Axit Alpha Linolenic (ALA) là một acid béo omega-3 thiết yếu có nguồn gốc chủ yếu từ thực vật. Cơ thể người không thể tự tổng hợp ALA nên cần được cung cấp từ chế độ ăn. ALA tham gia vào nhiều quá trình sinh học và có thể được chuyển hóa một phần thành EPA và DHA, tuy nhiên tỷ lệ chuyển đổi tương đối thấp. Hiện nay, ALA chủ yếu được xem là một thành phần dinh dưỡng thiết yếu; một số lợi ích sức khỏe vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu. Người đọc không nên tự ý sử dụng sản phẩm chứa ALA nhằm điều trị bệnh nếu chưa được chuyên gia y tế tư vấn.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Axit Alpha Linolenic (ALA)
- Nhóm: Acid béo omega-3 thiết yếu
- INN: Alpha-Linolenic Acid
- Vai trò: Thành phần dinh dưỡng thiết yếu, tiền chất tạo EPA và DHA với tỷ lệ chuyển hóa hạn chế
- Chỉ định điều trị được phê duyệt
- Ứng dụng: Chủ yếu trong dinh dưỡng và thực phẩm bổ sung
- Lưu ý: Không thay thế thuốc điều trị bệnh; cần tham khảo chuyên gia y tế trước khi sử dụng trong các tình trạng bệnh lý
Hoạt chất Axit Alpha Linolenic (ALA) là gì?
Axit Alpha Linolenic (ALA) là acid béo omega-3 thiết yếu có nguồn gốc thực vật. Vì cơ thể người không tự tổng hợp được nên cần được cung cấp từ thực phẩm như hạt lanh, hạt chia, dầu cải, quả óc chó và một số loại dầu thực vật khác.
Axit Alpha Linolenic (ALA)
INN Alpha-Linolenic Acid (ALA)
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Axit Alpha Linolenic (ALA) |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Alpha-Linolenic Acid (ALA) |
| Tên IUPAC | (9Z,12Z,15Z)-octadeca-9,12,15-trienoic acid |
| Tên hóa học khác | (Z,Z,Z)-9,12,15-Octadecatrienoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | α-Linolenic Acid; 18:3 (n-3); Omega-3 Alpha-Linolenic Acid |
| Tên viết tắt | ALA |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 463-40-1 |
|---|---|
| UNII | 0RBV727H71 |
| PubChem CID | 5280934 |
| RxNorm CUI | 595958 |
| Công thức phân tử | C18H30O2 |
Dược động học của Axit Alpha Linolenic (ALA)
Sau khi hấp thu qua đường tiêu hóa, ALA được vận chuyển trong hệ tuần hoàn, tích hợp vào phospholipid màng tế bào hoặc được sử dụng tạo năng lượng. Một phần nhỏ được chuyển hóa thành EPA và DHA.
Giai đoạn I: Hấp thu
Được hấp thu tại ruột non cùng với các lipid trong thức ăn.
Giai đoạn II: Phân bố
Được phân bố đến nhiều mô và tích hợp vào màng tế bào.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Được kéo dài chuỗi và khử bão hòa tạo EPA, sau đó có thể tiếp tục chuyển thành DHA với hiệu suất thấp.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Chủ yếu được chuyển hóa trước khi đào thải; chi tiết .
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Axit Alpha Linolenic (ALA)
Acid béo không no đa nối đôi thuộc nhóm omega-3.
Phần III: Cơ chế tác dụng
ALA là thành phần cấu tạo màng tế bào và là tiền chất để tổng hợp EPA và DHA thông qua các phản ứng kéo dài chuỗi và khử bão hòa. EPA và DHA tham gia nhiều quá trình sinh học, bao gồm điều hòa một số chất trung gian lipid liên quan đến đáp ứng viêm và chức năng tế bào. Tuy nhiên, tỷ lệ chuyển đổi từ ALA sang EPA và DHA ở người tương đối thấp.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
ALA có vai trò sinh lý trong cấu trúc màng tế bào và chuyển hóa lipid. Một số nghiên cứu quan sát và thử nghiệm lâm sàng đã đánh giá vai trò của ALA đối với sức khỏe tim mạch và chuyển hóa, tuy nhiên mức độ bằng chứng còn khác nhau tùy từng chỉ định và chưa đủ để khẳng định hiệu quả điều trị cho nhiều bệnh lý.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Axit Alpha Linolenic (ALA)
- Thành phần dinh dưỡng trong khẩu phần ăn.
- Thành phần của thực phẩm bổ sung hoặc thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Hiện chưa xác định được chỉ định điều trị bằng thuốc được phê duyệt áp dụng chung cho hoạt chất ALA. Việc sử dụng phụ thuộc từng chế phẩm cụ thể.
Đang được nghiên cứu về vai trò đối với:
- sức khỏe tim mạch
- rối loạn chuyển hóa
- chức năng thần kinh
- đáp ứng viêm
Các ứng dụng này không đồng nghĩa với chỉ định điều trị đã được phê duyệt.
Liều dùng và cách sử dụng
Không có một liều điều trị chuẩn áp dụng chung cho hoạt chất ALA.
Khuyến nghị lượng ALA trong khẩu phần ăn hằng ngày khác nhau giữa các tổ chức chuyên môn và tùy theo tuổi, giới tính, tình trạng sinh lý. Người sử dụng nên tham khảo hướng dẫn dinh dưỡng chính thức hoặc ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng sản phẩm bổ sung.
- Sử dụng theo hướng dẫn của sản phẩm.
- Không tự ý thay thế thuốc điều trị bằng sản phẩm chứa ALA.
- Không tự ý tăng hoặc giảm lượng sử dụng khi chưa có tư vấn chuyên môn.
Theo dõi khả năng dung nạp và các phản ứng bất thường. Nếu đang sử dụng thuốc điều trị hoặc chuẩn bị phẫu thuật, cần thông báo cho bác sĩ về việc sử dụng thực phẩm bổ sung.
Cảnh báo và lưu ý về Axit Alpha Linolenic (ALA)
Quá mẫn với ALA hoặc bất kỳ thành phần nào của chế phẩm.
Có thể gặp ở một số người:
- khó chịu tiêu hóa
- đầy bụng
- buồn nôn
Tần suất .
Hiếm gặp phản ứng dị ứng. Nếu xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng cần được đánh giá y tế kịp thời.
- Không sử dụng để thay thế điều trị bệnh.
- Thận trọng ở người có nguy cơ chảy máu hoặc đang điều trị bằng thuốc chống đông.
- Thận trọng trước phẫu thuật.
- Cần tham khảo chuyên gia y tế nếu có bệnh nền.
Bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tránh ánh sáng, nhiệt độ cao và độ ẩm để hạn chế oxy hóa dầu.
Đối tượng đặc biệt
Nhu cầu ALA phụ thuộc độ tuổi. Việc sử dụng sản phẩm bổ sung nên có hướng dẫn của nhân viên y tế khi cần thiết.
Có thể sử dụng theo nhu cầu dinh dưỡng và tình trạng sức khỏe; nên tham khảo ý kiến chuyên gia y tế nếu có bệnh nền hoặc đang dùng nhiều thuốc.
ALA là acid béo thiết yếu trong chế độ ăn. Việc sử dụng thực phẩm bổ sung cần tham khảo ý kiến bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia y tế.
Nên tham khảo chuyên gia y tế trước khi sử dụng sản phẩm bổ sung.
Dữ liệu còn hạn chế. Thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Cần được cá thể hóa theo đánh giá của bác sĩ.
Chưa có bằng chứng cho thấy ALA ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.
Tương tác thuốc của Axit Alpha Linolenic (ALA)
Một số tài liệu ghi nhận cần thận trọng khi sử dụng đồng thời với:
- thuốc chống đông
- thuốc chống kết tập tiểu cầu
Ý nghĩa lâm sàng phụ thuộc từng trường hợp và từng chế phẩm. Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Axit Alpha Linolenic (ALA)
ALA là acid béo omega-3 thiết yếu có nguồn gốc thực vật, cơ thể không tự tổng hợp được nên cần bổ sung từ chế độ ăn.
Không. ALA là tiền chất có thể được chuyển hóa thành EPA và DHA với tỷ lệ chuyển đổi tương đối thấp.
Hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định ALA là thuốc điều trị bệnh tim mạch. Một số vai trò vẫn đang được nghiên cứu.
Hạt lanh, hạt chia, quả óc chó, dầu cải và một số dầu thực vật là những nguồn ALA phổ biến.
Không nên tự ý sử dụng để điều trị bệnh hoặc thay thế thuốc. Nên tham khảo bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khi cần.

