Sotalol là thuốc chống loạn nhịp có đồng thời đặc tính nhóm II và nhóm III theo phân loại Vaughan Williams. Thuốc chẹn không chọn lọc thụ thể beta-adrenergic, đồng thời kéo dài điện thế hoạt động và thời kỳ trơ của cơ tim. Sotalol được sử dụng để điều trị một số rối loạn nhịp thất đe dọa tính mạng và duy trì nhịp xoang ở người bị rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ có triệu chứng rõ sau khi đã trở về nhịp xoang.
Sotalol có thể kéo dài khoảng QT và gây nhịp nhanh thất đa hình kiểu xoắn đỉnh, ngất hoặc đột tử. Nhãn thuốc Hoa Kỳ yêu cầu bắt đầu hoặc bắt đầu lại sotalol tại cơ sở có khả năng hồi sức tim và theo dõi điện tâm đồ liên tục, thường trong ít nhất ba ngày. Thuốc được thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua thận, vì vậy khoảng cách dùng phải được điều chỉnh theo độ thanh thải creatinin. Người bệnh không được tự dùng sotalol hoặc tự uống lại đơn thuốc cũ sau thời gian gián đoạn.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc chống loạn nhịp nhóm II và III; chẹn beta không chọn lọc.
- Mã ATC: C07AA07.
- Chỉ định chính: Loạn nhịp thất đe dọa tính mạng và duy trì nhịp xoang ở rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ có triệu chứng rõ.
- Cảnh báo quan trọng nhất: Kéo dài QT, xoắn đỉnh và các loạn nhịp thất có thể tử vong.
- Khởi trị: Thường phải thực hiện tại cơ sở có điện tâm đồ liên tục và khả năng hồi sức tim.
- Theo dõi: QT/QTc, nhịp tim, kali, magnesi, creatinin và độ thanh thải creatinin.
- Thải trừ: Chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi; thời gian bán thải trung bình khoảng 12 giờ.
- Suy thận: Phải giảm tần suất dùng hoặc điều chỉnh liều theo chức năng thận.
- Cho con bú: Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không cho con bú; LactMed ưu tiên thuốc chẹn beta khác.
- Nguyên tắc sử dụng: Không tự khởi trị, uống lại, tăng liều, giảm liều hoặc ngừng thuốc đột ngột.
Hoạt chất Sotalol là gì?
Sotalol là thuốc chống loạn nhịp có hai cơ chế chính: chẹn beta không chọn lọc và kéo dài tái cực cơ tim. Thuốc làm chậm nhịp xoang, giảm dẫn truyền qua nút nhĩ thất, đồng thời kéo dài khoảng QT và thời kỳ trơ của tâm nhĩ, tâm thất và đường dẫn truyền phụ.
Do có thể gây chính những rối loạn nhịp nguy hiểm mà thuốc được dùng để điều trị, sotalol chỉ được sử dụng khi lợi ích dự kiến vượt trội nguy cơ và có điều kiện theo dõi thích hợp.
Sotalol
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Sotalol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Sotalol |
| Tên IUPAC | N-[4-[1-hydroxy-2-(propan-2-ylamino)ethyl]phenyl]methanesulfonamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Sotalol hydrochloride; sotalol hydroclorid; d,l-sotalol. Sotalol hydrochloride là dạng muối được sử dụng trong viên uống và dung dịch tiêm tĩnh mạch. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Sotalolum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 3930-20-9 |
|---|---|
| UNII | A6D97U294I |
| PubChem CID | 5253 |
| RxNorm CUI | 9947 |
Dược động học của Sotalol
Sotalol có sinh khả dụng đường uống khoảng 90–100%. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt sau 2,5–4 giờ và trạng thái ổn định đạt trong khoảng 2–3 ngày khi dùng mỗi 12 giờ.
Thuốc không gắn đáng kể với protein huyết tương, qua hàng rào máu–não kém, không được chuyển hóa và được thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua thận. Thời gian bán thải trung bình khoảng 12 giờ nhưng kéo dài đáng kể khi suy thận.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sotalol được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn qua đường tiêu hóa. Nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt sau khoảng 2,5–4 giờ.
Thức ăn có thể làm giảm mức hấp thu khoảng 20%. Thuốc kháng acid chứa nhôm oxyd hoặc magnesi hydroxyd làm giảm phơi nhiễm sotalol nếu dùng gần nhau.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng đường uống của sotalol khoảng 90–100% ở người khỏe mạnh. Một bữa ăn tiêu chuẩn có thể làm giảm hấp thu sotalol khoảng 20% so với khi đói. Người bệnh nên dùng thuốc nhất quán theo cùng một mối liên hệ với bữa ăn mỗi ngày, theo hướng dẫn của bác sĩ và nhãn sản phẩm. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Sotalol không gắn với protein huyết tương. Thuốc phân bố vào khoang huyết tương và mô ngoại biên nhưng qua hàng rào máu–não kém.
Sotalol qua được nhau thai, có trong nước ối và được bài tiết với nồng độ cao vào sữa mẹ.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Sotalol không được chuyển hóa đáng kể và không được dự kiến gây cảm ứng hoặc ức chế enzym CYP450.
Đặc điểm này làm cho chức năng thận, thay vì chức năng gan, trở thành yếu tố chính quyết định tốc độ thải trừ thuốc.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sotalol được đào thải chủ yếu qua thận dưới dạng không đổi, chủ yếu bằng lọc cầu thận và một phần nhỏ qua bài tiết ống thận.
Khoảng 80–90% liều được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu theo SmPC được tham khảo. Sotalol có thể được loại khỏi tuần hoàn bằng thẩm tách máu.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của sotalol ở người có chức năng thận bình thường khoảng 12 giờ. Ở người vô niệu, thời gian bán thải có thể kéo dài tới khoảng 69 giờ. Vì vậy, khoảng cách liều phải được điều chỉnh theo chức năng thận. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Tốc độ thải trừ sotalol liên quan trực tiếp với chức năng thận và độ thanh thải creatinin. Khi chức năng thận giảm, độ thanh thải thuốc giảm, thời gian bán thải tăng và nguy cơ tích lũy, kéo dài QT cũng tăng. Giá trị độ thanh thải toàn thân chuẩn hóa áp dụng cho mọi nhóm người bệnh. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố đáng chú ý gồm:
- Suy thận: làm giảm thải trừ và kéo dài thời gian bán thải.
- Người cao tuổi: tuổi tự nó không làm thay đổi đáng kể dược động học, nhưng suy giảm chức năng thận làm tăng tích lũy.
- Thức ăn: bữa ăn tiêu chuẩn làm giảm hấp thu khoảng 20%.
- Thuốc kháng acid chứa nhôm hoặc magnesi: làm giảm nồng độ đỉnh và diện tích dưới đường cong nếu dùng trong vòng hai giờ.
- Trẻ em: diện tích bề mặt cơ thể có ảnh hưởng quan trọng; trẻ có diện tích cơ thể rất nhỏ có thể có mức phơi nhiễm cao hơn.
- Suy gan: không làm thay đổi đáng kể độ thanh thải sotalol.
- Thẩm tách máu: có thể làm giảm nồng độ sotalol trong huyết tương.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Sotalol
Sotalol thuộc nhóm thuốc chẹn beta không chọn lọc, mã ATC C07AA07, đồng thời có hoạt tính chống loạn nhịp nhóm III.
- Hoạt tính nhóm II: chẹn beta-1 tại tim làm giảm nhịp tim, dẫn truyền nhĩ thất và sức co bóp; chẹn beta-2 có thể gây co thắt phế quản.
- Hoạt tính nhóm III: ức chế dòng kali tái cực, kéo dài điện thế hoạt động, thời kỳ trơ và khoảng QT.
- Thuốc không có hoạt tính giống giao cảm nội tại và không có tác dụng ổn định màng đáng kể.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Sotalol đối kháng thụ thể beta-adrenergic không chọn lọc, làm giảm nhịp tim, giảm dẫn truyền qua nút nhĩ thất và kéo dài thời gian trơ của nút nhĩ thất.
Đồng thời, thuốc kéo dài pha tái cực của điện thế hoạt động cơ tim, làm tăng thời kỳ trơ hiệu quả của cơ nhĩ, cơ thất và đường dẫn truyền phụ. Trên điện tâm đồ, tác dụng này có thể biểu hiện bằng kéo dài PR, QT và QTc nhưng thường không làm thay đổi đáng kể QRS.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng chẹn beta có thể xuất hiện ở liều uống thấp, trong khi hoạt tính nhóm III rõ hơn ở tổng liều khoảng 160 mg/ngày trở lên.
Trong khoảng liều 160–640 mg/ngày, nhãn thuốc ghi nhận QT tăng trung bình khoảng 40–100 mili giây và QTc tăng khoảng 10–40 mili giây theo liều. Mức độ kéo dài QT và nguy cơ xoắn đỉnh tăng khi liều cao, nhịp chậm, suy thận, hạ kali, hạ magnesi hoặc phối hợp thuốc kéo dài QT.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Sotalol
Theo nhãn viên uống và thuốc tiêm tại Hoa Kỳ, sotalol được chỉ định cho:
- Điều trị loạn nhịp thất đã được ghi nhận và đe dọa tính mạng, chẳng hạn nhịp nhanh thất kéo dài.
- Duy trì nhịp xoang và trì hoãn tái phát rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ ở người có triệu chứng rõ, hiện đang ở nhịp xoang.
Giới hạn sử dụng:
- Sotalol chưa được chứng minh làm tăng khả năng sống còn ở người có loạn nhịp thất đe dọa tính mạng.
- Không nên dùng thường quy cho rung nhĩ ít triệu chứng hoặc dễ tự chuyển nhịp.
SmPC tại Vương quốc Anh còn ghi nhận dự phòng một số cơn nhịp nhanh trên thất và điều trị một số loạn nhịp thất có triệu chứng. Chỉ định được phê duyệt có thể khác nhau giữa các quốc gia và từng sản phẩm.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn chính thức, chỉ để tham khảo chuyên môn và không được tự áp dụng.
Người lớn điều trị loạn nhịp thất:
- Liều khởi đầu theo nhãn Hoa Kỳ: 80 mg hai lần mỗi ngày.
- Có thể tăng tổng liều thêm 80 mg/ngày sau mỗi ba ngày nếu QTc dưới 500 mili giây và người bệnh được theo dõi.
- Đa số đáp ứng với tổng liều 160–320 mg/ngày, chia hai hoặc ba lần.
- Liều 480–640 mg/ngày chỉ từng được sử dụng trong loạn nhịp thất kháng trị, đe dọa tính mạng và có nguy cơ tác dụng phụ cao hơn.
Duy trì nhịp xoang trong rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ:
- Khởi đầu thường 80 mg hai lần mỗi ngày.
- Có thể tăng thêm 80 mg/ngày sau mỗi ba ngày nếu QTc dưới 500 mili giây.
- Nhiều người đạt đáp ứng với 120 mg hai lần mỗi ngày.
- Không khởi trị cho chỉ định này nếu QT ban đầu trên 450 mili giây theo nhãn Hoa Kỳ.
Khoảng cách dùng phải được kéo dài khi suy thận. Mọi liều khởi đầu và tăng liều phải gắn với theo dõi điện tâm đồ, điện giải và chức năng thận.
- Uống thuốc đúng giờ và duy trì cách dùng nhất quán so với bữa ăn vì thức ăn có thể làm giảm hấp thu.
- Không uống thuốc kháng acid chứa nhôm oxyd hoặc magnesi hydroxyd trong vòng hai giờ trước hoặc sau sotalol.
- Nếu quên liều, dùng liều kế tiếp vào thời điểm thường lệ; không uống gấp đôi và không rút ngắn khoảng cách.
- Không tự uống lại sotalol sau khi đã ngừng trong một thời gian. Việc tái khởi trị có thể phải thực hiện tại bệnh viện.
- Không ngừng đột ngột. Khi cần ngừng điều trị kéo dài, nhãn khuyến cáo giảm dần trong khoảng một đến hai tuần nếu có thể.
- Dung dịch tiêm phải được pha loãng và truyền bằng bơm kiểm soát tại cơ sở có điện tâm đồ liên tục.
- Báo ngay cho bác sĩ nếu có nôn, tiêu chảy kéo dài, đổ mồ hôi bất thường hoặc ăn uống kém vì có thể gây rối loạn điện giải.
Trước khi khởi trị hoặc tái khởi trị:
- Điện tâm đồ và QT hoặc QTc.
- Nhịp tim và huyết áp.
- Kali và magnesi huyết thanh.
- Creatinin huyết thanh và độ thanh thải creatinin.
- Danh sách thuốc có khả năng kéo dài QT hoặc làm chậm nhịp tim.
Trong quá trình tăng liều:
- QTc sau khoảng 2–4 giờ từ mỗi lần tăng liều.
- Điện tâm đồ liên tục trong giai đoạn khởi trị.
- Dấu hiệu ngất, hồi hộp, chóng mặt hoặc nhịp tim chậm.
- Khó thở, phù hoặc dấu hiệu suy tim.
- Đường huyết ở người đái tháo đường, trẻ em, người nhịn ăn hoặc nôn.
- Chức năng thận và điện giải khi bệnh trạng thay đổi.
Nếu QT đạt từ 500 mili giây trở lên, nhãn yêu cầu giảm liều, kéo dài khoảng cách hoặc ngừng thuốc tùy đánh giá chuyên môn.
Cảnh báo và lưu ý về Sotalol
Theo nhãn Hoa Kỳ, sotalol chống chỉ định trong các trường hợp:
- Nhịp chậm xoang, hội chứng nút xoang bệnh hoặc block nhĩ thất độ II–III khi không có máy tạo nhịp hoạt động.
- Hội chứng QT dài bẩm sinh hoặc mắc phải.
- Sốc tim.
- Suy tim mất bù.
- Kali huyết thanh dưới 4 mEq/L.
- Hen phế quản hoặc bệnh liên quan co thắt phế quản.
- Quá mẫn với sotalol.
Đối với duy trì nhịp xoang trong rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ, QT ban đầu trên 450 mili giây cũng là chống chỉ định theo nhãn Hoa Kỳ.
SmPC tại Vương quốc Anh còn liệt kê xoắn đỉnh, hạ huyết áp, toan chuyển hóa, rối loạn tuần hoàn ngoại biên nặng và độ thanh thải creatinin dưới 10 mL/phút trong chống chỉ định của sản phẩm cụ thể.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp hoặc được ghi nhận gồm:
- Mệt mỏi, suy nhược.
- Nhịp tim chậm.
- Khó thở.
- Chóng mặt, choáng váng, đau đầu.
- Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, khó tiêu hoặc đau bụng.
- Hạ huyết áp.
- Hồi hộp, đau ngực hoặc phù.
- Rối loạn giấc ngủ, thay đổi tâm trạng hoặc trầm cảm.
- Co thắt cơ, dị cảm hoặc rối loạn vị giác.
- Rối loạn chức năng tình dục.
- Phát ban, rụng tóc hoặc tăng tiết mồ hôi.
- Rối loạn thị giác hoặc thính giác.
Trong thử nghiệm rung nhĩ của nhãn Hoa Kỳ, mệt mỏi và nhịp chậm là các tác dụng thường gặp và có xu hướng liên quan liều.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá khẩn cấp gồm:
- Kéo dài QT và xoắn đỉnh.
- Nhịp nhanh thất, rung thất hoặc ngừng tim.
- Nhịp tim chậm nặng, ngừng xoang hoặc block nhĩ thất.
- Ngất hoặc tiền ngất.
- Suy tim mới xuất hiện hoặc suy tim nặng lên.
- Tụt huyết áp hoặc sốc tim.
- Co thắt phế quản, khó thở nghiêm trọng.
- Hạ đường huyết nặng hoặc kéo dài.
- Phản vệ; người đang dùng thuốc chẹn beta có thể đáp ứng kém với liều epinephrine thông thường.
- Thiếu máu cục bộ cơ tim, đau thắt ngực nặng hoặc nhồi máu cơ tim sau khi ngừng thuốc đột ngột.
Nguy cơ xoắn đỉnh tăng ở phụ nữ, người suy thận, nhịp chậm, suy tim, dùng liều cao hoặc có tiền sử nhịp nhanh thất kéo dài.
Cần đặc biệt thận trọng khi có:
- Khoảng QT kéo dài hoặc tiền sử xoắn đỉnh.
- Suy thận hoặc chức năng thận thay đổi nhanh.
- Kali hoặc magnesi thấp.
- Tiêu chảy, nôn kéo dài, mất nước hoặc sử dụng thuốc lợi tiểu.
- Nhịp tim chậm hoặc rối loạn dẫn truyền.
- Suy tim hoặc chức năng thất trái giảm.
- Hen, COPD hoặc bệnh co thắt phế quản.
- Đái tháo đường, nhịn ăn, phẫu thuật hoặc ăn uống thất thường.
- Cường giáp vì thuốc có thể che lấp nhịp tim nhanh.
- Bệnh mạch vành vì ngừng đột ngột có thể gây đau thắt ngực hoặc nhồi máu cơ tim.
- Tiền sử phản vệ.
- Phẫu thuật và gây mê với thuốc ức chế cơ tim.
- Dùng đồng thời thuốc kéo dài QT hoặc làm chậm nhịp tim.
Người bệnh cần báo ngay khi xuất hiện ngất, gần ngất, hồi hộp bất thường, đau ngực, khó thở hoặc nhịp tim rất chậm.
Quá liều sotalol có thể gây tử vong. Các biểu hiện được ghi nhận gồm:
- Nhịp tim chậm hoặc ngừng tim.
- Hạ huyết áp.
- Suy tim.
- Co thắt phế quản.
- Hạ đường huyết.
- Kéo dài QT.
- Xoắn đỉnh.
- Nhịp nhanh thất hoặc ngoại tâm thu thất.
Xử trí phải thực hiện tại cơ sở cấp cứu với ngừng thuốc, điện tâm đồ liên tục, hỗ trợ hô hấp–tuần hoàn và điều trị biến chứng. Tùy biểu hiện, nhãn đề cập atropine hoặc tạo nhịp cho nhịp chậm, tạo nhịp cho block tim, thuốc vận mạch cho hạ huyết áp, thuốc giãn phế quản cho co thắt phế quản và sốc điện, magnesi hoặc tạo nhịp cho xoắn đỉnh.
Sotalol không gắn protein huyết tương nên thẩm tách máu có thể làm giảm nồng độ thuốc. Người bệnh phải được theo dõi cho đến khi QT trở về mức phù hợp và nhịp tim ổn định.
Viên sotalol theo nhãn DailyMed được tham khảo:
- Bảo quản ở 20–25°C.
- Có thể chấp nhận dao động trong khoảng 15–30°C theo điều kiện nhiệt độ phòng kiểm soát.
- Bảo quản trong bao bì kín theo hướng dẫn sản phẩm.
SmPC của một sản phẩm tại Vương quốc Anh quy định không bảo quản trên 25°C và giữ thuốc trong bao bì gốc.
Hỗn dịch uống 5 mg/mL pha theo quy trình của nhãn có thể ổn định ba tháng ở 15–30°C, nhưng chỉ áp dụng cho đúng công thức và quy trình pha chế được mô tả; người bệnh không được tự pha tại nhà.
Đối tượng đặc biệt
Thông tin quản lý có khác biệt giữa các nhãn:
- Nhãn viên uống Hoa Kỳ ghi tính an toàn và hiệu quả ở trẻ em chưa được xác lập, nhưng có hướng dẫn tính liều theo cân nặng, diện tích bề mặt cơ thể và tuổi dựa trên dữ liệu dược động học ở trẻ từ 3 ngày đến 12 tuổi.
- Nhãn thuốc tiêm tĩnh mạch Hoa Kỳ năm 2025 ghi chỉ định điều trị loạn nhịp thất đe dọa tính mạng và duy trì nhịp xoang trong rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ có triệu chứng ở bệnh nhi.
- Một SmPC tại Vương quốc Anh ghi không có sử dụng phù hợp trong quần thể trẻ em đối với sản phẩm cụ thể.
Trẻ nhỏ có thể có mức phơi nhiễm và tác dụng kéo dài QT lớn hơn. Khởi trị cần điều kiện theo dõi nội trú tương tự người lớn, với điện tâm đồ, điện giải, chức năng thận và khả năng cấp cứu tạo nhịp. Không tự quy đổi liều người lớn sang trẻ em.
Tuổi cao không làm thay đổi đáng kể dược động học sotalol khi chức năng thận bình thường. Tuy nhiên, suy giảm chức năng thận ở người cao tuổi có thể kéo dài thời gian bán thải và gây tích lũy thuốc.
Cần đánh giá độ thanh thải creatinin, không chỉ creatinin huyết thanh, trước khi lựa chọn khoảng cách liều. Người cao tuổi còn có nguy cơ cao hơn đối với nhịp chậm, ngất, rối loạn điện giải, suy tim và tương tác với nhiều thuốc tim mạch.
Sotalol qua nhau thai và được tìm thấy trong nước ối. Dữ liệu quan sát được nhãn Hoa Kỳ tổng hợp ghi nhận các nguy cơ tiềm tàng gồm:
- Thai chậm phát triển.
- Nhịp tim thai chậm thoáng qua.
- Hạ đường huyết.
- Tăng bilirubin máu.
- Cơn co tử cung.
- Loạn nhịp thai nghiêm trọng hoặc có thể tử vong trong tử cung.
Thuốc không cho thấy tiềm năng gây quái thai rõ trong các nghiên cứu động vật được nêu, nhưng đã ghi nhận tăng tiêu phôi hoặc tử vong thai ở một số mức phơi nhiễm.
Sotalol chỉ nên được sử dụng trong thai kỳ khi bác sĩ chuyên khoa đánh giá lợi ích lớn hơn nguy cơ. Nhãn khuyến cáo theo dõi liên tục trong chuyển dạ và theo dõi trẻ sơ sinh về dấu hiệu chẹn beta, đặc biệt nhịp chậm và hạ đường huyết.
Sotalol được bài tiết vào sữa mẹ với nồng độ cao. Nhãn Hoa Kỳ ước tính trẻ bú mẹ hoàn toàn có thể nhận khoảng 22–25,5% liều của mẹ đã hiệu chỉnh theo cân nặng, mức có thể gần với liều điều trị ở trẻ sơ sinh.
Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không cho con bú trong thời gian dùng sotalol do nguy cơ nhịp chậm và các biểu hiện chẹn beta ở trẻ.
LactMed nhận định nên ưu tiên thuốc chẹn beta khác, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non. Một số tác giả chỉ cân nhắc tiếp tục cho bú khi theo dõi sát trẻ về nhịp chậm, lừ đừ, bú kém, hạ huyết áp và hạ đường huyết. Sự khác biệt giữa nguồn cần được bác sĩ tim mạch, sản khoa và nhi khoa đánh giá theo từng trường hợp.
Sotalol không được chuyển hóa và chức năng gan suy giảm không làm thay đổi đáng kể độ thanh thải thuốc trong dữ liệu nhãn.
Do đó, thường không cần điều chỉnh liều chỉ vì suy gan nếu chức năng thận bình thường. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần theo dõi huyết áp, nhịp tim, điện giải và các thuốc phối hợp, đặc biệt khi suy gan nặng có kèm suy thận hoặc rối loạn điện giải.
Sotalol được thải chủ yếu qua thận nên phải điều chỉnh khoảng cách liều theo độ thanh thải creatinin.
Bảng khoảng cách dùng tham khảo từ nhãn DailyMed:
| Độ thanh thải creatinin | Khoảng cách liều tham khảo |
|---|---|
| Trên 60 mL/phút | Mỗi 12 giờ |
| 30–59 mL/phút | Mỗi 24 giờ |
| 10–29 mL/phút | Mỗi 36–48 giờ |
| Dưới 10 mL/phút | Cá thể hóa chế độ dùng |
Liều khởi đầu trong bảng nhãn là 80 mg, nhưng đây không phải hướng dẫn để người bệnh tự điều chỉnh. Khi suy thận, việc tăng liều chỉ nên thực hiện sau ít nhất năm liều ở khoảng cách thích hợp, đồng thời theo dõi sát QTc và nhịp tim.
Sotalol được loại một phần bằng thẩm tách máu, nhưng nhãn viên uống không đưa ra một chế độ liều chuẩn duy nhất cho người lọc máu.
Chưa có dữ liệu đầy đủ đánh giá trực tiếp ảnh hưởng của sotalol đến khả năng lái xe và vận hành máy. Thuốc có thể gây chóng mặt, mệt mỏi, choáng váng, hạ huyết áp, ngất hoặc rối loạn thị giác.
Người mới bắt đầu dùng, vừa tăng liều hoặc xuất hiện triệu chứng không nên lái xe, vận hành máy hoặc làm việc trên cao cho đến khi được đánh giá và biết rõ đáp ứng của cơ thể.
Tương tác thuốc của Sotalol
Các tương tác quan trọng gồm:
- Thuốc chống loạn nhịp nhóm IA như quinidine, procainamide, disopyramide và nhóm III như amiodarone: tăng kéo dài QT và nguy cơ loạn nhịp; thường không khuyến nghị phối hợp.
- Các thuốc khác kéo dài QT: tăng nguy cơ xoắn đỉnh; cần tránh hoặc giám sát đặc biệt.
- Digoxin, verapamil, diltiazem, thuốc chẹn beta khác: tăng nguy cơ nhịp chậm, block tim, hạ huyết áp hoặc suy tim.
- Reserpine, guanethidine và thuốc làm cạn catecholamine: tăng nguy cơ nhịp chậm, hạ huyết áp và ngất.
- Insulin hoặc thuốc hạ đường huyết: có thể cần điều chỉnh liều; sotalol che lấp nhịp nhanh cảnh báo hạ đường huyết.
- Thuốc chủ vận beta-2 như salbutamol hoặc terbutaline: sotalol đối kháng tác dụng giãn phế quản và có thể làm tăng liều cần thiết.
- Clonidine: phối hợp tăng nguy cơ nhịp chậm và block; trình tự ngừng thuốc phải được bác sĩ kiểm soát để tránh tăng huyết áp bật lại.
- Thuốc lợi tiểu mất kali, corticosteroid toàn thân, amphotericin B hoặc thuốc nhuận tràng gây mất kali: làm tăng nguy cơ xoắn đỉnh do hạ kali hoặc hạ magnesi.
- Thuốc kháng acid chứa nhôm hoặc magnesi: giảm hấp thu sotalol nếu dùng trong vòng hai giờ.
- Sotalol có thể gây tăng giả metanephrine niệu khi xét nghiệm bằng một số phương pháp quang học.
Thắc mắc về hoạt chất Sotalol
Sotalol là thuốc chống loạn nhịp có cả tác dụng nhóm II và nhóm III. Thuốc vừa chẹn beta không chọn lọc, vừa kéo dài tái cực và khoảng QT của tim.
Sotalol được dùng cho một số loạn nhịp thất đe dọa tính mạng và để duy trì nhịp xoang ở người rung nhĩ hoặc cuồng nhĩ có triệu chứng rõ.
Sotalol có thể kéo dài QT và gây xoắn đỉnh hoặc nhịp nhanh thất đe dọa tính mạng. Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu khởi trị hoặc tái khởi trị tại cơ sở có điện tâm đồ liên tục, nhân viên xử trí loạn nhịp và khả năng hồi sức tim, thường ít nhất ba ngày hoặc đến khi đạt nồng độ ổn định.
Trước khi dùng phải kiểm tra QT, kali, magnesi và độ thanh thải creatinin; QTc được đánh giá lại sau mỗi lần tăng liều.
Không hoàn toàn. Sotalol có tác dụng chẹn beta không chọn lọc giống thuốc chống loạn nhịp nhóm II, nhưng đồng thời có hoạt tính nhóm III làm kéo dài điện thế hoạt động và khoảng QT.
Vì vậy, ngoài nguy cơ nhịp chậm và co thắt phế quản, sotalol còn có nguy cơ đặc trưng là xoắn đỉnh. Không được tự thay sotalol bằng thuốc chẹn beta khác hoặc ngược lại.
Có. Sotalol được đào thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua thận. Khi chức năng thận giảm, thời gian bán thải kéo dài và thuốc có thể tích lũy, làm tăng nguy cơ kéo dài QT và xoắn đỉnh.
Nhãn thuốc chủ yếu điều chỉnh bằng cách kéo dài khoảng cách giữa các liều theo độ thanh thải creatinin. Việc tính toán phải do bác sĩ thực hiện và gắn với theo dõi điện tâm đồ.
Không nên ngừng sotalol đột ngột. Việc dừng thuốc chẹn beta có thể làm đau thắt ngực nặng hơn, gây thiếu máu cơ tim hoặc nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người có bệnh mạch vành.
Khi cần ngừng điều trị kéo dài, nhãn khuyến cáo giảm liều từ từ trong khoảng một đến hai tuần nếu có thể và theo dõi người bệnh. Không tự bỏ thuốc vì mệt, chóng mặt hoặc nhịp tim chậm mà chưa liên hệ bác sĩ.

