Dicyclomine

Dicyclomine, còn được gọi là dicycloverine, là thuốc chống co thắt cơ trơn đường tiêu hóa có tác dụng kháng cholinergic, chủ yếu thông qua ức chế thụ thể muscarinic. Tại Hoa Kỳ, thuốc được chỉ định điều trị người bệnh mắc rối loạn ruột chức năng hoặc hội chứng ruột kích thích. Một số SmPC tại Anh có chỉ định rộng hơn đối với các tình trạng chức năng kèm co thắt cơ trơn đường tiêu hóa. Dicyclomine có thể gây khô miệng, chóng mặt, nhìn mờ, buồn ngủ, táo bón, bí tiểu hoặc lú lẫn. Thuốc chống chỉ định ở trẻ dưới 6 tháng tuổi và cần đặc biệt thận trọng ở người mắc glaucoma, tắc nghẽn đường tiêu hóa hoặc tiết niệu, viêm loét đại tràng nặng và nhược cơ. Đây là thuốc kê đơn tại Hoa Kỳ và Anh. Người bệnh không nên tự mua, tự tăng liều hoặc sử dụng thuốc để xử lý đau bụng chưa rõ nguyên nhân.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Tên hoạt chất: Dicyclomine; tên INN: dicycloverine
  • Dạng muối thường dùng: Dicyclomine hydrochloride
  • Nhóm thuốc: Chống co thắt, kháng cholinergic/kháng muscarinic
  • Mã ATC: A03AA07
  • Chỉ định chính: Rối loạn ruột chức năng, hội chứng ruột kích thích
  • Cơ chế: Ức chế tác dụng muscarinic của acetylcholine và tác động trực tiếp lên cơ trơn
  • Thời gian đạt đỉnh: Khoảng 60–90 phút sau khi uống
  • Thời gian bán thải: Khoảng 1,8 giờ trong một nghiên cứu; có pha thải trừ thứ hai dài hơn
  • Tác dụng phụ thường gặp: Chóng mặt, khô miệng, nhìn mờ, buồn ngủ, buồn nôn
  • Cảnh báo quan trọng: Giảm tiết mồ hôi, sốc nhiệt, bí tiểu, lú lẫn, tăng nhãn áp, giảm nhu động ruột
  • Trẻ em: Chống chỉ định ở trẻ dưới 6 tháng; độ an toàn cho trẻ em chưa được xác lập thống nhất
  • Phân loại: Thuốc kê đơn tại Hoa Kỳ và Anh
  • Dicyclomine có hồ sơ chỉ định và liều dùng khác nhau giữa Hoa Kỳ và Anh. Vì vậy, không được lấy liều của một nhãn thuốc hoặc một quốc gia để tự áp dụng cho sản phẩm khác.

Hoạt chất Dicyclomine là gì?

Dicyclomine là thuốc chống co thắt cơ trơn đường tiêu hóa. Thuốc vừa ức chế tác dụng của acetylcholine tại thụ thể muscarinic, vừa có tác dụng trực tiếp làm giảm co thắt cơ trơn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Dicyclomine

INN Dicycloverine là tên INN; dicyclomine là tên gọi được sử dụng phổ biến tại Hoa Kỳ.

CAS 77-19-0 Công thức C19H35NO2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Dicyclomine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dicycloverine là tên INN; dicyclomine là tên gọi được sử dụng phổ biến tại Hoa Kỳ.

Tên IUPAC

2-(diethylamino)ethyl 1-cyclohexylcyclohexane-1-carboxylate

Tên hóa học khác

(Bicyclohexyl)-1-carboxylic acid, 2-(diethylamino)ethyl ester

Tên khác / tên đồng nghĩa

Dicycloverine; dicyclomine; dicycloverine hydrochloride; dicyclomine hydrochloride; 2-(diethylamino)ethyl 1-cyclohexylcyclohexane-1-carboxylate.

Tên Latinh / tên dược điển

Dicycloverinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

77-19-0

UNII

4KV4X8IF6V

PubChem CID

3042

RxNorm CUI

3361

Công thức phân tử

C19H35NO2

Dược động học của Dicyclomine

Dicyclomine được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 60–90 phút. Thuốc phân bố rộng trong mô và được đào thải chủ yếu qua nước tiểu. Quá trình chuyển hóa chưa được nghiên cứu đầy đủ trong nhãn thuốc.

Giai đoạn I: Hấp thu

Dicyclomine được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh thường đạt được sau khoảng 60–90 phút hoặc 1–1,5 giờ sau một liều uống.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối của dicyclomine đường uống chưa được xác định thống nhất. Một SmPC tại Anh báo cáo nghiên cứu đánh dấu phóng xạ cho thấy sinh khả dụng đường uống và đường tĩnh mạch có thể so sánh, trong khi nhãn dạng tiêm tại Hoa Kỳ ghi nhận tiêm bắp có sinh khả dụng khoảng gấp đôi dạng uống. Vì vậy, không được tự quy đổi liều giữa các đường dùng.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình sau một liều uống 20 mg được ghi nhận khoảng 3,65 L/kg, cho thấy thuốc phân bố rộng vào các mô.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Chuyển hóa của dicyclomine chưa được nghiên cứu đầy đủ trong nhãn thuốc chính thức.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Đường thải trừ chính là qua nước tiểu, chiếm khoảng 79,5% liều trong dữ liệu của nhãn Hoa Kỳ. Khoảng 8,4% được thải qua phân. Các tỷ lệ này có thể bao gồm thuốc và sản phẩm liên quan được đo trong nghiên cứu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương trung bình được ghi nhận khoảng 1,8 giờ trong một nghiên cứu theo dõi nồng độ trong 9 giờ. Những nghiên cứu theo dõi đến 24 giờ phát hiện thêm một pha thải trừ thứ hai có thời gian bán thải dài hơn, nhưng giá trị cụ thể.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Suy thận có thể làm tăng nguy cơ tích lũy hoặc độc tính vì thuốc được thải trừ đáng kể qua thận.
  • Ảnh hưởng định lượng của suy gan và suy thận đến dược động học chưa được nghiên cứu đầy đủ.
  • Thuốc kháng acid có thể cản trở sự hấp thu của dicyclomine.
  • Dạng tiêm bắp có sinh khả dụng cao hơn dạng uống nên không được chuyển đổi liều tùy ý.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Dicyclomine

  • Thuốc điều trị rối loạn chức năng đường tiêu hóa.
  • Thuốc chống co thắt cơ trơn.
  • Thuốc kháng cholinergic tổng hợp.
  • Thuốc đối kháng thụ thể muscarinic.
  • Ester chứa nhóm amin bậc ba theo hệ thống ATC.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Dicyclomine làm giảm co thắt cơ trơn đường tiêu hóa qua hai cơ chế được mô tả trong nghiên cứu tiền lâm sàng:

  1. Đối kháng tác dụng của acetylcholine tại các thụ thể muscarinic.
  2. Tác động trực tiếp lên cơ trơn, còn gọi là tác dụng musculotropic.

Cơ chế thứ hai được ghi nhận qua khả năng đối kháng co thắt do bradykinin và histamine gây ra trên mô ruột cô lập. Các dữ liệu so sánh hiệu lực với atropine chủ yếu đến từ nghiên cứu trên động vật và không nên được dùng để tự quy đổi liều trên người.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ngoài giảm co thắt và nhu động tiêu hóa, dicyclomine có thể làm giảm tiết nước bọt, mồ hôi và dịch tiêu hóa; gây giãn đồng tử, tăng nhịp tim, buồn ngủ và suy giảm chức năng vận động. Đây cũng là cơ sở của nhiều tác dụng không mong muốn kháng cholinergic.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Dicyclomine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Dicyclomine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Dicyclomine

Các tương tác đáng chú ý:

  • Thuốc có tác dụng kháng cholinergic: có thể làm tăng khô miệng, táo bón, bí tiểu, nhìn mờ, lú lẫn và nhịp tim nhanh.
  • Thuốc kháng histamine, thuốc chống trầm cảm ba vòng, thuốc chống loạn thần, amantadine và thuốc chống loạn nhịp nhóm I: có thể làm tăng tác dụng kháng cholinergic.
  • Benzodiazepine và thuốc giảm đau opioid: có thể làm tăng buồn ngủ hoặc ảnh hưởng thần kinh trung ương.
  • Metoclopramide và thuốc làm thay đổi nhu động tiêu hóa: có thể đối kháng tác dụng lẫn nhau.
  • Thuốc kháng acid: có thể cản trở hấp thu dicyclomine; nên tránh dùng đồng thời nếu chưa có hướng dẫn.
  • Digoxin dạng hòa tan chậm: giảm nhu động tiêu hóa có thể làm thay đổi hấp thu và làm tăng nồng độ digoxin.
  • Thuốc điều trị glaucoma: dicyclomine có thể đối kháng tác dụng và làm tăng áp lực nội nhãn.

Danh sách trên không bao gồm mọi tương tác. Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm bổ sung cho bác sĩ/dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Dicyclomine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *