Diindolylmethane, thường viết tắt là DIM, là một hợp chất indole được tạo thành khi indole-3-carbinol từ các loại rau họ cải trải qua phản ứng ngưng tụ trong môi trường acid. Dạng được nghiên cứu phổ biến nhất là 3,3'-diindolylmethane. DIM có thể tác động đến enzym chuyển hóa thuốc, thụ thể aryl hydrocarbon và quá trình hình thành các chất chuyển hóa estrogen; tuy nhiên, cơ chế tác dụng trong cơ thể người chưa được hiểu đầy đủ. Một số thử nghiệm đã đánh giá DIM trong chuyển hóa estrogen, ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và tổn thương cổ tử cung, nhưng kết quả chưa đủ để xác lập DIM là thuốc điều trị hoặc phòng bệnh. Người đang sử dụng tamoxifen hoặc thuốc có khoảng điều trị hẹp cần đặc biệt thận trọng vì DIM có thể làm thay đổi chuyển hóa thuốc.
Nội dung chính
- DIM là gì?: Hợp chất indole có công thức C17H14N2, thường hình thành từ indole-3-carbinol có nguồn gốc từ rau họ cải.
- Tình trạng sử dụng: Thường xuất hiện trong thực phẩm bổ sung và đang được nghiên cứu; chưa xác minh được chỉ định điều trị được phê duyệt.
- Cơ chế nghiên cứu: Có thể ảnh hưởng chuyển hóa estrogen, enzym CYP, thụ thể AhR và nhiều đường truyền tín hiệu tế bào.
- Bằng chứng lâm sàng: Còn hạn chế và không đồng nhất; một thử nghiệm về tổn thương cổ tử cung cho kết quả âm tính.
- Tương tác đáng chú ý: Thử nghiệm ở người dùng tamoxifen ghi nhận giảm endoxifen và một số chất chuyển hóa tamoxifen.
- Liều chuẩn: Chưa có liều điều trị hoặc liều bổ sung tiêu chuẩn áp dụng chung.
- Lưu ý: Không tự dùng DIM để điều trị ung thư, rối loạn nội tiết, mụn trứng cá hoặc bệnh phụ khoa.
Hoạt chất 3,3'-Diindolylmethane là gì?
Diindolylmethane là hợp chất gồm hai vòng indole liên kết qua một nhóm methylene. DIM thường được hình thành khi indole-3-carbinol có nguồn gốc từ glucosinolate trong rau họ cải trải qua phản ứng trong môi trường acid.
DIM không phải estrogen, progesterone hay thuốc nội tiết đã được phê duyệt.
3,3'-Diindolylmethane
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | 3,3'-Diindolylmethane |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | 3,3'-Diindolylmethane |
| Tên IUPAC | 3-(1H-indol-3-ylmethyl)-1H-indole |
| Tên hóa học khác | 3,3'-Methylenebis-1H-indole | 1H-Indole, 3,3'-methylenebis- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Diindolylmethane; DIM; 3,3'-methylenebis-1H-indole; 1H-indole, 3,3'-methylenebis-; bisindolylmethane. |
| Tên viết tắt | DIM |
| Tên Latinh / tên dược điển | Diindolylmethanum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1968-05-4 |
|---|---|
| UNII | SSZ9HQT61Z |
| PubChem CID | 3071 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
| Công thức phân tử | C17H14N2 |
Dược động học của 3,3'-Diindolylmethane
Dữ liệu dược động học của DIM phụ thuộc đáng kể vào công thức sản phẩm. Với dạng tăng cường hấp thu được dùng trong thử nghiệm, DIM được hấp thu tương đối nhanh và nồng độ huyết tương tăng theo liều trong một số khoảng liều nghiên cứu.
Nghiên cứu ở người cho thấy DIM trải qua chuyển hóa pha I và pha II đáng kể, thay vì chỉ tồn tại dưới dạng hợp chất mẹ như từng được giả định.
Giai đoạn I: Hấp thu
Trong thử nghiệm giai đoạn I sử dụng BR-DIM đường uống, thời gian đạt nồng độ tối đa trong huyết tương thường khoảng 2–4 giờ.
Ở người khỏe mạnh, liều đơn của công thức tăng cường hấp thu cho thấy mức tiếp xúc tăng theo liều đến khoảng 200 mg; tăng lên 300 mg không tạo mức tăng Cmax tương ứng trong nghiên cứu nhỏ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của DIM ở người. DIM dạng tinh thể có độ hòa tan thấp; các công thức vi phân tán hoặc tăng cường hấp thu được phát triển nhằm cải thiện mức tiếp xúc toàn thân. Không thể áp dụng dữ liệu của một công thức DIM cho tất cả sản phẩm khác. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dữ liệu đầy đủ về thể tích phân bố, mức gắn protein huyết tương và sự phân bố DIM vào từng mô ở người.
DIM và các chất chuyển hóa có thể được phát hiện trong huyết tương sau khi uống công thức DIM tăng cường hấp thu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Sau khi uống, DIM được chuyển hóa thành ít nhất hai chất chuyển hóa monohydroxyl hóa và một chất chuyển hóa dihydroxyl hóa. Các chất này cùng dạng liên hợp sulfate và glucuronide được phát hiện trong huyết tương và nước tiểu.
Một chất chuyển hóa được xác định là 2-ox-DIM có hoạt tính chủ vận thụ thể aryl hydrocarbon trong mô hình tế bào; ý nghĩa lâm sàng của hoạt tính này chưa được xác định.
Giai đoạn IV: Thải trừ
DIM dạng mẹ cùng các chất chuyển hóa hydroxyl hóa, liên hợp glucuronide và sulfate đã được phát hiện trong nước tiểu người.
Tỷ lệ bài tiết qua thận và các đường thải trừ khác.
| t½ · Thời gian bán thải | Một số thử nghiệm sử dụng BR-DIM báo cáo thời gian bán thải huyết tương điển hình khoảng 3 giờ. Giá trị này phụ thuộc công thức và không nên được áp dụng cho mọi sản phẩm DIM. |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:
- Dạng tinh thể, công thức vi phân tán hoặc công thức tăng cường hấp thu.
- Liều và tần suất sử dụng.
- Thành phần phối hợp trong sản phẩm.
- Hoạt động của các enzym chuyển hóa pha I và pha II.
- Khác biệt cá thể về hệ enzym CYP và liên hợp glucuronide hoặc sulfate.
Mức ảnh hưởng cụ thể của thức ăn, tuổi, giới tính, suy gan và suy thận.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của 3,3'-Diindolylmethane
DIM được xếp về mặt hóa học vào nhóm bisindole hoặc indole thực vật có hoạt tính sinh học.
Trong nghiên cứu thực nghiệm, DIM được mô tả có:
- Hoạt tính điều hòa chuyển hóa estrogen.
- Hoạt tính liên quan đến thụ thể aryl hydrocarbon.
- Hoạt tính kháng androgen tiềm năng.
- Ảnh hưởng đến tăng sinh, chu kỳ tế bào và apoptosis trong mô hình tiền lâm sàng.
Những đặc tính này không đồng nghĩa với hiệu quả điều trị đã được chứng minh ở người.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Các cơ chế đang được nghiên cứu gồm:
- Làm thay đổi quá trình hydroxyl hóa estrogen và tỷ lệ giữa một số chất chuyển hóa estrogen.
- Điều hòa CYP1A1, CYP1A2 và có thể CYP3A4.
- Hoạt hóa thụ thể aryl hydrocarbon.
- Tác động đến tín hiệu androgen trong một số mô hình tiền lâm sàng.
- Ảnh hưởng đến các đường truyền tín hiệu kiểm soát viêm, chu kỳ tế bào và apoptosis.
NCI lưu ý rằng cơ chế tạo hoạt tính chống khối u của DIM trong cơ thể sống chưa được xác định đầy đủ.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Các thử nghiệm ở người ghi nhận DIM có thể:
- Làm tăng tỷ lệ 2-hydroxyestrone/16α-hydroxyestrone.
- Làm thay đổi nồng độ globulin gắn hormone sinh dục.
- Thay đổi một số estrogen và chất chuyển hóa estrogen trong nước tiểu.
- Làm giảm nồng độ một số chất chuyển hóa của tamoxifen khi hai chất được dùng đồng thời.
Chưa xác định được mối liên hệ chắc chắn giữa các thay đổi chỉ dấu này với giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc cải thiện kết cục điều trị.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của 3,3'-Diindolylmethane
Chưa có chỉ định điều trị chính thức của DIM đơn chất được xác minh từ nhãn thuốc hoặc tài liệu sản phẩm được phê duyệt.
DIM không nên được xem là thuốc điều trị ung thư, rối loạn nội tiết, mụn trứng cá, hội chứng tiền kinh nguyệt, mãn kinh, lạc nội mạc tử cung hoặc tổn thương cổ tử cung.
DIM đã hoặc đang được nghiên cứu trong:
- Điều hòa các chất chuyển hóa estrogen.
- Chỉ dấu sinh học ở người có tiền sử ung thư vú.
- Sử dụng cùng tamoxifen.
- Ung thư tuyến tiền liệt kháng thiến không di căn.
- Tổn thương biểu mô và nhiễm HPV cổ tử cung.
- Khả năng chống tăng sinh hoặc hỗ trợ điều trị ung thư trong mô hình tiền lâm sàng.
Một thử nghiệm ngẫu nhiên sử dụng 150 mg DIM mỗi ngày không ghi nhận hiệu quả thúc đẩy thanh thải HPV hoặc ngăn tiến triển tổn thương cổ tử cung mức độ nhẹ.
Các ứng dụng trên là nghiên cứu, không phải chỉ định điều trị được phê duyệt.
Liều dùng và cách sử dụng
Chưa có liều DIM tiêu chuẩn được phê duyệt để phòng hoặc điều trị bệnh.
Một số liều từng được sử dụng trong nghiên cứu:
- Liều đơn 50–300 mg DIM dạng tăng cường hấp thu ở người khỏe mạnh.
- 150 mg một lần mỗi ngày trong 6 tháng ở phụ nữ có bất thường tế bào học cổ tử cung mức độ nhẹ; thử nghiệm không chứng minh hiệu quả.
- 150 mg hai lần mỗi ngày trong 12 tháng ở người đang dùng tamoxifen để đánh giá chỉ dấu sinh học.
- 75–300 mg hai lần mỗi ngày trong thử nghiệm giai đoạn I nhỏ ở người ung thư tuyến tiền liệt; 225 mg hai lần mỗi ngày được chọn làm liều nghiên cứu tiếp theo, không phải liều điều trị được phê duyệt.
Các liều nghiên cứu không phải khuyến cáo tự sử dụng.
Không tự áp dụng liều từ thử nghiệm lâm sàng hoặc từ sản phẩm DIM khác vì sinh khả dụng có thể khác đáng kể giữa các công thức.
Trước khi sử dụng cần:
- Kiểm tra hàm lượng DIM thực tế trên mỗi đơn vị dùng.
- Kiểm tra piperine, chiết xuất thực vật hoặc thành phần phối hợp.
- Không dùng thay thế thuốc nội tiết hoặc phác đồ điều trị ung thư.
- Hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi đang dùng tamoxifen, thuốc tránh thai, liệu pháp hormone hoặc thuốc có khoảng điều trị hẹp.
- Ngừng sử dụng và đi khám khi xuất hiện nôn kéo dài, đau đầu nặng, lú lẫn, co giật hoặc triệu chứng nghi hạ natri máu.
Chưa có quy trình theo dõi chuẩn áp dụng cho DIM.
Khi được chuyên gia y tế cho phép sử dụng, có thể cần theo dõi:
- Đau đầu, chóng mặt và triệu chứng tiêu hóa.
- Màu nước tiểu.
- Natri máu nếu sử dụng liều cao hoặc có yếu tố nguy cơ hạ natri máu.
- Thuốc nội tiết và thuốc chuyển hóa qua enzym CYP.
- Hiệu quả điều trị và nồng độ chất chuyển hóa khi đang dùng tamoxifen.
- Xét nghiệm gan hoặc thận nếu người dùng có bệnh nền.
Không tự xét nghiệm chất chuyển hóa estrogen để chẩn đoán hoặc điều trị bệnh.
Cảnh báo và lưu ý về 3,3'-Diindolylmethane
Chống chỉ định chính thức của DIM đơn chất.
Không sử dụng sản phẩm khi có tiền sử quá mẫn với DIM hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Người đang điều trị bệnh phụ thuộc hormone không nên tự dùng DIM nếu chưa được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
Các phản ứng được ghi nhận trong thử nghiệm gồm:
- Nước tiểu sẫm màu.
- Đau đầu.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Tiêu chảy.
- Đầy hơi.
- Khó tiêu.
- Táo bón.
- Chóng mặt.
- Ngứa.
- Mệt mỏi.
Trong nghiên cứu liều đơn, một người dùng 300 mg báo cáo buồn nôn nhẹ và đau đầu; một người khác bị buồn nôn và nôn.
Trong thử nghiệm giai đoạn I rất nhỏ ở người ung thư tuyến tiền liệt, hạ natri máu không triệu chứng độ 3 được phát hiện ở 2 trong 4 người dùng 300 mg hai lần mỗi ngày. Tình trạng hạ natri máu vẫn xuất hiện không liên tục sau khi ngừng DIM ở hai trường hợp, nên quan hệ nhân quả chưa chắc chắn.
Dữ liệu về độc tính gan, phản ứng dị ứng nghiêm trọng và biến cố tim mạch của DIM còn hạn chế. Cần cấp cứu khi có co giật, rối loạn ý thức, khó thở, phù mặt hoặc phản ứng dị ứng toàn thân.
- Bằng chứng thay đổi chất chuyển hóa estrogen không chứng minh DIM phòng ngừa hoặc điều trị ung thư.
- DIM có thể ảnh hưởng chuyển hóa hormone và thuốc.
- Không dùng thay thế tamoxifen, thuốc nội tiết, hóa trị hoặc các điều trị tiêu chuẩn.
- Thận trọng ở người có tiền sử hạ natri máu.
- Thận trọng với bệnh phụ thuộc estrogen hoặc androgen.
- Sản phẩm phối hợp piperine có thể có hồ sơ tương tác khác DIM đơn chất.
- Chất lượng và sinh khả dụng có thể khác nhau giữa các thực phẩm bổ sung.
- Không ngoại suy độ an toàn của lượng rau họ cải trong chế độ ăn sang DIM cô đặc liều cao.
Ngưỡng quá liều và thuốc giải độc đặc hiệu của DIM.
Trong nghiên cứu liều cao, các phản ứng được ghi nhận gồm đau đầu, buồn nôn, nôn và hạ natri máu.
Khi nghi quá liều:
- Ngừng sử dụng sản phẩm.
- Không tự gây nôn.
- Mang theo bao bì và danh sách các thuốc đang dùng.
- Liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc.
- Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ, kiểm tra điện giải và theo dõi triệu chứng theo đánh giá của bác sĩ.
Bảo quản theo hướng dẫn trên nhãn của sản phẩm cụ thể, trong bao bì kín, tránh ẩm, nhiệt và ánh sáng trực tiếp.
Điều kiện bảo quản chuẩn hóa cho DIM dưới dạng thuốc được phê duyệt.
Đối tượng đặc biệt
Hiệu quả, độ an toàn và liều DIM cho trẻ em chưa được xác lập đầy đủ.
Không tự cho trẻ dùng DIM để điều trị u nhú, dậy thì, mụn trứng cá, rối loạn hormone hoặc bệnh lý khác. Dữ liệu liều dùng theo cân nặng.
Một thử nghiệm giai đoạn I nhỏ ở người ung thư tuyến tiền liệt có độ tuổi trung vị 77 tuổi, nhưng không đủ để thiết lập liều hoặc độ an toàn riêng cho người cao tuổi.
Cần xem xét nguy cơ đa thuốc, hạ natri máu, suy gan, suy thận và tương tác với thuốc điều trị bệnh mạn tính.
Chưa có dữ liệu đầy đủ chứng minh độ an toàn của DIM cô đặc trong thai kỳ.
Do DIM có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa estrogen và enzym chuyển hóa thuốc, phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng thực phẩm bổ sung DIM. Liều an toàn trong thai kỳ.
Khuyến cáo này không đồng nghĩa với việc phải tránh rau họ cải trong chế độ ăn thông thường.
Chưa xác định DIM hoặc các chất chuyển hóa có bài tiết vào sữa mẹ hay không.
Độ an toàn đối với trẻ bú mẹ và ảnh hưởng đến tiết sữa. Không tự dùng DIM cô đặc trong thời kỳ cho con bú nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
Chưa có nghiên cứu đầy đủ về dược động học hoặc điều chỉnh liều DIM ở người suy gan.
Vì DIM trải qua chuyển hóa pha I và pha II, suy gan có thể làm thay đổi mức tiếp xúc với DIM hoặc chất chuyển hóa; mức độ ảnh hưởng.
Chưa có khuyến cáo điều chỉnh liều DIM ở người suy thận.
DIM và nhiều chất chuyển hóa được phát hiện trong nước tiểu, nhưng vai trò của chức năng thận đối với tổng độ thanh thải chưa được xác định.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của DIM đối với khả năng lái xe và vận hành máy.
Chóng mặt, đau đầu, buồn nôn đã được ghi nhận trong một số thử nghiệm. Không lái xe hoặc vận hành máy nếu xuất hiện các triệu chứng này.
Tương tác thuốc của 3,3'-Diindolylmethane
Tương tác đáng chú ý nhất được ghi nhận ở người liên quan đến tamoxifen. Trong thử nghiệm ngẫu nhiên, DIM 150 mg hai lần mỗi ngày làm giảm endoxifen, 4-hydroxytamoxifen và N-desmethyltamoxifen so với giả dược. Chưa xác định được việc giảm này có làm suy giảm hiệu quả điều trị của tamoxifen hay không.
DIM có thể ảnh hưởng đến enzym CYP1A1, CYP1A2 và CYP3A4, do đó có khả năng làm thay đổi nồng độ thuốc chuyển hóa qua các enzym này.
Cần thận trọng với:
- Tamoxifen và các liệu pháp nội tiết ung thư.
- Thuốc tránh thai nội tiết.
- Liệu pháp estrogen hoặc progesterone.
- Thuốc có khoảng điều trị hẹp.
- Thuốc chống đông, chống động kinh, ức chế miễn dịch hoặc thuốc ung thư chuyển hóa qua CYP.
Không tự phối hợp DIM với thuốc kê đơn.
Thắc mắc về hoạt chất 3,3'-Diindolylmethane
Diindolylmethane, viết tắt DIM, là một hợp chất indole thường được tạo thành từ indole-3-carbinol có nguồn gốc từ các loại rau họ cải. Dạng được nghiên cứu phổ biến là 3,3'-diindolylmethane, có công thức C17H14N2.
Một số nghiên cứu ghi nhận DIM làm thay đổi tỷ lệ các chất chuyển hóa estrogen và nồng độ globulin gắn hormone sinh dục. Tuy nhiên, thuật ngữ “cân bằng nội tiết tố” không phải kết luận y khoa cụ thể, và chưa có bằng chứng cho thấy những thay đổi chỉ dấu này điều trị được một rối loạn nội tiết xác định.
Chưa có đủ bằng chứng để sử dụng DIM như thuốc điều trị hoặc phòng ngừa ung thư. Phần lớn kết quả tích cực đến từ nghiên cứu tế bào, động vật hoặc thử nghiệm nhỏ tập trung vào chỉ dấu sinh học. Không được dùng DIM thay thế phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, liệu pháp nội tiết hoặc thuốc điều trị ung thư.
Không nên tự phối hợp. Một thử nghiệm ngẫu nhiên ghi nhận DIM làm giảm endoxifen và một số chất chuyển hóa khác của tamoxifen. Chưa rõ thay đổi này ảnh hưởng thế nào đến kết quả điều trị ung thư vú, vì vậy người dùng tamoxifen phải hỏi bác sĩ ung bướu trước khi dùng DIM.
Chưa có liều DIM hằng ngày tiêu chuẩn áp dụng cho mọi người. Liều 150–300 mg mỗi ngày đã xuất hiện trong một số nghiên cứu, nhưng không phải khuyến cáo tự sử dụng. Liều cao hơn và công thức tăng cường hấp thu có thể gây buồn nôn, nôn, đau đầu hoặc biến đổi điện giải.

