Mitoxantrone hydrochloride

Mitoxantrone hydrochloride là muối hydrochloride của Mitoxantrone, một thuốc chống ung thư anthracenedione tổng hợp được dùng bằng đường truyền tĩnh mạch. Thuốc xen vào DNA, gây đứt gãy chuỗi và ức chế topoisomerase II, qua đó cản trở quá trình nhân đôi và sửa chữa DNA. Theo nhãn Hoa Kỳ, Mitoxantrone được dùng trong điều trị ban đầu bệnh bạch cầu cấp không dòng lympho ở người lớn, giảm đau do ung thư tuyến tiền liệt tiến triển kháng hormon khi phối hợp corticosteroid và một số thể đa xơ cứng tiến triển hoặc tái phát nặng. Tài liệu hài hòa của EMA còn ghi nhận các chỉ định như ung thư vú di căn, u lympho không Hodgkin và cơn chuyển cấp của bệnh bạch cầu mạn dòng tủy. Thuốc có thể gây suy tủy nặng, nhiễm trùng, suy tim không hồi phục và bệnh bạch cầu tủy cấp thứ phát. Mitoxantrone chỉ được truyền tại cơ sở y tế dưới sự giám sát của bác sĩ có kinh nghiệm về thuốc gây độc tế bào.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Mitoxantrone hydrochloride là gì?: Thuốc chống ung thư anthracenedione, ức chế topoisomerase II và gây tổn thương DNA.
  • Dạng dùng: Dung dịch đậm đặc 2 mg/ml, phải pha loãng trước khi truyền tĩnh mạch.
  • Chỉ định: Khác nhau theo khu vực; gồm một số bệnh bạch cầu, ung thư tuyến tiền liệt tiến triển, ung thư vú di căn, u lympho không Hodgkin và một số thể đa xơ cứng nặng.
  • Cảnh báo nổi bật: Suy tủy, nhiễm trùng, suy tim, giảm LVEF, AML hoặc MDS thứ phát và hoại tử do thoát mạch.
  • Theo dõi quan trọng: Công thức máu, tiểu cầu, chức năng gan, LVEF, điện tâm đồ và dấu hiệu nhiễm trùng.
  • Đường dùng bị cấm: Không tiêm dưới da, tiêm bắp, tiêm động mạch hoặc tiêm nội tủy.
  • Thai kỳ và cho con bú: Có thể gây hại thai; chống chỉ định điều trị đa xơ cứng khi mang thai theo tài liệu EU và chống chỉ định cho con bú.
  • Nguyên tắc sử dụng: Không tự pha, tự truyền, điều chỉnh liều hoặc áp dụng phác đồ trong bài.

Hoạt chất Mitoxantrone hydrochloride là gì?

Mitoxantrone hydrochloride là thuốc chống ung thư truyền tĩnh mạch có cấu trúc anthracenedione. Thuốc gây tổn thương DNA và ức chế topoisomerase II, một enzym cần cho quá trình tháo xoắn và sửa chữa DNA.

Ngoài tác dụng gây độc tế bào, Mitoxantrone còn ức chế sự tăng sinh tế bào B, tế bào T và đại thực bào, đồng thời làm giảm trình diện kháng nguyên cùng một số cytokine. Đặc tính này liên quan đến tác dụng trong bệnh đa xơ cứng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Mitoxantrone hydrochloride

INN Mitoxantrone hydrochloride.

CAS 70476-82-3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Mitoxantrone hydrochloride

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Mitoxantrone hydrochloride.

Tên IUPAC

1,4-dihydroxy-5,8-bis[2-(2-hydroxyethylamino)ethylamino]anthracene-9,10-dione;dihydrochloride

Tên hóa học khác

9,10-Anthracenedione, 1,4-dihydroxy-5,8-bis[[2-[(2-hydroxyethyl)amino]ethyl]amino]-, dihydrochloride

Tên khác / tên đồng nghĩa

Mitoxantrone dihydrochloride; Mitoxantrone hydroclorid; Mitoxantrone hydrochloride tương đương Mitoxantrone base. Novantrone, Onkotrone, Elsep và Ralenova là tên sản phẩm hoặc tên liên quan, không phải tên hoạt chất khác.

Tên viết tắt

DHAD | DHAQ

Tên Latinh / tên dược điển

Mitoxantroni hydrochloridum

Tên USAN

mitoxantrone hydrochloride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

70476-82-3

UNII

U6USW86RD0

PubChem CID

51082

RxNorm CUI

203129

Dược động học của Mitoxantrone hydrochloride

Sau một liều truyền tĩnh mạch, dược động học Mitoxantrone được mô tả theo mô hình ba ngăn. Thuốc phân bố rất rộng vào mô, liên kết protein huyết tương khoảng 78% và có thời gian bán thải cuối kéo dài, biến thiên lớn giữa các người bệnh.

Mitoxantrone cùng các chất chuyển hóa được thải qua phân và nước tiểu. Thanh thải giảm rõ ở người suy gan.

Giai đoạn I: Hấp thu

Không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa vì thuốc được truyền tĩnh mạch. Mức phơi nhiễm toàn thân tăng tuyến tính theo liều trong phạm vi 15–90 mg/m² đã được nghiên cứu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Do được truyền trực tiếp vào tĩnh mạch, Mitoxantrone đi thẳng vào tuần hoàn và không trải qua giới hạn sinh khả dụng do hấp thu đường tiêu hóa. Nhãn không trình bày thông số sinh khả dụng đường uống vì không có dạng uống trong tài liệu được tham khảo.

Giai đoạn II: Phân bố

Mitoxantrone phân bố rất rộng vào mô; thể tích phân bố ở trạng thái ổn định lớn hơn 1.000 lít/m². Nồng độ trong mô có thể cao hơn trong máu ở pha thải trừ cuối.

Thuốc gắn khoảng 78% với protein huyết tương trong phạm vi nồng độ được nghiên cứu.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các con đường enzym chuyển hóa Mitoxantrone chưa được xác định đầy đủ. Những chất được tìm thấy gồm các dẫn xuất acid monocarboxylic, dicarboxylic và các chất liên hợp glucuronide không còn hoạt tính đáng kể.

Nhãn Hoa Kỳ ghi Mitoxantrone không ức chế đáng kể các enzym CYP1A2, CYP2A6, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1 hoặc CYP3A4 trong nghiên cứu in vitro.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Trong 5 ngày sau khi dùng, khoảng 11% liều được thu hồi trong nước tiểu và 25% trong phân dưới dạng thuốc mẹ hoặc chất chuyển hóa. Trong lượng thuốc thu hồi từ nước tiểu, khoảng 65% là Mitoxantrone không đổi.

Sự thải trừ tương đối chậm phù hợp với mức phân bố mô rất rộng và thời gian bán thải cuối kéo dài.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Mitoxantrone có ba pha thải trừ:

  • Pha alpha: trung bình 6–12 phút.
  • Pha beta: trung bình 1,1–3,1 giờ.
  • Pha cuối: khoảng 23–215 giờ, trung vị xấp xỉ 75 giờ.

Sự biến thiên lớn này cùng độc tính tích lũy là lý do liều và khoảng cách điều trị phải được quản lý theo phác đồ chuyên khoa.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân có thể thay đổi theo nhóm người bệnh. Nhãn ghi nhận độ thanh thải trung bình khoảng 21,3 lít/giờ/m² ở người cao tuổi bị ung thư vú, 28,3 lít/giờ/m² ở người trưởng thành không cao tuổi bị ung thư vòm họng và 16,2 lít/giờ/m² ở người bị u lympho ác tính.

Các số liệu này không được dùng để tự tính liều cho một cá nhân.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy gan làm giảm độ thanh thải Mitoxantrone. Ở người suy gan nặng với bilirubin trên 3,4 mg/dl, AUC có thể cao hơn trên ba lần so với người có chức năng gan bình thường dùng cùng liều.

Dược động học ở người suy thận chưa được xác định đầy đủ.

Tài liệu EMA ghi nhận ciclosporin dùng kèm trong một nghiên cứu trẻ em mắc AML làm giảm độ thanh thải Mitoxantrone khoảng 42%; các thuốc tác động lên chất vận chuyển BCRP có khả năng làm thay đổi mức phơi nhiễm, nhưng ý nghĩa lâm sàng còn phụ thuộc bối cảnh điều trị.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Mitoxantrone hydrochloride

Mitoxantrone thuộc nhóm anthracycline và các chất liên quan, mã ATC L01DB07. Thuốc thường được mô tả cụ thể là anthracenedione tổng hợp và chất ức chế topoisomerase II.

Đây là thuốc gây độc tế bào có độc tính phụ thuộc liều và liều tích lũy. Thuốc không phải là liệu pháp điều trị đích phân tử chọn lọc.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Mitoxantrone xen vào giữa các cặp base của DNA thông qua liên kết hydro, gây liên kết chéo và đứt gãy chuỗi DNA. Thuốc cũng tác động lên RNA và ức chế mạnh topoisomerase II, làm cản trở việc tháo xoắn và sửa chữa DNA.

Tác dụng gây chết tế bào được ghi nhận ở cả tế bào đang tăng sinh và không tăng sinh, cho thấy thuốc không hoàn toàn đặc hiệu với một pha của chu kỳ tế bào.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Mitoxantrone có tác dụng gây độc tế bào và ức chế miễn dịch. Thuốc ức chế tăng sinh tế bào B, tế bào T và đại thực bào; làm giảm trình diện kháng nguyên và giảm tiết interferon gamma, TNF-alpha cùng interleukin-2 trong nghiên cứu in vitro.

Độc tính chính phản ánh tác dụng dược lý của thuốc lên các mô nhạy cảm, đặc biệt là tủy xương và cơ tim. Nguy cơ độc tim tăng theo tổng liều tích lũy nhưng vẫn có thể xuất hiện ở liều thấp hơn, kể cả khi không có yếu tố nguy cơ tim mạch rõ ràng.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Mitoxantrone hydrochloride

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Mitoxantrone hydrochloride

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Mitoxantrone hydrochloride

Các tương tác và phối hợp cần chú ý gồm:

  • Anthracycline, anthracenedione hoặc thuốc có độc tính tim khác có thể làm tăng nguy cơ tổn thương cơ tim.
  • Thuốc gây suy tủy hoặc hóa trị phối hợp có thể làm tăng mức độ và thời gian suy tủy.
  • Thuốc ức chế miễn dịch khác có thể làm tăng nguy cơ suy giảm miễn dịch quá mức, nhiễm trùng và rối loạn tăng sinh lympho.
  • Vaccine sống làm tăng nguy cơ nhiễm trùng ở người đang suy giảm miễn dịch; không nên tiêm vaccine sống trong quá trình điều trị.
  • Thuốc đối kháng vitamin K như warfarin có thể làm tăng nguy cơ chảy máu; cần theo dõi INR thường xuyên hơn khi bắt đầu hoặc ngừng Mitoxantrone.
  • Thuốc ức chế BCRP như eltrombopag hoặc gefitinib có khả năng tăng mức phơi nhiễm Mitoxantrone; ý nghĩa lâm sàng cần được bác sĩ đánh giá.
  • Ciclosporin đã làm giảm độ thanh thải Mitoxantrone trong một nghiên cứu ở trẻ mắc AML.
  • Không trộn Mitoxantrone với heparin trong cùng dịch truyền vì có thể tạo kết tủa.

Nghiên cứu tương tác dược động học đầy đủ trên người còn hạn chế. Người bệnh phải cung cấp danh sách toàn bộ thuốc, vaccine và thực phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Mitoxantrone hydrochloride

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *