Ornidazole

Ornidazole là thuốc kháng đơn bào và kháng vi khuẩn kỵ khí thuộc nhóm dẫn xuất 5-nitroimidazole. Theo nhãn thuốc tại New Zealand, hoạt chất này được chỉ định cho một số trường hợp nhiễm Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Giardia intestinalis, viêm âm đạo do vi khuẩn và nhiễm khuẩn kỵ khí nhạy cảm; thuốc cũng có thể được dùng dự phòng nhiễm khuẩn trong một số phẫu thuật.[1]

Ornidazole là thuốc kê đơn tại quốc gia nêu trên. Liều và thời gian điều trị thay đổi đáng kể tùy loại nhiễm trùng, cân nặng, chức năng gan, tình trạng lọc máu và hướng dẫn điều trị tại từng quốc gia.[1] Người bệnh không nên tự dùng thuốc theo liều tham khảo trên mạng. Các hướng dẫn WHO và CDC hiện hành có thể ưu tiên metronidazole, tinidazole hoặc thuốc khác cho một số bệnh, vì vậy chỉ định cần được bác sĩ đối chiếu với chẩn đoán, kháng thuốc và phác đồ địa phương.[5][6]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Ornidazole là thuốc nhóm nitroimidazole, thường được xếp cùng nhóm với metronidazole/tinidazole.
  • Hoạt chất có thể liên quan đến nhiễm amip, giardia, trichomonas hoặc vi khuẩn kỵ khí tùy hướng dẫn địa phương.
  • Cần dùng theo đơn và không tự dùng khi chưa có chẩn đoán nhiễm khuẩn hoặc ký sinh trùng.
  • Có thể gây buồn nôn, chóng mặt, vị kim loại, đau đầu hoặc phản ứng thần kinh ở người nhạy cảm.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có bệnh gan, rối loạn thần kinh, thai kỳ, cho con bú hoặc dùng rượu/thuốc chống đông.

Hoạt chất Ornidazole là gì?

Ornidazole là thuốc kháng nhiễm trùng thuộc nhóm 5-nitroimidazole. Thuốc tác động lên một số động vật nguyên sinh và vi khuẩn kỵ khí sau khi được hoạt hóa bên trong vi sinh vật nhạy cảm.[1][4]

Ornidazole không có tác dụng với mọi nguyên nhân gây tiêu chảy, viêm âm đạo hoặc nhiễm trùng. Việc sử dụng cần dựa trên chẩn đoán, vị trí nhiễm trùng, tác nhân nghi ngờ hoặc đã xác định và hướng dẫn điều trị phù hợp.[5][6]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Ornidazole

CAS 16773-42-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Ornidazole

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Ornidazole

Tên IUPAC

1-chloro-3-(2-methyl-5-nitroimidazol-1-yl)propan-2-ol

Tên hóa học khác

1-(3-Chloro-2-hydroxypropyl)-2-methyl-5-nitroimidazole | 1-(2-Hydroxy-3-chloropropyl)-2-methyl-5-nitroimidazole | 1H-Imidazole-1-ethanol, alpha-(chloromethyl)-2-methyl-5-nitro-

Tên khác / tên đồng nghĩa

INN: Ornidazole.
Tên hóa học được nêu trong nhãn Medsafe: α-(chloromethyl)-2-methyl-5-nitroimidazole-1-ethanol.[1]
Tên IUPAC thường được ghi nhận: 1-chloro-3-(2-methyl-5-nitro-1H-imidazol-1-yl)propan-2-ol.[3]

Tên viết tắt

ONZ

Tên Latinh / tên dược điển

Ornidazolum

Tên USAN

ornidazole

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

16773-42-5

UNII

62XCK0G93T

PubChem CID

28061

RxNorm CUI

7701

Dược động học của Ornidazole

Ornidazole được hấp thu nhanh sau khi uống, phân bố rộng vào dịch và mô, chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ phần lớn dưới dạng chất chuyển hóa. Thuốc có thời gian bán thải tương đối dài, khoảng 13 giờ.[1]

Thức ăn có thể làm chậm tốc độ hấp thu nhưng trong nghiên cứu tương đương sinh học năm 2024 không làm thay đổi đáng kể mức độ phơi nhiễm toàn thân của hai công thức viên được nghiên cứu.[7]

Giai đoạn I: Hấp thu

Ornidazole được hấp thu nhanh qua đường uống. Nồng độ đỉnh trong huyết tương thường đạt trong khoảng 3 giờ theo nhãn Medsafe.[1]

Trong nghiên cứu viên uống năm 2024, bữa ăn nhiều chất béo làm kéo dài thời gian đạt nồng độ đỉnh nhưng không làm thay đổi đáng kể AUC, cho thấy thức ăn chủ yếu ảnh hưởng tốc độ thay vì mức độ hấp thu.[7]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn Medsafe ghi nhận mức hấp thu trung bình sau đường uống khoảng 90%.[1] Một nghiên cứu năm 2024 xác nhận hai công thức viên Ornidazole thử nghiệm và đối chiếu đạt tiêu chí tương đương sinh học ở trạng thái đói và sau ăn, nhưng nghiên cứu này không xác định sinh khả dụng tuyệt đối của Ornidazole.[7]

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình sau đường tĩnh mạch được ghi nhận khoảng 1 lít/kg. Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 13%. Ornidazole thấm tốt vào dịch não tủy, dịch cơ thể và nhiều mô.[1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Ornidazole được chuyển hóa chủ yếu tại gan thành các chất chuyển hóa 2-hydroxymethyl và α-hydroxymethyl. Các chất chuyển hóa chính có hoạt tính yếu hơn Ornidazole nguyên dạng đối với Trichomonas vaginalis và vi khuẩn kỵ khí.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 85% liều đơn được đào thải trong 5 ngày đầu, chủ yếu dưới dạng đã chuyển hóa. Khoảng 4% liều được bài tiết qua nước tiểu dưới dạng Ornidazole không đổi.[1]

Lọc máu có thể loại bỏ một phần Ornidazole khỏi cơ thể.[1][8]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của Ornidazole khoảng 13 giờ ở đối tượng không suy gan nặng.[1] Ở người xơ gan, thời gian bán thải kéo dài và độ thanh thải giảm.[1][9]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Nhãn Medsafe không công bố một giá trị độ thanh thải toàn phần chuẩn áp dụng cho toàn bộ dân số.[1]

Trong nghiên cứu dược động học sau liều tĩnh mạch 500 mg ở người bệnh suy thận giai đoạn cuối, độ thanh thải huyết tương trung bình được báo cáo khoảng 48,3 ± 5,5 mL/phút và gần với giá trị ở nhóm không lọc máu. Giá trị này không nên được sử dụng để tự tính liều cho cá nhân.[8]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố đã được ghi nhận gồm:

  • Suy gan nặng hoặc xơ gan: kéo dài thời gian bán thải và làm giảm độ thanh thải.[1][9]
  • Suy thận không lọc máu: dược động học nhìn chung không thay đổi đáng kể.[1][8]
  • Lọc máu: loại bỏ Ornidazole và có thể cần liều bổ sung theo nhãn.[1][8]
  • Thức ăn: có thể làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh nhưng không làm thay đổi đáng kể AUC trong nghiên cứu viên uống năm 2024.[7]
  • Cimetidine: có thể kéo dài thời gian bán thải và giảm độ thanh thải Ornidazole.[1]
  • Phenytoin hoặc phenobarbital: có thể làm giảm thời gian bán thải Ornidazole.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Ornidazole

Ornidazole thuộc dẫn xuất 5-nitroimidazole. Đây là nhóm thuốc có hoạt tính đối với:

  • Một số động vật nguyên sinh kỵ khí hoặc vi hiếu khí như Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica và Giardia intestinalis.
  • Một số vi khuẩn kỵ khí, bao gồm các loài thuộc Bacteroides, Clostridium, Fusobacterium và cầu khuẩn kỵ khí nhạy cảm.[1]

Không nên suy rộng phổ tác dụng sang vi khuẩn hiếu khí hoặc tác nhân chưa được chứng minh nhạy cảm.[1]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Sau khi đi vào tế bào vi sinh vật nhạy cảm, nhóm nitro của Ornidazole được khử trong môi trường có thế oxy hóa–khử thấp. Quá trình này tạo các chất trung gian và gốc phản ứng có khả năng làm tổn thương DNA, gây đứt gãy chuỗi DNA, cản trở phiên mã và tổng hợp acid nucleic, từ đó dẫn đến chết tế bào vi sinh vật.[4][7]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ornidazole có tác dụng diệt hoặc ức chế mạnh các vi sinh vật nhạy cảm sau khi được hoạt hóa bằng phản ứng khử. Hoạt chất có tác dụng đối với Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Giardia intestinalis và một số vi khuẩn kỵ khí như Bacteroides, Clostridium, Fusobacterium cùng các cầu khuẩn kỵ khí.[1]

Mức độ đáp ứng lâm sàng phụ thuộc tác nhân, vị trí nhiễm trùng, kháng thuốc, khả năng tuân thủ và việc xử lý nguồn tái nhiễm.[1][6]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Ornidazole

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Ornidazole

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Ornidazole

Các tương tác quan trọng theo nhãn tham khảo:[1]

  • Rượu: không sử dụng trong thời gian dùng Ornidazole và ít nhất 3 ngày sau khi ngừng.
  • Thuốc chống đông nhóm coumarin: Ornidazole có thể làm tăng tác dụng chống đông; cần theo dõi INR thường xuyên hơn.
  • Lithium: có thể làm tăng nồng độ lithium trong huyết tương; cần theo dõi nồng độ và dấu hiệu độc tính.
  • 5-fluorouracil: Ornidazole có thể làm giảm độ thanh thải fluorouracil, tăng nguy cơ độc tính.
  • Vecuronium bromide: có thể kéo dài tác dụng giãn cơ.
  • Cimetidine: có thể kéo dài thời gian bán thải và làm giảm độ thanh thải Ornidazole.
  • Phenytoin và phenobarbital: có thể làm giảm thời gian bán thải Ornidazole.

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Ornidazole

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *