Acid Zoledronic

Acid Zoledronic, còn gọi là zoledronic acid hoặc zoledronate, là thuốc nhóm bisphosphonate dùng bằng đường truyền tĩnh mạch. Hoạt chất này ức chế hủy xương qua tế bào hủy xương, nên được sử dụng trong một số bệnh lý xương như loãng xương, bệnh Paget xương, tăng calci máu do bệnh ác tính và phòng ngừa biến cố xương ở người bệnh ung thư có tổn thương xương, tùy dạng thuốc và chỉ định được phê duyệt. Acid Zoledronic không phải thuốc tự dùng tại nhà; thuốc cần được truyền bởi nhân viên y tế, đánh giá chức năng thận, calci máu, tình trạng răng miệng và nguy cơ hạ calci trước điều trị. Người bệnh không tự ý dùng chung các chế phẩm chứa cùng hoạt chất, tự tăng liều hoặc truyền lặp lại nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Acid Zoledronic là gì?: Bisphosphonate truyền tĩnh mạch, ức chế hủy xương qua tế bào hủy xương.
  • Mã ATC: M05BA08 — zoledronic acid, nhóm bisphosphonates.
  • Dạng dùng phổ biến: Dung dịch truyền 5 mg/100 mL cho loãng xương/Paget; dung dịch đậm đặc 4 mg/5 mL hoặc dung dịch truyền 4 mg/100 mL cho chỉ định ung thư, tùy sản phẩm.
  • Chỉ định chính: Loãng xương sau mãn kinh, loãng xương nam giới, loãng xương do glucocorticoid, bệnh Paget xương; tăng calci máu ác tính, đa u tủy và di căn xương từ u đặc.
  • Cảnh báo quan trọng: Suy thận cấp, hạ calci máu, hoại tử xương hàm, đau cơ xương nặng, gãy xương đùi không điển hình, phản ứng pha cấp.
  • Không dùng khi nào?: Quá mẫn; hạ calci máu; CrCl

Hoạt chất Acid Zoledronic là gì?

Acid Zoledronic là thuốc bisphosphonate truyền tĩnh mạch. Nói ngắn gọn: thuốc gắn vào xương và ức chế tế bào hủy xương, từ đó làm giảm tiêu xương trong các bệnh có tăng hủy xương hoặc biến chứng xương được bác sĩ chỉ định.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Acid Zoledronic

INN Zoledronic acid

CAS 165800-06-6 Công thức C5H10N2O7P2·H2O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Acid Zoledronic

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Zoledronic acid

Tên IUPAC

(1-hydroxy-2-imidazol-1-yl-1-phosphonoethyl)phosphonic acid

Tên hóa học khác

2-(Imidazol-1-yl)-1-hydroxyethylidene-1,1-bisphosphonic acid | 1-Hydroxy-2-(1-imidazolyl)ethane-1,1-diphosphonic Acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Zoledronate; zoledronic acid monohydrate; acid zoledronic; [1-hydroxy-2-(1H-imidazol-1-yl)ethane-1,1-diyl]bis(phosphonic acid). PubChem ghi nhận công thức phân tử của zoledronic acid là C5H10N2O7P2 và CAS 118072-93-8.

Tên viết tắt

ZA

Tên Latinh / tên dược điển

Acidum zoledronicum

Tên USAN

zoledronic acid

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

165800-06-6

UNII

6XC1PAD3KF

PubChem CID

121586

RxNorm CUI

77655

Công thức phân tử

C5H10N2O7P2·H2O

Dược động học của Acid Zoledronic

Sau truyền tĩnh mạch, nồng độ Acid Zoledronic trong huyết tương giảm theo 3 pha: giảm nhanh sau truyền, sau đó có pha thải trừ kéo dài do phần thuốc gắn vào xương được giải phóng chậm. Thuốc không chuyển hóa đáng kể, không ức chế enzym CYP450 in vitro, và thải trừ chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không áp dụng theo nghĩa hấp thu qua đường tiêu hóa vì thuốc được dùng bằng truyền tĩnh mạch. Dữ liệu đường uống cho Acid Zoledronic trong nhãn thuốc tham khảo.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Vì Acid Zoledronic dùng bằng đường truyền tĩnh mạch, sinh khả dụng toàn thân theo đường dùng này là trực tiếp vào tuần hoàn. Dữ liệu sinh khả dụng đường uống hoặc đường dùng khác trong nhãn thuốc tham khảo.

Giai đoạn II: Phân bố

Acid Zoledronic có ái lực cao với xương khoáng hóa và nhanh chóng phân bố vào xương sau truyền tĩnh mạch, đặc biệt tại vùng chuyển hóa xương cao. Nghiên cứu in vitro ghi nhận gắn protein huyết tương trung bình khoảng 28% ở 200 ng/mL đến 53% ở 50 ng/mL.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Acid Zoledronic không trải qua chuyển hóa sinh học in vivo theo nhãn DailyMed; trong nước tiểu chỉ thu hồi chất có đặc tính sắc ký giống thuốc mẹ, gợi ý thuốc không bị chuyển hóa.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc được thải trừ chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi. Trong nghiên cứu ở bệnh nhân ung thư có di căn xương, trung bình 39 ± 16% liều được thu hồi trong nước tiểu trong 24 giờ; phần còn lại được cho là gắn vào xương và giải phóng chậm trở lại tuần hoàn.

Các thông số và đường thải trừ
CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải thận trong 0–24 giờ được báo cáo khoảng 3,7 ± 2,0 L/giờ trong nghiên cứu dược động học ở bệnh nhân ung thư có di căn xương. Độ thanh thải phụ thuộc vào độ thanh thải creatinin của người bệnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Nhãn DailyMed ghi nồng độ huyết tương giảm theo 3 pha, với thời gian bán thải pha sớm khoảng 0,24 giờ và 1,87 giờ; pha thải trừ cuối kéo dài với thời gian bán thải khoảng 146 giờ.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Acid Zoledronic

Bisphosphonate chứa nitrogen; thuốc ức chế hủy xương; thuốc tác động lên cấu trúc và khoáng hóa xương; ATC M05BA08.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Acid Zoledronic có ái lực cao với xương khoáng hóa và tập trung tại vùng có chu chuyển xương cao. Đích phân tử chính trong tế bào hủy xương là enzym farnesyl pyrophosphate synthase; ức chế enzym này làm giảm hoạt động hủy xương qua osteoclast.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trong thử nghiệm điều trị loãng xương, liều 5 mg mỗi năm làm giảm các marker chu chuyển xương về vùng tiền mãn kinh, với giảm khoảng 55% beta-C-telopeptides, 29% bone-specific alkaline phosphatase và 52% P1NP trong 36 tháng. Trong tăng calci máu ác tính, truyền liều đơn Acid Zoledronic liên quan đến giảm calci và phospho huyết thanh, đồng thời tăng thải calci/phospho qua nước tiểu.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Acid Zoledronic

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Acid Zoledronic

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Acid Zoledronic

Cần thận trọng khi dùng cùng aminoglycoside hoặc calcitonin vì có thể làm giảm calci máu kéo dài; lợi tiểu quai có thể tăng nguy cơ hạ calci; thuốc độc thận như NSAID hoặc các thuốc ảnh hưởng chức năng thận làm tăng nguy cơ suy thận; ở người suy thận, phơi nhiễm với thuốc thải qua thận như digoxin có thể tăng. Không nên dùng đồng thời với các thuốc khác chứa cùng hoạt chất hoặc cùng nhóm bisphosphonate nếu không có chỉ định chuyên khoa rõ ràng.

Thắc mắc về hoạt chất Acid Zoledronic

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *