Hydrogen peroxide

Hydrogen peroxide, thường gọi là nước oxy già, là chất oxy hóa được sử dụng trong một số thuốc sát khuẩn dùng ngoài và sản phẩm làm sạch tạm thời trong miệng. Dung dịch 3% có thể được ghi nhãn để hỗ trợ giảm nguy cơ nhiễm khuẩn ở vết cắt, vết trầy xước và bỏng nhẹ; khi dùng làm dung dịch súc miệng, sản phẩm 3% phải được pha loãng hoặc sử dụng theo đúng hướng dẫn của từng nhãn. Thuốc không được bôi vào mắt, trên diện tích cơ thể lớn, vết thương sâu, vết động vật cắn hoặc bỏng nghiêm trọng nếu chưa được bác sĩ đánh giá. Không được uống hydrogen peroxide. Khi bị nuốt, chất này có thể giải phóng lượng lớn oxygen trong đường tiêu hóa, gây nôn, chướng dạ dày, bỏng niêm mạc và hiếm gặp thuyên tắc khí; nguy cơ tăng mạnh với dung dịch đậm đặc. Tại Việt Nam, một số thuốc nước oxy già 3% dùng ngoài đã được gia hạn giấy đăng ký lưu hành.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Hydrogen peroxide, công thức H2O2
  • Nước oxy già
  • Chất sát khuẩn oxy hóa và chất làm sạch vết thương miệng
  • Dung dịch dùng ngoài 3%; nước súc miệng 1,5%; dung dịch 3% pha loãng để súc miệng theo nhãn
  • Sát khuẩn sơ cứu vết cắt, trầy xước, bỏng nhẹ; hỗ trợ loại bỏ dịch tiết khi đau hoặc tổn thương miệng
  • Không quá 7 ngày hoặc một tuần nếu nhãn không có hướng dẫn khác
  • Trong mắt, trên diện rộng, vết thương sâu, vết động vật cắn hoặc bỏng nghiêm trọng
  • Kích ứng, bỏng hóa chất, tổn thương mắt, chướng dạ dày và thuyên tắc khí khi nuốt
  • Không dùng thay cho dung dịch thuốc 3%; nồng độ trên 10% có thể gây bỏng nặng
  • Các sản phẩm 3% có số đăng ký được xác minh là thuốc không kê đơn

Hoạt chất Hydrogen peroxide là gì?

Hydrogen peroxide là chất oxy hóa có công thức H2O2. Trong thuốc dùng tại chỗ, hoạt chất được sử dụng để sát khuẩn sơ cứu hoặc hỗ trợ làm sạch dịch tiết và mảnh vụn trong một số tổn thương nhỏ ở miệng. Hiện tượng sủi bọt xảy ra khi hydrogen peroxide tiếp xúc với catalase trong mô và phân hủy thành nước cùng oxygen.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Hydrogen peroxide

CAS 7722-84-1 Công thức H2O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Hydrogen peroxide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Hydrogen peroxide

Tên IUPAC

hydrogen peroxide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Nước oxy già; hydrogen dioxide; dihydrogen dioxide; hydrogen peroxyd — cách ghi được tìm thấy trong một số quyết định đăng ký thuốc tại Việt Nam.
Hydrogen peroxide không phải benzoyl peroxide hoặc carbamide peroxide. Đây là các hoạt chất khác nhau, có nồng độ, chỉ định và cách dùng riêng.

Tên Latinh / tên dược điển

Hydrogenii peroxidum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

7722-84-1

UNII

BBX060AN9V

PubChem CID

784

RxNorm CUI

5560

Công thức phân tử

H2O2

Dược động học của Hydrogen peroxide

Hydrogen peroxide dùng tại chỗ phản ứng nhanh với catalase và các enzym peroxide có trong máu và mô, tạo thành nước và oxygen. Vì chất được phân hủy rất nhanh ngay tại vị trí tiếp xúc, các thông số dược động học toàn thân truyền thống không được xác lập đầy đủ cho dung dịch sát khuẩn 3% hoặc nước súc miệng 1,5%.

Giai đoạn I: Hấp thu

Mức hấp thu toàn thân qua da hoặc niêm mạc khi dùng dung dịch nồng độ thấp đúng hướng dẫn chưa được định lượng đầy đủ;
Nguy cơ toàn thân đáng chú ý chủ yếu liên quan đến nuốt, hít aerosol hoặc để dung dịch nồng độ cao tiếp xúc với mô. Khi bị nuốt, hydrogen peroxide phản ứng nhanh trong đường tiêu hóa và giải phóng oxygen.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Chưa có giá trị sinh khả dụng tuyệt đối được xác lập cho hydrogen peroxide dùng ngoài da hoặc súc miệng theo nhãn OTC;
Phần lớn hoạt chất tiếp xúc với mô được phân hủy nhanh thành nước và oxygen trước khi tạo ra mức phơi nhiễm toàn thân có thể đo lường theo cách thông thường.

Giai đoạn II: Phân bố

Không có giá trị thể tích phân bố toàn thân được xác lập cho hydrogen peroxide dùng tại chỗ;
Do bị catalase phân hủy nhanh, hoạt chất thường không tồn tại lâu ở dạng nguyên vẹn để phân bố toàn thân. Trong phơi nhiễm lớn, oxygen được giải phóng có thể đi vào hệ mạch và gây thuyên tắc khí.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Hydrogen peroxide được phân hủy nhanh bởi catalase và các enzym peroxide thành nước cùng oxygen. Một mililit dung dịch 3% có thể giải phóng khoảng 10 ml oxygen, giải thích hiện tượng sủi bọt và nguy cơ chướng đường tiêu hóa hoặc thuyên tắc khí khi nuốt lượng đáng kể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Hydrogen peroxide không được thải trừ chủ yếu dưới dạng hoạt chất nguyên vẹn vì bị phân hủy nhanh thành nước và oxygen.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Không có thời gian bán thải huyết tương có ý nghĩa lâm sàng được xác lập cho chế phẩm dùng tại chỗ do hydrogen peroxide bị enzym trong mô phân hủy nhanh;

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi mức tiếp xúc và độc tính gồm:

  • Nồng độ dung dịch.
  • Lượng và diện tích sử dụng.
  • Thời gian tiếp xúc.
  • Da hoặc niêm mạc có tổn thương.
  • Lượng catalase và chất hữu cơ tại vị trí tiếp xúc.
  • Việc sử dụng trong khoang kín hoặc dưới áp lực.
  • Nuốt, hít aerosol hoặc tiếp xúc với mắt.
  • Việc pha loãng không chính xác.
  • Sử dụng đồng thời với kim loại, chất hữu cơ hoặc hóa chất không tương thích.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Hydrogen peroxide

Hydrogen peroxide thuộc nhóm chất sát khuẩn oxy hóa. Tác dụng của thuốc chủ yếu diễn ra tại vị trí tiếp xúc và không phụ thuộc vào nồng độ toàn thân.
Trong chuyên luận FDA:

  • Hydrogen peroxide topical solution USP được xếp vào hoạt chất sát khuẩn sơ cứu.
  • Hydrogen peroxide 3% được xếp vào hoạt chất làm sạch vết thương miệng khi dùng trực tiếp hoặc pha loãng làm dung dịch súc miệng.
  • Dung dịch 1,5% pha sẵn có thể được ghi nhãn là oral debriding agent tùy công thức sản phẩm.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Hydrogen peroxide tạo ra phản ứng oxy hóa có thể làm tổn thương lipid, protein và thành phần tế bào của vi sinh vật. Khi tiếp xúc với mô chứa catalase, hoạt chất phân hủy và giải phóng oxygen. Sự tạo bọt hỗ trợ cơ học trong việc làm lỏng hoặc đưa một phần mảnh vụn và dịch tiết khỏi bề mặt.
Tác dụng sủi bọt không đồng nghĩa thuốc làm sạch hoàn toàn vết thương, điều trị được nhiễm trùng sâu hoặc thúc đẩy lành thương trong mọi trường hợp.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng sát khuẩn phụ thuộc nồng độ, thời gian tiếp xúc và lượng chất hữu cơ có tại vị trí sử dụng. Catalase trong mô làm hydrogen peroxide bị phân hủy nhanh, vì vậy tác dụng thường ngắn.
Ở nồng độ cao, phản ứng oxy hóa không chỉ ảnh hưởng vi sinh vật mà còn có thể gây kích ứng hoặc bỏng mô người. Mức độ tổn thương tăng theo nồng độ và thời gian tiếp xúc.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Hydrogen peroxide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Hydrogen peroxide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Hydrogen peroxide

Hydrogen peroxide có tính oxy hóa mạnh và có thể phản ứng với:

  • Chất khử hoặc chất dễ bị oxy hóa.
  • Sắt, đồng, đồng thau, đồng thiếc, chromium, kẽm, chì, mangan và bạc.
  • Chất hữu cơ, có thể làm tăng nhiệt hoặc gây cháy tự phát trong điều kiện nhất định.
    Không trộn hydrogen peroxide với thuốc sát khuẩn khác, chất tẩy rửa, acid, kiềm hoặc hóa chất gia dụng trong cùng dụng cụ. Không dùng đồng thời nhiều sản phẩm tại một vị trí nếu chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Hydrogen peroxide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *