Carduus marianus

Carduus marianus là tên đồng nghĩa thực vật của Silybum marianum, thường gọi là cây kế sữa hoặc milk thistle. Cách viết “Cardus Marianus” thiếu một chữ “u” và không phải dạng tên khoa học chuẩn. Trong dược phẩm, phần thường được sử dụng là quả khô hoặc cao quả kế sữa; silymarin là hỗn hợp flavonolignan trong cao chiết, không phải toàn bộ dược liệu. Chuyên luận của Cơ quan Dược phẩm châu Âu xếp một số chế phẩm Silybum marianum vào nhóm thuốc dược liệu dùng theo kinh nghiệm lâu đời để giảm triệu chứng đầy bụng, khó tiêu và hỗ trợ chức năng gan sau khi bác sĩ đã loại trừ bệnh nghiêm trọng. Đây là công dụng truyền thống, không đồng nghĩa hiệu quả điều trị viêm gan, xơ gan hoặc gan nhiễm mỡ đã được xác lập. Bằng chứng lâm sàng hiện còn không nhất quán. Người đang có bệnh gan hoặc dùng thuốc khác không nên tự thay thế điều trị bằng sản phẩm kế sữa.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Carduus marianus; tên được chấp nhận hiện nay là Silybum marianum
  • Cách viết thiếu một chữ “u”
  • Dược liệu thực vật, không phải một hoạt chất tinh khiết
  • Silymarin, hỗn hợp nhiều flavonolignan
  • Silybin hoặc silibinin, silychristin, silydianin
  • A05BA03 áp dụng cho silymarin; không tự động áp dụng cho mọi sản phẩm từ cây kế sữa
  • Giảm triệu chứng đầy bụng, khó tiêu và hỗ trợ chức năng gan theo sử dụng truyền thống, sau khi đã loại trừ bệnh nghiêm trọng
  • Chưa đủ nhất quán để kết luận chắc chắn đối với viêm gan, gan nhiễm mỡ hoặc NASH
  • Chuyên luận EMA chỉ đề cập người lớn và người cao tuổi
  • Khó chịu tiêu hóa và phản ứng dị ứng, kể cả phản vệ hoặc hen
  • Không quy đổi liều giữa quả khô, cao chiết và lượng silymarin nếu sản phẩm không có cùng tỷ lệ chiết và dung môi

Hoạt chất Cardus Marianus là gì?

Carduus marianus không phải một hoạt chất đơn lẻ mà là tên thực vật đồng nghĩa của cây Silybum marianum. Trong y học, quả khô hoặc cao quả kế sữa được sử dụng làm dược liệu. Silymarin là hỗn hợp flavonolignan thường được dùng để chuẩn hóa cao chiết; silibinin hoặc silybin là một trong những thành phần chính của hỗn hợp này.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Cardus Marianus

INN Milk thistle; milk-thistle fruit.Tên dược liệu trong chuyên luận EMA: Silybi mariani fructus.

CAS Không áp dụng

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Cardus Marianus

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Milk thistle; milk-thistle fruit.Tên dược liệu trong chuyên luận EMA: Silybi mariani fructus.

Tên khác / tên đồng nghĩa

Silybum marianum (L.) Gaertn.: tên thực vật được chấp nhận.
Carduus marianus L.: tên đồng nghĩa.
Cây kế sữa.
Kế sữa.
Mary thistle.
Holy thistle.
Marian thistle.
Silybi mariani fructus: quả kế sữa dùng làm dược liệu.
“Cardus Marianus”: cách viết thường gặp nhưng thiếu một chữ “u”.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Không áp dụng

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

Không áp dụng

RxNorm CUI

Không áp dụng

Dược động học của Cardus Marianus

Không có một hồ sơ dược động học duy nhất cho “Carduus marianus” vì đây là dược liệu và silymarin là hỗn hợp nhiều flavonolignan. Dược động học thay đổi theo thành phần cao chiết, dung môi, mức chuẩn hóa và công nghệ bào chế.

Một nghiên cứu ở người khỏe mạnh với cao silymarin chuẩn hóa cho thấy sáu flavonolignan tự do có thể được hấp thu sau uống nhưng mức phơi nhiễm khác nhau đáng kể giữa từng thành phần và liều dùng. Chuyên luận EMA về sử dụng truyền thống không yêu cầu dữ liệu dược động học riêng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Các flavonolignan tự do trong cao silymarin chuẩn hóa có thể được hấp thu qua đường tiêu hóa sau khi uống. Mức độ hấp thu khác nhau giữa silybin, isosilybin, silychristin và các thành phần khác; kết quả của một chế phẩm không thể mặc nhiên áp dụng cho trà dược liệu hoặc một cao chiết khác.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không có một tỷ lệ sinh khả dụng thống nhất áp dụng cho toàn bộ dược liệu hoặc mọi sản phẩm silymarin.

Nồng độ flavonolignan dạng tự do trong tuần hoàn thường thấp và phụ thuộc đáng kể vào công thức bào chế, thành phần cao chiết và quá trình liên hợp sau hấp thu. Không được quy đổi sinh khả dụng giữa các chế phẩm chỉ dựa trên số miligam ghi trên nhãn.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các flavonolignan của silymarin trải qua chuyển hóa liên hợp, chủ yếu tạo các chất chuyển hóa glucuronide và sulfate. Vì silymarin là hỗn hợp nhiều thành phần, tỷ lệ chuyển hóa không đồng nhất giữa các flavonolignan và giữa các chế phẩm.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Không có một thời gian bán thải duy nhất có thể áp dụng cho Carduus marianus hoặc toàn bộ silymarin. Thông số thay đổi theo flavonolignan được đo, dạng tự do hay liên hợp và công thức bào chế.

Giá trị định lượng thống nhất để sử dụng trong thực hành.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:

  • Bộ phận cây được sử dụng.
  • Tỷ lệ dược liệu/cao, còn gọi là DER.
  • Loại và nồng độ dung môi chiết.
  • Hàm lượng silymarin và tỷ lệ từng flavonolignan.
  • Công nghệ bào chế và khả năng hòa tan.
  • Liều dùng.
  • Chức năng gan, đường mật và đặc điểm chuyển hóa của người sử dụng.
  • Việc dùng cùng thức ăn hoặc thuốc khác.

EMA liệt kê nhiều cao chiết có DER và dung môi khác nhau; các chế phẩm này không nên được xem là tương đương về dược động học hoặc liều dùng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Cardus Marianus

Về quản lý dược liệu tại châu Âu, các chế phẩm Silybum marianum đáp ứng chuyên luận được xếp vào nhóm thuốc dược liệu dùng theo kinh nghiệm truyền thống cho triệu chứng tiêu hóa và hỗ trợ chức năng gan.

Về phân loại ATC, silymarin thuộc nhóm A05BA — thuốc điều trị gan, mã A05BA03.

Phân loại này không chứng minh rằng mọi sản phẩm mang tên milk thistle đều có hiệu quả điều trị bệnh gan hoặc có chất lượng tương đương.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Các cơ chế được đề xuất cho silymarin hoặc silibinin gồm:

  • Hoạt tính chống oxy hóa và hạn chế peroxy hóa lipid.
  • Điều hòa một số tín hiệu viêm.
  • Ổn định màng tế bào trong mô hình thực nghiệm.
  • Ảnh hưởng đến các quá trình liên quan xơ hóa và tái tạo tế bào gan.

Phần lớn dữ liệu cơ chế đến từ nghiên cứu trong ống nghiệm hoặc trên động vật. EMA ghi nhận các nghiên cứu tiền lâm sàng mới về đặc tính chống oxy hóa, chống viêm và chống xơ hóa nhưng không xem chúng đủ để bổ sung chỉ định hoặc sửa đổi chuyên luận. Không nên chuyển các kết quả tiền lâm sàng thành cam kết hiệu quả điều trị ở người.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hoạt tính sinh học của cao kế sữa phụ thuộc hỗn hợp flavonolignan và mức chuẩn hóa. Các hiệu ứng chống oxy hóa, chống viêm và chống xơ hóa được ghi nhận chủ yếu trong dữ liệu tiền lâm sàng.

Chuyên luận EMA về sử dụng truyền thống không yêu cầu mô tả dược lực học và không công nhận một chỉ định dựa trên “well-established use”. Do đó, chưa thể dùng các cơ chế được đề xuất để kết luận chắc chắn rằng silymarin làm đảo ngược tổn thương gan hoặc ngăn bệnh gan tiến triển.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Cardus Marianus

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Cardus Marianus

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Cardus Marianus

Chuyên luận EMA ghi nhận chưa có tương tác thuốc được báo cáo đối với các chế phẩm truyền thống được mô tả. Điều này không đồng nghĩa tương tác đã được loại trừ cho mọi cao chiết, hàm lượng hoặc sản phẩm phối hợp.

Silymarin có biểu hiện ảnh hưởng đến enzyme chuyển hóa và chất vận chuyển trong các nghiên cứu trong ống nghiệm, nhưng bằng chứng về tương tác có ý nghĩa lâm sàng còn hạn chế. NCCIH khuyến cáo người đang dùng bất kỳ thuốc nào trao đổi với nhân viên y tế trước khi dùng milk thistle vì dược liệu có thể tương tác với thuốc.

Cần đặc biệt thận trọng khi đang dùng:

  • Thuốc có khoảng điều trị hẹp.
  • Nhiều thuốc được chuyển hóa qua gan.
  • Thuốc điều trị bệnh gan hoặc ung thư.
  • Thuốc hạ đường huyết.
  • Thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.

Tương tác cụ thể phải được đánh giá theo đúng sản phẩm và toàn bộ danh sách thuốc; không nên tự ngừng hoặc thay đổi liều thuốc kê đơn.

Thắc mắc về hoạt chất Cardus Marianus

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *