Dextran 70

Dextran 70 là polysaccharide phân nhánh có khối lượng phân tử trung bình khoảng 70.000 dalton. Trong dung dịch truyền, Dextran 70 hoạt động như một chất keo làm tăng thể tích dịch trong lòng mạch và từng được sử dụng hỗ trợ xử trí giảm thể tích tuần hoàn hoặc sốc. Một chế phẩm hiện hành là RescueFlow phối hợp Dextran 70 6% với natri clorid 7,5%, dùng như điều trị ban đầu cho giảm thể tích kèm hạ huyết áp do chấn thương. Dextran 70 cũng có trong một số nước mắt nhân tạo, thường phối hợp hypromellose để làm trơn bề mặt mắt và giảm khó chịu do khô mắt. Dạng truyền có thể gây phản ứng quá mẫn nghiêm trọng, quá tải tuần hoàn, tổn thương thận và rối loạn đông máu; chỉ được sử dụng tại cơ sở y tế. Liều và cảnh báo của dạng truyền không áp dụng cho thuốc nhỏ mắt.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bản chất: Polysaccharide phân nhánh có khối lượng phân tử trung bình khoảng 70 kDa.
  • Nhóm thuốc đường truyền: Chất thay thế huyết tương và làm tăng thể tích tuần hoàn, mã ATC B05AA05.
  • Công dụng đường truyền: Chỉ định phụ thuộc chế phẩm; gồm điều trị ban đầu giảm thể tích kèm hạ huyết áp do chấn thương hoặc hỗ trợ tăng thể tích huyết tương trong một số loại sốc.
  • Công dụng nhỏ mắt: Phối hợp hypromellose để làm trơn, bảo vệ bề mặt mắt và giảm khô mắt hoặc kích ứng nhẹ.
  • Nguy cơ quan trọng: Phản ứng phản vệ, quá tải tuần hoàn, phù phổi, tổn thương thận và rối loạn đông máu.
  • Nguyên tắc sử dụng: Dạng truyền chỉ dùng bởi nhân viên y tế; không quy đổi liều giữa các chế phẩm Dextran 70 khác nhau.
  • Tình trạng tại Việt Nam

Hoạt chất Dextran 70 là gì?

Dextran 70 là polymer glucose có khối lượng phân tử trung bình khoảng 70 kDa. Khi truyền tĩnh mạch, chất này tạo áp lực keo và làm tăng thể tích dịch trong lòng mạch. Khi dùng tại mắt cùng hypromellose, Dextran 70 góp phần tạo lớp dịch bôi trơn trên bề mặt mắt.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dextran 70

CAS 9004-54-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dextran 70

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dextran 70

Tên khác / tên đồng nghĩa

Dextran T70; dextran có khối lượng phân tử trung bình 70.000; dextran 70 for injection; UNII 7SA290YK68.

Tên USAN

dextran 70

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

9004-54-0

UNII

7SA290YK68

PubChem CID

Không có CID

RxNorm CUI

3274

Dược động học của Dextran 70

Sau truyền tĩnh mạch, Dextran 70 lưu lại trong tuần hoàn và tạo tác dụng tăng thể tích kéo dài hơn thành phần natri clorid ưu trương. Theo SmPC RescueFlow, thời gian bán thải trong huyết tương của Dextran 70 khoảng 6–8 giờ. Các phân tử nhỏ hơn ngưỡng lọc cầu thận được thải nguyên dạng qua nước tiểu; phân tử lớn hơn được hệ liên võng nội mô thu nhận và phân giải.

Một SmPC cũ của dung dịch Dextran 70 6% ghi nhận khoảng 70% lượng dùng được bài tiết qua nước tiểu trong 24 giờ; phần còn lại được chuyển hóa hoặc thải qua phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Đường truyền tĩnh mạch: không áp dụng giai đoạn hấp thu thông thường vì Dextran 70 được đưa trực tiếp vào lòng mạch.

Đường nhỏ mắt: tác dụng chủ yếu tại bề mặt mắt; hấp thu toàn thân được dự kiến rất thấp, nhưng dữ liệu định lượng cụ thể.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Với đường truyền tĩnh mạch, hoạt chất được đưa trực tiếp vào tuần hoàn nên không trải qua giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa.

Sinh khả dụng toàn thân sau nhỏ mắt và mức hấp thu qua niêm mạc mắt. SmPC nước mắt nhân tạo nhận định các thành phần không được kỳ vọng hấp thu toàn thân ở mức đáng kể.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau truyền, Dextran 70 phân bố chủ yếu trong khoang nội mạch do kích thước phân tử lớn. Tác dụng keo giúp giữ hoặc kéo nước vào tuần hoàn, làm tăng thể tích huyết tương.

Thể tích phân bố định lượng và mức gắn protein huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các phân tử Dextran 70 lớn hơn ngưỡng lọc cầu thận được hệ liên võng nội mô thu nhận và phân giải thành glucose nhờ các enzym dextranase nội sinh. Phần còn lại có thể được chuyển hóa tại nhiều mô trước khi tạo các sản phẩm cuối của chuyển hóa carbohydrate.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các phân tử có kích thước dưới khoảng 50.000 dalton có thể được lọc qua cầu thận và bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu. Phân tử lớn hơn được thu nhận và chuyển hóa; một SmPC ghi nhận một phần nhỏ có thể thải qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương khoảng 6–8 giờ theo SmPC của RescueFlow. Giá trị có thể thay đổi theo phân bố khối lượng phân tử, chức năng thận, thể tích tuần hoàn và công thức chế phẩm.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có giá trị độ thanh thải toàn thân chuẩn hóa được xác minh cho tất cả chế phẩm Dextran 70.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:

  • Phân bố kích thước phân tử trong chế phẩm.
  • Chức năng lọc cầu thận.
  • Tình trạng mất nước hoặc thiểu niệu.
  • Mức độ giảm thể tích tuần hoàn.
  • Thành phần dung môi, đặc biệt chế phẩm phối hợp natri clorid ưu trương.
  • Liều và tốc độ truyền.

Suy thận hoặc thiểu niệu có thể làm giảm đào thải, tăng nguy cơ tích lũy và tổn thương thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dextran 70

Dextran 70 truyền tĩnh mạch thuộc nhóm chất keo tổng hợp thay thế huyết tương. Hoạt chất không chứa hồng cầu, hemoglobin hoặc yếu tố đông máu nên không thể thay thế chức năng vận chuyển oxy hoặc toàn bộ chức năng của máu và chế phẩm máu.

Trong thuốc nhỏ mắt, Dextran 70 không được dùng để tăng thể tích tuần hoàn mà hoạt động như thành phần làm trơn, thường phối hợp hypromellose.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Đường truyền: Dextran 70 làm tăng áp lực keo trong lòng mạch, giữ nước và hỗ trợ dịch chuyển dịch vào khoang tuần hoàn. Trong RescueFlow, natri clorid 7,5% tạo dịch chuyển nước nhanh vào lòng mạch, còn Dextran 70 lưu lại lâu hơn và kéo dài tác dụng tăng thể tích.

Đường nhỏ mắt: phối hợp Dextran 70 và hypromellose tạo dung dịch bôi trơn, giúp ổn định lớp nước mắt và giảm ma sát hoặc kích ứng trên bề mặt nhãn cầu.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dextran 70 truyền tĩnh mạch có thể làm tăng thể tích tuần hoàn, huyết áp, áp lực mạch, tưới máu mao mạch và lượng nước tiểu ở người giảm thể tích.

Liều cao hoặc hồi sức dịch tích cực có thể làm loãng tiểu cầu, yếu tố đông máu và protein huyết tương, từ đó kéo dài chảy máu. SmPC RescueFlow không chứng minh được lợi ích sống còn tổng thể có ý nghĩa thống kê so với điều trị tiêu chuẩn trong các thử nghiệm được sử dụng để đánh giá sản phẩm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dextran 70

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dextran 70

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dextran 70

  • Gentran 70 không được dùng cùng heparin hoặc heparin trọng lượng phân tử thấp theo SmPC sản phẩm do nguy cơ ảnh hưởng cầm máu.
  • Với RescueFlow, cần thận trọng khi người bệnh dùng thuốc ảnh hưởng đến đông máu; hồi sức dịch mạnh còn có thể làm pha loãng các yếu tố đông máu.
  • Dextran trong máu có thể gây nhiễu một số phương pháp định nhóm máu và xét nghiệm tương hợp truyền máu; nên lấy mẫu trước khi truyền khi điều kiện cho phép.
  • Không trộn dung dịch truyền Dextran 70 với thuốc khác nếu chưa xác nhận tính tương hợp; không dùng cùng dây truyền máu đối với Gentran 70.
  • Khi dùng nhiều thuốc nhỏ mắt, nên cách nhau ít nhất 5 phút và dùng thuốc mỡ mắt sau cùng.

Thắc mắc về hoạt chất Dextran 70

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *