Butamirate

Butamirate là thuốc chống ho không opioid, tác động chủ yếu lên phản xạ ho và được dùng để giảm triệu chứng ho khan, ho không có đờm trong thời gian ngắn. Ho là phản xạ bảo vệ đường thở, vì vậy thuốc không nên được dùng để che lấp ho kéo dài, ho kèm khó thở, đau ngực, sốt hoặc nhiều đờm mà chưa xác định nguyên nhân. Butamirate có nhiều dạng và hàm lượng; giới hạn tuổi, liều dùng và thời gian điều trị khác nhau đáng kể giữa từng sản phẩm. Tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm buồn ngủ, chóng mặt, buồn nôn, tiêu chảy, nổi mề đay và phản ứng quá mẫn, thường ở tần suất hiếm trong các SmPC được tham khảo. Không nên phối hợp tùy tiện với thuốc long đờm vì có thể gây ứ đọng chất nhầy. Nội dung này chỉ cung cấp thông tin y khoa và không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Butamirate là gì? Thuốc chống ho không opioid, không có cấu trúc hoặc đặc tính dược lý giống các alkaloid opioid.
  • Mã ATC: R05DB13 – nhóm thuốc chống ho khác.
  • Công dụng chính: Điều trị triệu chứng ho khan hoặc ho không có đờm; chỉ định cụ thể phụ thuộc sản phẩm.
  • Cơ chế: Có tác dụng trung ương làm giảm phản xạ ho; cơ chế phân tử chính xác chưa được xác định đầy đủ.
  • Đường dùng: Đường uống.
  • Dạng phổ biến: Siro, dung dịch uống và viên giải phóng biến đổi.
  • Lưu ý quan trọng: Không phối hợp tùy tiện với thuốc long đờm vì có nguy cơ ứ chất nhầy, co thắt phế quản và nhiễm trùng hô hấp.
  • Tác dụng phụ hiếm gặp: Buồn ngủ, chóng mặt, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, mề đay và phản ứng quá mẫn.
  • Thời gian dùng: Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất; cần khám nếu ho kéo dài hoặc kèm dấu hiệu cảnh báo.

Hoạt chất Butamirate là gì?

Butamirate là thuốc chống ho không opioid được sử dụng để giảm triệu chứng ho khan hoặc ho không có đờm. Thuốc không điều trị nguyên nhân nền của ho, như nhiễm trùng, hen, trào ngược, bệnh tim hoặc bệnh phổi.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Butamirate

CAS 18109-80-3 Công thức C18H29NO3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Butamirate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Butamirate

Tên IUPAC

2-[2-(diethylamino)ethoxy]ethyl 2-phenylbutanoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Butamirat.
Butamirate citrate.
Butamirat citrate.
Butamirate dihydrogen citrate.
Brospamin, tên đồng nghĩa được ghi nhận trong một số cơ sở dữ liệu hóa dược.

Các chế phẩm thường chứa butamirate dưới dạng muối citrate. Butamirate và butamirate citrate có khối lượng phân tử khác nhau nên không được tự quy đổi hàm lượng nếu tờ hướng dẫn không nêu rõ.

Tên Latinh / tên dược điển

Butamiratum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

18109-80-3

UNII

M75MZG2236

PubChem CID

28892

RxNorm CUI

19862

Công thức phân tử

C18H29NO3

Dược động học của Butamirate

Sau khi uống, butamirate được hấp thu nhanh và thủy phân thành các chất chuyển hóa, chủ yếu là 2-phenylbutyric acid và diethylaminoethoxyethanol. Butamirate cùng các chất chuyển hóa được cho là đều góp phần vào tác dụng chống ho. Các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua thận. Dữ liệu dược động học chính được thu thập ở người tình nguyện khỏe mạnh.

Giai đoạn I: Hấp thu

Butamirate đường uống được hấp thu nhanh. Trong SmPC của Supremin Forte:

  • Nồng độ butamirate có thể đo được trong huyết tương sau khoảng 5–10 phút.
  • Nồng độ đỉnh của thuốc mẹ đạt trong vòng khoảng 1 giờ đối với các liều được nghiên cứu từ 22,5 đến 90 mg.
  • Chất chuyển hóa 2-phenylbutyric acid đạt nồng độ trung bình trong khoảng 1,5 giờ.
  • Ảnh hưởng của thức ăn chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Dạng viên giải phóng biến đổi có đặc điểm hấp thu khác; nồng độ đỉnh của chất chuyển hóa chính được ghi nhận khoảng 9 giờ sau một viên 50 mg.

Giai đoạn II: Phân bố

SmPC mới của Supremin Forte ghi nhận thể tích phân bố cao, khoảng 81–112 lít/kg. Chất chuyển hóa 2-phenylbutyric acid gắn protein huyết tương khoảng 89,3–91,6%; diethylaminoethoxyethanol gắn protein ở mức thấp hơn, khoảng 28,8–45,7%. Chưa có nghiên cứu đầy đủ về việc butamirate đi qua nhau thai hoặc bài tiết vào sữa mẹ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Butamirate bị thủy phân nhanh, chủ yếu thành:

  • 2-phenylbutyric acid.
  • Diethylaminoethoxyethanol.

Hai chất chuyển hóa này và butamirate mẹ được mô tả là có hoạt tính chống ho. 2-Phenylbutyric acid tiếp tục được hydroxyl hóa và liên hợp, chủ yếu với acid glucuronic.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Butamirate và các chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua thận. Nồng độ dạng liên hợp của 2-phenylbutyric acid trong nước tiểu cao hơn đáng kể so với trong huyết tương. Butamirate có thể được phát hiện trong nước tiểu đến khoảng 48 giờ sau khi dùng.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Theo SmPC Supremin Forte, thời gian bán thải đo được:

  • 2-Phenylbutyric acid: khoảng 23,26–24,42 giờ.
  • Butamirate mẹ: khoảng 1,48–1,93 giờ.
  • Diethylaminoethoxyethanol: khoảng 2,72–2,90 giờ.

Các thông số có thể khác nhau giữa dạng bào chế, phương pháp nghiên cứu và chất được đo.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Dạng bào chế thông thường hoặc giải phóng biến đổi.
  • Hàm lượng và chế độ dùng.
  • Chức năng gan và thận có thể ảnh hưởng đến sự tích lũy, nhưng tác động cụ thể chưa được xác định.
  • Dược động học ở trẻ em chưa được nghiên cứu đầy đủ.
  • Ảnh hưởng của thức ăn chưa được xác định chắc chắn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Butamirate

  • Thuốc chống ho tác dụng trung ương.
  • Thuốc chống ho không opioid.
  • Nhóm ATC R05DB – các thuốc chống ho khác.
  • Không thuộc nhóm thuốc long đờm.
  • Không phải thuốc điều trị căn nguyên của bệnh gây ho.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Butamirate được cho là có tác dụng trung ương, làm giảm phản xạ gây ho. Tuy nhiên, đích phân tử và cơ chế chính xác chưa được xác định đầy đủ. Một số SmPC còn mô tả tác dụng giãn co thắt phế quản không đặc hiệu, tác dụng kháng cholinergic hoặc tác dụng ngoại vi hỗ trợ hô hấp; các mô tả này không nên được diễn giải thành chỉ định điều trị hen hoặc co thắt phế quản.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Butamirate làm giảm phản xạ ho, nhờ đó có thể giảm tần suất hoặc mức độ ho khan. Thuốc không phải opioid và không được dùng với mục đích giảm đau. Việc ức chế phản xạ ho có thể bất lợi khi đường thở có nhiều chất nhầy, vì ho giúp đào thải đờm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Butamirate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Butamirate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Butamirate

Tương tác quan trọng nhất là với thuốc long đờm hoặc thuốc làm tăng đào thải chất nhầy. Do butamirate ức chế phản xạ ho, phối hợp có thể làm đờm bị giữ lại trong đường thở, làm tăng nguy cơ co thắt phế quản, khó thở hoặc nhiễm trùng hô hấp.

Một số SmPC ghi nhận chưa biết tương tác có ý nghĩa lâm sàng khác. Nên tránh đồ uống có cồn trong quá trình điều trị, đặc biệt nếu thuốc gây buồn ngủ hoặc sản phẩm có cảnh báo tương ứng.

Thắc mắc về hoạt chất Butamirate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *