Dihydromyricetin, viết tắt là DHM và còn được gọi là ampelopsin, là một flavanonol tự nhiên có trong một số loài thực vật như Ampelopsis grossedentata và Hovenia dulcis. Hoạt chất được bán dưới dạng thành phần thực phẩm bổ sung tại một số thị trường, thường kèm các tuyên bố về “giải rượu”, bảo vệ gan hoặc hỗ trợ chuyển hóa. Tuy nhiên, dihydromyricetin chưa được phê duyệt như một thuốc điều trị tại Hoa Kỳ và chưa có liều điều trị chuẩn. Một số thử nghiệm nhỏ ở người bệnh gan nhiễm mỡ hoặc đái tháo đường type 2 ghi nhận thay đổi về men gan, glucose và lipid máu, nhưng quy mô nghiên cứu còn hạn chế; một nghiên cứu mới hơn sử dụng chế phẩm phối hợp nên không thể quy toàn bộ kết quả cho riêng DHM. Tác dụng chống say rượu chủ yếu dựa trên nghiên cứu động vật, chưa được chứng minh bằng thử nghiệm lâm sàng đủ tin cậy ở người.
Nội dung chính
- Bản chất: Flavanonol tự nhiên, công thức phân tử C15H12O8.
- Tên khác: DHM, ampelopsin, ampeloptin.
- Tình trạng: Chưa có chỉ định thuốc được phê duyệt; chủ yếu xuất hiện trong nghiên cứu và thực phẩm bổ sung.
- Bằng chứng bệnh gan: Một số thử nghiệm nhỏ ghi nhận cải thiện chỉ số xét nghiệm, nhưng chưa đủ để thiết lập điều trị chuẩn.
- Bằng chứng đái tháo đường: Có tín hiệu giảm glucose trong nghiên cứu nhỏ; chưa đủ xác lập hiệu quả và độ an toàn lâu dài.
- Giải rượu: Bằng chứng nổi bật đến từ động vật; chưa chứng minh khả năng phòng hoặc điều trị say rượu ở người.
- Liều dùng: Không có liều điều trị được phê duyệt hoặc chuẩn hóa.
- Độ an toàn: Dữ liệu ngắn hạn tương đối hạn chế; an toàn lâu dài, tương tác thuốc và nguy cơ ở nhóm đặc biệt chưa rõ.
Hoạt chất Dihydromyricetin là gì?
Dihydromyricetin là một flavonoid tự nhiên được tìm thấy trong một số loài thực vật, đặc biệt là Ampelopsis grossedentata và Hovenia dulcis. Hoạt chất đang được nghiên cứu về tác động đối với chuyển hóa glucose, lipid, viêm, stress oxy hóa và tổn thương liên quan đến rượu, nhưng chưa phải thuốc điều trị được phê duyệt.
Dihydromyricetin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Dihydromyricetin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Dihydromyricetin |
| Tên IUPAC | (2R,3R)-3,5,7-trihydroxy-2-(3,4,5-trihydroxyphenyl)-2,3-dihydrochromen-4-one |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | DHM; ampelopsin; ampeloptin; dihydroampelopsin; 3,5,7,3′,4′,5′-hexahydroxyflavanone; CAS 27200-12-0. |
| Tên viết tắt | DHM |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 27200-12-0 |
|---|---|
| UNII | KD8QND6427 |
| PubChem CID | 161557 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
| Công thức phân tử | C15H12O8 |
Dược động học của Dihydromyricetin
Hồ sơ dược động học ở người chưa được xác lập đầy đủ. Một nghiên cứu giai đoạn 1 đã được đăng ký nhằm đánh giá độ an toàn, dược động học và liều dung nạp của DHM tinh khiết ở người khỏe mạnh, nhưng chưa tìm thấy kết quả dược động học đã công bố trong các nguồn được kiểm tra.
Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy DHM có độ tan và sinh khả dụng đường uống thấp, đồng thời được chuyển hóa tương đối nhanh; các kết quả trên động vật không thể dùng để xây dựng liều điều trị cho người.
Giai đoạn I: Hấp thu
Dihydromyricetin có thể được hấp thu sau khi uống, nhưng mức hấp thu tuyệt đối, thời gian đạt nồng độ đỉnh và ảnh hưởng của thức ăn ở người chưa được xác lập bằng dữ liệu lâm sàng công khai đầy đủ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống ở người. Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy sinh khả dụng đường uống thấp, nhưng không được sử dụng giá trị trên động vật để suy ra sinh khả dụng hoặc liều ở người. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dữ liệu phân bố, thể tích phân bố, mức gắn protein huyết tương và khả năng đi qua hàng rào máu–não ở người.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Dihydromyricetin được cho là chuyển hóa nhanh sau hấp thu, nhưng các enzym, chất chuyển hóa chính và tỷ lệ đóng góp của từng con đường chuyển hóa ở người chưa được xác lập đầy đủ.
Các kết quả chuyển hóa từ tế bào hoặc động vật không được xem là hướng dẫn tương tác thuốc lâm sàng.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Đường thải trừ và tỷ lệ bài tiết qua nước tiểu hoặc phân ở người.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải ở người. |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Ảnh hưởng của tuổi, giới tính, cân nặng, thức ăn, kiểu gen, chức năng gan, chức năng thận và thuốc dùng đồng thời đối với dược động học của dihydromyricetin ở người chưa được xác lập.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Dihydromyricetin
Về hóa học, dihydromyricetin thuộc nhóm flavanonol, là một phân nhóm của flavonoid polyphenol. Về quản lý y khoa, hoạt chất chưa được xếp thành một nhóm thuốc điều trị có chỉ định và liều dùng chuẩn.
Các thuật ngữ như “chống oxy hóa”, “bảo vệ gan” hoặc “điều hòa chuyển hóa” chủ yếu mô tả kết quả nghiên cứu thực nghiệm và không đồng nghĩa với hiệu quả điều trị đã được chứng minh ở người.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Nghiên cứu tế bào và động vật cho thấy dihydromyricetin có thể ảnh hưởng đến nhiều đường tín hiệu liên quan đến stress oxy hóa, phản ứng viêm, chuyển hóa lipid, độ nhạy insulin và chức năng ty thể.
Trong mô hình động vật tiếp xúc với ethanol, DHM được đề xuất có tác động điều biến thụ thể GABA-A và làm giảm một số biểu hiện ngộ độc hoặc cai rượu. Cơ chế này chưa được xác nhận là có ý nghĩa điều trị ở người.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Chưa có dấu ấn dược lực học hoặc mối quan hệ nồng độ–đáp ứng được thẩm định để sử dụng DHM như một thuốc.
Trong thử nghiệm năm 2015 ở 60 người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, DHM 150 mg hai lần mỗi ngày trong ba tháng được liên quan với cải thiện một số men gan, glucose lúc đói, LDL cholesterol và dấu ấn viêm so với giả dược. Nghiên cứu không ghi nhận khác biệt rõ về cân nặng hoặc mức gan nhiễm mỡ đánh giá bằng siêu âm.
Nghiên cứu năm 2026 sử dụng chế phẩm chứa DHM 300 mg/ngày cùng vitamin C, vitamin E và choline ghi nhận một số cải thiện xét nghiệm ở người mắc MASLD. Vì là chế phẩm phối hợp, không thể xác định mức đóng góp riêng của DHM.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Dihydromyricetin
Dihydromyricetin không có chỉ định điều trị được phê duyệt.
Các mục đích từng được nghiên cứu hoặc quảng bá gồm:
- Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu hoặc MASLD.
- Rối loạn glucose và lipid ở người đái tháo đường type 2.
- Bệnh gan liên quan đến rượu.
- Giảm biểu hiện say rượu hoặc nôn nao.
- Hỗ trợ chống oxy hóa và chống viêm.
Các mục đích trên không được xem là chỉ định điều trị đã xác lập.
Các hướng nghiên cứu gồm:
- Bệnh gan nhiễm mỡ liên quan rối loạn chuyển hóa.
- Đái tháo đường type 2 và đề kháng insulin.
- Bệnh gan liên quan đến rượu.
- Dược động học, độ an toàn và liều dung nạp ở người.
- Các hệ dẫn thuốc nhằm cải thiện độ tan và sinh khả dụng.
Một thử nghiệm giai đoạn 1 đã đăng ký các liều đơn DHM nhằm đánh giá an toàn và dược động học. Việc đăng ký thử nghiệm không có nghĩa hoạt chất đã chứng minh hiệu quả hoặc được phê duyệt.
Liều dùng và cách sử dụng
Không có liều điều trị được phê duyệt hoặc liều chuẩn cho dihydromyricetin.
Các mức liều dưới đây chỉ phản ánh nghiên cứu, không phải hướng dẫn tự sử dụng:
- Nghiên cứu bệnh gan nhiễm mỡ năm 2015: 150 mg DHM, hai lần mỗi ngày trong ba tháng.
- Nghiên cứu ở người đái tháo đường type 2 năm 2019: chế phẩm Ampelopsis grossedentata cung cấp khoảng 760 mg mỗi ngày trong một tháng; kết quả không thể tự động quy cho DHM tinh khiết.
- Nghiên cứu MASLD năm 2026: chế phẩm phối hợp chứa DHM 300 mg/ngày cùng vitamin C, vitamin E và choline trong 12 tháng.
- Thử nghiệm giai đoạn 1 đã đăng ký: các liều đơn 300 mg hoặc 900 mg DHM, có hoặc không phối hợp lysine.
Không được sử dụng những liều nghiên cứu này để tự điều trị hoặc dùng trước và sau khi uống rượu.
Không có hướng dẫn dùng thuốc chính thức cho dihydromyricetin.
Người sử dụng cần lưu ý:
- Không sử dụng DHM như biện pháp làm cho việc uống rượu trở nên an toàn.
- Không dùng để trì hoãn việc cấp cứu khi có dấu hiệu ngộ độc rượu như lơ mơ, thở chậm, co giật, nôn liên tục hoặc mất ý thức.
- Không thay thế điều trị đái tháo đường, bệnh gan, rối loạn lipid hoặc cai nghiện rượu đã được bác sĩ chỉ định.
- Không tự tăng liều dựa trên hàm lượng của các sản phẩm khác nhau.
- Kiểm tra thành phần phối hợp vì sản phẩm “giải rượu” thường chứa nhiều hoạt chất, vitamin hoặc thảo dược khác.
Chưa có quy trình theo dõi chuẩn cho người tự sử dụng DHM.
Trong nghiên cứu lâm sàng, các thông số có thể được theo dõi gồm:
- Men gan ALT, AST, GGT và bilirubin.
- Glucose huyết, HbA1c và lipid máu.
- Chức năng thận.
- Công thức máu.
- Triệu chứng tiêu hóa, dị ứng hoặc thần kinh.
- Tất cả thuốc và thực phẩm bổ sung dùng đồng thời.
Việc xét nghiệm phải dựa trên tình trạng bệnh và đánh giá của bác sĩ, không phải để hợp thức hóa việc tự điều trị bằng DHM.
Cảnh báo và lưu ý về Dihydromyricetin
Không có nhãn thuốc được phê duyệt để xác lập danh sách chống chỉ định chính thức.
Không nên sử dụng khi đã từng dị ứng với DHM, Ampelopsis grossedentata, Hovenia dulcis hoặc thành phần khác trong sản phẩm. Phụ nữ mang thai, người cho con bú, trẻ em, người suy gan, suy thận hoặc đang dùng nhiều thuốc không nên tự sử dụng do thiếu dữ liệu an toàn.
Các thử nghiệm nhỏ, ngắn hạn đã công bố không ghi nhận tín hiệu tác dụng phụ rõ ràng hoặc biến cố thường xuyên, nhưng quy mô nghiên cứu không đủ để loại trừ phản ứng hiếm gặp hoặc độc tính dài hạn.
Tần suất của buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt, phát ban hoặc các phản ứng khác đối với DHM tinh khiết.
Chưa có hồ sơ đầy đủ để xác định tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc tỷ lệ biến cố hiếm gặp.
LiverTox cập nhật năm 2023 không ghi nhận các báo cáo lâm sàng rõ ràng về tổn thương gan có vàng da do riêng dihydromyricetin và xếp hoạt chất vào nhóm ít có khả năng gây tổn thương gan rõ rệt. Tuy nhiên, kết luận này dựa trên dữ liệu còn hạn chế và không chứng minh mọi chế phẩm chứa DHM đều an toàn.
- Dihydromyricetin chưa được chứng minh có khả năng phòng ngừa ngộ độc rượu hoặc chữa nôn nao ở người.
- Không dùng DHM để uống được nhiều rượu hơn hoặc trì hoãn việc cấp cứu.
- Các kết quả chống oxy hóa, chống viêm, bảo vệ thần kinh hoặc chống ung thư chủ yếu đến từ nghiên cứu tế bào và động vật.
- Các nghiên cứu lâm sàng về gan và chuyển hóa có cỡ mẫu nhỏ; một số sử dụng chiết xuất thực vật hoặc chế phẩm nhiều thành phần.
- Hàm lượng, đồng phân, độ tinh khiết và chất nhiễm bẩn có thể khác nhau giữa các sản phẩm bổ sung.
- Tuyên bố “tự nhiên” không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối.
- Không tự ngừng thuốc điều trị bệnh gan, đái tháo đường hoặc rối loạn sử dụng rượu để chuyển sang DHM.
Chưa xác định được ngưỡng quá liều, biểu hiện đặc hiệu, thuốc giải độc hoặc khả năng loại bỏ DHM bằng thẩm tách.
Khi uống nhầm lượng lớn hoặc xuất hiện lơ mơ, nôn kéo dài, khó thở, co giật, đau bụng dữ dội, phát ban lan rộng hoặc dấu hiệu bất thường khác, cần ngừng sản phẩm và liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc. Mang theo bao bì để xác định toàn bộ thành phần.
Không có điều kiện bảo quản chuẩn của thuốc chứa dihydromyricetin vì chưa có sản phẩm thuốc được phê duyệt.
Đối với thực phẩm bổ sung, bảo quản theo nhãn của nhà sản xuất, tránh nhiệt, ẩm và ánh sáng, đậy kín và để xa tầm tay trẻ em. Không dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc, mất nhãn, hết hạn hoặc có dấu hiệu biến đổi.
Đối tượng đặc biệt
Chưa xác lập hiệu quả, liều dùng hoặc độ an toàn của dihydromyricetin ở trẻ em.
Không tự cho trẻ sử dụng DHM để giải rượu, điều trị bệnh gan, kiểm soát cân nặng, glucose hoặc bất kỳ bệnh lý nào.
Không có dữ liệu đầy đủ để xác định liều, dược động học và độ an toàn riêng ở người cao tuổi.
Người cao tuổi có thể có suy gan, suy thận, nhiều bệnh đồng mắc và sử dụng nhiều thuốc nên nguy cơ tương tác hoặc phản ứng bất lợi khó dự đoán hơn.
Chưa có nghiên cứu đầy đủ về dihydromyricetin tinh khiết trong thai kỳ. Chưa xác định nguy cơ sảy thai, dị tật, độc tính đối với thai hoặc ảnh hưởng đến quá trình sinh.
Phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng thực phẩm bổ sung chứa DHM.
Chưa có dữ liệu về sự bài tiết dihydromyricetin hoặc các chất chuyển hóa vào sữa mẹ, mức phơi nhiễm của trẻ và ảnh hưởng đến tiết sữa.
Mặc dù DHM được nghiên cứu ở người bệnh gan nhiễm mỡ, chưa có hướng dẫn hiệu chỉnh liều hoặc dữ liệu an toàn đầy đủ ở người xơ gan, suy gan mất bù hoặc viêm gan cấp.
Không nên suy luận rằng chất được nghiên cứu cho bệnh gan sẽ an toàn với mọi người mắc bệnh gan. Người có vàng da, cổ trướng, rối loạn đông máu hoặc men gan tăng chưa rõ nguyên nhân cần được bác sĩ đánh giá trước khi dùng bất kỳ thực phẩm bổ sung nào.
Chưa có nghiên cứu dược động học và độ an toàn đầy đủ của DHM ở người suy thận hoặc đang lọc máu. Không có hướng dẫn hiệu chỉnh liều.
Chưa có nghiên cứu đầy đủ về ảnh hưởng của DHM đối với sự tỉnh táo, phản xạ hoặc khả năng lái xe.
DHM không làm đảo ngược đáng tin cậy suy giảm khả năng lái xe do rượu. Người đã uống rượu không được lái xe hoặc vận hành máy dù đã dùng sản phẩm chứa DHM.
Tương tác thuốc của Dihydromyricetin
Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc lâm sàng đầy đủ hoặc danh sách tương tác đã được thẩm định.
Thử nghiệm giai đoạn 1 loại trừ một số người sử dụng thuốc ảnh hưởng CYP3A4 nhằm giảm biến số và rủi ro nghiên cứu; tiêu chí này không chứng minh DHM chắc chắn gây tương tác CYP3A4.
Cần thận trọng khi dùng cùng:
- Thuốc điều trị đái tháo đường.
- Thuốc hạ huyết áp.
- Thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.
- Thuốc an thần hoặc các chất tác động hệ thần kinh trung ương.
- Thuốc có nguy cơ gây độc gan.
- Nhiều thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung khác.
Các cảnh báo trên mang tính phòng ngừa do thiếu dữ liệu, không phải tương tác đã được chứng minh.
Thắc mắc về hoạt chất Dihydromyricetin
Dihydromyricetin là một flavanonol tự nhiên, còn gọi là DHM hoặc ampelopsin. Hoạt chất có trong một số loài thực vật và đang được nghiên cứu về chuyển hóa, bệnh gan và tác động liên quan đến rượu. DHM chưa phải thuốc điều trị được phê duyệt.
Chưa có bằng chứng lâm sàng đủ tin cậy để khẳng định DHM phòng ngừa ngộ độc rượu, làm tỉnh rượu hoặc chữa nôn nao ở người. Nghiên cứu thường được trích dẫn về tác dụng chống rượu được thực hiện chủ yếu trên chuột. FDA cũng đã cảnh báo các sản phẩm tiếp thị DHM với tuyên bố chữa hoặc ngăn ngừa tình trạng say rượu.
Một số nghiên cứu nhỏ ghi nhận cải thiện men gan và một số chỉ số chuyển hóa. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để xem DHM là phương pháp điều trị gan nhiễm mỡ đã được xác lập.
Nghiên cứu năm 2026 sử dụng DHM cùng vitamin C, vitamin E và choline nên không thể kết luận riêng DHM tạo ra toàn bộ hiệu quả. Người bệnh không nên thay đổi chế độ ăn, vận động hoặc thuốc đang dùng để chuyển sang DHM.
Các nghiên cứu ngắn hạn, quy mô nhỏ chưa ghi nhận tín hiệu độc tính nổi bật, và LiverTox chưa xác định trường hợp tổn thương gan rõ ràng do riêng DHM. Tuy nhiên, dữ liệu an toàn dài hạn, tương tác thuốc, quá liều, thai kỳ và sử dụng ở trẻ em vẫn thiếu. Vì vậy, không thể kết luận DHM an toàn tuyệt đối.
Chưa có liều điều trị được phê duyệt. Các nghiên cứu đã sử dụng nhiều chế độ khác nhau, từ DHM tinh khiết đến chiết xuất thực vật hoặc chế phẩm phối hợp. Những liều này chỉ phục vụ nghiên cứu và không nên được tự áp dụng, đặc biệt để “giải rượu” hoặc điều trị bệnh gan.

