Deferoxamine mesylate

Deferoxamine mesylate là thuốc tạo phức chelat sắt dùng bằng đường tiêm hoặc truyền. Thuốc liên kết với sắt hóa trị ba, đặc biệt là sắt trong ferritin và hemosiderin, tạo thành phức ferrioxamine tan trong nước để đào thải chủ yếu qua thận. Theo nhãn Hoa Kỳ, thuốc được dùng hỗ trợ các biện pháp chuẩn trong ngộ độc sắt cấp và điều trị quá tải sắt do truyền máu ở người mắc thiếu máu mạn. Một số nhãn ngoài Hoa Kỳ còn có chỉ định liên quan đến quá tải nhôm ở người bệnh lọc máu. Deferoxamine không được tiêm tĩnh mạch nhanh vì có thể gây tụt huyết áp, sốc hoặc phản vệ. Điều trị kéo dài hoặc dùng liều cao có thể gây độc tính trên mắt, tai, thận, phổi, làm chậm tăng trưởng và tăng nguy cơ nhiễm Yersinia hoặc nấm Mucor. Thuốc kê đơn này phải được pha, tiêm truyền và theo dõi theo phác đồ chuyên khoa.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Deferoxamine mesylate là gì?: Thuốc tạo phức chelat sắt dùng bằng đường tiêm hoặc truyền.
  • Mã ATC: V03AC01.
  • Chỉ định chính theo nhãn Hoa Kỳ: Hỗ trợ điều trị ngộ độc sắt cấp; điều trị quá tải sắt do truyền máu ở người mắc thiếu máu mạn.
  • Dạng dùng: Bột đông khô pha tiêm hoặc pha dung dịch truyền.
  • Đường dùng: Tiêm bắp, truyền dưới da chậm hoặc truyền tĩnh mạch chậm.
  • Không dùng đường uống: Sinh khả dụng đường uống dưới 2%.
  • Rủi ro nổi bật: Phản vệ, tụt huyết áp, độc tính mắt–tai, suy thận, ARDS, chậm tăng trưởng, nhiễm Yersinia và mucormycosis.
  • Tương tác quan trọng: Vitamin C liều cao, prochlorperazine và xét nghiệm hình ảnh gallium-67.
  • Nguyên tắc sử dụng: Không tiêm tĩnh mạch nhanh; dùng liều thấp nhất phù hợp với mức quá tải sắt.
  • Thông tin chỉ định và giới hạn sử dụng có thể khác nhau giữa các quốc gia. Nhãn Hoa Kỳ không chỉ định thuốc cho bệnh nhiễm sắc tố sắt nguyên phát vì trích máu là phương pháp ưu tiên, trong khi SmPC Ireland có phạm vi chỉ định rộng hơn ở một số người không thể trích máu.

Hoạt chất Deferoxamine mesylate là gì?

Deferoxamine mesylate là thuốc tạo phức chelat sắt dùng đường tiêm. Thuốc gắn với sắt hóa trị ba dư thừa để tạo phức ferrioxamine tan trong nước, giúp cơ thể đào thải sắt qua nước tiểu và một phần qua phân.

Thuốc không liên kết đáng kể với sắt trong hemoglobin hoặc cytochrome và không dễ lấy sắt khỏi transferrin.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Deferoxamine mesylate

INN Hoạt chất gốc/hoạt tính: Deferoxamine.; Dạng muối dùng trong chế phẩm: Deferoxamine mesylate hoặc Deferoxamine mesilate.; Tên Anh–Anh được sử dụng trên một số SmPC: Desferrioxamine mesilate.

CAS 138-14-7 Công thức C25H48N6O8·CH4O3S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Deferoxamine mesylate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Hoạt chất gốc/hoạt tính: Deferoxamine.; Dạng muối dùng trong chế phẩm: Deferoxamine mesylate hoặc Deferoxamine mesilate.; Tên Anh–Anh được sử dụng trên một số SmPC: Desferrioxamine mesilate.

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Deferoxamine mesilate

Tên IUPAC

N-[5-[[4-[5-[acetyl(hydroxy)amino]pentylamino]-4-oxobutanoyl]-hydroxyamino]pentyl]-N'-(5-aminopentyl)-N'-hydroxybutanediamide;methanesulfonic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Desferrioxamine.; Desferrioxamine B.; Desferrioxamine mesilate.; Desferrioxamine B mesylate.; Deferoxamine methanesulfonate.; DFO.; Desferal là tên thương mại, không phải tên INN.

Tên viết tắt

DFO

Tên Latinh / tên dược điển

Deferoxamini mesilas

Tên USAN

deferoxamine mesylate

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

138-14-7

UNII

V9TKO7EO6K

PubChem CID

62881

RxNorm CUI

3132

Công thức phân tử

C25H48N6O8·CH4O3S

Dược động học của Deferoxamine mesylate

Deferoxamine được hấp thu nhanh sau tiêm bắp hoặc truyền dưới da nhưng hấp thu rất kém qua đường tiêu hóa. Thuốc phân bố nhanh, gắn protein huyết tương thấp và được chuyển hóa qua nhiều phản ứng sinh học chưa xác định hoàn toàn. Deferoxamine tự do cùng các phức ferrioxamine hoặc aluminoxamine được thải chủ yếu qua thận; một phần được bài tiết qua mật và phân. Dược động học thay đổi theo đường dùng, mức quá tải kim loại, thalassemia và tình trạng lọc máu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Deferoxamine được hấp thu nhanh sau tiêm bắp hoặc truyền dưới da chậm. Ở người khỏe mạnh được tiêm bắp 10 mg/kg, nồng độ đỉnh của Deferoxamine được ghi nhận khoảng 30 phút sau tiêm, còn nồng độ đỉnh ferrioxamine xuất hiện khoảng một giờ. Thuốc cũng có thể được hấp thu khi được đưa vào dịch thẩm phân phúc mạc.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối sau uống 1 g Deferoxamine dưới 2%, vì vậy không sử dụng thuốc bằng đường uống. Sinh khả dụng tuyệt đối sau tiêm bắp hoặc truyền dưới da chưa được nêu bằng một giá trị thống nhất trong các nhãn ưu tiên: Chưa có đủ dữ liệu..

Giai đoạn II: Phân bố

Phân bố Deferoxamine diễn ra nhanh:

  • Thời gian bán thải phân bố trung bình khoảng 0,4 giờ sau truyền tĩnh mạch ở người khỏe mạnh.
  • Tỷ lệ gắn protein huyết thanh dưới 10% trong thử nghiệm in vitro.
  • Ở người mắc thalassemia được truyền liên tục, thể tích phân bố ở trạng thái ổn định được ước tính khoảng 1,35 L/kg.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nhãn Hoa Kỳ cho biết Deferoxamine được chuyển hóa chủ yếu bởi các enzym trong huyết tương, nhưng toàn bộ con đường chưa được xác định.

SmPC Ireland ghi nhận bốn chất chuyển hóa trong nước tiểu của người quá tải sắt, hình thành thông qua:

  • Chuyển amin và oxy hóa.
  • Oxy hóa beta.
  • Khử carboxyl.
  • N-hydroxyl hóa.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Deferoxamine và các phức kim loại tan trong nước được đào thải chủ yếu qua thận. Ferrioxamine có thể làm nước tiểu chuyển màu đỏ nâu. Một phần thuốc hoặc phức hợp cũng được đào thải qua mật và phân.

Ở người khỏe mạnh, trong vòng sáu giờ sau tiêm bắp, khoảng 22% liều được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng Deferoxamine và khoảng 1% dưới dạng ferrioxamine. Tỷ lệ này thay đổi theo mức quá tải sắt và tình trạng bệnh.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thay đổi theo đối tượng và đường dùng:

  • Sau tiêm bắp ở người khỏe mạnh: pha phân bố biểu kiến của Deferoxamine khoảng 1 giờ; pha cuối khoảng 6 giờ.
  • Ở người mắc bệnh nhiễm sắc tố sắt: khoảng 5,6 giờ đối với Deferoxamine.
  • Ở người mắc thalassemia truyền tĩnh mạch liên tục: pha phân bố khoảng 0,28 giờ và pha cuối khoảng 3 giờ.
  • Ở người suy thận đang lọc máu: có thể có pha giảm nhanh khoảng 20 phút và một phần nhỏ thải chậm hơn, khoảng 14 giờ.
CL · Độ thanh thải toàn phần

Ở người mắc thalassemia được truyền tĩnh mạch liên tục 50 mg/kg trong 24 giờ, độ thanh thải toàn phần trong huyết tương được ước tính khoảng 0,5 L/giờ/kg. Đây là giá trị trong một nhóm bệnh và chế độ truyền cụ thể, không phải thông số để tự tính liều. Độ thanh thải chuẩn hóa ở các nhóm khác: Chưa có đủ dữ liệu..

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Đường dùng và tốc độ truyền.
  • Mức độ quá tải sắt hoặc nhôm.
  • Thalassemia và các bệnh thiếu máu mạn.
  • Chức năng thận.
  • Thời điểm dùng thuốc so với phiên lọc máu.
  • Việc dùng trong hoặc giữa các phiên lọc máu.
  • Liều và thời gian truyền.
  • Dữ liệu định lượng ở suy gan nặng: Chưa có đủ dữ liệu..

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Deferoxamine mesylate

Deferoxamine là chất tạo phức chelat đa càng, có ái lực cao với:

  • Sắt hóa trị ba, tạo phức ferrioxamine.
  • Nhôm hóa trị ba, tạo phức aluminoxamine.

Thuốc huy động sắt tự do và sắt liên kết với ferritin hoặc hemosiderin. Các phức tạo thành ổn định, tan trong nước và được đào thải qua thận.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Deferoxamine bao bọc ion sắt hóa trị ba bằng các nhóm hydroxamate để tạo một phức bền, ngăn sắt tiếp tục tham gia các phản ứng hóa học tạo gốc tự do. Theo lý thuyết, 100 phần khối lượng Deferoxamine mesylate có thể liên kết khoảng 8,5 phần khối lượng sắt hóa trị ba.

Thuốc cũng tạo phức với nhôm trong mô. Ferrioxamine và aluminoxamine được đào thải chủ yếu qua thận; phức ferrioxamine khiến nước tiểu có thể chuyển sang màu đỏ nâu.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hiệu quả thải sắt phụ thuộc vào lượng sắt có thể huy động, liều, thời gian truyền và mức độ tuân thủ điều trị. Truyền dưới da kéo dài duy trì nồng độ thuốc lâu hơn, phù hợp với điều trị quá tải sắt mạn.

Deferoxamine không làm tăng rõ rệt sự đào thải các chất điện giải hoặc kim loại vi lượng ở liều điều trị trong nhãn Hoa Kỳ. Tuy nhiên, khi điều trị quá tải nhôm ở người lọc máu, thuốc có thể làm tăng nhôm lưu hành tạm thời và gây biến cố thần kinh.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Deferoxamine mesylate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Deferoxamine mesylate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Deferoxamine mesylate

Prochlorperazine

Dùng đồng thời với prochlorperazine có thể gây suy giảm hoặc mất ý thức tạm thời. Cần tránh phối hợp hoặc giám sát theo quyết định của bác sĩ.

Vitamin C

Vitamin C có thể làm tăng lượng sắt sẵn có cho phản ứng tạo phức, nhưng liều cao trên 500 mg/ngày ở người quá tải sắt nặng đã liên quan đến suy giảm chức năng tim.

Nguyên tắc an toàn:

  • Không dùng vitamin C trong tháng đầu điều trị Deferoxamine thường xuyên.
  • Không dùng cho người suy tim.
  • Người lớn không vượt quá 200 mg/ngày.
  • Theo dõi chức năng tim khi phối hợp.

Gallium-67

Deferoxamine liên kết với gallium-67 và làm chất đánh dấu bị thải nhanh qua nước tiểu, có thể gây sai lệch hình ảnh xạ hình. Nhãn khuyến cáo ngừng Deferoxamine 48 giờ trước xạ hình gallium-67.

Thuốc thải sắt khác và thuốc độc thận

Việc phối hợp với deferiprone hoặc deferasirox phải theo phác đồ chuyên khoa. Nguy cơ thải sắt quá mức và độc tính cơ quan cần được cân nhắc. Thông tin tương tác định lượng với từng thuốc độc thận: Chưa có đủ dữ liệu..

Thắc mắc về hoạt chất Deferoxamine mesylate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *