Ấu trùng di chuyển dưới da là nhiễm ký sinh trùng xảy ra khi ấu trùng giun móc của chó hoặc mèo xuyên qua da rồi bò trong lớp da nông. Tổn thương điển hình là đường ngoằn ngoèo, hơi gồ, đỏ và ngứa dữ dội, thường xuất hiện sau khi đi chân trần, nằm hoặc ngồi trên cát, đất ẩm bị ô nhiễm. Bệnh chủ yếu khu trú ở da và không truyền trực tiếp giữa người với người, nhưng gãi nhiều có thể gây trầy xước, bội nhiễm hoặc mất ngủ. Chẩn đoán thường dựa vào hình thái tổn thương kết hợp tiền sử phơi nhiễm; sinh thiết da không phải lúc nào cũng tìm thấy ấu trùng. Việc khám sớm giúp phân biệt với nấm da, ghẻ, viêm da tiếp xúc hoặc larva currens và lựa chọn thuốc chống ký sinh trùng phù hợp khi triệu chứng nặng hoặc kéo dài.
Ấu trùng di chuyển dưới da là bệnh gì?
Ấu trùng di chuyển dưới da là một hội chứng da do ấu trùng giun tròn của động vật, thường là giun móc chó mèo, xâm nhập nhầm vào người. Vì con người không phải vật chủ thích hợp, ấu trùng thường không trưởng thành thành giun ruột mà bị giới hạn trong lớp da nông, tạo phản ứng viêm và đường bò ngoằn ngoèo. Tên “larva migrans” mô tả sự di chuyển của ấu trùng; cần phân biệt thể da này với ấu trùng di chuyển nội tạng do Toxocara, larva currens của Strongyloides và bệnh giun đầu gai có phù di chuyển sâu. Tổn thương có thể xuất hiện vài ngày đến vài tuần sau phơi nhiễm và thường rất ngứa. Phần lớn trường hợp lành tính, tự giới hạn, nhưng mức độ khó chịu, nguy cơ bội nhiễm do gãi và khả năng chẩn đoán nhầm khiến người bệnh nên được đánh giá khi tổn thương điển hình hoặc kéo dài.
| Tên bệnh | Ấu trùng di chuyển dưới da |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Cutaneous larva migrans |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Bệnh đường hầm dưới da; creeping eruption; hookworm-related cutaneous larva migrans |
| Mã ICD-10 | B76.9 — Bệnh giun móc không xác định; ICD-10 ghi nhận cutaneous larva migrans không xác định trong nhóm này. |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Bệnh da do ký sinh trùng; Da liễu và Y học nhiệt đới |
| Cơ quan ảnh hưởng | Chủ yếu ở lớp thượng bì và trung bì nông; hiếm khi có biểu hiện sâu hơn tại phổi, đường tiêu hóa hoặc mắt tùy loài ấu trùng. |
| Tính chất bệnh | Nhiễm ký sinh trùng cấp tính, nguồn lây từ động vật và môi trường; con người thường là vật chủ ngõ cụt; không lây trực tiếp giữa người với người. |
| Mức độ phổ biến | Gặp nhiều hơn ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới và người tiếp xúc đất hoặc cát nhiễm phân chó mèo; dữ liệu hiện mắc riêng tại Việt Nam còn hạn chế. |
| Bệnh có lây không? | Không lây trực tiếp từ người sang người. |
| Đường lây | Ấu trùng giun móc của chó, mèo hoặc động vật khác xuyên qua da khi da trần tiếp xúc đất hay cát bị nhiễm phân động vật; thường gặp ở bàn chân, mông, đùi hoặc tay. |
Tổng quan chuyên môn về Ấu trùng di chuyển dưới da
Ấu trùng giai đoạn gây nhiễm tồn tại trong đất hoặc cát nhiễm phân động vật, sau đó tiết enzyme và xuyên qua hàng rào da khi có tiếp xúc trực tiếp. Trong cơ thể người, ấu trùng không hoàn thành vòng đời nên di chuyển theo đường ngoằn ngoèo trong thượng bì hoặc trung bì nông. Sự di chuyển cùng kháng nguyên ký sinh trùng kích hoạt phản ứng viêm giàu bạch cầu ái toan, gây đỏ, phù và ngứa. Đường nhìn thấy trên da phản ánh phản ứng viêm phía sau vị trí thật của ấu trùng, vì vậy can thiệp chỉ vào đầu đường tổn thương có thể không loại bỏ được ký sinh trùng.
Thực hành lâm sàng thường mô tả thể điển hình với đường ngoằn ngoèo, thể nhiều đường hoặc lan rộng, thể nang lông gây sẩn ngứa quanh nang lông và thể bọng nước. Một số loài giun móc động vật có thể gây biểu hiện sâu hơn ngoài da, nhưng không nên gộp với ấu trùng di chuyển nội tạng. Phân loại theo hình thái giúp bác sĩ nhận diện trường hợp không điển hình, cân nhắc chẩn đoán phân biệt và quyết định mức độ cần xét nghiệm hoặc điều trị.
Bệnh phân bố toàn cầu nhưng thường gặp hơn tại vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, nơi khí hậu ấm ẩm giúp ấu trùng tồn tại trong đất cát. Khách du lịch biển, người làm vườn, công nhân xây dựng, trẻ chơi cát và người thường xuyên tiếp xúc chó mèo thả rông có nguy cơ cao hơn. Cả hai giới và mọi lứa tuổi đều có thể mắc. Tại Việt Nam chưa có số liệu giám sát quốc gia đủ để ước tính tỷ lệ mắc, do nhiều trường hợp nhẹ tự khỏi hoặc không được xác nhận.
Trứng giun theo phân chó mèo ra môi trường, phát triển thành ấu trùng gây nhiễm trong đất hoặc cát ấm ẩm. Khi da người tiếp xúc trực tiếp, ấu trùng xuyên qua da, thường tại bàn chân hoặc vùng tì đè, rồi di chuyển nông mà không trưởng thành. Bệnh không hình thành do ăn uống thông thường và không truyền qua tiếp xúc với đường tổn thương của người bệnh.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Ấu trùng di chuyển dưới da
Nguyên nhân thường gặp là ấu trùng giun móc của chó và mèo, đặc biệt các loài Ancylostoma. Ít thường gặp hơn, những giun tròn động vật khác có thể tạo tổn thương bò dưới da tương tự. Nguyên nhân nền là môi trường bị ô nhiễm trứng hoặc ấu trùng từ phân động vật; các yếu tố thúc đẩy gồm da trần, vi chấn thương, độ ẩm cao và thời gian tiếp xúc kéo dài.
- Yếu tố có thể thay đổi: đi chân trần, nằm trực tiếp trên cát, không dùng găng khi làm đất, để thú nuôi phóng uế và không thu gom phân.
- Yếu tố khó thay đổi: sống hoặc du lịch tại vùng khí hậu nóng ẩm, nghề nghiệp thường xuyên tiếp xúc đất cát và tuổi nhỏ thích chơi ngoài trời.
Nhóm dễ mắc gồm khách du lịch đến bãi biển nhiệt đới, trẻ chơi hố cát, người làm vườn, nông dân, công nhân vệ sinh và người sống nơi chó mèo thả rông. Người có viêm da cơ địa hoặc hàng rào da tổn thương có thể dễ bị xâm nhập hơn. Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người suy giảm miễn dịch cần ngưỡng đi khám thấp hơn vì việc chọn thuốc và đánh giá biến chứng phải cá thể hóa.
Triệu chứng và dấu hiệu của Ấu trùng di chuyển dưới da
Bệnh thường khởi đầu bằng sẩn ngứa hoặc cảm giác châm chích tại vị trí ấu trùng xuyên da, sau đó xuất hiện đường đỏ, gồ nhẹ và kéo dài theo hướng ngoằn ngoèo. Đường tổn thương có thể tiến triển từng ngày, trong khi ngứa thường tăng về đêm hoặc sau khi ấm lên. Một người có thể có một hoặc nhiều đường. Trẻ em đôi khi gãi nhiều gây trầy xước; người suy giảm miễn dịch có thể có tổn thương rộng hoặc không điển hình. Triệu chứng toàn thân không phổ biến trong thể da điển hình.
- Đường đỏ hoặc hồng, hơi gồ, ngoằn ngoèo như bản đồ và dài dần theo thời gian.
- Ngứa dữ dội, có thể làm mất ngủ hoặc khiến người bệnh gãi liên tục.
- Sẩn nhỏ tại điểm xâm nhập ban đầu, đôi khi giống vết côn trùng đốt.
- Tổn thương tập trung ở bàn chân, kẽ ngón, mông, đùi, cẳng chân hoặc bàn tay sau tiếp xúc đất cát.
- Da xung quanh có thể phù nhẹ, nóng rát hoặc trầy xước do gãi.
- Phỏng nước hoặc bọng nước dọc theo đường bò.
- Sẩn quanh nang lông lan tỏa thay vì đường ngoằn ngoèo rõ.
- Mưng mủ, đau tăng hoặc đóng vảy vàng do bội nhiễm vi khuẩn.
- Ho, khò khè hoặc tăng bạch cầu ái toan trong biểu hiện sâu hiếm gặp.
Nên đặt lịch khám: khi có đường da ngoằn ngoèo ngứa sau đi biển, làm đất hoặc tiếp xúc cát; khi không chắc đó là nấm, ghẻ hay dị ứng. Cần khám trong ngày: nếu tổn thương lan nhanh, gần mắt, có nhiều bọng nước, đau, sốt, mủ hoặc sưng nóng. Cần tái khám sớm: nếu triệu chứng không giảm sau điều trị, tái xuất hiện ở vị trí mới hoặc thuốc gây phát ban, chóng mặt, đau bụng bất thường.
Ấu trùng di chuyển dưới da điển hình hiếm khi là cấp cứu. Gọi 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu nếu có khó thở, sưng môi lưỡi, choáng sau dùng thuốc; đau mắt, giảm thị lực; sốt cao kèm đỏ đau lan nhanh, lơ mơ; hoặc tổn thương bọng nước rộng kèm dấu hiệu mất nước. Không tự lái xe khi tình trạng nặng và không trì hoãn để thử mẹo dân gian.
Chẩn đoán Ấu trùng di chuyển dưới da
Chẩn đoán chủ yếu dựa trên đường tổn thương ngoằn ngoèo tiến triển, mức độ ngứa và tiền sử da trần tiếp xúc đất cát tại vùng nguy cơ. Bác sĩ đánh giá tốc độ di chuyển, vị trí, số lượng đường và dấu hiệu bội nhiễm. Xét nghiệm thường không cần ở ca điển hình; trường hợp không điển hình có thể cần xét nghiệm máu hoặc sinh thiết để loại trừ bệnh khác. Người đọc không nên tự chẩn đoán chỉ từ ảnh vì ghẻ, nấm da và larva currens có thể giống nhau.
Bác sĩ thường hỏi thời điểm khởi phát, chuyến đi gần đây, hoạt động trên bãi biển, làm vườn, tiếp xúc thú nuôi và thuốc đã dùng. Khám tập trung vào hình dạng đường bò, hướng tiến triển, bọng nước, sẩn nang lông, vị trí gần mắt và dấu hiệu nhiễm khuẩn. Toàn thân có thể được nghe phổi hoặc khám phù, hạch khi có triệu chứng ngoài da.
Công thức máu có thể cho thấy tăng bạch cầu ái toan nhưng kết quả bình thường không loại trừ bệnh. Sinh thiết da đôi khi được dùng khi chẩn đoán khó, song độ nhạy thấp vì ấu trùng thường nằm phía trước đường viêm nhìn thấy. Xét nghiệm phân thường không phát hiện được giun trưởng thành ở thể da điển hình và không được dùng thường quy. Nuôi cấy vi khuẩn chỉ cân nhắc khi có mủ hoặc bội nhiễm.
Không áp dụng — chẩn đoán thể da điển hình không cần siêu âm, X-quang hoặc chụp cắt lớp; hình ảnh chỉ được cân nhắc khi có biểu hiện sâu hiếm gặp.
Không có một bộ tiêu chuẩn chấm điểm quốc tế dùng cho tự chẩn đoán. Chẩn đoán lâm sàng được chấp nhận khi có đường hồng ban gồ, ngoằn ngoèo và tiến triển, ngứa rõ, cùng tiền sử phơi nhiễm đất cát có nguy cơ. Trường hợp tốc độ di chuyển rất nhanh, phù di chuyển sâu, tổn thương dạng vòng có vảy hoặc không đáp ứng điều trị cần đánh giá lại chẩn đoán.
Điều trị Ấu trùng di chuyển dưới da
Mục tiêu là loại bỏ hoặc làm ngừng hoạt động của ấu trùng, giảm ngứa, bảo vệ hàng rào da và điều trị bội nhiễm nếu có. Ca nhẹ có thể tự giới hạn, nhưng điều trị được cân nhắc khi ngứa nhiều, tổn thương rộng, kéo dài, nhiều đường hoặc ảnh hưởng giấc ngủ. Thuốc chống ký sinh trùng đường uống thường được bác sĩ lựa chọn; nhập viện hiếm khi cần trừ phản ứng thuốc nặng, nhiễm khuẩn lan rộng hoặc tổn thương mắt.
Albendazole hoặc ivermectin là các hoạt chất chống ký sinh trùng thường được sử dụng theo đánh giá của bác sĩ. Thuốc kháng histamine và corticosteroid bôi có thể hỗ trợ giảm ngứa, nhưng không thay thế điều trị nguyên nhân khi cần. Kháng sinh chỉ dùng khi có bội nhiễm vi khuẩn. Lựa chọn thuốc phải cân nhắc tuổi, cân nặng, thai kỳ, cho con bú, bệnh gan, thuốc đang dùng và biểu hiện ngoài da; không tự dùng thuốc tẩy giun theo kinh nghiệm.
Đông lạnh một điểm trên đường bò không được ưu tiên vì vị trí ấu trùng thường nằm phía trước vùng viêm nhìn thấy và có nguy cơ gây phỏng lạnh, sẹo hoặc rối loạn sắc tố. Can thiệp tại chỗ chỉ có vai trò rất hạn chế và nên do bác sĩ da liễu quyết định trong trường hợp đặc biệt.
Không áp dụng — không có chỉ định phẫu thuật thường quy đối với ấu trùng di chuyển dưới da.
Giữ vùng da sạch và khô, cắt ngắn móng tay, dùng khăn mát để giảm ngứa và che phủ nhẹ nếu dễ gãi khi ngủ. Có thể ghi lại ảnh cùng thước đo mỗi ngày để bác sĩ đánh giá tốc độ tiến triển. Quần áo rộng giúp giảm cọ xát. Khi da trầy xước, rửa nhẹ bằng nước sạch và tránh chất sát khuẩn gây kích ứng mạnh.
Theo dõi mức độ ngứa, số đường mới, chiều dài đường cũ, chất lượng giấc ngủ và dấu hiệu mưng mủ. Sau dùng thuốc, tổn thương có thể còn đỏ hoặc ngứa một thời gian dù ấu trùng đã ngừng di chuyển; điều quan trọng là không xuất hiện đường tiến triển mới. Liên hệ bác sĩ nếu phát ban toàn thân, khó thở, đau bụng nhiều, vàng da hoặc triệu chứng không cải thiện theo kế hoạch.
Không điều trị, nhiều trường hợp tự giảm trong khoảng vài tuần khi ấu trùng chết, nhưng bệnh có thể kéo dài hơn. Sau điều trị phù hợp, ngứa và sự tiến triển của đường tổn thương thường giảm sớm hơn, trong khi đỏ da hoặc thâm có thể tồn tại thêm. Thời gian hồi phục phụ thuộc số lượng ấu trùng, mức độ gãi, bội nhiễm và đáp ứng cá thể; không nên cam kết ngày khỏi cố định.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng thường gặp nhất là trầy xước, chàm hóa và bội nhiễm vi khuẩn do gãi. Mất ngủ và giảm tập trung có thể đáng kể khi ngứa dữ dội. Hiếm gặp hơn là bọng nước rộng, viêm nang lông, tăng bạch cầu ái toan hoặc biểu hiện ở phổi và mắt do loài ấu trùng xâm nhập sâu. Điều trị không phù hợp có thể gây kích ứng, tổn thương lạnh, sẹo hoặc rối loạn sắc tố.
Tiên lượng nhìn chung tốt vì con người thường là vật chủ ngõ cụt và ấu trùng không hoàn thành vòng đời. Phần lớn tổn thương khu trú sẽ hết, đặc biệt khi được điều trị đúng và tránh gãi. Thời gian khỏi lâu hơn khi có nhiều đường, thể nang lông, bọng nước, bội nhiễm hoặc chẩn đoán muộn. Vết thâm sau viêm có thể tồn tại lâu hơn triệu chứng hoạt động nhưng thường mờ dần.
Tái phát thật sự sau khi loại bỏ ấu trùng không phổ biến, nhưng người bệnh có thể mắc đợt mới nếu tiếp tục tiếp xúc đất cát nhiễm phân động vật. Đường mới xuất hiện ngay sau điều trị có thể phản ánh ấu trùng chưa bị kiểm soát hoặc chẩn đoán khác, vì vậy cần tái khám thay vì tự lặp lại thuốc.
Phòng mắc bệnh bằng cách mang dép hoặc giày, dùng khăn hay tấm lót khi ngồi nằm trên cát, đeo găng khi làm đất và tránh khu vực có phân động vật. Thu gom phân chó mèo, tẩy giun thú nuôi theo hướng dẫn thú y và hạn chế chó mèo vào khu vui chơi cát giúp giảm ô nhiễm. Sau điều trị, tiếp tục bảo vệ da để tránh đợt phơi nhiễm mới.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Ấu trùng di chuyển dưới da
Không có chế độ ăn đặc hiệu tiêu diệt ấu trùng trong da. Người bệnh nên ăn đủ chất và uống đủ nước, đặc biệt khi ngứa làm mất ngủ hoặc có dùng thuốc theo đơn. Không dùng rượu bia quá mức trong thời gian điều trị vì có thể làm tăng khó chịu hoặc ảnh hưởng việc theo dõi tác dụng phụ. Thảo dược và thực phẩm chức năng không thay thế thuốc chống ký sinh trùng.
Có thể duy trì hoạt động nhẹ nếu không đau hoặc mất ngủ nhiều. Tránh bơi ở nơi không bảo đảm vệ sinh, chạy chân trần và vận động gây cọ xát trực tiếp lên tổn thương. Giặt quần áo, khăn trải bình thường; không cần cách ly người bệnh. Ngủ đủ và làm mát phòng có thể giảm cảm giác ngứa về đêm.
Chụp ảnh cùng vị trí và ánh sáng mỗi ngày, đánh dấu đầu đường tổn thương bằng bút ngoài da nếu bác sĩ hướng dẫn và ghi mức ngứa theo thang điểm đơn giản. Theo dõi đỏ lan, đau tăng, mủ, sốt hoặc triệu chứng mắt và hô hấp. Theo dõi tại nhà không thay thế khám khi tổn thương tiến triển nhanh hoặc chẩn đoán chưa chắc chắn.
- Không gãi, chọc, cắt hoặc dùng kim cố lấy “con giun” vì ấu trùng thường không nằm tại đầu đường nhìn thấy.
- Không áp đá lạnh, hóa chất, lá thuốc hoặc nhiệt trực tiếp lên da vì có thể gây bỏng và che lấp dấu hiệu bội nhiễm.
- Không tự dùng albendazole, ivermectin hay phối hợp thuốc khi chưa được đánh giá tuổi, thai kỳ, bệnh gan và tương tác thuốc.
- Không tiếp tục đi chân trần trên đất cát có nguy cơ trong khi tổn thương đang lành.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Trẻ thường phơi nhiễm khi chơi cát hoặc bò trên nền đất và có thể gãi mạnh đến trầy xước. Người chăm sóc nên giữ móng tay ngắn, che phủ nhẹ ban đêm và đưa trẻ đi khám khi tổn thương lan, gần mắt, có mủ hoặc ảnh hưởng giấc ngủ. Thuốc chống ký sinh trùng phải được bác sĩ chọn theo tuổi và cân nặng; không dùng thuốc của người lớn cho trẻ.
Người cao tuổi có da mỏng, bệnh mạch máu ngoại biên, đái tháo đường hoặc dùng nhiều thuốc nên được đánh giá sớm hơn khi có loét, đau, đỏ lan hoặc vết thương lâu lành. Bác sĩ cần xem xét chức năng gan thận, nguy cơ tương tác thuốc và khả năng nhận biết bội nhiễm trước khi kê thuốc.
Phụ nữ mang thai nên được bác sĩ xác nhận chẩn đoán và cân nhắc lợi ích–nguy cơ của thuốc theo tuổi thai, mức độ bệnh và khả năng tự giới hạn. Không tự dùng albendazole hoặc ivermectin. Chăm sóc giảm ngứa và phòng bội nhiễm có thể được ưu tiên trong ca nhẹ, nhưng tổn thương lan rộng, mất ngủ nặng hoặc gần mắt cần khám chuyên khoa.
Điều trị trong thời kỳ cho con bú cần xem xét hoạt chất, liều kê đơn, thời gian dùng và tuổi của trẻ. Người mẹ không nên tự ngừng cho bú hoặc tự dùng thuốc tẩy giun. Giữ tổn thương sạch, che phủ nếu nằm ở vùng trẻ có thể tiếp xúc và rửa tay trước khi chăm sóc trẻ.
Người suy giảm miễn dịch có thể có tổn thương rộng, kéo dài hoặc biểu hiện không điển hình, đồng thời dễ bội nhiễm hơn. Ngưỡng đi khám nên thấp, đặc biệt khi có sốt, tổn thương nhiều vùng, phỏng nước hoặc triệu chứng ngoài da. Bác sĩ có thể cần đánh giá sâu hơn và theo dõi đáp ứng sát.
Đái tháo đường, bệnh mạch máu ngoại biên, viêm da cơ địa, bệnh gan và bệnh thận có thể ảnh hưởng hàng rào da, nguy cơ nhiễm trùng hoặc lựa chọn thuốc. Người bệnh nên cung cấp đầy đủ danh sách thuốc đang dùng và không tự điều trị khi có giảm cảm giác ở chân, vết loét hoặc tuần hoàn kém.
Không áp dụng — bệnh không liên quan trực tiếp đến hậu phẫu; người mới phẫu thuật chỉ cần được đánh giá cá thể nếu suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng gan thận.
Câu hỏi thường gặp về Ấu trùng di chuyển dưới da
Phần lớn trường hợp chỉ khu trú ở lớp da nông và có tiên lượng tốt vì ấu trùng giun móc động vật không trưởng thành được trong cơ thể người. Vấn đề thường gặp nhất là ngứa dữ dội, mất ngủ, trầy xước và bội nhiễm do gãi. Tuy nhiên, người bệnh cần khám sớm nếu tổn thương lan rộng, gần mắt, có bọng nước nhiều, sốt, mưng mủ hoặc triệu chứng hô hấp. Một số loài ấu trùng có thể gây biểu hiện sâu hiếm gặp, vì vậy không nên xem mọi đường đỏ ngoằn ngoèo là hoàn toàn vô hại.
Ấu trùng di chuyển dưới da không truyền trực tiếp từ người bệnh sang người khác qua chạm da, dùng chung phòng hay sinh hoạt thông thường. Nguồn phơi nhiễm là đất hoặc cát chứa ấu trùng phát triển từ phân chó mèo và động vật khác. Nhiều người trong cùng nhóm có thể mắc nếu cùng ngồi, nằm hoặc đi chân trần tại một khu vực ô nhiễm, nhưng đó là các ca phơi nhiễm chung chứ không phải lây chéo. Vệ sinh môi trường, thu gom phân thú nuôi và bảo vệ da là biện pháp phòng ngừa chính.
Nhiều trường hợp tự giới hạn sau vài tuần khi ấu trùng chết vì không thể hoàn thành vòng đời trong người. Dù vậy, ngứa có thể rất nặng và một số tổn thương kéo dài hơn dự kiến, đặc biệt khi có nhiều đường, thể nang lông hoặc chẩn đoán nhầm. Thuốc chống ký sinh trùng do bác sĩ kê có thể giúp ngừng tiến triển và rút ngắn thời gian khó chịu. Người bệnh không nên chỉ chờ đợi nếu tổn thương lan nhanh, gây mất ngủ, có dấu hiệu nhiễm khuẩn hoặc nằm ở vùng nhạy cảm.
Xét nghiệm phân thường không hữu ích trong ấu trùng di chuyển dưới da điển hình, vì ấu trùng giun móc động vật không phát triển thành giun trưởng thành đẻ trứng trong ruột người. Bác sĩ chủ yếu dựa vào hình thái đường bò, tốc độ tiến triển và tiền sử tiếp xúc đất cát. Công thức máu hoặc sinh thiết chỉ được cân nhắc khi biểu hiện không điển hình; sinh thiết vẫn có thể âm tính vì ấu trùng nằm phía trước vùng viêm. Xét nghiệm được chọn để giải quyết câu hỏi chẩn đoán cụ thể, không phải làm đại trà.
Không nhất thiết. Sau khi ấu trùng ngừng di chuyển, đường tổn thương có thể còn đỏ, ngứa nhẹ hoặc thâm trong một thời gian do phản ứng viêm của da. Dấu hiệu đáng chú ý hơn là đường tiếp tục dài ra, xuất hiện đường mới, ngứa không giảm hoặc có mủ, đau và sốt. Người bệnh có thể chụp ảnh cùng thước đo mỗi ngày để theo dõi và mang đến khi tái khám. Không nên tự lặp lại thuốc chỉ vì còn vết màu trên da nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

