia cấu tạo lipid màng và tạo một số chất trung gian lipid; tuy nhiên, ý nghĩa điều trị lâm sàng vẫn chưa được xác lập đầy đủ. Hiện chưa có đủ căn cứ để xem DPA đơn chất là thuốc điều trị một bệnh cụ thể hoặc tự áp dụng một liều bổ sung tiêu chuẩn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • DPA là gì?: Acid béo không bão hòa đa gồm 22 carbon và 5 liên kết đôi.
  • Dạng thường được nghiên cứu: n-3 DPA, ký hiệu 22:5n-3 hoặc clupanodonic acid.
  • Quan hệ với EPA và DHA: Là chất trung gian trong con đường chuyển hóa giữa EPA và DHA; có thể chuyển hóa ngược thành EPA.
  • Bằng chứng hiện có: Chủ yếu là nghiên cứu chuyển hóa, nghiên cứu cơ chế, nghiên cứu quan sát và thử nghiệm nhỏ.
  • Chỉ định điều trị
  • Liều điều trị được phê duyệt
  • Lưu ý: Không tự sử dụng DPA để phòng hoặc điều trị bệnh; cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi đang dùng thuốc chống đông hay có bệnh nền.

Hoạt chất Acid docosapentaenoic (DPA) là gì?

DPA là acid béo không bão hòa đa chuỗi dài gồm 22 carbon và 5 liên kết đôi. n-3 DPA thuộc họ omega-3, có cấu trúc nằm giữa EPA và DHA trong một số con đường chuyển hóa acid béo.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Acid docosapentaenoic (DPA)

INN Docosapentaenoic acid.

CAS Chưa xác minh Công thức C22H34O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Acid docosapentaenoic (DPA)

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Docosapentaenoic acid.

Tên khác / tên đồng nghĩa

n-3 DPA; omega-3 docosapentaenoic acid; 22:5n-3; clupanodonic acid; all-cis-7,10,13,16,19-docosapentaenoic acid.; DPA n-6, còn gọi là 22:5n-6 hoặc Osbond acid, là một đồng phân khác và không nên được sử dụng thay thế cho n-3 DPA.

Tên viết tắt

DPA

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Chưa xác minh

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

Chưa xác minh

RxNorm CUI

Chưa xác minh

Công thức phân tử

C22H34O2

Dược động học của Acid docosapentaenoic (DPA)

Dữ liệu dược động học chuẩn hóa của DPA đơn chất còn hạn chế. Sau khi được hấp thu cùng lipid, acid béo được đóng gói vào chylomicron, vận chuyển qua hệ bạch huyết và tuần hoàn, sau đó phân bố đến các mô để oxy hóa, chuyển hóa, dự trữ hoặc tích hợp vào lipid màng.

Các nghiên cứu ngắn hạn cho thấy DPA bổ sung có thể làm tăng DPA trong một số phân đoạn lipid huyết tương và ảnh hưởng đến nồng độ EPA hoặc DHA ở một số phân đoạn; kết quả phụ thuộc thời gian và loại mẫu xét nghiệm.

Giai đoạn I: Hấp thu

DPA từ lipid đường ăn uống được giải phóng trong quá trình tiêu hóa, tham gia hình thành micelle, hấp thu vào tế bào ruột và được đóng gói vào chylomicron tương tự các acid béo chuỗi dài khác.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của DPA đơn chất.

Khả năng hấp thu chất béo trong chế độ ăn nói chung có thể cao, nhưng số liệu này không thể được coi là sinh khả dụng riêng của DPA.

Giai đoạn II: Phân bố

DPA có thể được phát hiện trong triglycerid, phospholipid và các phân đoạn lipid huyết tương. Trong một thử nghiệm ngắn hạn, bổ sung DPA làm tăng DPA trong phospholipid và triglycerid huyết tương nhưng chưa ghi nhận thay đổi rõ trong phospholipid hồng cầu trong thời gian nghiên cứu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

n-3 DPA là chất chuyển hóa kéo dài chuỗi từ EPA và nằm trong con đường tổng hợp DHA. DPA có thể được chuyển hóa ngược thành EPA; mức chuyển thành DHA ở người chưa được xác định đầy đủ.

DPA cũng có thể làm tiền chất cho một số chất trung gian lipid, bao gồm các dẫn xuất liên quan đến resolvin, protectin và maresin. Ý nghĩa sinh lý và điều trị của các chất này vẫn đang được nghiên cứu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Ảnh hưởng của dạng lipid, thành phần bữa ăn, liều sử dụng, thời gian bổ sung, tuổi, giới tính và bệnh lý nền đối với dược động học riêng của DPA.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Acid docosapentaenoic (DPA)

n-3 DPA thuộc nhóm acid béo omega-3 chuỗi dài. Hoạt chất này không đồng nhất với:

  • EPA: 20:5n-3.
  • DHA: 22:6n-3.
  • n-6 DPA: 22:5n-6.

Các đồng phân có vị trí liên kết đôi khác nhau có thể có con đường chuyển hóa và hoạt tính sinh học khác nhau.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Các cơ chế đang được nghiên cứu gồm:

  • Tích hợp vào triglycerid, phospholipid và màng tế bào.
  • Tham gia điều hòa thành phần acid béo của các mô.
  • Chuyển hóa ngược thành EPA hoặc tiếp tục tham gia con đường hình thành DHA.
  • Làm tiền chất cho một số chất trung gian lipid có khả năng tham gia quá trình điều hòa và kết thúc phản ứng viêm.

Những cơ chế này chưa chứng minh rằng DPA đơn chất có hiệu quả điều trị một bệnh cụ thể.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Các nghiên cứu nhỏ ghi nhận DPA có thể làm thay đổi thành phần acid béo trong huyết tương và hồ sơ một số chất trung gian lipid. Một nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận mối liên quan nghịch giữa DPA trong hồng cầu với triglycerid và protein phản ứng C, nhưng mối liên quan không chứng minh quan hệ nhân quả hoặc hiệu quả điều trị.

Chỉ dấu dược lực học chuẩn hóa và ngưỡng đáp ứng lâm sàng của DPA.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Acid docosapentaenoic (DPA)

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Acid docosapentaenoic (DPA)

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Acid docosapentaenoic (DPA)

Tương tác thuốc riêng của DPA đơn chất.

Các acid béo omega-3 liều cao có thể ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu. Cần thận trọng khi phối hợp sản phẩm chứa DPA với:

  • Warfarin và thuốc chống đông khác.
  • Aspirin, clopidogrel hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu.
  • Các thuốc hoặc sản phẩm có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Dữ liệu hiện có chủ yếu liên quan đến dầu cá, EPA hoặc DHA; không nên ngoại suy hoàn toàn sang DPA đơn chất.

Thắc mắc về hoạt chất Acid docosapentaenoic (DPA)

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 9 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *