Sulfasalazine là thuốc chống viêm có cấu trúc azo, được chuyển hóa bởi vi khuẩn đại tràng thành sulfapyridine và 5-aminosalicylic acid (5-ASA). Thuốc có vai trò trong bệnh viêm ruột và như một thuốc chống thấp khớp làm thay đổi bệnh. Các chế phẩm uống được dùng điều trị viêm loét đại tràng nhẹ đến vừa, hỗ trợ trong bệnh nặng và duy trì lui bệnh; dạng giải phóng chậm còn được chỉ định cho viêm khớp dạng thấp và viêm khớp tự phát thiếu niên thể đa khớp trong các trường hợp phù hợp.
Sulfasalazine có thể gây phản ứng quá mẫn, bất thường huyết học, độc tính gan và độc tính thận. Vì vậy điều trị kéo dài cần theo dõi công thức máu, chức năng gan và chức năng thận. Thuốc chống chỉ định ở người quá mẫn với sulfonamide hoặc salicylate, tắc ruột/tắc đường tiểu và porphyria. Tác dụng điều trị trong viêm khớp không xuất hiện ngay, nên không nên đánh giá đáp ứng chỉ sau một thời gian rất ngắn.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Sulfasalazine
- Nhóm thuốc: Thuốc chống viêm đường ruột và DMARD
- Mã ATC: A07EC01
- Đường dùng: Chủ yếu đường uống; một số hệ thống ATC cũng ghi nhận chế phẩm trực tràng
- Chỉ định chính: Viêm loét đại tràng; viêm khớp dạng thấp và viêm khớp tự phát thiếu niên thể đa khớp trong các trường hợp phù hợp
- Cơ chế: Vi khuẩn đại tràng phân cắt liên kết azo tạo sulfapyridine và 5-ASA; cơ chế điều trị đầy đủ còn phức tạp
- Cảnh báo chính: Có thể gây quá mẫn, độc tính huyết học, gan và thận; cần theo dõi công thức máu, chức năng gan và thận
- Chống chỉ định đáng chú ý: Quá mẫn sulfonamide/salicylate, tắc ruột hoặc đường tiểu, porphyria
Hoạt chất Sulfasalazin là gì?
Sulfasalazin
INN Sulfasalazine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Sulfasalazin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Sulfasalazine |
| Tên IUPAC | 2-hydroxy-5-[[4-(pyridin-2-ylsulfamoyl)phenyl]diazenyl]benzoic acid |
| Tên hóa học khác | 2-Hydroxy-5-(4-(pyridin-2-ylsulfamoyl)-phenylazo)-benzoic acid | 2-hydroxy-5-((E)-2-(4-((pyridin-2-yl)sulfamoyl)phenyl)diazen-1-yl)benzoic acid |
| Tên viết tắt | SSZ |
| Tên Latinh / tên dược điển | Sulfasalazinum |
| Tên USAN | sulfasalazine |
Đối tượng đặc biệt
dc_lai_xe_van_hanh_may
Tương tác thuốc của Sulfasalazin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Azathioprine
Sulfasalazine có thể làm tăng phơi nhiễm với chất chuyển hóa hoạt tính của azathioprine và tăng nguy cơ ức chế tủy. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Sulfasalazine thuộc nhóm aminosalicylate; dữ liệu in vitro và in vivo cho thấy nhóm này ức chế TPMT hoặc làm tăng 6-TGN. Ảnh hưởng: Có thể tăng giảm bạch cầu hoặc các biểu hiện độc tủy, đặc biệt ở người có hoạt tính TPMT thấp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc liều azathioprine thấp hơn khi phối hợp và tăng cường theo dõi huyết học; không tự chỉnh liều nếu chưa có đánh giá chuyên khoa. | CBC, công thức bạch cầu, tiểu cầu; cân nhắc 6-TGN/6-MMP nếu có chỉ định. | Bằng chứng: moderate Nguồn: [SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Bulevirtide
Sulfasalazine được Health Canada liệt kê trong các thuốc có thể ức chế đích NTCP của bulevirtide; đồng sử dụng không được khuyến cáo. Chưa có dữ liệu lâm sàng trực tiếp định lượng mức thay đổi phơi nhiễm bulevirtide cho riêng cặp này. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học dự kiến qua transporter NTCP. Sulfasalazine có thể ức chế NTCP, là đích gắn của bulevirtide và có liên quan đến thải trừ qua đích; do đó có thể làm thay đổi phơi nhiễm bulevirtide. Mức độ thay đổi ở người chưa được định lượng cho cặp cụ thể. Ảnh hưởng: Có thể làm thay đổi phơi nhiễm, hiệu quả kháng HDV hoặc khả năng dung nạp của bulevirtide; hướng và độ lớn thay đổi chưa được xác lập. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Ưu tiên tránh phối hợp bulevirtide với Sulfasalazine khi có lựa chọn thay thế phù hợp. Nếu không thể tránh, đánh giá lợi ích–nguy cơ và theo dõi lâm sàng sát; hiện không có khuyến cáo chỉnh liều bulevirtide riêng cho cặp này. | Theo dõi đáp ứng điều trị HDV, khả năng dung nạp, ALT/AST và acid mật theo bối cảnh lâm sàng; cân nhắc HDV RNA theo kế hoạch theo dõi điều trị. Theo dõi thêm độc tính đặc hiệu của thuốc phối hợp khi phù hợp. | Bằng chứng: moderate Nguồn: Health Canada | HEPCLUDEX (bulevirtide) Product Monograph, revision 2026-05-14 | Section 9.1 Drug Interactions Overview: Sulfasalazine is among NTCP inhibitors for which co-administration is not recommended | https://pdf.hres.ca/dpd_pm/00084710.PDF | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |

