Imidafenacin là thuốc kháng muscarinic đường uống được sử dụng để cải thiện tiểu gấp, tiểu nhiều lần và tiểu không tự chủ do tiểu gấp ở người trưởng thành mắc hội chứng bàng quang tăng hoạt. Thuốc đối kháng thụ thể muscarinic M1 và M3, qua đó làm giảm giải phóng acetylcholine tại bàng quang và hạn chế co cơ detrusor ngoài ý muốn. Liều tham khảo theo nhãn thuốc Nhật Bản là 0,1 mg, ngày hai lần sau bữa sáng và bữa tối; chỉ cân nhắc tăng liều khi hiệu quả chưa đủ và khả năng dung nạp phù hợp. Khô miệng và táo bón là những tác dụng không mong muốn thường gặp. Các nguy cơ nghiêm trọng gồm bí tiểu, tăng nhãn áp cấp, liệt ruột, tổn thương gan, ảo giác, mê sảng và rối loạn nhịp tim. Imidafenacin là thuốc kê đơn; người bệnh không được tự sử dụng, tự tăng liều hoặc dùng kéo dài khi chưa được bác sĩ đánh giá.
Nội dung chính
- Thuốc kháng muscarinic, kháng cholinergic đường tiết niệu.
- G04BD14.
- Tiểu gấp, tiểu nhiều lần và tiểu không tự chủ do tiểu gấp trong bàng quang tăng hoạt.
- Viên nén bao phim và viên nén phân rã trong miệng 0,1 mg.
- 0,1 mg, ngày 2 lần sau bữa sáng và bữa tối.
- 0,2 mg mỗi lần, ngày 2 lần, chỉ sau khi bác sĩ đánh giá.
- Khô miệng, táo bón, khó chịu tiêu hóa, chóng mặt, nhìn mờ.
- Bí tiểu, tăng nhãn áp cấp, liệt ruột, tổn thương gan, QT kéo dài.
- Thuốc ức chế CYP3A4 và các thuốc có tác dụng kháng cholinergic.
- Không dùng cho người đang bí tiểu, tắc đường tiêu hóa, glôcôm góc đóng hoặc nhược cơ nặng.
Hoạt chất Imidafenacin là gì?
Imidafenacin là thuốc kháng muscarinic dùng đường uống để kiểm soát các triệu chứng của bàng quang tăng hoạt. Thuốc làm giảm co bóp ngoài ý muốn của cơ bàng quang, giúp giảm cảm giác tiểu gấp, số lần đi tiểu và các đợt tiểu không tự chủ do tiểu gấp.
Imidafenacin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Imidafenacin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Imidafenacin |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | KRP-197; ONO-8025; tên hóa học: 4-(2-methyl-1H-imidazol-1-yl)-2,2-diphenylbutanamide. Uritos và Staybla là tên biệt dược, không phải tên hoạt chất khác. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Imidafenacinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 170105-16-5 |
|---|---|
| UNII | XJR8Y07LJO |
| PubChem CID | 6433090 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
Dược động học của Imidafenacin
Sau liều uống 0,1 mg lúc đói, Imidafenacin đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 1,5 giờ và có thời gian bán thải khoảng 2,9 giờ. Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 57,8%; tỷ lệ liên kết protein huyết tương 87,1–88,8%. Thuốc chịu chuyển hóa bước đầu ở gan khoảng 40%, chủ yếu qua CYP3A4 và UGT1A4. Khoảng 95% liều đánh dấu phóng xạ được thu hồi trong nước tiểu và phân trong vòng 192 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau liều uống 0,1 mg lúc đói, Tmax trung vị khoảng 1,5 giờ. Dùng sau ăn làm Cmax tăng khoảng 1,3 lần và AUC trong 12 giờ tăng khoảng 1,2 lần so với lúc đói. Nhãn thuốc hướng dẫn uống sau bữa sáng và bữa tối.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối qua đường uống khoảng 57,8%. Imidafenacin được hấp thu gần như hoàn toàn từ đường tiêu hóa nhưng một phần đáng kể bị chuyển hóa bước đầu ở gan. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Imidafenacin liên kết với protein huyết tương khoảng 87,1–88,8%, chủ yếu với albumin và alpha-1-acid glycoprotein. Phân tích dược động học quần thể ước tính thể tích ngăn trung tâm khoảng 109 lít và thể tích ngăn ngoại vi khoảng 44,3 lít.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Khoảng 40% liều uống chịu chuyển hóa bước đầu tại gan. Các chất chuyển hóa chính trong huyết tương gồm M-2, M-4 và chất liên hợp N-glucuronide M-9. CYP3A4 tham gia chủ yếu vào quá trình tạo M-2 và M-4, trong khi UGT1A4 tham gia tạo M-9. Trong thử nghiệm in vitro, Imidafenacin và các chất chuyển hóa chính không ức chế đáng kể CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1 hoặc CYP3A4.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Trong nghiên cứu sử dụng Imidafenacin đánh dấu phóng xạ, khoảng 95% liều được thải trong vòng 192 giờ, gồm 65,6% qua nước tiểu và 29,4% qua phân. Dưới 10% liều được bài tiết trong nước tiểu dưới dạng hoạt chất không đổi; không phát hiện hoạt chất không đổi trong phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trong huyết tương thường khoảng 2,9–3,1 giờ ở người trưởng thành khỏe mạnh. Sau khi dùng lặp lại trong nghiên cứu, không ghi nhận sự tích lũy đáng kể. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Phân tích dược động học quần thể ước tính độ thanh thải toàn thân biểu kiến khoảng 23,1 lít/giờ, với mức biến thiên giữa các cá thể khoảng 32,4%. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Thức ăn làm tăng Cmax khoảng 30% và AUC khoảng 20%.
- Người từ 65 tuổi trở lên có Cmax cao hơn khoảng 1,2 lần so với người trẻ, trong khi AUC nhìn chung tương tự.
- Thuốc ức chế CYP3A4 có thể làm tăng mức phơi nhiễm Imidafenacin.
- Itraconazole làm Cmax tăng khoảng 1,3 lần và AUC tăng khoảng 1,8 lần.
- Suy gan có thể làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi vì thuốc được chuyển hóa chủ yếu tại gan.
- Suy thận có thể làm chậm quá trình thải trừ.
- Dữ liệu sử dụng liều tăng ở người suy gan từ mức trung bình trở lên hoặc suy thận nặng còn hạn chế.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Imidafenacin
Imidafenacin thuộc nhóm thuốc điều trị tiểu nhiều lần và tiểu không tự chủ, phân nhóm đối kháng thụ thể muscarinic. Thuốc có ái lực cao với thụ thể M1 và M3, trong khi tác động lên M2 thấp hơn trong các nghiên cứu tiền lâm sàng.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Co cơ bàng quang được kích hoạt bởi acetylcholine tác động lên thụ thể muscarinic M3 tại cơ detrusor. Kích thích thụ thể M1 tại đầu tận cùng thần kinh cũng được cho là thúc đẩy giải phóng acetylcholine.
Imidafenacin đối kháng M1, làm giảm giải phóng acetylcholine, đồng thời đối kháng M3, làm giảm co cơ trơn bàng quang. Trong các mô hình tiền lâm sàng, tác dụng ức chế co bàng quang tương đối mạnh hơn tác dụng ức chế tiết nước bọt.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Imidafenacin làm giảm co bóp bàng quang phụ thuộc liều trong các mô hình động vật và làm tăng khả năng chứa nước tiểu của bàng quang. Trong thử nghiệm đối chứng giả dược trên người bệnh bàng quang tăng hoạt, liều 0,1 mg hai lần mỗi ngày cải thiện số đợt tiểu không tự chủ, số lần đi tiểu và số đợt tiểu gấp so với giả dược.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Imidafenacin
Theo nhãn thuốc Nhật Bản, Imidafenacin được chỉ định điều trị các triệu chứng sau ở người trưởng thành mắc bàng quang tăng hoạt:
- Tiểu gấp.
- Tiểu nhiều lần.
- Tiểu không tự chủ do tiểu gấp.
Trước khi kê thuốc, cần loại trừ các nguyên nhân có triệu chứng tương tự như nhiễm khuẩn đường tiết niệu, sỏi tiết niệu, ung thư bàng quang, ung thư tuyến tiền liệt và tắc nghẽn đường tiết niệu dưới.
Imidafenacin đã được nghiên cứu trong các quần thể bàng quang tăng hoạt khác nhau, bao gồm điều trị dài hạn, điều chỉnh tăng liều và so sánh với propiverine, tolterodine, solifenacin hoặc thuốc chủ vận beta-3. Một số nghiên cứu cũng đánh giá thuốc ở người có triệu chứng chứa đựng nước tiểu liên quan phì đại tuyến tiền liệt hoặc sau phẫu thuật tuyến tiền liệt.
Các ứng dụng ngoài chỉ định được phê duyệt tại từng quốc gia phải được xem là sử dụng ngoài chỉ định hoặc ứng dụng nghiên cứu, không được tự áp dụng.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây là thông tin tham khảo từ nhãn thuốc Nhật Bản, không phải liều cá nhân hóa:
- Liều khởi đầu thông thường ở người lớn: 0,1 mg mỗi lần, ngày 2 lần, uống sau bữa sáng và bữa tối.
- Khi hiệu quả chưa đủ và không có vấn đề về an toàn, bác sĩ có thể cân nhắc tăng lên 0,2 mg mỗi lần, ngày 2 lần.
- Không nên khởi trị ngay bằng liều 0,2 mg mỗi lần vì hiệu quả và độ an toàn của cách khởi trị này chưa được xác lập.
- Người suy gan từ mức trung bình trở lên: duy trì 0,1 mg mỗi lần, ngày 2 lần; không tự tăng liều.
- Người suy thận nặng: duy trì 0,1 mg mỗi lần, ngày 2 lần; không tự tăng liều.
Không tự áp dụng, tăng liều hoặc kéo dài điều trị. Bác sĩ cần đánh giá triệu chứng, lượng nước tiểu tồn dư, nguy cơ bí tiểu và khả năng dung nạp trước khi điều chỉnh liều.
- Uống sau bữa sáng và bữa tối.
- Viên nén bao phim được nuốt với nước hoặc nước ấm.
- Viên OD có thể đặt trên lưỡi, để viên phân rã với nước bọt rồi nuốt; cũng có thể uống với nước.
- Người đang nằm phải uống viên OD với nước, không nuốt viên chỉ bằng nước bọt.
- Lấy viên ra khỏi vỉ trước khi uống; không nuốt cả vỉ thuốc.
- Nếu quên liều, uống khi nhớ ra, trừ khi đã gần thời điểm dùng liều tiếp theo.
- Không uống hai liều cùng lúc để bù liều đã quên.
- Không tự ngừng thuốc chỉ vì triệu chứng đã giảm.
- Khi thuốc không đem lại hiệu quả, cần tái khám thay vì tiếp tục sử dụng không có thời hạn.
Cần theo dõi:
- Mức độ tiểu gấp, số lần đi tiểu và số đợt tiểu không tự chủ.
- Lượng nước tiểu tồn dư, đặc biệt ở người phì đại tuyến tiền liệt hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu dưới.
- Khả năng tiểu tiện và dấu hiệu bí tiểu.
- Khô miệng, táo bón và giảm nhu động đường tiêu hóa.
- Đau mắt, đỏ mắt, nhìn mờ hoặc thấy quầng sáng.
- Chóng mặt, buồn ngủ, ảo giác, lú lẫn hoặc mê sảng.
- Nhịp tim, hồi hộp, ngất hoặc triệu chứng rối loạn nhịp ở người có nguy cơ.
- AST, ALT và bilirubin khi có biểu hiện nghi ngờ tổn thương gan.
- Chức năng thận và gan ở người có bệnh cơ quan nền.
- Tình trạng nhận thức ở người cao tuổi hoặc người đang sử dụng nhiều thuốc kháng cholinergic.
Cảnh báo và lưu ý về Imidafenacin
Không dùng Imidafenacin cho:
- Người đang bí tiểu.
- Người bị tắc môn vị, tá tràng hoặc ruột.
- Người bị liệt ruột.
- Người có giảm rõ rệt vận động hoặc trương lực đường tiêu hóa.
- Người mắc glôcôm góc đóng.
- Người mắc nhược cơ nặng.
- Người có bệnh tim nghiêm trọng.
- Người có tiền sử quá mẫn với Imidafenacin hoặc thành phần của sản phẩm.
Tác dụng không mong muốn thường gặp nhất là khô miệng hoặc khô khoang miệng, được ghi nhận khoảng 33,1% trong dữ liệu nhãn thuốc. Táo bón cũng thường gặp.
Các phản ứng khác có thể gồm:
- Buồn ngủ, chóng mặt, đau đầu hoặc rối loạn vị giác.
- Khó chịu vùng dạ dày hoặc bụng, buồn nôn, đau bụng, đầy bụng, tiêu chảy, khó tiêu hoặc nôn.
- Khó tiểu, tăng lượng nước tiểu tồn dư hoặc nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
- Nhìn mờ, sợ ánh sáng, khô mắt, mỏi mắt hoặc nhìn đôi.
- Hồi hộp, ngoại tâm thu hoặc tăng huyết áp.
- Phát ban hoặc ngứa.
- Ho, khô họng hoặc khàn tiếng.
- Phù, mệt mỏi, yếu cơ hoặc khô da.
- Tăng men gan, creatinin, triglyceride, cholesterol hoặc acid uric.
Các phản ứng nghiêm trọng được ghi nhận trong nhãn gồm:
- Tăng nhãn áp cấp, tần suất khoảng 0,06%.
- Bí tiểu.
- Rối loạn chức năng gan kèm tăng AST, ALT hoặc bilirubin.
- Liệt ruột, biểu hiện bằng táo bón nghiêm trọng và chướng bụng.
- Ảo giác hoặc mê sảng.
- Kéo dài khoảng QT, nhịp nhanh thất, blốc nhĩ thất hoặc nhịp tim chậm.
Ngừng thuốc và đến cơ sở y tế ngay khi không tiểu được, đau mắt kèm giảm thị lực, chướng bụng nặng, vàng da, ảo giác, lú lẫn, ngất hoặc hồi hộp bất thường.
Thận trọng ở người:
- Phì đại tuyến tiền liệt hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu dưới.
- Tiểu khó hoặc có lượng nước tiểu tồn dư cao.
- Rối loạn nhịp tim.
- Suy gan hoặc suy thận.
- Sa sút trí tuệ hoặc suy giảm nhận thức.
- Hội chứng Parkinson hoặc bệnh mạch máu não.
- Viêm loét đại tràng do nguy cơ phình đại tràng nhiễm độc.
- Cường giáp vì tác dụng kháng cholinergic có thể làm nặng nhịp tim nhanh.
- Đang sử dụng nhiều thuốc có gánh nặng kháng cholinergic.
- Có tiền sử táo bón nặng.
- Có nguy cơ glôcôm hoặc bệnh tim dẫn truyền.
Imidafenacin chỉ điều trị triệu chứng bàng quang tăng hoạt sau khi đã loại trừ nhiễm khuẩn, sỏi, ung thư và các nguyên nhân thực thể khác.
Quá liều có thể gây:
- Bí tiểu.
- Giãn đồng tử, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ.
- Kích động.
- Nhịp tim nhanh.
- Các biểu hiện ngộ độc kháng cholinergic khác.
Nhãn thuốc Nhật Bản đề cập rửa dạ dày hoặc dùng than hoạt tính, sau đó xử trí tương tự quá liều atropine. Có thể cần đặt ống thông tiểu khi bí tiểu và điều trị chuyên khoa mắt khi giãn đồng tử. Các biện pháp này chỉ được thực hiện tại cơ sở y tế theo đánh giá chuyên môn; không tự gây nôn hoặc tự điều trị tại nhà.
Bảo quản ở nhiệt độ phòng theo bao bì sản phẩm, tránh ẩm và để ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em. Dạng viên OD cần được bảo vệ khỏi độ ẩm sau khi mở bao bì nhôm. Thời hạn sử dụng ghi trên nhãn Staybla là 3 năm khi bảo quản đúng điều kiện.
Đối tượng đặc biệt
Chưa tiến hành đầy đủ thử nghiệm lâm sàng ở trẻ em; độ an toàn và hiệu quả chưa được xác lập. Không tự sử dụng Imidafenacin cho trẻ em.
Người cao tuổi thường có suy giảm chức năng sinh lý và nhạy cảm hơn với khô miệng, táo bón, bí tiểu, nhìn mờ, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc té ngã do thuốc kháng cholinergic.
Sau một liều 0,1 mg, Cmax ở người từ 65 tuổi trở lên cao hơn khoảng 1,2 lần so với người trẻ, trong khi AUC gần tương đương. Cần bắt đầu theo đúng liều chuẩn, theo dõi khả năng dung nạp và rà soát tổng gánh nặng kháng cholinergic.
Nhãn thuốc khuyến nghị không sử dụng Imidafenacin cho phụ nữ đang mang thai hoặc có khả năng mang thai khi có thể tránh được. Nghiên cứu trên chuột ghi nhận thuốc đi qua nhau thai và tiếp xúc với thai. Dữ liệu an toàn đầy đủ trên người chưa được xác lập.
Cần cân nhắc lợi ích điều trị đối với người mẹ và lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ để quyết định tiếp tục hay ngừng cho bú. Nghiên cứu trên chuột cho thấy Imidafenacin có thể bài tiết vào sữa. Dữ liệu trên phụ nữ cho con bú còn hạn chế.
Imidafenacin được chuyển hóa chủ yếu tại gan nên người suy gan có thể dễ gặp phản ứng bất lợi hơn.
- Suy gan nhẹ: sử dụng thận trọng và theo dõi tác dụng phụ.
- Suy gan từ mức trung bình trở lên: nhãn thuốc quy định duy trì 0,1 mg mỗi lần, ngày 2 lần; không tăng lên 0,4 mg/ngày.
- Kinh nghiệm dùng liều tăng ở người suy gan từ mức trung bình trở lên còn hạn chế.
Quá trình bài tiết có thể chậm ở người suy thận.
- Suy thận nhẹ hoặc trung bình: sử dụng thận trọng và theo dõi khả năng tiểu tiện, lượng nước tiểu tồn dư cùng phản ứng bất lợi.
- Suy thận nặng: nhãn thuốc quy định duy trì 0,1 mg mỗi lần, ngày 2 lần; không tự tăng liều.
- Kinh nghiệm dùng liều tăng ở người suy thận nặng còn hạn chế.
Imidafenacin có thể gây rối loạn điều tiết mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ, cảm giác bất thường ở mắt, chóng mặt hoặc buồn ngủ. Người xuất hiện các triệu chứng này không nên lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc nguy hiểm.
Tương tác thuốc của Imidafenacin
- Thuốc ức chế CYP3A4 như itraconazole, erythromycin hoặc clarithromycin có thể làm tăng nồng độ Imidafenacin. Itraconazole làm Cmax tăng khoảng 1,3 lần và AUC tăng khoảng 1,8 lần.
- Các thuốc có tác dụng kháng cholinergic có thể làm tăng khô miệng, táo bón, nhìn mờ, lú lẫn và khó tiểu.
- Những nhóm cần lưu ý gồm thuốc chống trầm cảm ba vòng, dẫn xuất phenothiazine, thuốc ức chế monoamine oxidase và các thuốc điều trị bàng quang tăng hoạt có cơ chế kháng muscarinic.
- Các thuốc có khả năng kéo dài QT cần được bác sĩ đánh giá thận trọng ở người có bệnh tim hoặc yếu tố nguy cơ rối loạn nhịp.
- Người bệnh cần cung cấp đầy đủ danh sách thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và dược liệu đang sử dụng.
Thắc mắc về hoạt chất Imidafenacin
Imidafenacin được dùng để cải thiện tiểu gấp, tiểu nhiều lần và tiểu không tự chủ do tiểu gấp ở người trưởng thành mắc bàng quang tăng hoạt. Trước khi điều trị, bác sĩ cần loại trừ nhiễm khuẩn đường tiết niệu, sỏi, ung thư và tắc nghẽn đường tiểu.
Không. Imidafenacin là thuốc đối kháng thụ thể muscarinic, có tác dụng làm giảm co bóp ngoài ý muốn của bàng quang. Thuốc không tiêu diệt vi khuẩn và không điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu.
Theo nhãn thuốc Nhật Bản, Imidafenacin được uống sau bữa sáng và bữa tối. Thức ăn làm tăng nhẹ mức phơi nhiễm thuốc, vì vậy người bệnh nên duy trì cách uống theo đúng chỉ định thay vì tự thay đổi thời điểm dùng.
Có. Khô miệng là tác dụng không mong muốn phổ biến nhất, được ghi nhận khoảng 33,1% trong dữ liệu nhãn thuốc; táo bón cũng thường gặp. Uống nước phù hợp, vệ sinh răng miệng và chế độ ăn đủ chất xơ có thể hỗ trợ, nhưng táo bón nặng hoặc chướng bụng cần được khám ngay.
Không. Liều chỉ được tăng khi liều 0,1 mg hai lần mỗi ngày chưa đủ hiệu quả, khả năng dung nạp phù hợp và bác sĩ đã đánh giá nguy cơ bí tiểu, táo bón, glôcôm, rối loạn nhịp cùng chức năng gan thận. Không khởi trị ngay bằng 0,2 mg hai lần mỗi ngày.

