Benzylpenicilin (Penicilin G, Benzylpenicillin)

Benzylpenicilin, còn gọi là Penicilin G hoặc Benzylpenicillin, là kháng sinh beta-lactam nhóm penicillin nhạy cảm với beta-lactamase, chủ yếu dùng đường tiêm để điều trị các nhiễm khuẩn nặng do vi khuẩn còn nhạy cảm. Thuốc có tác dụng diệt khuẩn bằng cách ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn thông qua protein gắn penicillin. Benzylpenicilin không phù hợp để tự dùng vì cần chỉ định, đường tiêm, hiệu chỉnh liều, theo dõi dị ứng, chức năng thận, điện giải và đáp ứng vi sinh. Người có tiền sử phản vệ với penicillin không được dùng thuốc này, trừ khi có quy trình chuyên khoa phù hợp. Bài viết chỉ cung cấp thông tin y khoa tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ/dược sĩ và không khuyến khích tự mua hoặc tự sử dụng kháng sinh. (Medicines.org.uk)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Benzylpenicilin là kháng sinh penicillin dùng cho nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm.
  • Bối cảnh dùng phụ thuộc loại nhiễm khuẩn, mức độ nặng và kết quả vi sinh khi có.
  • Cần dùng đúng chỉ định để hạn chế kháng kháng sinh và biến cố dị ứng.
  • Có thể gây phát ban, tiêu chảy, sốc phản vệ hoặc rối loạn điện giải tùy chế phẩm.
  • Báo bác sĩ về dị ứng beta-lactam, bệnh thận, thuốc đang dùng và thai kỳ.

Hoạt chất Benzylpenicilin là gì?

Benzylpenicilin là kháng sinh beta-lactam dạng tiêm, còn gọi Penicilin G, dùng điều trị một số nhiễm khuẩn do vi khuẩn nhạy cảm. Thuốc không điều trị nhiễm virus như cảm lạnh hoặc cúm. (DailyMed)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Benzylpenicilin

INN Benzylpenicillin

CAS 61-33-6 Công thức C16H18N2O4S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Benzylpenicilin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Benzylpenicillin

Tên IUPAC

(2S,5R,6R)-3,3-dimethyl-7-oxo-6-(2-phenylacetamido)-4-thia-1-azabicyclo[3.2.0]heptane-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Penicilin G, Penicillin G, benzylpenicillin sodium, penicillin G potassium. Cần phân biệt với các dạng depot như benzathine benzylpenicillin hoặc procaine benzylpenicillin vì dược động học, đường dùng và chỉ định có thể khác nhau.

Tên Latinh / tên dược điển

benzylpenicillinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

61-33-6

UNII

Q42T66VG0C

PubChem CID

5904

RxNorm CUI

7980

Công thức phân tử

C16H18N2O4S

Dược động học của Benzylpenicilin

Benzylpenicilin không bền trong acid nên dùng đường tiêm. Sau tiêm bắp, muối kiềm của benzylpenicillin được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn; thuốc phân bố vào nhiều mô, gắn protein huyết tương khoảng 55%, thải trừ chủ yếu qua thận và có thời gian bán thải ngắn ở người có chức năng thận bình thường. (Medicines.org.uk)

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau tiêm bắp 6000 mg benzylpenicillin, SmPC ghi nồng độ đỉnh huyết tương khoảng 0,09–0,12 mg/mL đạt sau 15–30 phút; sau truyền ngắn 30 phút, nồng độ đỉnh có thể đạt khoảng 0,3 mg/mL. Hấp thu từ depot tiêm bắp có thể chậm hơn ở người bệnh đái tháo đường. (Medicines.org.uk)

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Dữ liệu sinh khả dụng tuyệt đối theo đường tiêm. SmPC ghi các muối kiềm của benzylpenicillin được hấp thu nhanh và hoàn toàn sau tiêm bắp. (Medicines.org.uk)

Giai đoạn II: Phân bố

Benzylpenicilin phân bố vào nhiều mô; khi dùng liều cao có thể đạt nồng độ điều trị ở các mô khó thấm như van tim, xương, dịch não tủy hoặc ổ mủ màng phổi. Thuốc qua nhau thai, nồng độ trong tuần hoàn thai khoảng 10–30% nồng độ huyết tương mẹ; bài tiết vào sữa mẹ thấp. Thể tích phân bố khoảng 0,3–0,4 L/kg ở người lớn và khoảng 0,75 L/kg ở trẻ em; gắn protein huyết tương khoảng 55%. (Medicines.org.uk)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Benzylpenicilin được thải trừ phần lớn dưới dạng không đổi; thông tin chi tiết về chuyển hóa ngoài thận. (Medicines.org.uk)

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thải trừ chủ yếu qua thận; SmPC ghi khoảng 50–80% thải dưới dạng không đổi qua thận, với thải trừ qua thận chiếm 85–95%, và một phần nhỏ qua mật ở dạng còn hoạt tính khoảng 5%. DailyMed cũng mô tả thanh thải thận nhanh nhờ lọc cầu thận và bài tiết ống thận chủ động. (Medicines.org.uk)

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

SmPC ghi thời gian bán thải huyết tương khoảng 30 phút ở người lớn có thận khỏe; DailyMed ghi beta-phase serum half-life trung bình khoảng 42 phút ở bệnh nhân có chức năng thận bình thường. Thời gian bán thải kéo dài khi suy thận, trẻ sơ sinh/sinh non và người cao tuổi. (Medicines.org.uk)

CL · Độ thanh thải toàn phần

Thanh thải chủ yếu qua thận; probenecid ức chế bài tiết ống thận, làm kéo dài thải trừ và tăng nồng độ penicillin G trong huyết thanh. Giá trị độ thanh thải định lượng chuẩn. (DailyMed)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố quan trọng gồm chức năng thận, tuổi, tình trạng sinh non/sơ sinh, suy gan kèm suy thận, dùng probenecid hoặc thuốc cạnh tranh bài tiết ống thận, đường tiêm và bệnh đái tháo đường. DailyMed ghi thời gian bán thải có thể kéo dài rõ ở người vô niệu và cần giảm liều ở suy thận nặng, đặc biệt khi kèm bệnh gan. (DailyMed)

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Benzylpenicilin

Trong ATC, benzylpenicillin thuộc nhóm J01C — beta-lactam antibacterials, penicillins; phân nhóm J01CE — beta-lactamase sensitive penicillins; mã J01CE01. (FHI ATC DDD)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Benzylpenicilin ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn trong pha phát triển bằng cách gắn và ức chế các penicillin-binding proteins, bao gồm transpeptidase; hậu quả là tác dụng diệt khuẩn. (Medicines.org.uk)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hiệu quả của benzylpenicilin phụ thuộc chủ yếu vào thời gian nồng độ thuốc duy trì trên MIC của vi khuẩn gây bệnh. Thuốc không có tác dụng với nhiều vi khuẩn sinh beta-lactamase/penicillinase, và đề kháng có thể liên quan beta-lactamase, thay đổi PBP, giảm thấm qua màng ngoài ở vi khuẩn Gram âm hoặc bơm tống thuốc. (Medicines.org.uk)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Benzylpenicilin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Benzylpenicilin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Benzylpenicilin

Probenecid ức chế bài tiết ống thận, làm tăng nồng độ và kéo dài thải trừ benzylpenicilin. Kháng sinh kìm khuẩn như chloramphenicol, erythromycin, sulfonamide hoặc tetracycline có thể đối kháng tác dụng diệt khuẩn của penicillin trong thử nghiệm in vitro, nên thường tránh phối hợp nếu không có chỉ định. Methotrexate có thể tăng độc tính do giảm thải trừ khi dùng cùng penicillin; warfarin/acenocoumarol cần theo dõi đông máu nếu phối hợp. (DailyMed)

Thắc mắc về hoạt chất Benzylpenicilin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *