Carbimazol

Carbimazol, tên tiếng Anh chuẩn là carbimazole, là thuốc kháng giáp nhóm thionamide. Sau khi uống, carbimazole được chuyển hóa nhanh và gần như hoàn toàn thành thiamazole, còn gọi là methimazole, là chất có hoạt tính. Thuốc ức chế các bước tạo hormon tuyến giáp nên được dùng trong điều trị cường giáp, chuẩn bị trước phẫu thuật tuyến giáp và trước hoặc sau điều trị iod phóng xạ. Carbimazole chỉ nên được dùng khi cường giáp đã được xác nhận bằng xét nghiệm. Liều phải được điều chỉnh theo TSH, FT4 và FT3 để tránh điều trị quá mức gây suy giáp. Tác dụng phụ nguy hiểm nhất là mất bạch cầu hạt. Người dùng phải ngừng thuốc và liên hệ cơ sở y tế ngay nếu bị sốt, đau họng, loét miệng, bầm tím hoặc chảy máu bất thường. Thuốc còn có nguy cơ tổn thương gan, viêm tụy cấp và dị tật thai nhi, vì vậy không được tự mua, tự tăng giảm liều hoặc tự ngừng điều trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Carbimazole; “carbimazol” là cách viết thường gặp tại Việt Nam
  • Tiền dược chuyển thành thiamazole/methimazole
  • Thuốc kháng giáp thionamide
  • Cường giáp; chuẩn bị phẫu thuật tuyến giáp; điều trị trước và sau iod phóng xạ
  • Chỉ dùng sau khi cường giáp được xác nhận bằng xét nghiệm
  • Khởi đầu 20–60 mg/ngày, chia 2–3 lần; sau đó điều chỉnh theo chức năng giáp
  • Thường 5–15 mg/ngày
  • TSH, FT4 và FT3; công thức máu và chức năng gan trước điều trị
  • Sốt, đau họng, loét miệng, bầm tím hoặc chảy máu có thể báo hiệu rối loạn huyết học
  • Phải ngừng vĩnh viễn nếu viêm tụy cấp liên quan carbimazole hoặc thiamazole
  • Có nguy cơ dị tật, nhất là ba tháng đầu và khi dùng liều cao
  • SmPC được dẫn không khuyến cáo tiếp tục cho trẻ bú nếu người mẹ tiếp tục thuốc
  • Không tự thay đổi liều hoặc ngừng thuốc khi xét nghiệm vừa trở về bình thường

Hoạt chất Carbimazole là gì?

Carbimazole là thuốc kháng giáp được dùng để làm giảm quá trình tạo hormon tuyến giáp. Thuốc là tiền dược của thiamazole hoặc methimazole và chỉ nên được sử dụng khi tình trạng cường giáp đã được xác nhận bằng xét nghiệm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Carbimazole

CAS 22232-54-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Carbimazole

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Carbimazole

Tên IUPAC

ethyl 3-methyl-2-sulfanylideneimidazole-1-carboxylate

Tên hóa học khác

1H-Imidazole-1-carboxylic acid, 2,3-dihydro-3-methyl-2-thioxo-, ethyl ester | Ethyl 3-methyl-2-thioimidazoline-1-carboxylate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Carbimazol.
Carbimazolum.
Ethyl 3-methyl-2-thioxo-2,3-dihydro-1H-imidazole-1-carboxylate.
Tiền dược của thiamazole, còn gọi là methimazole.

Carbimazole và thiamazole không phải hai tên hoàn toàn đồng nghĩa về mặt hóa học: carbimazole được chuyển hóa thành thiamazole có hoạt tính sau khi dùng.

Tên viết tắt

CBZ

Tên Latinh / tên dược điển

Carbimazolum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

22232-54-8

UNII

8KQ660G60G

PubChem CID

31072

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Dược động học của Carbimazole

Carbimazole được chuyển hóa nhanh thành thiamazole. Sau khi uống, nồng độ đỉnh của thiamazole trong huyết tương đạt sau khoảng 1–2 giờ. Thiamazole tập trung tại tuyến giáp, có thể kéo dài tác dụng kháng giáp dù thời gian bán thải trong huyết tương không dài. Carbimazole hoặc chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi uống, carbimazole được hấp thu và chuyển hóa nhanh thành thiamazole. Nồng độ đỉnh trong huyết tương của thiamazole thường đạt sau khoảng 1–2 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống của carbimazole không được định lượng trong SmPC được đối chiếu.

Việc carbimazole được chuyển hóa nhanh và gần như hoàn toàn thành thiamazole không đồng nghĩa có thể tự suy ra một tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố toàn phần được báo cáo cho thiamazole khoảng 0,5 L/kg. Thiamazole tập trung tại tuyến giáp và gắn protein huyết tương ở mức độ trung bình.

Thiamazole qua nhau thai và xuất hiện trong sữa mẹ; tỷ lệ nồng độ huyết tương/sữa được mô tả gần bằng 1.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Carbimazole là tiền dược, được chuyển hóa nhanh và gần như hoàn toàn thành thiamazole, còn gọi là methimazole.

Các enzyme chuyển hóa riêng biệt và tỷ lệ đóng góp của từng con đường trong SmPC được đối chiếu.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Hơn 90% lượng carbimazole uống vào được bài tiết trong nước tiểu dưới dạng thiamazole hoặc các chất chuyển hóa. Phần còn lại được bài tiết qua phân. Khoảng 10% tham gia tuần hoàn gan–ruột.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

SmPC ghi nhận thời gian bán thải khoảng 5,3–5,4 giờ. Thời gian bán thải có thể kéo dài khi có bệnh gan hoặc bệnh thận.

Thiamazole có thể có thời gian bán thải ngắn hơn ở người đang cường giáp so với người có chức năng tuyến giáp bình thường.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Thông số độ thanh thải toàn thân định lượng của carbimazole hoặc thiamazole trong SmPC được đối chiếu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học hoặc đáp ứng gồm:

  • Mức độ hoạt động của cường giáp.
  • Chức năng gan.
  • Chức năng thận.
  • Liều và số lần dùng trong ngày.
  • Mức tập trung thiamazole tại tuyến giáp.
  • Việc dùng đồng thời các thuốc có đáp ứng thay đổi khi người bệnh chuyển từ cường giáp sang bình giáp.

Ở người cường giáp đang hoạt động, thiamazole có thể có thời gian bán thải ngắn hơn nên giai đoạn đầu có thể cần chia liều nhiều lần.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Carbimazole

Carbimazole thuộc nhóm thionamide, dẫn xuất imidazole chứa lưu huỳnh. Thuốc làm giảm tổng hợp hormon tuyến giáp mới nhưng không loại bỏ ngay lượng hormon đã được tổng hợp và dự trữ trước đó.

Vì vậy, triệu chứng và xét nghiệm không trở về bình thường ngay sau liều đầu; liều phải được điều chỉnh dựa trên theo dõi chức năng tuyến giáp.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Thiamazole tạo thành từ carbimazole ức chế quá trình hữu cơ hóa iod và phản ứng ghép các gốc iodotyrosine trong thyroglobulin. Những bước này cần thiết để tổng hợp hormon tuyến giáp T3 và T4.

Thuốc không phá hủy trực tiếp tuyến giáp và không làm mất ngay lượng hormon đã lưu trữ trong tuyến.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Carbimazole làm giảm quá trình tổng hợp hormon tuyến giáp, giúp đưa FT4, FT3 và TSH về hoặc gần khoảng tham chiếu. Dùng liều quá cao có thể gây suy giáp do điều trị quá mức.

NICE khuyến nghị điều chỉnh phác đồ dựa trên xét nghiệm chức năng tuyến giáp, thay vì dùng một liều cố định cho mọi người bệnh.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Carbimazole

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Carbimazole

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Carbimazole

Tương tác hoặc thay đổi đáp ứng được SmPC ghi nhận gồm:

  • Thuốc có khả năng gây mất bạch cầu hạt: cần đặc biệt thận trọng khi phối hợp.
  • Thuốc chống đông: tác dụng chống đông có thể tăng; cân nhắc theo dõi PT/INR, nhất là trước phẫu thuật.
  • Theophylline: nồng độ có thể tăng và gây độc khi người cường giáp trở về bình giáp nếu liều không được đánh giá lại.
  • Prednisolone: phối hợp có thể làm tăng độ thanh thải prednisolone.
  • Erythromycin: carbimazole có thể làm giảm độ thanh thải erythromycin.
  • Digoxin hoặc glycoside digitalis: nồng độ có thể tăng khi người bệnh chuyển sang bình giáp.
  • Thuốc chẹn beta có tỷ lệ chiết xuất cao: có thể cần đánh giá lại liều khi trạng thái tuyến giáp thay đổi.

Tương tác có thể phát sinh do chính việc chuyển từ cường giáp sang bình giáp, không chỉ do tương tác trực tiếp giữa các phân tử thuốc. Không tự điều chỉnh các thuốc phối hợp.

Thắc mắc về hoạt chất Carbimazole

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *