Carbocisteine

Carbocisteine, còn viết là carbocysteine, là thuốc tiêu nhầy dùng đường uống. Thuốc làm giảm độ quánh của chất nhầy đường hô hấp, giúp đờm dễ được vận chuyển bằng hệ lông chuyển và tống ra ngoài qua phản xạ ho. Carbocisteine được chỉ định hỗ trợ trong các bệnh hô hấp có tiết nhiều đờm đặc, bao gồm một số trường hợp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính hoặc viêm phế quản mạn. NICE khuyến nghị chỉ cân nhắc thuốc tiêu nhầy ở người bệnh COPD có ho mạn tính kèm khạc đờm và chỉ tiếp tục khi ghi nhận cải thiện triệu chứng; thuốc không được khuyến nghị thường quy chỉ để phòng đợt cấp. Carbocisteine cũng không được NICE khuyến nghị cho ho cấp do nhiễm khuẩn đường hô hấp trên hoặc viêm phế quản cấp. Thuốc có thể gây đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, phản ứng dị ứng và hiếm gặp xuất huyết tiêu hóa hoặc phản ứng da nghiêm trọng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Carbocisteine là thuốc tiêu chất nhầy đường hô hấp.
  • Thuốc thường dùng khi đờm đặc làm khó khạc trong một số bệnh hô hấp.
  • Dùng đúng hướng dẫn, không xem thuốc là kháng sinh hoặc thuốc cắt cơn.
  • Có thể gây khó chịu tiêu hóa; người từng loét dạ dày cần thận trọng.
  • Hỏi bác sĩ/dược sĩ nếu đang mang thai, cho con bú hoặc dùng thuốc khác.

Hoạt chất Carbocisteine là gì?

Carbocisteine là thuốc tiêu nhầy đường uống. Thuốc được dùng để làm giảm độ quánh của đờm trong các bệnh hô hấp có tăng tiết chất nhầy đặc, qua đó hỗ trợ hoạt động của lông chuyển và phản xạ ho trong việc đưa đờm ra khỏi đường thở.

Carbocisteine không phải thuốc kháng sinh và không trực tiếp điều trị nguyên nhân nhiễm khuẩn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Carbocisteine

INN Carbocisteine; carbocysteine.“Carbocisteine” là cách viết được sử dụng trong INN và nhiều tài liệu tại châu Âu; “carbocysteine” là biến thể chính tả thường gặp trong tiếng Anh.

CAS 638-23-3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Carbocisteine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Carbocisteine; carbocysteine.“Carbocisteine” là cách viết được sử dụng trong INN và nhiều tài liệu tại châu Âu; “carbocysteine” là biến thể chính tả thường gặp trong tiếng Anh.

Tên IUPAC

(2R)-2-amino-3-(carboxymethylsulfanyl)propanoic acid

Tên hóa học khác

S-Carboxymethyl-L-cysteine

Tên khác / tên đồng nghĩa

S-carboxymethyl-L-cysteine.
S-carboxymethylcysteine.
S-CMC.
Carbocystein.
Carbocistein, cách ghi trên một số tên thuốc tại Việt Nam.

Tên viết tắt

S-CMC

Tên Latinh / tên dược điển

Carbocisteinum

Tên USAN

carbocysteine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

638-23-3

UNII

5D6152QY7H

PubChem CID

5862

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Dược động học của Carbocisteine

Carbocisteine được hấp thu nhanh sau khi uống và thường đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng hai giờ. Sinh khả dụng đường uống thấp, dưới 10%, được cho là liên quan đến chuyển hóa trong lòng đường tiêu hóa và chuyển hóa bước đầu đáng kể tại gan. Thuốc cùng các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua thận.

Giai đoạn I: Hấp thu

Carbocisteine được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa. Thời gian đạt nồng độ tối đa trong huyết tương thường khoảng hai giờ sau khi uống.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng đường uống được SmPC ghi nhận dưới 10%, có thể do chuyển hóa trong lòng đường tiêu hóa kết hợp với chuyển hóa bước đầu tại gan.

Thông số có thể khác giữa các công thức bào chế và không được dùng để tự quy đổi liều giữa dung dịch uống và viên nang.

Giai đoạn II: Phân bố

Dữ liệu đầy đủ về thể tích phân bố, tỷ lệ gắn protein huyết tương và phân bố vào từng mô.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Carbocisteine trải qua chuyển hóa trong lòng đường tiêu hóa và chuyển hóa bước đầu đáng kể tại gan.

Các enzyme chuyển hóa riêng biệt và mức đóng góp định lượng của từng con đường.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Carbocisteine và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua thận.

Tỷ lệ thải dưới dạng hoạt chất không đổi và tỷ lệ của từng chất chuyển hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương khoảng hai giờ. Một nghiên cứu dược động học được nêu trong SmPC viên nang ghi nhận thời gian bán thải trung bình khoảng 1,87 giờ.

Các giá trị này không được dùng để tự điều chỉnh khoảng cách liều.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Thông số độ thanh thải toàn thân thống nhất có thể áp dụng cho mọi chế phẩm carbocisteine.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc mức phơi nhiễm gồm:

  • Dạng bào chế và tốc độ hòa tan.
  • Liều sử dụng.
  • Mức chuyển hóa trong đường tiêu hóa.
  • Chuyển hóa bước đầu tại gan.
  • Chức năng gan và thận.
  • Tuổi và bệnh đồng mắc.

Dữ liệu định lượng để hiệu chỉnh liều theo từng yếu tố trên còn hạn chế.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Carbocisteine

Carbocisteine thuộc nhóm thuốc tiêu nhầy, mã ATC R05CB03.

Khác với thuốc ức chế ho, thuốc tiêu nhầy không nhằm làm mất phản xạ ho. Hiệu quả đào thải đờm vẫn phụ thuộc vào hệ lông chuyển hoạt động và phản xạ ho còn nguyên vẹn.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế của carbocisteine chưa được xác định hoàn toàn. Thuốc được cho là tác động lên glycoprotein của chất nhầy, có thể làm thay đổi hoặc phá vỡ một phần các cầu nối disulfide, từ đó làm giảm độ quánh và tính đàn hồi bất thường của đờm.

Carbocisteine giúp dịch tiết dễ vận chuyển hơn nhưng không tự loại bỏ đờm khi phản xạ ho hoặc chức năng lông chuyển bị suy giảm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Carbocisteine làm giảm độ quánh của chất nhầy đường hô hấp và hỗ trợ khôi phục đặc tính dịch tiết gần trạng thái sinh lý hơn. Tác dụng này giúp đờm dễ được vận chuyển và khạc ra ngoài.

Mức cải thiện triệu chứng thay đổi giữa từng người bệnh. NICE khuyến nghị chỉ tiếp tục thuốc tiêu nhầy trong COPD khi người bệnh ghi nhận giảm ho hoặc giảm lượng đờm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Carbocisteine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Carbocisteine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Carbocisteine

Không khuyến nghị dùng carbocisteine đồng thời với:

  • Thuốc ức chế ho, do có thể làm giảm khả năng tống đờm đã được làm loãng.
  • Thuốc có tác dụng kiểu atropine hoặc thuốc làm khô dịch tiết đường hô hấp.

Cần thận trọng khi dùng cùng thuốc có thể làm tăng nguy cơ loét hoặc xuất huyết tiêu hóa. SmPC khuyến cáo đặc biệt lưu ý ở người cao tuổi, người có tiền sử loét dạ dày–tá tràng và người đang sử dụng thuốc có khả năng gây chảy máu đường tiêu hóa.

Không tự ngừng thuốc kê đơn hoặc tự phối hợp thuốc ho mà chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Carbocisteine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *