Apalutamide

Apalutamide là hoạt chất điều trị ung thư tuyến tiền liệt thuộc nhóm ức chế thụ thể androgen. Thuốc được dùng đường uống, thường phối hợp với liệu pháp ức chế androgen — ADT — hoặc dùng ở người đã cắt tinh hoàn hai bên, trong các bối cảnh như ung thư tuyến tiền liệt kháng cắt tinh hoàn chưa di căn nguy cơ cao và ung thư tuyến tiền liệt nhạy cảm cắt tinh hoàn có di căn. Apalutamide là thuốc kê đơn, cần bác sĩ chuyên khoa ung bướu/tiết niệu chỉ định và theo dõi. Người bệnh không nên tự ý dùng, tự ngừng hoặc tự điều chỉnh liều vì thuốc có thể gây biến cố tim mạch, đột quỵ, té ngã, gãy xương, co giật, phản ứng da nặng, viêm phổi mô kẽ và nhiều tương tác thuốc quan trọng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Apalutamide là thuốc ức chế thụ thể androgen.
  • Bối cảnh dùng liên quan ung thư tuyến tiền liệt theo tiêu chuẩn chuyên khoa.
  • Cần dùng cùng kế hoạch điều trị do bác sĩ chỉ định, không tự ngưng.
  • Có thể gây mệt, phát ban, té ngã, gãy xương, tăng huyết áp hoặc nguy cơ co giật.
  • Báo bác sĩ về bệnh tim mạch, tiền sử co giật, thuốc đang dùng và kế hoạch sinh sản.

Hoạt chất Apalutamide là gì?

Apalutamide là hoạt chất ức chế thụ thể androgen dùng trong điều trị một số thể ung thư tuyến tiền liệt. Thuốc giúp chặn tác động của androgen như testosterone lên tế bào ung thư tuyến tiền liệt, từ đó làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư trong các chỉ định phù hợp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Apalutamide

CAS 956104-40-8 Công thức C21H15F4N5O2S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Apalutamide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Apalutamide

Tên IUPAC

4-[7-[6-cyano-5-(trifluoromethyl)-3-pyridinyl]-8-oxo-6-sulfanylidene-5,7-diazaspiro[3.4]octan-5-yl]-2-fluoro-N-methylbenzamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Apalutamide; Erleada là tên biệt dược thường gặp, không phải tên đồng nghĩa của hoạt chất. N-desmethyl apalutamide là chất chuyển hóa có hoạt tính chính, không phải tên đồng nghĩa của hoạt chất mẹ.

Tên Latinh / tên dược điển

apalutamidum

Tên USAN

apalutamide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

956104-40-8

UNII

4T36H88UA7

PubChem CID

24872560

RxNorm CUI

1999574

Công thức phân tử

C21H15F4N5O2S

Dược động học của Apalutamide

Apalutamide hấp thu tốt sau uống, sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 100%, đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 2 giờ, đạt trạng thái ổn định sau khoảng 4 tuần. Thuốc được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP2C8 và CYP3A4 thành N-desmethyl apalutamide có hoạt tính; apalutamide và chất chuyển hóa được thải trừ qua nước tiểu và phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Thời gian đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương trung vị khoảng 2 giờ, dao động 1–5 giờ. Bữa ăn giàu chất béo không tạo khác biệt có ý nghĩa lâm sàng về Cmax và AUC, nhưng làm chậm Tmax khoảng 2 giờ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống của apalutamide khoảng 100%.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến khoảng 276 L. Apalutamide gắn protein huyết tương khoảng 96%, còn N-desmethyl apalutamide gắn khoảng 95%, không phụ thuộc nồng độ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Apalutamide được chuyển hóa chủ yếu bởi CYP2C8 và CYP3A4 thành N-desmethyl apalutamide có hoạt tính. Sau liều đơn, đóng góp ước tính của CYP2C8 và CYP3A4 lần lượt khoảng 58% và 13%; ở trạng thái ổn định, tương ứng khoảng 40% và 37%.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều apalutamide đánh dấu phóng xạ 240 mg, khoảng 65% liều được thu hồi trong nước tiểu và 24% trong phân trong vòng đến 70 ngày. Lượng thải dưới dạng apalutamide không đổi là khoảng 1,2% liều trong nước tiểu và 1,5% trong phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của apalutamide khoảng 3 ngày.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải biểu kiến — CL/F — của apalutamide khoảng 1,3 L/giờ sau liều đơn và tăng lên khoảng 2,0 L/giờ ở trạng thái ổn định sau dùng 1 lần/ngày, có thể do tự cảm ứng CYP3A4.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Tuổi 18–94, chủng tộc được nghiên cứu và eGFR 30–89 mL/phút/1,73 m² không tạo khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng theo nhãn Hoa Kỳ; ảnh hưởng của eGFR ≤29 mL/phút/1,73 m² chưa rõ. Suy gan nặng Child-Pugh C làm tăng AUC của “active moieties” khoảng 2,1 lần; suy gan nhẹ đến vừa không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng. Thuốc ức chế/cảm ứng CYP2C8 hoặc CYP3A4 có thể ảnh hưởng phơi nhiễm apalutamide, và apalutamide là chất cảm ứng enzym/vận chuyển có thể làm giảm phơi nhiễm nhiều thuốc dùng kèm.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Apalutamide

Apalutamide thuộc nhóm liệu pháp nội tiết, thuốc kháng androgen, mã ATC L02BB05. Đây là thuốc ức chế chọn lọc thụ thể androgen, không phải thuốc hóa trị gây độc tế bào truyền thống.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Apalutamide gắn trực tiếp vào vùng gắn ligand của thụ thể androgen — AR — ức chế sự chuyển vị của AR vào nhân, ức chế gắn DNA và cản trở phiên mã qua trung gian AR. Chất chuyển hóa chính N-desmethyl apalutamide cũng ức chế AR nhưng yếu hơn, có hoạt tính in vitro khoảng một phần ba so với apalutamide.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Apalutamide làm giảm tín hiệu androgen trong tế bào ung thư tuyến tiền liệt. Trong SmPC, apalutamide 240 mg/ngày phối hợp ADT trong nghiên cứu TITAN và SPARTAN làm giảm PSA ở nhiều bệnh nhân, nhưng PSA chỉ là một chỉ dấu theo dõi và không nên tự diễn giải ngoài bối cảnh đánh giá lâm sàng. Nghiên cứu QT chuyên biệt cho thấy ở trạng thái ổn định, thay đổi QTcF trung bình tối đa từ ban đầu là 12,4 ms và phân tích phơi nhiễm-QT gợi ý tăng QTcF phụ thuộc nồng độ.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Apalutamide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Apalutamide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Apalutamide

Apalutamide là chất cảm ứng mạnh CYP3A4 và CYP2C19, cảm ứng yếu CYP2C9, đồng thời cảm ứng P-gp, BCRP và OATP1B1; thuốc có thể làm giảm phơi nhiễm và hiệu quả của nhiều cơ chất các enzym/vận chuyển này. Cần thận trọng với thuốc chống đông như warfarin/coumarin; SmPC khuyến cáo tránh phối hợp warfarin hoặc thuốc chống đông kiểu coumarin nếu có thể và theo dõi INR nếu phải dùng. Thuốc ức chế mạnh CYP2C8 hoặc CYP3A4 có thể làm tăng phơi nhiễm apalutamide; thuốc cảm ứng CYP3A4/CYP2C8 có thể làm giảm phơi nhiễm. Apalutamide cũng có thể gây sai lệch một số xét nghiệm miễn dịch định lượng digoxin, làm kết quả digoxin giả cao.

Thắc mắc về hoạt chất Apalutamide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *