5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

5-Hydroxytryptophan (5-HTP), còn gọi là oxitriptan hoặc L-5-hydroxytryptophan, là chất trung gian trong quá trình cơ thể tạo serotonin từ L-tryptophan. 5-HTP được quan tâm trong các nghiên cứu về tâm trạng, giấc ngủ, cảm giác thèm ăn, đau mạn tính và một số rối loạn thần kinh, nhưng bằng chứng lâm sàng còn hạn chế và không nên xem là biện pháp thay thế điều trị chuẩn. Một số sản phẩm trên thị trường quốc tế được bán dưới dạng thực phẩm bổ sung; thực phẩm bổ sung không được quảng cáo hoặc sử dụng như thuốc điều trị bệnh. 5-HTP có thể gây buồn ngủ, rối loạn tiêu hóa và có nguy cơ tương tác đáng chú ý với thuốc làm tăng serotonin như SSRI, MAOI, tramadol, linezolid hoặc dextromethorphan. Người đang dùng thuốc, phụ nữ có thai/cho con bú, trẻ em, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền cần hỏi ý kiến bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • 5-HTP là gì?: Tiền chất sinh học của serotonin; không phải serotonin. (Memorial Sloan Kettering Cancer Center)
  • Tên khác: L-5-hydroxytryptophan, oxitriptan.
  • Mã ATC: N06AX01 cho oxitriptan, nhóm “other antidepressants”. (FHI Norway)
  • Bằng chứng: Có nghiên cứu về trầm cảm, giấc ngủ, béo phì, đau cơ xơ hóa, migraine; phần lớn bằng chứng còn nhỏ, hỗn hợp hoặc chưa đủ chắc chắn. (Memorial Sloan Kettering Cancer Center)
  • Nguy cơ chính: Tác dụng phụ tiêu hóa, buồn ngủ; nguy cơ hội chứng serotonin khi phối hợp thuốc/tình huống làm tăng serotonin. (e-lactancia.org)
  • Không nên tự ý dùng: Không tự dùng để điều trị trầm cảm, mất ngủ, migraine, giảm cân hoặc bệnh lý khác; cần hỏi bác sĩ/dược sĩ, nhất là khi đang dùng thuốc. (Office of Dietary Supplements)

Hoạt chất 5-Hydroxytryptophan (5-HTP) là gì?

5-Hydroxytryptophan (5-HTP), hay oxitriptan, trong hồ sơ này được chuẩn hóa là 5-hydroxy-L-tryptophan (L-5-HTP), tức L-enantiomer của 5-hydroxytryptophan. Đây là một amino acid L-α không proteinogenic, đồng thời là chất chuyển hóa ở người và là chất trung gian trong con đường sinh tổng hợp serotonin. L-5-HTP được aromatic L-amino-acid decarboxylase (AADC/DDC) khử carboxyl để tạo 5-hydroxytryptamine (serotonin). Hồ sơ này không đồng nhất L-5-HTP với dạng DL/racemate, hydrate, muối hoặc sản phẩm thành phẩm chứa 5-HTP.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

INN Oxitriptan

CAS 4350-09-8 Công thức C11H12N2O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Oxitriptan

Tên IUPAC

2-amino-3-(5-hydroxy-1H-indol-3-yl)propanoic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

L-5-hydroxytryptophan
5-hydroxy-L-tryptophan
L-5-HTP
Oxytryptophan

Tên viết tắt

5-HTP

Tên Latinh / tên dược điển

Hydroxytryptophanum (5-HTP)

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

4350-09-8

UNII

C1LJO185Q9

PubChem CID

439280

RxNorm CUI

94

Công thức phân tử

C11H12N2O3

Khối lượng phân tử

220.22 g/mol

Tính chất vật lý

Đặc tính quan sát và các thông số vật lý

Ngoại quan

Tinh thể không màu đến hồng nhạt.

Tính chất lý – hóa

Các thông số lý–hóa có ý nghĩa dược học

Nhóm thuốc và phân loại dược học

Dược động học của 5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

Dữ liệu dược động học ở người của L-5-HTP chủ yếu đến từ các nghiên cứu nhỏ, nhiều nghiên cứu có đồng sử dụng carbidopa để ức chế chuyển hóa ngoại vi. Sau đường uống, hấp thu tương đối chậm; một nghiên cứu steady-state ghi nhận Tmax khoảng 1,8–3,3 giờ. Sinh khả dụng đường uống khi phối hợp chất ức chế decarboxylase được báo cáo khoảng 48% ± 15% trong một nghiên cứu và 47–84% (trung bình 69,2% ± 4,7 SEM) trong nghiên cứu steady-state khác. Thời gian bán thải ở người được báo cáo trong khoảng 2,2–7,4 giờ; dữ liệu curated của NCATS ghi khoảng 4,4 giờ sau liều uống 200 mg kèm carbidopa. Carbidopa làm thay đổi mạnh phơi nhiễm L-5-HTP do ức chế AADC ngoại vi; vì vậy các thông số từ phác đồ có carbidopa không nên áp dụng trực tiếp cho L-5-HTP dùng đơn độc. Dữ liệu về phân bố, protein binding, mass-balance và các quần thể đặc biệt còn hạn chế trong bộ nguồn đã xác minh.

Giai đoạn I: Hấp thu

L-5-HTP được hấp thu sau đường uống. Trong nghiên cứu steady-state ở 5 bệnh nhân dùng cùng chất ức chế L-aromatic amino-acid decarboxylase, Tmax quan sát khoảng 1,8–3,3 giờ. Nghiên cứu ở người khỏe mạnh sau carbidopa ghi nhận dạng nồng độ huyết tương hai đỉnh ở đa số đối tượng sau dùng đường uống.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Đường uống + carbidopa: 48% ± 15% (mean ± SD) trong nghiên cứu 5 người khỏe mạnh so với đường IV. Trong nghiên cứu steady-state ở 5 bệnh nhân có rối loạn myoclonus dùng kèm chất ức chế decarboxylase: systemic availability 47–84%, trung bình 69,2% ± 4,7 SEM.

Tmax · Thời gian đạt nồng độ đỉnh

1,8–3,3 giờ trong nghiên cứu steady-state đường uống có đồng dùng chất ức chế L-aromatic amino-acid decarboxylase.

Cmax · Nồng độ đỉnh

1,47 mg/L sau liều đơn 200 mg đường uống kèm carbidopa ở người (NCATS Inxight Drugs curated PK).

AUC · Mức phơi nhiễm toàn thân

9,2 mg·h/L sau liều đơn 200 mg đường uống kèm carbidopa ở người (NCATS Inxight Drugs curated PK).

So sánh đường dùng

Nghiên cứu ở 5 người khỏe mạnh so sánh IV và uống sau tiền điều trị carbidopa; sinh khả dụng đường uống được tính 48% ± 15%.

Giai đoạn II: Phân bố

5-HTP có thể đi qua hàng rào máu–não và làm tăng tổng hợp serotonin ở hệ thần kinh trung ương. Một nghiên cứu dài hạn ghi nhận khoảng 19% 5-HTP lưu hành gắn với protein huyết thanh trong khoảng nồng độ lâm sàng 10–100 µM.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

L-5-HTP là cơ chất của aromatic L-amino-acid decarboxylase (AADC/DDC; EC 4.1.1.28), được khử carboxyl thành 5-hydroxytryptamine (serotonin) và CO2. Carbidopa ức chế AADC ngoại vi và làm giảm chuyển hóa ngoại vi của 5-HTP, qua đó làm tăng phơi nhiễm 5-HTP không đổi.

Thông tin chuyển hóa
Enzym chuyển hóa

Aromatic L-amino-acid decarboxylase (AADC/DDC), EC 4.1.1.28; L-5-HTP là cơ chất.

Con đường chuyển hóa

5-hydroxy-L-tryptophan → 5-hydroxytryptamine (serotonin) + CO2 qua AADC/DDC.

Chất chuyển hóa hoạt tính

5-Hydroxytryptamine (serotonin), sản phẩm trực tiếp của phản ứng AADC/DDC và là chất dẫn truyền thần kinh có hoạt tính.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thông tin thải trừ định lượng chưa đầy đủ ở người theo từng dạng dùng. Dữ liệu dược động học hiện có cho thấy thời gian bán thải và độ thanh thải biến thiên giữa cá thể.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

2,2–7,4 giờ trong nghiên cứu ở người khỏe mạnh; NCATS curated ghi 4,34 giờ sau 10 mg IV + carbidopa và 4,4 giờ sau 200 mg uống + carbidopa.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Plasma clearance 0,10–0,23 L/kg/giờ sau dùng IV trong nghiên cứu người khỏe mạnh có tiền điều trị carbidopa.

Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
Dược động học quần thể và nhóm đặc biệt
Tuyến tính theo liều

Trong nghiên cứu steady-state ở 5 bệnh nhân có rối loạn myoclonus và đồng dùng chất ức chế decarboxylase, AUC trong khoảng liều nghiên cứu tăng tỷ lệ trực tiếp với liều, phù hợp PK tuyến tính trong bối cảnh nghiên cứu đó.

Tương tác ảnh hưởng dược động học

Carbidopa làm thay đổi mạnh PK L-5-HTP. Ở nghiên cứu crossover 12 nam giới khỏe mạnh, phác đồ 5-HTP 100 mg + carbidopa cho thời gian bán thải xấp xỉ gấp đôi, apparent clearance giảm ≥14 lần và AUC tăng 15,4 lần so với 5-HTP 100 mg dùng đơn độc.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Đồng sử dụng carbidopa là yếu tố ảnh hưởng PK nổi bật. Trong nghiên cứu crossover ở người khỏe mạnh, 5-HTP 100 mg kèm carbidopa làm thời gian bán thải xấp xỉ gấp đôi, apparent clearance giảm ít nhất 14 lần và AUC tăng 15,4 lần so với 5-HTP 100 mg không có carbidopa.

Nguồn và chất lượng bằng chứng
Nguồn và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

Đường uống và đường tĩnh mạch.

Liều nghiên cứu

Ví dụ nguồn chính: 10 mg IV + carbidopa; 100–200 mg uống ± carbidopa; nhiều mức liều uống ở steady-state.

Quần thể

Người khỏe mạnh (các nghiên cứu nhỏ, gồm 5 người hoặc 12 nam giới) và 5 bệnh nhân có các rối loạn myoclonus.

Loại dữ liệu

Tổng hợp nhiều loại dữ liệu

Phương pháp

Tổng hợp nghiên cứu PK quan sát/clinical PK: phân tích động học IV hai pha, so sánh IV–uống, steady-state AUC và crossover PK/PD.

Nguồn dữ liệu

Westenberg HG et al. Kinetics of L-5-hydroxytryptophan in healthy subjects. PMID 6187038 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6187038/
Magnussen I, Nielsen-Kudsk F. Bioavailability and related pharmacokinetics in man of orally administered L-5-hydroxytryptophan in steady state. PMID 6966118 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6966118/
Gijsman HJ et al. Placebo-controlled comparison of three dose-regimens of 5-hydroxytryptophan challenge test. PMID 11910264 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11910264/
NCATS Inxight Drugs — OXITRIPTAN — https://drugs.ncats.io/substance/C1LJO185Q9

Trạng thái chuẩn hóa

Bản nháp

Giới hạn dữ liệu

Phần lớn thông số PK định lượng đến từ nghiên cứu cỡ mẫu nhỏ và nhiều phác đồ có carbidopa. Không đồng nhất thông số có carbidopa với 5-HTP dùng đơn độc. Chưa xác minh đủ dữ liệu canonical về Vd, đường thải, mass balance hoặc PK suy thận/suy gan/trẻ em/người cao tuổi. Dữ liệu protein binding đã có báo cáo định lượng nhưng bằng chứng còn hạn chế và cần đọc theo đúng bối cảnh nghiên cứu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của 5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

L-5-HTP là tiền chất trực tiếp của serotonin và là cơ chất của aromatic L-amino-acid decarboxylase (AADC/DDC; EC 4.1.1.28). Về cơ chế canonical, AADC khử carboxyl L-5-HTP thành 5-hydroxytryptamine (serotonin), sau đó serotonin tác động lên nhiều hệ thụ thể 5-HT. Vì vậy không nên mô tả L-5-HTP như một chủ vận chọn lọc của một thụ thể serotonin duy nhất. Ở người, các challenge studies cho thấy 5-HTP có thể làm thay đổi các endpoint neuroendocrine như cortisol và prolactin, đặc biệt khi phối hợp carbidopa làm tăng phơi nhiễm tiền chất. Trong các thiếu hụt BH4 có thiếu serotonin trung ương, việc đưa 5-HTP cung cấp tiền chất ở phía sau bước hydroxyl hóa tryptophan phụ thuộc BH4, tạo cơ sở dược lý cho điều trị thay thế chất dẫn truyền.

Phần I: Phân loại và phạm vi tác dụng

Thông tin phân loại dược lý

Thông tin phân loại dược lý
Phân loại theo cơ chế

Tiền chất serotonin; cơ chất của aromatic L-amino-acid decarboxylase (AADC/DDC).

Phân loại theo tác dụng

Tăng khả năng tổng hợp serotonin và tăng đáp ứng serotonergic khi được chuyển hóa thành serotonin.

Phạm vi tác dụng

Kết hợp

Vị trí tác dụng

Nơi có hoạt tính AADC/DDC; tác dụng PD được quan tâm chủ yếu trên hệ serotonergic trung ương, đồng thời có chuyển hóa ngoại vi.

Cơ quan / hệ cơ quan chịu tác động

Hệ thần kinh trung ương; trục hạ đồi–tuyến yên trong các nghiên cứu challenge neuroendocrine.

Phần II: Đích tác dụng và tương tác thuốc–đích

Thông tin đích tác dụng

Thông tin đích tác dụng
Đích tác dụng chính

L-aromatic amino-acid decarboxylase (AADC; dopa decarboxylase)

Ký hiệu gene / protein

DDC

Mã định danh đích

UniProt: P20711
Ensembl: ENSG00000132437
EC: 4.1.1.28
IUPHAR/GtoPdb target ID: 1271

Loại đích

Enzym

Loài của đích

Homo sapiens

Kiểu tác động lên đích chính

Cơ chất

Vị trí / kiểu gắn

Chưa xác định

Tính thuận nghịch

Không áp dụng

Mức chắc chắn của đích

Đã xác lập

Ghi chú về đích

IUPHAR/BPS liệt kê 5-hydroxy-L-tryptophan là cơ chất của AADC/DDC, tạo 5-hydroxytryptamine + CO2. Carbidopa và benserazide là các chất ức chế AADC được liệt kê cho enzym này.

Phần III: Cơ chế tác dụng

L-5-HTP là sản phẩm hydroxyl hóa của L-tryptophan và nằm ngay trước serotonin trong con đường sinh tổng hợp. Aromatic L-amino-acid decarboxylase (AADC/DDC; EC 4.1.1.28) sử dụng L-5-HTP như cơ chất và khử carboxyl thành 5-hydroxytryptamine (serotonin) cùng CO2. Vì AADC hiện diện cả ngoại vi và trung ương, một phần 5-HTP đường uống có thể bị chuyển hóa ngoại vi trước khi đạt hệ thần kinh trung ương; chất ức chế decarboxylase ngoại vi như carbidopa làm tăng đáng kể phơi nhiễm L-5-HTP trong các nghiên cứu ở người.

Serotonin được hình thành sau đó tác động qua nhiều subtype thụ thể 5-HT. Do đó cơ chế dược lý phù hợp nhất của L-5-HTP là tiền chất serotonin/cơ chất AADC, không phải chủ vận chọn lọc của một thụ thể đơn lẻ. Các nghiên cứu challenge ở người ghi nhận những thay đổi neuroendocrine như cortisol và prolactin; một nghiên cứu cho thấy ritanserin ức chế đáp ứng cortisol do 5-HTP, gợi ý vai trò của cơ chế receptor serotonin ở downstream. Trong thiếu hụt BH4, việc bổ sung 5-HTP có thể bỏ qua bước tổng hợp 5-HTP từ tryptophan vốn phụ thuộc BH4, qua đó hỗ trợ phục hồi tổng hợp serotonin khi áp dụng trong đúng subtype và phác đồ chuyên khoa.

Chuỗi cơ chế tác dụng

Chuỗi cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng tóm tắt

L-5-HTP được AADC/DDC khử carboxyl thành serotonin. Serotonin hình thành sau đó kích hoạt nhiều hệ thụ thể 5-HT; đây là cơ sở chính cho các đáp ứng serotonergic của 5-HTP.

Sự kiện khởi đầu ở mức phân tử

L-5-HTP đóng vai trò cơ chất trong phản ứng AADC/DDC, được khử carboxyl để tạo serotonin và CO2.

Đường truyền tín hiệu

Tín hiệu downstream phụ thuộc các thụ thể serotonin mà serotonin mới hình thành tác động. Không có một pathway thụ thể duy nhất được coi là canonical cho chính L-5-HTP.

Biến đổi sinh hóa

Tăng cung cấp tiền chất ở bước ngay trước serotonin; AADC/DDC chuyển L-5-HTP thành serotonin.

Đáp ứng mô / cơ quan

Trong các challenge studies ở người, 5-HTP có thể làm tăng đáp ứng neuroendocrine như cortisol/prolactin; mức đáp ứng phụ thuộc liều và đồng dùng thuốc điều biến hệ serotonergic hoặc chuyển hóa ngoại vi.

Tác dụng sinh lý

Tăng đáp ứng serotonergic; các endpoint người đã quan sát gồm tăng cortisol và/hoặc prolactin trong một số challenge studies.

Liên kết cơ chế với hiệu quả điều trị

Ở các thiếu hụt BH4 có thiếu serotonin trung ương, 5-HTP cung cấp chất trung gian ở phía sau bước tryptophan hydroxylase phụ thuộc BH4 và được AADC chuyển thành serotonin. Consensus guideline về BH4 deficiencies sử dụng cơ sở này để khuyến nghị 5-HTP cho các subtype phù hợp; mức bằng chứng điều trị không được suy từ riêng các challenge studies.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dược lực học ở người thường được nghiên cứu bằng các challenge serotonergic và endpoint neuroendocrine. 5-HTP đường uống có thể làm tăng cortisol và prolactin, nhưng mức đáp ứng thay đổi theo phác đồ và thuốc phối hợp. Trong nghiên cứu crossover, 5-HTP 100 mg kèm carbidopa là phác đồ duy nhất trong các nhánh thử nghiệm tạo thay đổi có ý nghĩa ở cortisol và prolactin, đồng thời carbidopa làm tăng mạnh phơi nhiễm 5-HTP. Một nghiên cứu khác cho thấy L-5-HTP 200 mg làm tăng đáp ứng cortisol và làm tăng đáp ứng cortisol/prolactin khi phối hợp citalopram. Các endpoint này là biomarker của hoạt tính serotonergic và không được coi là bằng chứng trực tiếp về hiệu quả điều trị cho một bệnh cụ thể.

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng

Thông số dược lực học và diễn biến tác dụng
Quan hệ liều–đáp ứng

Một nghiên cứu dose-ranging ở nam giới khỏe mạnh với L-5-HTP 50–200 mg đánh giá cortisol/prolactin cho thấy quan hệ liều–đáp ứng rõ hơn với cortisol và chọn 200 mg cho giai đoạn phối hợp citalopram. Đây là PD challenge, không phải liều điều trị.

Tác dụng dược lý chính

Tăng hoạt tính serotonergic thông qua tăng cung cấp tiền chất cho tổng hợp serotonin.

Tác dụng dược lý thứ cấp

Đáp ứng neuroendocrine serotonergic, đặc biệt cortisol và prolactin, trong một số challenge studies.

Biomarker dược lực học

Cortisol huyết tương; prolactin huyết tương; một số nghiên cứu cũng đo ACTH.

Endpoint dược lực học / lâm sàng

Thay đổi hoặc AUC đáp ứng cortisol/prolactin sau challenge 5-HTP; đây là endpoint PD/surrogate, không phải endpoint hiệu quả lâm sàng.

Biến thiên dược lực học

Đáp ứng phụ thuộc bối cảnh: carbidopa làm tăng phơi nhiễm và đáp ứng neuroendocrine; citalopram có thể được 5-HTP làm tăng đáp ứng cortisol/prolactin. Các nghiên cứu khác nhau cho kết quả prolactin không hoàn toàn đồng nhất.

Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Bối cảnh nghiên cứu và chất lượng bằng chứng
Đường dùng

Chủ yếu đường uống; một số nghiên cứu challenge cũ sử dụng đường tĩnh mạch.

Liều / nồng độ nghiên cứu

Các nghiên cứu người đã dùng 50–200 mg đường uống; 100–200 mg uống ± carbidopa; một số nghiên cứu IV dùng liều theo mg/kg.

Quần thể nghiên cứu

Người khỏe mạnh và một số quần thể bệnh trong các challenge studies; các nghiên cứu định lượng thường có cỡ mẫu nhỏ.

Loài / mô hình nghiên cứu

Human clinical pharmacodynamic challenge + dữ liệu enzym/ligand curated.

Assay / phương pháp đo

Định lượng cortisol/prolactin/ACTH theo thời gian hoặc AUC đáp ứng; dữ liệu target enzyme được đối chiếu IUPHAR/BPS.

Định nghĩa endpoint và thời điểm đo

Biến đổi nồng độ hormone hoặc AUC đáp ứng sau challenge; không đồng nhất với clinical efficacy endpoint.

Đối chứng / chất so sánh

Placebo; 5-HTP ± carbidopa; một số nghiên cứu có đối chứng/điều biến serotonergic như citalopram hoặc ritanserin.

Loại bằng chứng

Kết hợp

Nguồn dữ liệu

IUPHAR/BPS Guide to Pharmacology — AADC/DDC — https://www.guidetopharmacology.org/GRAC/ObjectDisplayForward?familyId=766&familyType=ENZYME&objectId=1271
Gijsman HJ et al. PMID 11910264 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11910264/
Lowe SL et al. PMID 16378695 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16378695/
Lee MA et al. PMID 1851310 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1851310/

Mức bằng chứng

Chưa đánh giá

Trạng thái chuẩn hóa

Bản nháp

Giới hạn và độ không chắc chắn

Nhiều dữ liệu PD là challenge studies với biomarker neuroendocrine và cỡ mẫu nhỏ; không đại diện trực tiếp cho hiệu quả điều trị. NCATS có ghi nhận hoạt tính trên serotonin receptor, nhưng cơ chế canonical được sử dụng ở đây là tiền chất serotonin/cơ chất AADC; không gán một receptor serotonin đơn lẻ làm target chính khi chưa có bằng chứng đủ để chuẩn hóa.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của 5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

5-HTP không có chỉ định FDA được phê duyệt được xác minh trong bộ nguồn này. FDA đã cấp orphan designation cho L-5-hydroxytryptophan để điều trị thiếu tetrahydrobiopterin (BH4), nhưng cơ sở dữ liệu FDA ghi rõ Not FDA Approved for Orphan Indication. Tuy vậy, consensus guideline quốc tế về BH4 deficiencies khuyến nghị 5-HTP cho các subtype phù hợp như một phần của điều trị thay thế chất dẫn truyền, phối hợp chất ức chế decarboxylase ngoại vi. Ngoài ra, 5-HTP đang được nghiên cứu như liệu pháp augmentation trong rối loạn trầm cảm chủ yếu; ví dụ NCT05895747 là thử nghiệm Phase 2 ở bệnh nhân đáp ứng không đầy đủ với SSRI/SNRI. Các use nghiên cứu này không được coi là chỉ định đã phê duyệt.

1

Điều trị thay thế tiền chất serotonin trong các thiếu hụt tetrahydrobiopterin (BH4) phù hợp

Chưa xác định / cần rà soát
Cơ quan / khu vực

Quốc tế: consensus guideline; Hoa Kỳ: FDA có orphan designation cho BH4 deficiency nhưng không FDA-approved cho orphan indication.

Quần thể

Các BH4 deficiencies ngoại trừ AD-GTPCHD và PCDD theo bảng liều của consensus guideline; cần quản lý chuyên khoa theo subtype.

Tuyến điều trị / bối cảnh

5-HTP được khởi sau khi đã bắt đầu L-Dopa/decarboxylase inhibitor theo consensus guideline.

Biomarker / tiêu chí lựa chọn

Có thể cân nhắc CSF 5-HIAA để hỗ trợ tìm liều theo guideline.

Phối hợp / phác đồ

Luôn phối hợp chất ức chế decarboxylase ngoại vi, ví dụ dùng đồng thời với L-Dopa/DCI.

Điều kiện / giới hạn

Phạm vi và mức khuyến nghị phụ thuộc subtype BH4 deficiency; không coi FDA orphan designation là phê duyệt chỉ định.

Dạng bào chế / đường dùng

Đường uống trong hướng dẫn điều trị/FDA compounding guidance được dẫn.

Tóm tắt bằng chứng

Consensus guideline BH4 deficiencies đưa 5-HTP vào điều trị cho các subtype phù hợp. FDA orphan database ghi designation cho điều trị BH4 deficiency nhưng trạng thái là Not FDA Approved for Orphan Indication; FDA cũng có guidance về một số trường hợp pha chế oxitriptan đường uống cho bệnh nhân BH4 deficiency.

2

Bổ trợ điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu kháng/đáp ứng không đầy đủ với SSRI hoặc SNRI — đang nghiên cứu

Đang nghiên cứu
Cơ quan / khu vực

Hoa Kỳ — ClinicalTrials.gov NCT05895747, Phase 2.

Quần thể

Người lớn 18–65 tuổi có MDD, HAM-D17 ≥16 và đã tuân thủ SSRI/SNRI được FDA phê duyệt ít nhất 8 tuần; theo tiêu chuẩn nghiên cứu.

Tuyến điều trị / bối cảnh

Augmentation trên nền SSRI/SNRI.

Biomarker / tiêu chí lựa chọn

Các biomarker nghiên cứu gồm 31P-MRS, functional connectivity và serotonin toàn máu.

Phối hợp / phác đồ

Trong NCT05895747, 5-HTP được nghiên cứu cùng creatine monohydrate; đây là bối cảnh trial, không phải regimen được phê duyệt.

Điều kiện / giới hạn

Nghiên cứu tuyển đối tượng sống ở độ cao >4000 ft ít nhất 12 tuần và có các tiêu chuẩn loại trừ cụ thể.

Dạng bào chế / đường dùng

Đường uống trong thử nghiệm.

Tóm tắt bằng chứng

NCT05895747 là thử nghiệm can thiệp Phase 2, randomized, đánh giá 5-HTP + creatine như augmentation cho MDD kháng/đáp ứng không đầy đủ với SSRI/SNRI. Chưa có kết quả được đăng trên hồ sơ ClinicalTrials.gov đã xác minh.

Liều dùng và cách sử dụng 5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

Không xác minh được một phác đồ liều FDA-labeled cho 5-HTP tại Hoa Kỳ. Với BH4 deficiencies, consensus guideline đưa liều khởi đầu 5-HTP 1–2 mg/kg/ngày, chia 3–6 lần, tăng chậm khoảng 1–2 mg/kg/ngày mỗi tuần theo đáp ứng và tác dụng phụ. Guideline nhấn mạnh 5-HTP nên được bắt đầu sau L-Dopa/decarboxylase inhibitor và luôn phối hợp chất ức chế decarboxylase ngoại vi. Liều đích được công bố rất biến thiên nên không có một liều duy trì cố định áp dụng cho mọi bệnh nhân. Các liều dùng trong nghiên cứu trầm cảm hoặc PK/PD challenge không được chuyển thành liều điều trị canonical.

Phác đồ / liều dùng

Chỉ định / đối tượngLiều & lịch dùngCách dùng & theo dõiNguồn / rà soát
Thiếu tetrahydrobiopterin (BH4) thuộc các subtype được consensus guideline khuyến nghị dùng 5-HTP
Đối tượng: Khác

Người bệnh BH4 deficiency thuộc các subtype phù hợp; liều tính theo cân nặng và cá thể hóa theo lâm sàng/tác dụng phụ.

Giai đoạn: Điều trị liên tục
Khởi đầu 1–2 mg/kg/ngày.
Cơ sở: Theo cân nặng
Tần suất:

Chia 3–6 lần/ngày.

Duy trì:

Liều đích được công bố rất biến thiên; guideline lưu ý liều 5-HTP thường thấp hơn liều L-Dopa và cần cá thể hóa.

Chuẩn độ:

Tăng chậm khoảng 1–2 mg/kg/ngày mỗi tuần, tùy đáp ứng lâm sàng và tác dụng phụ.

Đường dùng: Uống
Cách dùng:

Khởi 5-HTP sau khi bắt đầu L-Dopa/DCI; luôn dùng cùng chất ức chế decarboxylase ngoại vi (ví dụ đồng thời với L-Dopa/DCI).

Theo dõi:

Theo dõi lâm sàng và tác dụng phụ; cân nhắc định lượng CSF 5-HIAA để hỗ trợ tìm liều theo guideline.

Ghi chú:

Đây là regimen từ consensus guideline cho BH4 deficiency, không phải liều FDA-labeled của một thuốc 5-HTP được phê duyệt tại Hoa Kỳ.

Consensus guideline BH4 deficiencies, Table 4 — https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7251883/

Hướng dẫn sử dụng chung

Trong BH4 deficiency theo consensus guideline: bắt đầu 5-HTP sau khi đã khởi L-Dopa/DCI; dùng cùng chất ức chế decarboxylase ngoại vi; chia liều trong ngày và chuẩn độ chậm theo đáp ứng/tác dụng phụ.

Cảnh báo và lưu ý về 5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của 5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Desipramine

Các thuốc làm tăng dẫn truyền serotonin có thể cộng hợp với desipramine và gây hội chứng serotonin, đặc biệt khi bắt đầu điều trị hoặc tăng liều.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp hoạt tính serotonergic; một số thuốc còn làm tăng nồng độ desipramine qua ức chế CYP2D6.

Ảnh hưởng:

Biểu hiện có thể gồm kích động, lú lẫn, tăng thân nhiệt, nhịp tim nhanh, huyết áp dao động, vã mồ hôi, run, clonus, tăng phản xạ, co giật, buồn nôn và tiêu chảy.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lợi ích vượt nguy cơ; dùng liều thấp phù hợp, giáo dục người bệnh và ngừng các thuốc liên quan ngay khi nghi hội chứng serotonin.

Theo dõi trạng thái tâm thần, nhiệt độ, huyết áp, nhịp tim, clonus/tăng phản xạ, run và triệu chứng tiêu hóa.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Contraindications; Warnings—Serotonin Syndrome; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Codeine

Phối hợp codeine với thuốc tác động hệ serotonergic có thể gây hội chứng serotonin, đặc biệt khi bắt đầu điều trị hoặc chỉnh liều.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học. Tác động phối hợp lên dẫn truyền serotonin có thể gây độc tính serotonergic; cơ chế cụ thể của codeine trong các báo cáo không được mô tả đầy đủ.

Ảnh hưởng:

Kích động, lú lẫn, tăng thân nhiệt, vã mồ hôi, tiêu chảy, run, tăng phản xạ, cứng cơ hoặc mất phối hợp; trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Nếu phối hợp cần thiết, đánh giá thường xuyên khi khởi trị và chỉnh liều. Ngừng codeine và xử trí phù hợp nếu nghi ngờ hội chứng serotonin.

Tri giác; nhiệt độ; nhịp tim; huyết áp; run; clonus; tăng phản xạ; cứng cơ; triệu chứng tiêu hóa, đặc biệt trong giai đoạn thay đổi liều.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Serotonergic Drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Thắc mắc về hoạt chất 5-Hydroxytryptophan (5-HTP)

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *