Benzylthiouracil là thuốc kháng giáp tổng hợp nhóm thiouracil, dùng đường uống trong điều trị cường giáp khi có chỉ định của bác sĩ. Hoạt chất này ức chế quá trình tạo hormon tuyến giáp bằng cách ngăn sự hữu cơ hóa iod trong tuyến giáp, từ đó làm giảm tổng hợp hormon T3 và T4. Benzylthiouracil không nên tự dùng vì cần xác nhận cường giáp bằng xét nghiệm, theo dõi chức năng tuyến giáp, công thức máu và dấu hiệu độc tính gan. Các phản ứng hiếm nhưng nghiêm trọng gồm mất bạch cầu hạt, suy tủy, viêm gan, vàng da và viêm mạch liên quan ANCA. Bài viết chỉ cung cấp thông tin y khoa tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ/dược sĩ và không khuyến khích tự mua hoặc tự ngừng thuốc. (Base de Données Publique des Médicaments)
Nội dung chính
- Benzylthiouracil là hoạt chất kháng giáp thuộc nhóm thiouracil.
- Bối cảnh dùng liên quan cường giáp nhưng tình trạng lưu hành khác nhau theo quốc gia.
- Không tự dùng hoặc tự ngừng thuốc kháng giáp khi chưa có bác sĩ chỉ định.
- Rủi ro có thể gồm độc tính gan, giảm bạch cầu, viêm mạch hoặc tổn thương thận/phổi.
- Báo bác sĩ nếu sốt, đau họng, vàng da, khó thở, tiểu máu hoặc đang mang thai.
Hoạt chất Benzylthiouracil là gì?
Benzylthiouracil là thuốc kháng giáp tổng hợp dùng đường uống để điều trị cường giáp. Thuốc làm giảm tổng hợp hormon tuyến giáp, nhưng không phải thuốc dùng để tự xử trí hồi hộp, sụt cân hoặc run tay nếu chưa được chẩn đoán cường giáp. (Base de Données Publique des Médicaments)
Benzylthiouracil
INN Benzylthiouracil; tiếng Pháp: benzylthiouracile. (Base de Données Publique des Médicaments)
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Benzylthiouracil |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Benzylthiouracil; tiếng Pháp: benzylthiouracile. (Base de Données Publique des Médicaments) |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Benzylthiouracile, benzylthiouracyl, BTU; tên biệt dược được ghi nhận tại Pháp: Basdene. (Base de Données Publique des Médicaments) |
| Tên viết tắt | BTU |
| Tên Latinh / tên dược điển | benzylthiouracilum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 6336-50-1 |
|---|---|
| UNII | PZ35LUM333 |
| PubChem CID | 685814 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
| Công thức phân tử | C11H10N2OS |
Dược động học của Benzylthiouracil
Benzylthiouracil hấp thu qua đường tiêu hóa sau khi uống; hấp thu bắt đầu sau khoảng 20–30 phút, thời gian bán thải khoảng 2 giờ và thải trừ qua thận theo RCP Basdene. (Base de Données Publique des Médicaments)
Giai đoạn I: Hấp thu
Hấp thu qua đường tiêu hóa, bắt đầu khoảng 20–30 phút sau khi uống. (Base de Données Publique des Médicaments)
Giai đoạn IV: Thải trừ
Thải trừ qua thận theo RCP Basdene. Dữ liệu định lượng về tỷ lệ thải trừ. (Base de Données Publique des Médicaments)
| t½ · Thời gian bán thải | Khoảng 2 giờ theo RCP Basdene. (Base de Données Publique des Médicaments) |
|---|
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Benzylthiouracil
Thuộc nhóm H03B — antithyroid preparations; phân nhóm H03BA — thiouracils; mã H03BA03 — benzylthiouracil. (RxReasoner)
Phần III: Cơ chế tác dụng
Benzylthiouracil ức chế hormonogenesis tuyến giáp bằng cách ức chế quá trình hữu cơ hóa iod. Tài liệu dược lý Pháp mô tả thuốc kháng giáp tổng hợp ức chế thyroid peroxidase, làm giảm iod hóa và ghép cặp các tiền chất hormon, từ đó giảm tổng hợp T3 và T4. (Base de Données Publique des Médicaments)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Benzylthiouracil làm giảm tổng hợp hormon tuyến giáp và có thể gây tăng tiết TSH. Nếu liều không đủ, triệu chứng cường giáp có thể tái xuất hiện hoặc nặng hơn; nếu liều quá cao, có thể gây suy giáp với tăng TSH và tăng thể tích bướu giáp. (Base de Données Publique des Médicaments)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Benzylthiouracil
Chỉ định được ghi trong RCP/notice của BASDENE 25 mg là cường giáp/hyperthyroidism. Việc dùng trong bệnh Graves-Basedow, bướu nhân độc hoặc chuẩn bị trước điều trị triệt để cần theo đánh giá chuyên khoa và hướng dẫn điều trị cụ thể. (Base de Données Publique des Médicaments)
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dùng phải do bác sĩ quyết định theo mức độ cường giáp, xét nghiệm hormon tuyến giáp và đáp ứng điều trị. Theo RCP BASDENE 25 mg: liều tấn công 150–200 mg/ngày, tương đương 6–8 viên/ngày, trong vài tuần; liều duy trì sau cải thiện lâm sàng và bình thường hóa xét nghiệm chức năng tuyến giáp là 100 mg/ngày, tương đương 4 viên/ngày, trong vài tháng. Thông tin này chỉ mang tính tham khảo, không dùng để tự tính liều hoặc tự điều chỉnh thuốc. (Base de Données Publique des Médicaments)
Dùng đường uống, chia 3 lần đều trong ngày theo RCP, hoặc 3–4 lần trong ngày theo notice bệnh nhân; nên dùng vào bữa ăn. Không tự ý ngừng thuốc khi thấy đỡ triệu chứng, vì điều trị thường cần theo dõi kéo dài và giảm liều dần theo xét nghiệm. (Base de Données Publique des Médicaments)
Cần xác nhận cường giáp bằng xét nghiệm trước khi dùng, theo dõi xét nghiệm chức năng tuyến giáp trong điều trị, làm công thức máu trước điều trị và hằng tuần trong 6 tuần đầu do nguy cơ mất bạch cầu hạt khoảng 0,7% theo RCP Basdene. Khi có sốt, đau họng hoặc dấu hiệu nhiễm trùng, cần xét nghiệm công thức máu ngay. (Base de Données Publique des Médicaments)
Cảnh báo và lưu ý về Benzylthiouracil
Chống chỉ định khi quá mẫn với Benzylthiouracil hoặc tá dược; ung thư tuyến giáp phụ thuộc TSH; bệnh huyết học nặng có sẵn. (Base de Données Publique des Médicaments)
Tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm đau họng, nhiễm trùng, giảm bạch cầu, mất bạch cầu hạt, suy tủy, phản ứng quá mẫn, viêm mạch, viêm gan, vàng da, tăng transaminase, viêm da dị ứng, ban đỏ, ngứa, phát ban, mày đay, đau khớp, đau cơ, sốt, viêm mạch thận, viêm cầu thận và suy thận cấp. (Base de Données Publique des Médicaments)
Cần ngừng thuốc và liên hệ bác sĩ ngay nếu có sốt, đau họng, nhiễm trùng, vàng da, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, buồn nôn nặng, chảy máu, ngứa dữ dội, ớn lạnh, khó thở, ho ra máu, tiểu máu, phù, loét da hoặc triệu chứng gợi ý viêm mạch. RCP/notice ghi các dấu hiệu giảm bạch cầu/mất bạch cầu hạt/suy tủy cần làm công thức máu khẩn cấp; viêm mạch ANCA có thể gây viêm cầu thận, suy thận cấp, tổn thương phổi hoặc loét da. (Base de Données Publique des Médicaments)
Không dùng nếu chưa xác nhận cường giáp bằng xét nghiệm. Cần theo dõi chức năng tuyến giáp, công thức máu và dấu hiệu tổn thương gan. Người từng bị tổn thương gan khi dùng carbimazole hoặc thiamazole có nguy cơ bị tổn thương gan khi dùng benzylthiouracil và cần được theo dõi triệu chứng/rối loạn chức năng gan. (Base de Données Publique des Médicaments)
Quá liều hoặc dùng liều quá mức có thể dẫn đến suy giáp với tăng TSH và tăng thể tích bướu giáp. Nếu uống quá liều hoặc dùng nhầm liều, cần liên hệ bác sĩ/cơ sở y tế; không tự bù liều hoặc tự điều chỉnh phác đồ. (Base de Données Publique des Médicaments)
RCP Basdene ghi không có yêu cầu bảo quản đặc biệt; notice bệnh nhân khuyến cáo để thuốc xa tầm nhìn và tầm tay trẻ em, không dùng sau hạn dùng ghi trên bao bì. Điều kiện bảo quản của sản phẩm khác tại từng thị trường. (Base de Données Publique des Médicaments)
Đối tượng đặc biệt
. Notice BASDENE ghi mục trẻ em và thanh thiếu niên là “sans objet”, không cung cấp hướng dẫn liều cụ thể. (Base de Données Publique des Médicaments)
Benzylthiouracil có thể được dùng trong thai kỳ dưới giám sát y tế chặt chẽ khi lợi ích tiềm năng vượt nguy cơ. RCP Basdene khuyến cáo đánh giá lợi ích–nguy cơ cá nhân trước khi khởi trị trong thai kỳ, dùng liều hiệu quả thấp nhất nếu cần, không phối hợp thêm hormon tuyến giáp, và theo dõi sát mẹ, thai và trẻ sơ sinh. (Base de Données Publique des Médicaments)
RCP Basdene khuyến cáo tránh cho con bú do thuốc đi vào sữa mẹ; việc tiếp tục cho con bú cần được thảo luận theo từng trường hợp. (Base de Données Publique des Médicaments)
Cần thận trọng. Đã có báo cáo tổn thương gan với Benzylthiouracil; nếu xuất hiện triệu chứng rối loạn chức năng gan, cần đánh giá chức năng gan, và nếu men gan bất thường đáng kể trong điều trị thì phải ngừng thuốc ngay theo RCP. (Base de Données Publique des Médicaments)
RCP Basdene ghi “sans objet” đối với ảnh hưởng lên khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, nếu người bệnh có triệu chứng bất thường như mệt nhiều, chóng mặt, rối loạn thị giác hoặc biểu hiện cường giáp/suy giáp chưa kiểm soát, nên thận trọng và hỏi bác sĩ. (Base de Données Publique des Médicaments)
Tương tác thuốc của Benzylthiouracil
RCP Basdene ghi tác dụng của thuốc kháng giáp tổng hợp có thể được tăng cường khi phối hợp với sulfamide hạ đường huyết, hydantoin, iod và iodid. Người bệnh cần báo cho bác sĩ/dược sĩ tất cả thuốc đang dùng, bao gồm thuốc tuyến giáp, thuốc hạ đường huyết, thuốc chống co giật, iod, thực phẩm bổ sung chứa iod hoặc thuốc cản quang iod nếu có. (Base de Données Publique des Médicaments)
Thắc mắc về hoạt chất Benzylthiouracil
Benzylthiouracil là thuốc kháng giáp tổng hợp nhóm thiouracil, dùng đường uống trong điều trị cường giáp khi có chỉ định của bác sĩ. Thuốc ức chế quá trình tạo hormon tuyến giáp bằng cách ức chế hữu cơ hóa iod. (Base de Données Publique des Médicaments)
Tại Pháp, BASDENE 25 mg chứa Benzylthiouracil là thuốc chỉ dùng theo đơn và thuộc Liste I. Tại Việt Nam, phân loại cụ thể theo từng sản phẩm lưu hành. (Base de Données Publique des Médicaments)
Cần liên hệ bác sĩ ngay nếu có sốt, đau họng, nhiễm trùng, vàng da, nước tiểu sẫm, phân nhạt màu, buồn nôn, chảy máu, ngứa, ớn lạnh, khó thở, ho ra máu, tiểu máu, phù hoặc loét da. Đây có thể là dấu hiệu giảm bạch cầu/mất bạch cầu hạt, tổn thương gan hoặc viêm mạch nghiêm trọng. (Base de Données Publique des Médicaments)
Thời gian đáp ứng tùy mức độ cường giáp và xét nghiệm theo dõi. RCP Basdene mô tả giai đoạn liều tấn công thường kéo dài khoảng 1–2 tháng, sau đó giảm dần liều để đạt liều duy trì trong vài tháng; toàn bộ điều trị thường được tiếp tục khoảng 18 tháng trong phác đồ thông thường. Không nên tự rút ngắn hoặc kéo dài thời gian điều trị. (Base de Données Publique des Médicaments)
Phụ nữ có thai chỉ dùng Benzylthiouracil khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt nguy cơ và phải theo dõi sát mẹ, thai và trẻ sơ sinh. Khi cho con bú, RCP Basdene khuyến cáo tránh cho con bú do thuốc đi vào sữa mẹ; quyết định tiếp tục cho con bú cần thảo luận theo từng trường hợp. (Base de Données Publique des Médicaments)

