Kali clorid

Kali clorid, tên tiếng Anh là potassium chloride, là muối điện giải cung cấp ion kali và clorid. Thuốc được sử dụng để điều trị hoặc phòng hạ kali máu, có hoặc không kèm kiềm chuyển hóa, khi điều chỉnh chế độ ăn hoặc thuốc gây mất kali chưa đủ hiệu quả. Kali clorid có dạng dung dịch uống, viên giải phóng kéo dài, bột pha uống và dung dịch đậm đặc để pha truyền tĩnh mạch. Dung dịch tiêm đậm đặc tuyệt đối không được tiêm trực tiếp; sai sót về nồng độ hoặc tốc độ truyền có thể gây tăng kali máu, loạn nhịp, ngừng tim và tử vong. Liều phải được tính theo mEq hoặc mmol, dựa trên kali huyết thanh, chức năng thận, điện tâm đồ, nguyên nhân mất kali và các thuốc sử dụng đồng thời. Người bệnh không nên tự dùng kali clorid vì cả thiếu kali và thừa kali đều có thể nguy hiểm.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Muối điện giải cung cấp K+ và Cl−, chủ yếu dùng để điều trị hoặc phòng hạ kali máu.
  • A12BA01 đối với chế phẩm kali đường uống; B05XA01 đối với chất điện giải bổ sung vào dịch truyền.
  • 1 mmol KCl tương đương 1 mEq K+ và khoảng 74,55 mg KCl; 1 mEq kali tương đương khoảng 39,1 mg kali nguyên tố.
  • Uống hoặc truyền tĩnh mạch sau khi pha loãng đúng quy trình.
  • Không tiêm trực tiếp kali clorid đậm đặc. Truyền quá nhanh có thể gây loạn nhịp hoặc ngừng tim.
  • Buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy; viên rắn có thể gây loét, chảy máu, tắc hoặc thủng đường tiêu hóa.
  • Thuốc giữ kali, thuốc ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone và NSAID làm tăng nguy cơ tăng kali máu.
  • Kali huyết thanh, chức năng thận, cân bằng acid–base, magie và điện tâm đồ khi có nguy cơ cao.
  • Không tự uống liều điều trị, không uống dung dịch tiêm và không tự pha hoặc tự truyền kali.

Hoạt chất Kali clorid là gì?

Kali clorid là muối cung cấp kali và clorid cho cơ thể. Thuốc được dùng chủ yếu để bổ sung kali khi người bệnh bị hạ kali máu hoặc có nguy cơ thiếu kali mà chế độ ăn và điều chỉnh nguyên nhân chưa đủ.

Kali clorid không phải sản phẩm bổ sung có thể dùng tùy ý. Chênh lệch nhỏ giữa liều cần thiết và liều quá mức có thể trở nên nguy hiểm ở người suy thận hoặc đang dùng thuốc giữ kali.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Kali clorid

INN Potassium chloride

CAS 7447-40-7

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Kali clorid

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Potassium chloride

Tên IUPAC

potassium chloride

Tên khác / tên đồng nghĩa

KCl; potassium chloride; kali chloride. Trong thực hành, hàm lượng có thể được ghi bằng mg, g, mmol hoặc mEq. Do kali là ion hóa trị một, 1 mmol K+ tương đương 1 mEq K+.

Tên Latinh / tên dược điển

Kalii chloridum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

7447-40-7

UNII

660YQ98I10

PubChem CID

4873

RxNorm CUI

8591

Dược động học của Kali clorid

Kali clorid phân ly thành K+ và Cl− sau khi hòa tan. Kali đường uống được hấp thu chủ yếu tại ruột non, sau đó phân bố phần lớn vào nội bào. Thận là cơ quan chính điều hòa cân bằng kali thông qua thay đổi bài tiết qua nước tiểu.

Dung dịch uống tạo sự gia tăng hấp thu và bài tiết kali qua nước tiểu sớm hơn so với chế phẩm giải phóng kéo dài, nhưng lượng kali bài tiết tích lũy trong 24 giờ có thể tương đương giữa các dạng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Kali được hấp thu chủ yếu bằng khuếch tán thụ động tại ruột non.

Dung dịch uống được hấp thu nhanh hơn trong những giờ đầu so với dạng giải phóng kéo dài. Thức ăn có thể giúp giảm kích ứng đường tiêu hóa, vì vậy các nhãn đường uống thường hướng dẫn dùng trong hoặc ngay sau bữa ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Kali đường uống được hấp thu tốt. NIH ghi nhận khoảng 90% lượng kali ăn vào được hấp thu, nhưng tỷ lệ này không phải giá trị sinh khả dụng tuyệt đối áp dụng cho mọi chế phẩm kali clorid.

Nhãn thuốc cho thấy dung dịch uống và dạng giải phóng kéo dài có lượng kali bài tiết tích lũy trong nước tiểu sau 24 giờ tương tự nhau, dù tốc độ hấp thu ban đầu khác nhau.

Sinh khả dụng tuyệt đối theo phần trăm của từng chế phẩm.

Giai đoạn II: Phân bố

Kali là cation nội bào chủ yếu. Nồng độ kali nội bào cao gấp khoảng 30 lần nồng độ ngoại bào; chênh lệch này được duy trì bởi bơm Na+/K+-ATPase và cần thiết cho điện thế màng tế bào.

Nồng độ kali trong tế bào được nhãn thuốc mô tả khoảng 150–160 mEq/L, trong khi nồng độ huyết tương thường khoảng 3,5–5 mEq/L. Phần lớn tổng lượng kali cơ thể nằm trong tế bào, đặc biệt ở cơ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Kali clorid không được chuyển hóa qua enzym gan như các thuốc hữu cơ. Sau khi hòa tan, chất này phân ly thành K+ và Cl−; các ion được đưa vào kho điện giải của cơ thể hoặc thải trừ.

Ion kali tham gia cân bằng dịch, dẫn truyền thần kinh và co cơ. Ion clorid góp phần duy trì điện trung tính và cân bằng acid–base.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Kali được thải trừ chủ yếu qua thận. Khoảng 80–90% lượng kali được hấp thu có thể được bài tiết qua nước tiểu; phần còn lại thải qua phân và một lượng nhỏ qua mồ hôi.

Khả năng bài tiết giảm ở người suy thận, làm tăng nguy cơ tích lũy và tăng kali máu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Kali là điện giải nội sinh có nhiều kho nội bào và được điều hòa liên tục qua thận, đường tiêu hóa và sự dịch chuyển qua màng tế bào. Vì vậy, một thời gian bán thải huyết tương duy nhất không phản ánh đầy đủ dược động học của kali clorid.

Thời gian bán thải chuẩn áp dụng cho mọi chế phẩm.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có một trị số độ thanh thải kali duy nhất áp dụng cho mọi người bệnh. Độ thanh thải phụ thuộc chủ yếu vào mức lọc và bài tiết của thận, aldosterone, lượng natri tới ống thận xa, cân bằng acid–base và các thuốc sử dụng đồng thời.

Giá trị độ thanh thải chuẩn để áp dụng chung.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng đến hấp thu, phân bố hoặc thải trừ kali gồm:

  • Chức năng thận và lượng nước tiểu.
  • Tình trạng mất kali qua nôn, tiêu chảy, dẫn lưu hoặc thuốc lợi tiểu.
  • Cân bằng acid–base.
  • Nồng độ magie; thiếu magie có thể làm hạ kali khó điều chỉnh.
  • Tình trạng dịch và natri tới ống thận.
  • Dạng bào chế và tốc độ truyền.
  • Thuốc giữ kali, thuốc ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone và NSAID.
  • Bệnh tim, xơ gan và bệnh tuyến thượng thận.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Kali clorid

Kali clorid thuộc nhóm thuốc điều chỉnh rối loạn nước, điện giải và acid–base.

Dạng uống được xếp trong nhóm chế phẩm kali, mã ATC A12BA01. Dạng bổ sung vào dịch truyền thuộc nhóm chất điện giải, mã ATC B05XA01.

Kali clorid vừa bổ sung kali vừa cung cấp clorid, nên đặc biệt phù hợp trong hạ kali máu kèm kiềm chuyển hóa do mất clorid, tùy đánh giá của bác sĩ.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Kali clorid phân ly thành K+ và Cl−.

K+ phục hồi nồng độ kali nội bào và chênh lệch điện hóa qua màng, từ đó hỗ trợ dẫn truyền xung thần kinh, co cơ xương, cơ trơn và cơ tim, cũng như chức năng thận bình thường. Cl− góp phần duy trì điện trung tính và cân bằng acid–base.

Tác dụng điều trị phụ thuộc vào việc bù đúng mức thiếu hụt. Bù quá mức có thể làm giảm tính kích thích và dẫn truyền của cơ tim, dẫn đến loạn nhịp hoặc ngừng tim.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Khi thiếu kali, bổ sung kali clorid có thể giúp bình thường hóa kali huyết thanh, điện thế màng, dẫn truyền thần kinh và chức năng cơ.

Đáp ứng phụ thuộc vào tổng mức thiếu hụt, sự tiếp diễn của nguyên nhân mất kali, nồng độ magie, chức năng thận và tốc độ kali dịch chuyển vào tế bào. Nồng độ kali huyết thanh không phản ánh chính xác toàn bộ lượng kali dự trữ trong mô.

Dùng quá liều làm tăng kali ngoại bào, có thể gây yếu cơ, liệt, thay đổi điện tâm đồ, rối loạn dẫn truyền, rung thất hoặc ngừng tim.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Kali clorid

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Kali clorid

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Kali clorid

Các tương tác quan trọng gồm:

  • Thuốc lợi tiểu giữ kali như spironolactone, eplerenone, amiloride và triamterene: tăng nguy cơ tăng kali máu; một số nhãn chống chỉ định phối hợp.
  • Thuốc ức chế men chuyển ACEI.
  • Thuốc chẹn thụ thể angiotensin II – ARB.
  • Aliskiren và các thuốc khác ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone.
  • NSAID: có thể làm giảm bài tiết kali qua thận.
  • Các sản phẩm bổ sung kali hoặc chất thay thế muối chứa kali: làm tăng tổng lượng kali tiếp nhận.

Người bệnh phải cung cấp đầy đủ danh sách thuốc, thực phẩm bổ sung và sản phẩm thay thế muối cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Kali clorid

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *