Albendazole là thuốc tẩy giun thuộc nhóm benzimidazole, được sử dụng trong điều trị nhiều bệnh nhiễm ký sinh trùng do giun và một số sán theo chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn chuyên môn. Hoạt chất này tác động bằng cách ức chế quá trình sử dụng glucose của ký sinh trùng, làm chúng mất năng lượng và chết. Việc sử dụng Albendazole cần tuân thủ đúng hướng dẫn của nhân viên y tế, đặc biệt ở phụ nữ có thai, người mắc bệnh gan và khi điều trị kéo dài.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Albendazole
- INN: Albendazole
- Nhóm: Benzimidazole, thuốc chống giun sán
- Mã ATC: P02CA03
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định: Điều trị nhiều bệnh nhiễm giun đường ruột và một số bệnh do sán theo chỉ định đã được phê duyệt
- Cơ chế: Ức chế trùng hợp tubulin, giảm hấp thu glucose của ký sinh trùng
- Lưu ý: Theo dõi chức năng gan và công thức máu khi điều trị kéo dài
- Thai kỳ: Thận trọng, chống chỉ định trong một số giai đoạn theo hướng dẫn sản phẩm
- Nguồn: FDA, EMA, WHO, DailyMed, PubMed
Hoạt chất Albendazole là gì?
Albendazole là thuốc chống ký sinh trùng phổ rộng thuộc nhóm benzimidazole, được chỉ định điều trị nhiều bệnh do giun và một số bệnh do sán theo hướng dẫn chuyên môn.
Albendazole
INN Albendazole (INN)
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Albendazole |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Albendazole (INN) |
| Tên IUPAC | methyl N-(6-propylsulfanyl-1H-benzimidazol-2-yl)carbamate |
| Tên hóa học khác | Carbamic acid, [5-(propylthio)-1H-benzimidazol-2-yl]-, methyl ester | Methyl 5-(propylthio)-2-benzimidazolecarbamate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Methyl 5-(propylthio)-2-benzimidazole carbamate |
| Tên viết tắt | ABZ |
| Tên Latinh / tên dược điển | Albendazolum |
| Tên USAN | albendazole |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 54965-21-8 |
|---|---|
| UNII | F4216019LN |
| PubChem CID | 2082 |
| RxNorm CUI | 430 |
| Công thức phân tử | C12H15N3O2S |
Dược động học của Albendazole
Albendazole hấp thu kém qua đường tiêu hóa, được chuyển hóa nhanh tại gan thành albendazole sulfoxide là chất chuyển hóa có hoạt tính.
Giai đoạn I: Hấp thu
Hấp thu tăng khi uống cùng thức ăn chứa chất béo.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng đường uống thấp; tăng đáng kể khi dùng cùng bữa ăn nhiều chất béo. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Albendazole sulfoxide phân bố rộng trong các mô và dịch cơ thể, bao gồm dịch não tủy trong một số trường hợp.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Chuyển hóa bước đầu mạnh tại gan thành albendazole sulfoxide rồi tiếp tục thành albendazole sulfone.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Chủ yếu qua mật và phân dưới dạng chất chuyển hóa; một phần qua nước tiểu.
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Albendazole sulfoxide khoảng 8–12 giờ.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Albendazole
Thuốc chống giun sán phổ rộng thuộc nhóm benzimidazole.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Albendazole gắn vào β-tubulin của ký sinh trùng, ức chế sự hình thành vi ống, làm giảm hấp thu glucose và cạn kiệt glycogen, từ đó gây bất động và chết ký sinh trùng.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Có tác dụng trên nhiều loại giun tròn và một số sán dây, đặc biệt hiệu quả đối với nhiều giai đoạn phát triển của ký sinh trùng.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Albendazole
Theo nhãn thuốc và hướng dẫn chuyên môn, Albendazole được chỉ định trong điều trị:
- Nhiễm giun đũa
- Nhiễm giun kim
- Nhiễm giun tóc
- Nhiễm giun móc
- Nhiễm giun lươn (ở một số hướng dẫn)
- Nang sán do Echinococcus
- Ấu trùng sán lợn thần kinh (neurocysticercosis)
Việc chỉ định cụ thể phụ thuộc từng quốc gia và hướng dẫn điều trị.
Một số nghiên cứu đang đánh giá vai trò của Albendazole trong các bệnh ký sinh trùng khác hoặc phối hợp điều trị. Các ứng dụng ngoài chỉ định chưa đủ căn cứ để khuyến cáo sử dụng thường quy.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dùng phụ thuộc vào:
- Loại ký sinh trùng
- Tuổi
- Cân nặng
- Tình trạng bệnh
- Chức năng gan
Cần sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc tờ hướng dẫn sử dụng của chế phẩm cụ thể. Không tự ý thay đổi liều.
- Uống theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Một số chỉ định nên dùng cùng thức ăn nhiều chất béo để tăng hấp thu.
- Điều trị kéo dài cần theo dõi xét nghiệm theo khuyến cáo.
- Không tự ý ngừng điều trị.
- Chức năng gan
- Công thức máu
- Đáp ứng lâm sàng
- Đánh giá tình trạng nhiễm ký sinh trùng khi cần
Cảnh báo và lưu ý về Albendazole
- Quá mẫn với Albendazole hoặc các dẫn xuất benzimidazole.
- Chống chỉ định khác theo từng nhãn thuốc được phê duyệt.
Thường gặp:
- Đau bụng
- Buồn nôn
- Nôn
- Tiêu chảy
- Đau đầu
- Chóng mặt
Ít gặp hoặc khi điều trị kéo dài:
- Tăng men gan
- Rụng tóc hồi phục
- Giảm bạch cầu
- Tổn thương gan
- Giảm tế bào máu
- Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng
- Co giật hoặc tăng áp lực nội sọ ở bệnh nhân neurocysticercosis do phản ứng viêm khi ký sinh trùng chết
- Theo dõi chức năng gan khi điều trị kéo dài.
- Theo dõi công thức máu nếu điều trị nhiều ngày.
- Thận trọng ở người bệnh gan.
- Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần được tư vấn phù hợp trước khi điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.
- Không tự ý sử dụng khi chưa được chẩn đoán.
Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ và điều trị triệu chứng; xử trí theo đánh giá của cơ sở y tế.
Bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất, thường ở nơi khô ráo, tránh ẩm và tránh ánh sáng.
Đối tượng đặc biệt
Sử dụng theo chỉ định và liều phù hợp với lứa tuổi. Một số chế phẩm có giới hạn độ tuổi theo nhãn thuốc.
Thận trọng nếu có bệnh lý gan hoặc nhiều bệnh kèm theo.
Không nên sử dụng trong thai kỳ trừ khi lợi ích vượt trội nguy cơ theo đánh giá của bác sĩ. Một số nhãn thuốc chống chỉ định trong thai kỳ hoặc khuyến cáo tránh mang thai trong thời gian điều trị và một khoảng thời gian sau điều trị.
Cần cân nhắc lợi ích và nguy cơ trước khi sử dụng. Tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thận trọng, theo dõi chức năng gan do thuốc chuyển hóa chủ yếu tại gan.
Cần được bác sĩ đánh giá trước khi điều trị.
Nếu xuất hiện chóng mặt hoặc các triệu chứng ảnh hưởng đến sự tỉnh táo, cần thận trọng khi lái xe hoặc vận hành máy móc.
Tương tác thuốc của Albendazole
Có thể tương tác với:
- Dexamethasone
- Cimetidine
- Praziquantel
- Phenytoin
- Carbamazepine
- Phenobarbital
- Ritonavir (một số báo cáo)
Việc phối hợp cần được bác sĩ đánh giá.
Thắc mắc về hoạt chất Albendazole
Albendazole là thuốc chống giun sán thuộc nhóm benzimidazole, được sử dụng điều trị nhiều bệnh nhiễm ký sinh trùng theo chỉ định.
Không. Albendazole là thuốc chống ký sinh trùng, không phải thuốc kháng sinh.
Tùy chỉ định. Một số trường hợp nên dùng cùng bữa ăn nhiều chất béo để tăng hấp thu. Thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế hoặc tờ hướng dẫn sử dụng.
Cần được bác sĩ đánh giá. Không nên tự ý sử dụng trong thai kỳ.
Có thể cần theo dõi chức năng gan, công thức máu và đáp ứng điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

